III SA/Wr 300/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2021-09-30
NSAinneŚredniawsa
środki unijneprojekty partnerskieocena merytorycznawybór partnerówustawa wdrożeniowaprawo zamówień publicznychWSAPO WER

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki W. S.A. na decyzję o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego negatywnej oceny merytorycznej projektu unijnego, uznając, że spółka błędnie zinterpretowała wymogi dotyczące wyboru partnerów w projekcie partnerskim.

Spółka W. S.A. zaskarżyła decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (DWUP) o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny merytorycznej jej projektu unijnego "Młodzi przedsiębiorcy na Dolnym Śląsku". Głównym zarzutem spółki było błędne uznanie przez DWUP, że nie spełniła ona kryterium merytorycznego nr 2 dotyczącego wyboru partnerów w projekcie partnerskim. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko DWUP, że spółka jako inicjator projektu partnerskiego miała obowiązek przeprowadzenia procedury wyboru partnerów zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej i regulaminem konkursu, czego nie uczyniła.

Przedmiotem skargi W. S.A. była informacja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (DWUP) z dnia 28 kwietnia 2021 r. o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu "Młodzi przedsiębiorcy na Dolnym Śląsku", ubiegającego się o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie, a następnie otrzymała informację o konieczności złożenia dokumentów potwierdzających prawidłowość wyboru partnerów, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem inicjującym projekt partnerski i nie dotyczy jej ten przepis. DWUP nie zgodził się z tym stanowiskiem, wskazując, że wnioskodawca jest podmiotem inicjującym projekt i ma obowiązek wyboru partnerów. Spółka wniosła protest, który został nieuwzględniony, co skłoniło ją do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkursu, polegające na arbitralnej ocenie projektu i rozszerzającej interpretacji kryterium merytorycznego nr 2. Sąd administracyjny, po analizie przepisów ustawy wdrożeniowej, regulaminu konkursu oraz orzecznictwa, oddalił skargę. Sąd uznał, że DWUP prawidłowo zinterpretował pojęcie "podmiot inicjujący projekt partnerski", wskazując, że jest nim wnioskodawca, który ma obowiązek przeprowadzenia procedury wyboru partnerów. Sąd podkreślił, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, a zarzuty skarżącej wykraczają poza kryterium legalności, zmierzając do weryfikacji trafności przyjętych założeń. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskodawca, będący inicjatorem projektu partnerskiego, jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury wyboru partnerów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy wdrożeniowej (art. 33 ust. 1 i 2) oraz regulamin konkursu jednoznacznie wskazują, że podmiotem inicjującym projekt partnerski jest wnioskodawca, który ma obowiązek wyboru partnerów. Argumentacja ta jest zgodna z celem ustawy, jakim jest zapewnienie przejrzystości i równego traktowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 33 § ust. 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1 i 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 1 i 8 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

Pomocnicze

pzp art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Ustawa o samorządzie województwa art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 art. 2 § pkt 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca jako inicjator projektu partnerskiego miał obowiązek przeprowadzenia procedury wyboru partnerów zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej i regulaminem konkursu. Niewłaściwy wybór partnerów lub brak przeprowadzenia procedury wyboru partnerów skutkuje niespełnieniem kryterium merytorycznego nr 2.

Odrzucone argumenty

Spółka nie jest podmiotem inicjującym projekt partnerski i nie dotyczy jej art. 33 ustawy wdrożeniowej. Ocena projektu została przeprowadzona w sposób arbitralny przy braku należytego uzasadnienia. Rozszerzająca interpretacja kryterium merytorycznego nr 2 i stawianie wymagań nie wynikających z kryteriów oceny.

Godne uwagi sformułowania

podmiot inicjujący projekt partnerski nie działa w zwykłych warunkach rynkowych, jej celem nie jest wypracowanie zysku i nie ponosi strat wynikających z prowadzenia działalności potrzeba o charakterze ogólnym (powszechnym) definiowana jest jako potrzeba, która z przyczyn związanych z interesem publicznym zaspokajana jest w całości lub w przeważającym zakresie przez państwo

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Ciołek

sędzia

Kamila Paszowska-Wojnar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących projektów partnerskich w ramach funduszy unijnych, obowiązki wnioskodawcy w zakresie wyboru partnerów, a także kwestie związane z definicją podmiotu prawa publicznego w kontekście Pzp."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkretnego konkursu, ale ogólne zasady dotyczące projektów partnerskich i wyboru partnerów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ubiegania się o środki unijne, w szczególności procedur związanych z projektami partnerskimi, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i instytucji. Kwestia interpretacji przepisów Pzp dodaje jej złożoności.

