I SA/Sz 272/25

I SA/Sz 272/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 311/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt c, art. 200, art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 i par. 2, art. 15, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2298
art. 4
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na  rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 r., po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz E. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. (Kierownik ARiMR) z 13 czerwca 2024 r. nr [...] w sprawie przyznania E. M. (strona, wnioskodawczyni, skarżąca) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022, po wznowieniu postępowania.
Jak podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1), art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), w związku z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 – ustawa PROW) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działania rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U. 2015, poz. 415 ze zm. – rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 30 maja 2022 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022. Wnioskodawczyni zadeklarowała realizację Wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 16,38 ha, Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 130,95 ha. Wariantu: 4.7 Ekstensywne użytkowanie obszarów specjalnych ochrony ptaków (OSO) na powierzchni 30,93 ha oraz Wariantu: 9.1 Retencjonowanie wody na powierzchni 20,69 ha. Kierownik Biura Powiatowego w S. wydał 2 sierpnia 2023 r. wnioskodawczyni decyzję nr [...] sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Dyrektor ARiMR wskazał, że 17 października 2023 r. wpłynęła do Biura Powiatowego informacja o złożeniu 24 marca 2023 r. wniosku na rok 2022 o wstąpienie do toczącego się postępowania w prawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) złożonego przez S. J. G. ze wskazaniem osoby przekazującej – E. M., wykazującego działki ewidencyjne: [...], [...], [...], [...], [...]. Do wniosku dołączona została umowa dzierżawy zawarta 13 kwietnia 2021 r. przez wnioskodawczynię oraz jej wypowiedzenie z 8 marca 2023 r.- ze skutkiem na 15 marca 2023 r. Postanowieniem z 18 października 2023 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego wznowił - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. – postępowanie administracyjne zakończone wymienioną decyzją z 2 sierpnia 2023 r. Następnie Kierownik ARiMR wydał wymienioną decyzję z 13 czerwca 2024 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022, uchylając jednocześnie decyzję z 2 sierpnia 2023 r. Organ I instancji przyznał płatność w łącznej wysokości [...] zł w ramach Wariantu: 4.7 Ekstensywne użytkowanie obszarów specjalnych ochrony ptaków (OSO). Odmówił płatności w ramach Wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże oraz Wariantu: 9.1 Retencjonowanie wody.
Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR.
Dyrektor ARiMR zauważył, że organ I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 5 p.p.s.a. powołując się przy tym na istotną dla sprawy nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji, tj.: pozyskanie informacji świadczącej o wypowiedzeniu umowy dzierżawy 17 października 2023 r. działek objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Dodatkowo złożony został wniosek na rok 2022 o wstąpienie do toczącego się postępowania w prawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowoklimatycznej (PROW 2014-2020), co stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność potwierdzającą brak faktu posiadania na dzień wydania decyzji działek objętych zobowiązaniem strony. Na podstawie złożonego 24 marca 2023 r. wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022 przez J. G. ze wskazaniem osoby przekazującej - E. M. wraz z wypowiedzeniem umowy dzierżawy z 8 marca 2023 r. objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez skarżącą. Miały to być okoliczności nieznane Kierownikowi ARiMR na dzień wydania decyzji, ponieważ wpłynęły do Biura Powiatowego W. [...], a przekazane zostały organowi dopiero 17 października 2023 r. a więc po wydaniu decyzji z 2 sierpnia 2023 r. na podstawie których ustalono, że działki objęte zobowiązaniem nie były w posiadaniu strony.
Według Dyrektora ARiMR wymienione okoliczności nie były znane organowi I instancji w chwili wydania decyzji z 2 sierpnia 2023 r. Nowe dowody, a zarazem nowe okoliczności są istotne dla rozstrzyganej sprawy, istniały w dniu wydania decyzji, a organ I instancji dowiedział się o nich dopiero po wydaniu decyzji w sprawie. Organ I instancji przyjął w pierwotnie wydanej decyzji za wiarę, iż strona użytkowała rolniczo i posiadała działki ewidencyjne zgodnie z deklaracją na wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022, a co za tym idzie realizowała zobowiązanie, jednakże nowe okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wykluczyły możliwość ich uwzględnienia i konieczność wznowienia.