Kluczowe zasady wyboru partnerów w projektach unijnych: co musisz wiedzieć, by nie stracić dofinansowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 300/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 33 ust. 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi W. S.A. we W. na informację Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 28 kwietnia 2021 r., nr ZOP/IB/0817/304/21 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. S.A. we W. (dalej: Wnioskodawca, Spółka, strona skarżąca) jest rozstrzygnięcie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: DWUP, IP PO WER) z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr ZOP/IB/0817/304/21 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu.
Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca złożyła wniosek nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "Młodzi przedsiębiorcy na Dolnym Śląsku" w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, Oś Priorytetowa I. Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 1.2 Wsparcie osób młodych na regionalnym rynku pracy – projekty konkursowe.
Pismem z dnia 13 stycznia 2021 r. DWUP poinformował Wnioskodawcę o konieczności złożenia załączników niezbędnych do podpisania umowy, w tym dokumentów potwierdzających prawidłowość wyboru partnerów, zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 – dalej ustawa wdrożeniowa).
W dniu 25 stycznia 2021 r. Wnioskodawca przesłał załączniki z pismem informującym, że dokumenty potwierdzające prawidłowość wyboru partnerów jego nie dotyczą, gdyż podmiotem inicjującym projekt partnerski był partner w projekcie – C. J. J. D. J. spółka jawna. Dodatkowo wskazano, że Wnioskodawca nie jest podmiotem wymienionym w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 - dalej pzp).
W wyniku weryfikacji powyższych dokumentów, a także zgodnie z zapisami Regulaminu Konkursu, rozdziału II, podrozdziału 8 Złożenie dokumentów zawierających informacje sprzeczne z treścią wniosku może skutkować odstąpieniem przez nas od podpisania umowy. Instytucja Pośrednicząca PO WER pismem z dnia 17 marca 2021 r. poinformowała, że odstępuje od podpisania umowy z Wnioskodawcą z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego nr 2 ocenianego w systemie 0-1 (spełnia/nie spełnia). W ocenie Instytucji Pośredniczącej pod pojęciem "podmiot inicjujący projekt partnerski" o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej należy rozumieć jedynie beneficjenta, czyli podmiot, który odpowiada za zainicjowanie projektu i ponosi odpowiedzialność w związku z jego realizacją.
IP nie zgodziła się z oświadczeniem Wnioskodawcy, że nie jest podmiotem o którym mowa w art. 3 ust. 1 pzp w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku. Podniosła, że w oświadczeniu z dnia 27 stycznia 2021 r. według stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2021 r. Wnioskodawca oświadczył, że jest podmiotem zobowiązanym do stosowania pzp, z kolei w innym oświadczeniu dotyczącym stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2020 r. oświadczył, że nie jest zobligowany do stosowania pzp.
Zaznaczyła, że przesłanka uzasadniająca kwalifikację danego podmiotu jako zamawiającego na gruncie pzp wskazująca, by osoba prawna nie działała w zwykłych warunkach rynkowych, by jej celem nie było wypracowanie zysku i by nie ponosiła strat wynikających z prowadzenia działalności stanowi uszczegółowienie pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie posiada ona charakteru samoistnego lecz subsydiarny w odniesieniu do warunku dotyczącego powołania w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Zdaniem IP nadanie w związku z wejściem w życie 1 stycznia 2021 r. pzp nowego brzmienia definicji podmiotu prawa publicznego w art. 4 ust. 3 nie powoduje zmian w interpretacji ww. zagadnienia
W odpowiedzi pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. strona skarżąca wniosła protest, w którym przedstawiła swoje stanowisko i argumenty dotyczące kryterium merytorycznego nr 2 oraz wniosła o ponowne sprawdzenie wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów.
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2021 r. informującym o nieuwzględnieniu protestu DWUP wskazał, że w ramach tego kryterium sprawdzane będzie czy w przypadku projektu partnerskiego spełnione zostały wymogi dotyczące:
1) wyboru partnerów, o których mowa w art. 33 ust. 2 – 4a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (o ile dotyczy);
2) utworzenia albo zainicjowania partnerstwa w terminie zgodnym z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (o ile dotyczy) oraz zgodnym ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych PO WER tj. przed złożeniem wniosku o dofinansowanie albo przed rozpoczęciem realizacji projektu, o ile data ta jest wcześniejsza od daty złożenia wniosku o dofinansowanie.
DWUP nie zgodził się z zarzutami strony skarżącej zawartymi w proteście, że skoro podmiotem inicjującym projekt partnerski był partner, to nie miał zatem zastosowania specjalny tryb wyboru partnera, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu konkursu - a nawet jeśli uznać, że podmiotem inicjującym partnerstwo może być jedynie Wnioskodawca zawierający umowę o dofinansowanie, to i tak nie miałby zastosowania specjalny tryb wyboru partnera określony w art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Organ wskazał, że z brzmienia art. 33 w ust 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że wybór partnerów do realizacji projektu został zarezerwowany dla "podmiotu inicjującego projekt". Zakładając, że realizacja projektu jest uzależniona od pozyskania zewnętrznego finansowania, z czym mamy do czynienia w omawianym przypadku, inicjowanie projektu jest powiązane ściśle z wnioskowaniem o dofinansowanie projektu, wnioskodawcą zaś jest podmiot, który składa wniosek o dofinansowanie projektu (art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej).
Organ zauważył, że w uzasadnieniu projektu ustawy wdrożeniowej, we fragmencie odnoszącym się do przepisu art. 33 wskazano, iż intencją ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania pozwalającego na realizowanie projektu nie tylko przez podmiot aplikujący o środki pomocowe, ale także w porozumieniu (partnerstwie) z innymi podmiotami. Tym niemniej przepis ten reguluje w jaki sposób wnioskodawca, a więc podmiot zamierzający wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie ma wykreować partnerstwo, w ramach którego wnioskowany przez niego projekt będzie realizowany.
Argumentację tę potwierdza regulacja zawarta w przepisie art. 2 pkt 10 rozporządzenia ogólnego tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320), zgodnie z którą pod pojęciem beneficjenta należy rozumieć "podmiot publiczny lub prywatny lub osobę fizyczną, odpowiedzialny za inicjowanie lub zarówno inicjowanie, jak i wdrażanie operacji".
Organ wskazał, że z zapisów Regulaminu Konkursu wyraźnie i jednoznacznie wynika, że tylko Wnioskodawca może być inicjatorem projektu partnerskiego. Powołał się na Regulamin konkursu, który (strona 28-29 i 83 Regulaminu) reguluje wymagania w zakresie realizacji projektu partnerskiego, gdzie wyraźnie wskazano, iż w zakresie wymagań dotyczących partnerstwa oraz realizacji projektu z innymi podmiotami Wnioskodawca jest zobowiązany stosować w szczególności przepisy ustawy, Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz SZOOP RPO WD. "Jeżeli są Państwo Wnioskodawcą, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, inicjującym projekt partnerski, to dokonujecie wyboru partnerów spośród podmiotów innych niż wymienione w art. 3 ust. 1 pkt. 1-3a tej ustawy, z zachowaniem zasady przejrzystości i równego traktowania. (...)"
Organ nie zgodził się z twierdzeniem Wnioskodawcy, że Spółka nie jest podmiotem, o którym mowa wart. 3 ust. 1 ustawy prawo zamówień publicznych (w brzmieniu obowiązującym na dzień składania wniosku).
DWUP wskazał, że z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy pzp wynika, że ma on zastosowanie do podmiotów, które spełniają łącznie następujące warunki:
- są osobami prawnymi, nie będącymi jednostkami sektora finansów publicznych,
- są utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego,
- są powiązane z podmiotami o których mowa w pkt 1 i 2 w ten sposób, że:
finansują je w ponad 50% lub posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego,
- nie działają w zwykłych warunkach rynkowych, ich celem nie jest wypracowanie zysku, nie ponoszą strat wynikających z prowadzenia działalności.
Wnioskodawca jest spółką akcyjną, a zatem spełniony jest warunek pierwszy i z uwagi na układ własnościowy spółki, spełniony jest również warunek trzeci, co potwierdza także Wnioskodawca w proteście.