Organ odwoławczy wskazał, że Kierownik ARiMR na podstawie analizy złożonych dokumentów: Wniosku na rok 2022 o wstąpienie do toczącego się postępowania w prawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) złożonego przez J. G., w którym deklaruje przejęcie zobowiązania od skarżącej w ramach : Wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 16,30 ha deklarowanej na działkach ewidencyjnych [...], [...] położonych: województwo z. , powiat d., gmina D. P., obręb J. oraz [...] położonej: województwo z. e, powiat d. , gmina Z., obręb S., Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 131,56 ha deklarowanej działkach na ewidencyjnych [...], [...], [...] położonych: województwo z. powiat d., gmina D. P., obręb J., Wariantu: Ekstensywne użytkowanie obszarów specjalnych ochrony ptaków (OSO) na powierzchni 30,04 ha na działkach ewidencyjnych [...], [...] położonych województwo z. , powiat d., gmina D. P., obręb J. oraz Oświadczenia o kontynuacji realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020), umowy dzierżawy z 13 kwietnia 2021 r., wypowiedzenia umowy dzierżawy z 8 marca 2023 r.- w sposób prawidłowy wykluczył działki z prawa do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022, ponieważ skarżąca na dzień wydania decyzji nie była w ich posiadaniu, a co za tym idzie nie realizowała zobowiązania w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. W tym stanie rzeczy organ I instancji, orzekając o przyznaniu płatności, po rozpatrzeniu całego zgromadzonego materiału dowodowego, ustalił, iż powierzchnia deklarowana we wniosku była nieuprawniona do płatności.
Na s. 7-9 zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR przedstawił ustalenia w zakresie Wariantu: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne; Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże; Wariantu: 4.7 Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO); Wariantu; 9.1 Retencionowanie wody.
Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie Kierownika ARiMR zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. Nie doszło też do naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych.
Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora ARiMR, wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca wskazała, że w trakcie trwającej umowy dzierżawy, tj. od 13 kwietnia 2021 r. do dnia jej wypowiedzenia 8 marca 2023 r., spełniała warunki płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Wszelkie okoliczności określane przez organ jako nowe i nieznane, nie miały wpływu na realizację zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, ponieważ zobowiązania zostały w pełni zrealizowane w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz były uprawnione do płatności rolno-środowiskowoklimatycznej na rok 2022. Co więcej, przedstawione w zaskarżonej decyzji uzasadnienie nie uwzględnia sytuacji rzeczywistej na zgłoszonych we wniosku działkach ewidencyjnych. W żaden sposób nie cofa czasu, nie ma wpływu na zmieniające się pory roku, nie wstrzymuje wegetacji oraz w żadnym stopniu nie ogranicza naturalnych zjawisk przyrodniczych. W opinii skarżącej zaskarżona decyzja jest wyrazem braku poszanowania zasad sprawiedliwości i racjonalności (art. 8 i art. 9 k.p.a.), naruszyła przepisy prawa materialnego oraz osobiste prawa i interesy skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 26 maja 2025 r. skarżąca wskazała, że Kierownik ARiMR pismem z 4 maja 2023 r. zawiadomił, iż w związku ze złożonym przez rolnika wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2022, sprawa nie zostanie załatwiona w wymaganym terminie do 1 marca 2023 r. Skarżąca otrzymała również kolejne zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie - z 31 maja i 3 lipca 2023 r. Z korespondencji tej jednoznacznie wynika, że organ uznaje, iż rolnik spełnił warunki oraz że przysługuje mu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna (PROW 2014-2020) zgodnie ze złożonym 30 maja 2022 r. wnioskiem. Skarżąca podkreśliła, że 1 marca 2023 r. dzierżawiła zgłoszone we wniosku działki ewidencyjne. Wypowiedzenie umowy dzierżawy nastąpiło w 8 marca 2023 r. ze skutkiem od 15 marca 2023 r. Tym samym skarżąca spełniała warunek wynikający z umowy dzierżawy oraz łącznie wszystkie inne wymagania konieczne do przyznania płatności na rok 2022. J. G., ze wskazaniem osoby przekazującej - skarżącej, wstąpił do toczącego się postępowania o przyznanie kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, poprzez złożenie wniosku 24 marca 2023 r. Według skarżącej przyznanie skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na podstawie decyzji z 2 sierpnia 2023 r. było w pełni zasadne.