Odnośnie warunku drugiego i czwartego Spółka podkreśla, że nie została utworzona w szczególnym celu zaspakajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego i działa w zwykłych warunkach rynkowych i jej celem jest wypracowanie zysku.
IP PO WER podkreśliła, że jak wynika z analizy przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp, przeprowadzonej przez Urząd Zamówień Publicznych, w zakresie przesłanki dotyczącej powołania w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie powszechnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE potrzeba o charakterze ogólnym (powszechnym) definiowana jest jako potrzeba, która z przyczyn związanych z interesem publicznym zaspokajana jest w całości lub w przeważającym zakresie przez państwo i której zaspokajanie związane jest ściśle z jego instytucjonalną działalnością, powinno służyć społeczeństwu jako całości i dlatego leży w interesie ogólnospołecznym (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 1998 r. w sprawie C - 360/96 Gemeente Arnhem and Gemeente Rheden us. BFI Holding oraz wyrok z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie C - 44 /96 Mannesman Anlagenbau Austria AG and Others i/s. Strohal Rotationsdruck GesmbH).
DWUP podkreśli, że zarówno z art. 11 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, określającym zadania samorządu, jak również z § 6 Statutu Spółki, zgodnie z którym przedmiotem działania Spółki jest aktywne wspieranie zmian w strukturze gospodarczej regionu, koordynowanie opracowań i wdrożeń programów restrukturyzacji wymagających wsparcia finansowanego, doradztwo i ocena przedsięwzięć, w szczególności: prowadzenie wszechstronnej działalności promocyjnej na rzecz województwa, świadczenie usług w zakresie doradztwa gospodarczego, rachunkowości i finansów wynika, że spełniony jest drugi warunek.
Przy czym posiadanie statusu podmiotu prawa publicznego nie jest także uzależnione od procentowego udziału działalności prowadzonej w celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego w ramach całej działalności danego podmiotu. W świetle przepisów dotyczących zamówień publicznych nie jest zatem istotne, czy obok obowiązku zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, taki podmiot ma możliwość prowadzenia innej, w tym przypadku całkowicie komercyjnej, działalności. Jeżeli określona instytucja wykonuje również inne zadania niż publiczne, rozstrzygające znaczenie ma ocena pierwotnego celu jego utworzenia.
W przypadku, gdy instytucja została powołana do zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, a zaczęła prowadzić także działalność gospodarczą nastawioną na zysk, utrzymuje ona status podmiotu prawa publicznego nawet, jeżeli działalność w interesie powszechnym stanowi niewielką część w porównaniu z działalnością czysto handlową.
W analizowanym przypadku, a ocenie IP PO WER okoliczności przemawiają, że Spółka została utworzona w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, nie mających charakteru handlowego ani przemysłowego. Celem tym jest pobudzanie aktywności gospodarczej i podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa dolnośląskiego, a jego realizacja ma się odbywać poprzez realizację zadań określonych w § 6 statutu Spółki. Tym samym nie uznano lakonicznej argumentacji Wnioskodawcy, że w przedmiotowej sprawie "takim pojedynczym celem jest zgłaszanie się podmiotów o pozyskanie przy pomocy Wnioskodawcy dofinansowań. Niewątpliwie podmioty te realizują swój interes prywatny, co każe finalnie przyjąć, że Spółka wykonuje działalność wyłącznie dla zaspakajania pojedynczego, prywatnego celu".
W tym miejscu IP PO WER zaznaczył, że Wnioskodawca złożyła Oświadczenie o stosowaniu ustawy prawo zamówień publicznych na 1 stycznia 2021 r. i wskazała, że "została utworzona w szczególnym celu zaspokojenia potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego". Potwierdza to ocenę w jakim celu została utworzona Spółka.
Zdaniem organu ocena, czy dany podmiot został utworzony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego, powinna zostać dokonana z uwzględnieniem oceny wszystkich istotnych czynników prawnych i faktycznych, a także okoliczności towarzyszących jego powstaniu i warunków, na jakich wykonuje swoje zadania, biorąc w szczególności pod uwagę niezarobkowy cel działalności, fakt nieponoszenia ryzyka związanego z jej prowadzeniem oraz ewentualne finansowanie ze środków publicznych (wyrok TSUE z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie C - 373/00 Adolf Truley GmbH v. Bestattung Wien GmbH). (Pismo wydane przez: Urząd Zamówień Publicznych, Podmiot prawa publicznego w świetle nowelizacji przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych)
Na marginesie organ zwrócił uwagę, że dostępne są w Internecie informacje o przeprowadzanych przez Spółkę, jako zamawiającego postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w trybie ustawy pzp, np. z roku 2009.
Stan prawny zmienił się od tego czasu, gdyż w 2016 r. dokonano zmiany przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp (ustawą z dnia 22.06.2016 r.), tym niemniej nowelizacja ta stanowi wyłącznie odzwierciedlenie treści motywu 10 preambuły do dyrektywy 2014/24/UE. Nowelizacją tą dodano część wspólną o brzmieniu: "o ile osoba prawna nie działa w zwykłych warunkach rynkowych, jej celem nie jest wypracowanie zysku i nie ponosi strat finansowych wynikających z prowadzenia działalności".
Dyrektywa 2014/24/UE nie tylko nie zmienia definicji "podmiotu prawa publicznego", lecz podkreślono w niej, że rozumienie tego terminu powinno uwzględniać dotychczasowy dorobek orzeczniczy Trybunału. Implementacja dyrektywy do krajowego porządku prawnego również nie wprowadziła zmian w zakresie znaczenia terminu "podmiot prawa publicznego", a dodanie części wspólnej stanowiło wyłącznie doprecyzowanie dotychczasowej definicji legalnej. W związku z tym uznano, że wykładnia i stosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. powinna uwzględniać wnioski wynikające z orzecznictwa Trybunału, w tym odnoszące się do charakteru przemysłowego lub handlowego potrzeb interesu ogólnego, do zaspokajania, których dany podmiot został założony lub zaspokajanie, których powierzono mu jako zadanie. (wyrok NSA z 11.10.2017 r., II GSK 2965/15, ONSAiWSA 2018, nr 6, poz. 109).
Organ zaznaczył, że okoliczności przemawiają za przyjęciem, że Spółka została utworzona dla zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, tj. dla realizacji zadań ustawowych województwa jako jednostki samorządu terytorialnego i pewna część aktywności tej Spółki to działalność niekomercyjna, o tyle dostępne informacje nie pozwalają na dokonanie definitywnej oceny w zakresie stwierdzenia, czy Spółka ta nie działa w zwykłych warunkach rynkowych i w związku z tym nie ponosi strat wynikających z prowadzonej działalności. Ustalenie tych okoliczności wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przekraczającego ramy niniejszego rozstrzygnięcia.
W zakresie zaś ustalenia, czy celem Spółki jest wypracowanie zysku, IP PO WER zwraca uwagę, że skoro ten zapis ustawy należy odczytywać w połączeniu z przesłanką utworzenia w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, to znaczy, że należy ocenić pierwszoplanowy cel Spółki tj. cel w którym Spółka w ogóle powołana została do życia. A jeśli cel ten oceniać na podstawie § 6 Statutu Spółki, to jest nim jednak realizacja zadania przypisanego województwu. Fakt zaś wypracowywania zysku jest pochodną tej działalności, ale wydaje się nie być jej pierwszoplanowym celem, zwłaszcza, że ze Sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok 2019 wynika, że "W okresie od 01.01.2019r. do 31.12.2019r. Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 71 943,15 zł" przy przychodach ponad 6,8 min zł (tj. przychodach ze sprzedaży i zrównanych z nimi + pozostałych przychodach operacyjnych). Są to głównie "przychody z najmu powierzchni gospodarczych oraz przychody związane z realizacją projektów współfinansowanych. Od 2019r. do przychodów ze sprzedaży kwalifikowane są również przychody osiągane z jednej z podstawowych działalności operacyjnej za jaką Spółka uważa udzielanie pożyczek".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1.art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 ( w powiązaniu z pkt 6 Regulaminu konkursu oraz art. 33 ustawy wdrożeniowej, polegające na nadaniu znaczenia pojęciom zawartym w Regulaminie konkursu i ustawie wdrożeniowej nie mającego odzwierciedlenia w postanowieniach Regulaminu konkursu i obowiązujących przepisach prawa, w tym w szczególności ustawy wdrożeniowej, dokonaniu oceny projektu w sposób arbitralny przy braku należytego uzasadnienia dokonanej oceny; rozszerzającej interpretacji kryterium merytorycznego nr 2 i stawianiu Wnioskodawcy wymagań nie wynikających z kryteriów oceny oraz Regulaminu konkursu, nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów, w tym w szczególności oświadczenia o niestosowaniu ustawy prawo zamówień publicznych.