Postanowieniem z 11 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. I GZ 311/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez skarżącą zażalenie.
W piśmie z 22 października 2025 r. organ wskazał, że P. Biuro Powiatowe 11 maja 2023 r. otrzymało droga mailową zeskanowane dokumenty w postaci oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) oraz wniosku J. G. na rok 2022 o wstąpienie do toczącego się postepowania w sprawie przyznania płatności. Następnie 17 października 2023 r. wpłynęły droga mailową zeskanowane dokumenty w postaci decyzji (dotyczących trzech wymienionych w piśmie osób) o zmianie decyzji potwierdzające skuteczne przejęcia zobowiązania po skarżącej. Do pisma organ załączył korespondencję mailową. Przy piśmie z 27 października 2025 r. organ przesłał decyzję z 15 września 2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru dotyczącą transferu J. G.-E. M. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a na skutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny pod względem zgodności z prawem jest decyzja Dyrektora ARiMR z 27 lutego 2025 r., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika ARiMR z 13 czerwca 2024 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022, po wznowieniu postępowania.
Stosownie do art. 4 ustawy PROW z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotna jest treść art. 15 k.p.a., stosownie do którego postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy, przy czym zasadą jest skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego (organ drugiej instancji uprawniony jest wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego). Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu aktu stosowania prawa. W sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji. Taki stan rzeczy natomiast powodowałby pozbawienie skarżącego dwukrotnego rozpoznania jego sprawy przez dwa różne organy administracji, a zatem stanowiłby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2025 r. I GSK 738/25).
Należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia przez kierownika ARiMR postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2022 r. W postanowieniu o wznowieniu postępowania z 18 października 2023 r. Kierownik ARiMR wskazał, że wydając decyzję z 2 sierpnia 2023 r. nie był w posiadaniu dowodów w postaci "decyzji administracyjnych potwierdzających skuteczne przejęcie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego przez P. E. M.". Tymczasem w decyzji z 13 czerwca 2024 r. organ pierwszej instancji w istocie wcale nie odniósł się do kwestii przyczyn wznowienia postępowania. Nie przeprowadził w tym względzie jakiegokolwiek wywodu prawnego, poza samym zauważeniem, że postanowieniem z 18 października 2023 r. postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 art. 147 i art. 150 k.p.a. Nie odniósł się przy tym ani słowem do "decyzji administracyjnych" (nie wiadomo kiedy i wobec kogo wydanych), o których mowa w postanowieniu z 18 października 2023 r. Nie przedstawił ustaleń faktycznych, które powiązałby z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej. Stwierdził jedynie, że 20 marca 2023 r. (zdecydowanie przed wydaniem wobec skarżącej decyzji z 2 sierpnia 2023 r.) "do Biura Powiatowego wpłynął wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), w którym ubiegano się o przyznanie płatności rolno-środowiskowej w związku z przejęciem zobowiązania. W powyższym wniosku P. J. G. deklaruje przejęcie w dniu 15-03-2023 r. zobowiązania rolno-środowiskowego od P. E. M. [...]". Dalej organ I instancji wskazał, że J. G. złożył następujące dokumenty: wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania; oświadczenie o kontynuacji realizacji zobowiązania; umowę dzierżawy gruntów rolnych z 13 kwietnia 2021 r.; wypowiedzenia umowy z 8 marca 2023 r. Po czym organ przeszedł do rozważań na temat przysługujących skarżącej płatności.