Skarżąca podnosi, że zarzucane uchybienia mają istotny charakter, ponieważ dokonana nieprawidłowa ocena projektu pod kątem spełnienia kryterium merytorycznego nr 2 była podstawą do sformułowania przez Instytucję Zarządzającą wniosku, że projekt nie spełnił kryterium nr 2, na skutek czego projekt nie został wybrany do dofinansowania.
Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do właściwej instytucji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej
w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej,
w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę skarżącą pt. "Młodzi przedsiębiorcy na Dolnym Śląsku" przeprowadzona została
w sposób zgodny z prawem, w związku z czym nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi.
Z treści art. 61 ust. 8 ww. ustawy wdrożeniowej wynika, iż sąd administracyjny weryfikuje zatem ocenę projektu w zakresie wynikającym z procedury odwoławczej, której wynik podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, biorąc pod uwagę przepisy powszechnie obowiązujące oraz akty które stosował organ przy ocenie projektu. Punktem odniesienia są zatem przepisy prawa materialnego - przede wszystkim ww. ustawy (w stanie prawnym z daty rozstrzygania przez DWUP) oraz przepisy zawarte w systemie realizacji Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (PO WER) oraz Kryteriach wyboru projektów, opracowanych na podstawie Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 z dnia 20 czerwca 2020 r., wersja 19; oraz Rocznego Planu Działania na rok 2020 dla I Osi Priorytetowej PO WER opracowanego przez Instytucję Pośredniczącą, tj. - DWUP (wersja 2020/4), zatwierdzonego przez IZ PO WER pismem z 5 czerwca 2020 r. na podstawie Uchwały nr 310 KM PO WER z 1 czerwca 2020 r.
W świetle przepisów u.z.r.p. ocena merytoryczna wniosku ma na celu dokonanie rzetelnej i bezstronnej oceny projektu w procesie jego wyboru, a jej wyniki mają być udokumentowane i uzasadnione w sposób przejrzysty.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny co do zasady nie jest uprawniony do weryfikacji oceny projektu dokonanej przez organ, jeśli nie zostanie stwierdzone, że naruszono prawo w zakresie procedury konkursowej, a także jeśli nie zostanie stwierdzone naruszenie norm wynikających z ustawy wdrożeniowej. Kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest więc ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji dokonanej przez organy oceny pod względem merytorycznym, np. przez odmienną ocenę założeń projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, a także kompletności tej oceny i jasności przyjętych kryteriów.
Dalej wskazać należy, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Wynikające z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasady mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Regulamin konkursu określa kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej). Kryteria te winny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie odpowiadać winno celowi danego postępowania konkursowego.
Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie spornego kryterium merytorycznego nr 2, Sąd podzielił stanowisko DWUP w tym zakresie.
Zgodnie z brzmieniem i definicją przedmiotowego Kryterium nr 2 w ramach tego kryterium sprawdzane będzie czy w przypadku projektu partnerskiego spełnione zostały wymogi dotyczące:
1) wyboru partnerów, o których mowa w art. 33 ust. 2 – 4a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (o ile dotyczy);
2) utworzenia albo zainicjowania partnerstwa w terminie zgodnym z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (o ile dotyczy) oraz zgodnym ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych PO WER tj. przed złożeniem wniosku o dofinansowanie albo przed rozpoczęciem realizacji projektu, o ile data ta jest wcześniejsza od daty złożenia wniosku o dofinansowanie.
Kryterium dotyczy wyłącznie projektów partnerskich. Spełnienie kryterium zweryfikujemy na podstawie oświadczenia Wnioskodawcy zawartego we wniosku o dofinansowanie projektu w sekcji Oświadczenia.
Kryterium na etapie oceny merytorycznej jest weryfikowane na podstawie oświadczenia Wnioskodawcy zawartego w części VIII wniosku o dofinansowanie, jednak zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane w regulaminie konkursu.
Należy podkreślić, że Oświadczenie Wnioskodawcy o spełnieniu poszczególnych kryteriów, jak również potwierdzenie prawidłowości danych zawartych w projekcie następuje poprzez zweryfikowanie ich na etapie oceny. Oceniający z racji posiadanej wiedzy oraz doświadczenia, w celu potwierdzenia prawdy oświadczeń złożonych przez stronę skarżącą, korzysta również z dostępnych źródeł informacji, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Niewątpliwie bowiem deklaracje strony skarżącej zawarte we wniosku o dofinansowanie muszą być spójne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Wnioskodawca, zgodnie z sekcją "Oświadczenia" we wniosku
o dofinansowanie jest świadom odpowiedzialności karnej za podanie fałszywych danych lub złożenia fałszywych oświadczeń. W związku z tym, wszelkie dane podawane przez niego we wniosku o dofinansowane powinny być zgodne ze stanem faktycznym.
Wbrew twierdzeniom skargi podmiotem inicjującym projekt partnerski w przedmiotowym konkursie powinien być jedynie Wnioskodawca i do niego jako ubiegającego się o dofinansowanie należało wykazanie czy dokonał wyboru partnera i czy zastosowano specjalny tryb wyboru partnera.
Świadczą o tym wprost nie tylko przepisy art. 33 ustawy wdrożeniowej ale również zapisy Regulaminu, w szczególności na str.28-29.
Organ dokonał prawidłowej wykładni pojęcia "podmiot inicjujący projekt partnerski" uznając, że może nim być w tym Konkursie Wnioskodawca.
Po pierwsze, treść obowiązującego w konkursie kryterium można odnosić tylko do Wnioskodawcy, którego wniosek poddany jest ocenie, chyba, że wyraźnie stwierdza się w nim, że określony zapis/warunek dotyczy innego podmiotu. Tym samym do tego samego podmiotu, tj. wnioskodawcy, należy odnosić zarówno zawarty w opisie Kryterium nr 2 zapis "wybór partnera", jak i zapis "przed złożeniem wniosku o dofinansowanie." Powyższe nie pozwala na takie odczytanie treści kryterium, wg którego to nie wnioskodawca byłby podmiotem inicjującym partnerstwo, a więc zobowiązanym do wyboru partnera przed złożeniem wniosku o dofinansowanie (ale byłby np. partnerem wybranym przez inny podmiot). Ponadto wynika to także z treści art. 33 ust 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym w celu wspólnej realizacji projektu, w zakresie określonym przez instytucję zarządzającą krajowym programem operacyjnym albo instytucję zarządzającą regionalnym programem operacyjnym, może zostać utworzone partnerstwo przez podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, realizujące wspólnie projekt, zwany dalej "projektem partnerskim", na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie o partnerstwie" (ust. 1). "Podmiot (...) inicjujący projekt partnerski dokonuje wyboru partnerów (...)" (ust. 2).
Cytowana regulacja oraz treść kryterium nr 2 jednoznacznie zatem, zdaniem Sądu, wskazują, prawo i warunki wyboru partnera dotyczą tylko podmiotu będącego wnioskodawcą
Z powyższego przepisu wynika, że wybór partnerów do realizacji projektu został zarezerwowany dla "podmiotu inicjującego projekt". Zakładając, że realizacja projektu jest uzależniona od pozyskania zewnętrznego finansowania, z czym mamy do czynienia w omawianym przypadku, inicjowanie projektu jest powiązane ściśle z wnioskowaniem o dofinansowanie projektu, wnioskodawcą zaś jest podmiot, który składa wniosek o dofinansowanie projektu (art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej).
Warto zauważyć, że w uzasadnieniu projektu ustawy wdrożeniowej, we fragmencie odnoszącym się do przepisu art. 33 wskazano, iż "przepis umożliwia wnioskodawcy zaangażowanie w realizację projektu innych podmiotów, których udział w przedsięwzięciu może przyczynić się do osiągnięcia celów projektu w wymiarze większym niż przy zaangażowaniu w jego realizację jedynie wnioskodawcy, spowodować synergię albo umożliwić całościowe potraktowanie zagadnienia, którego dotyczy projekt". Przepis ten reguluje w jaki sposób wnioskodawca, a więc podmiot zamierzający występujący z wnioskiem o dofinansowanie ma wykreować partnerstwo, w ramach którego wnioskowany przez niego projekt będzie realizowany.