Dopiero organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję Kierownika ARiMR, odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii zaistnienia w sprawie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Organ wskazał przy tym na okoliczności, które bezpośrednio rzutują na zaistnienie w sprawie wskazanej przesłanki wznowieniowej, a które nie znajdują oparcia w nadesłanych wraz ze skargą aktach administracyjnych sprawy, takie jak to, iż informacja o złożeniu 24 marca 2023 r. wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) przez S. J. G. wpłynęła do "Biura Powiatowego" dopiero 17 października 2023 r. (s. 2 zaskarżonej decyzji) i "były to okoliczności nieznane Kierownikowi Biura Powiatu P. i Miasta S. na dzień wydania decyzji, ponieważ wpłynęły do Biura Powiatowego W. [...] a przekazane zostały Organowi dopiero dnia 17 października 2023 r. a więc po wydaniu decyzji [...] nowe okoliczności, nieznane Organowi w dniu wydania decyzji, a istniejące na dzień wydania decyzji, są istotne dla sprawy i mają w konsekwencji wpływ na rozstrzygnięcie" (s. 6 zaskarżonej decyzji).
Należy zatem wskazać, że w ocenie sądu kontrolującego zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, decyzja ta została wydana z naruszeniem omówionej wyżej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro organ I instancji w istocie w ogóle nie dokonał rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem przesłanek wznowienia postępowania, to w sprawie nie sposób mówić o dwukrotnym rozważeniu materiału dowodowego i przeanalizowaniu wszystkich istotnych dla postępowania wznowieniowego okoliczności sprawy, czy też o zachowaniu zasady skoncentrowania postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. W tej sytuacji organ odwoławczy winien rozważyć zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. dotyczący uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tymczasem organ odwoławczy sam wskazał w zaskarżonej decyzji na okoliczności, które jego zdaniem miały uzasadniać wystąpienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a które nie miały oparcia w aktach administracyjnych sprawy.
Należy jednocześnie wskazać, że wynikający z art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę jedynie okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego, zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń. Przepis ten oznacza więc zakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów nie wynikających z akt sprawy oraz tym samym zakaz wykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 18 września 2025 r. I FSK 2205/21). Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie konieczne jest kontynuowanie postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu lub czynności. Wypada jednocześnie zauważyć, że w nadsyłanych już na etapie postepowania sądowego pismach organu pojawiają się kolejne daty - takie jak 11 maja 2024 r. - i kolejne osoby - obok J. G., które miały przejąć zobowiązanie po skarżącej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko przedstawione przez sąd w niniejszym wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organ winien zastosować przy tym treść art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jeżeli organ za właściwe uznaje załatwienie sprawy w drodze wznowienia postępowania i powołuje się na przesłankę określoną art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to winien w pierwszej kolejności w sposób bardzo klarowny, mający pokrycie w aktach administracyjnych i poddający się merytorycznej kontroli przez sąd administracyjny przedstawić kwestię wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Nie do zaakceptowania jest również sytuacja, w której w postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazuje się na nieokreślone decyzje administracyjne, które mają potwierdzać skuteczne przejęcie zobowiązania podjętego przez skarżącą, a następnie organy obu instancji nie odnoszą się do tych decyzji choćby słowem. Ponadto należy ponownie podkreślić, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ odwoławczy sam przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji i przesądzających o ewentualnym zaistnieniu w sprawie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W takiej sytuacji organ winien rozważyć zastosowanie art. art. 138 § 2 k.p.a. Na marginesie sąd zwraca uwagę, że jeśli organ posługuje się terminem "Biuro Powiatowe", to winien to czynić w taki sposób, aby każdorazowo jasne było, o które Biuro Powiatowe chodzi.
Dodatkowo wskazać należy, że w zaskarżonej decyzji organ nie przeprowadził żadnego wywodu dotyczącego zarzutu skarżącej co do tego, że spełniła ona warunki przyznania płatności na rok 2022, co winno skutkować uznaniem, że sprawa przez organ odwoławczy w zakresie zarzutów odwołania nie została rozpoznana.
Z uwagi na omówione uchybienia w zakresie przeprowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania wobec skarżącej decyzji po wznowieniu postępowania, sąd za przedwczesne uznaje odnoszenie się do sformułowanych w skardze zarzutów merytorycznych, które dotyczyły spełniania przez skarżącą warunków przyznania spornej płatności.
Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania sądowoadministracyjnego. Koszty te wynikają z uiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi w wysokości [...] zł.
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.