Argumentację tę potwierdza regulacja zawarta w przepisie art. 2 pkt 10 rozporządzenia ogólnego tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320), zgodnie z którą pod pojęciem beneficjenta należy rozumieć "podmiot publiczny lub prywatny lub osobę fizyczną, odpowiedzialny za inicjowanie lub zarówno inicjowanie, jak i wdrażanie operacji". Zaś operacją, zgodnie z art. 2 pkt 9 rozporządzenia ogólnego jest projekt, umowa, przedsięwzięcie lub grupa projektów wybrane przez instytucje zarządzające danych programów lub na ich odpowiedzialność, przyczyniające się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą; w kontekście instrumentów finansowych operacja składa się z wkładów finansowych z programu do instrumentów finansowych oraz z późniejszego wsparcia finansowego świadczonego przez te instrumenty finansowe.
Wreszcie, zapisy Regulaminu Konkursu, które na stronach 28-29 Regulaminu regulują wymagania w zakresie realizacji projektu partnerskiego, wyraźnie wskazują, że Jeżeli są Państwo Wnioskodawcą, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, inicjującym projekt partnerski, to dokonujecie wyboru partnerów spośród podmiotów innych niż wymienione w art. 3 ust. 1 pkt. 1-3a tej ustawy, z zachowaniem zasady przejrzystości i równego traktowania. W szczególności są Państwo zobowiązani do: ogłoszenia otwartego naboru partnerów na swojej stronie internetowej wraz ze wskazaniem co najmniej 21-dniowego terminu na zgłaszanie się partnerów; uwzględnienia przy wyborze partnerów: zgodności działania potencjalnego partnera z celami partnerstwa, deklarowanego wkładu potencjalnego partnera w realizacje celu partnerstwa, doświadczenia w realizacji projektów o podobnym charakterze; podania do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej informacji o podmiotach wybranych do pełnienia funkcji partnera.
Z przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu Konkursu wyraźnie i jednoznacznie wynika, że tylko Wnioskodawca może być inicjatorem projektu partnerskiego. Oznacza to, że to na Wnioskodawcy, spoczywał obowiązek przeprowadzenia procedury wyboru partnerów. W związku z faktem, że strona skarżąca błędnie założyła, że to nie ona jest podmiotem inicjującym projekt partnerski już tylko z tego powodu nie można uznać, że spełniła kryterium merytoryczne nr 2, tj. że dokonała wyboru partnerów przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
W ocenie Sądu – trzeba zaznaczyć, że na podstawie dostępnych organowi w Konkursie informacji - prawidłowo zostało ocenione przez DWUP, że na Wnioskodawcy, jako inicjującym partnerstwo spoczywało zastosowanie specjalnego trybu wyboru partnera określonego w art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, ustawę stosuje się do udzielania zamówień publicznych, zwanych dalej "zamówieniami", przez inne, niż określone w pkt 1, osoby prawne, utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w pkt 1 i 2, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot, a) finansują je w ponad 50% lub b) posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub c) sprawują nadzór nad organem zarządzającym, d) lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego - o ile osoba prawna nie działa w zwykłych warunkach rynkowych, jej celem nie jest wypracowanie zysku i nie ponosi strat wynikających z prowadzenia działalności.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, "przyjęcie, iż w konkretnym przypadku dany podmiot jest podmiotem prawa publicznego wymaga ustalenia kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 3 p.z.p. Wspomniane ustalenie powinno nastąpić przy uwzględnieniu obowiązku interpretacji zbliżonej do definicji "podmiotu prawa publicznego" zawartej w art. 1 ust. 9 akapit drugi lit. a) dyrektywy 2004/18/WE oraz wskazówek interpretacyjnych wynikających z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: ETS). W tym kontekście należy odnotować, że dyrektywa 2004/18/WE została uchylona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (Dz. Urz. UE. L. 2014.94.65). W ostatnio wymienionej dyrektywie, w motywie 10 preambuły prawodawca unijny wyjaśnił, że: Termin "instytucje zamawiające", a w szczególności termin "podmioty prawa publicznego" były wielokrotnie analizowane w ramach orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aby doprecyzować, że zakres podmiotowy niniejszej dyrektywy powinien pozostać niezmieniony, celowe jest zachowanie definicji, na których oparł się Trybunał, oraz wprowadzenie pewnej liczby objaśnień przedstawionych w ramach tego orzecznictwa jako kluczowych dla zrozumienia samych definicji, przy czym nie jest zamiarem zmiana rozumienia pojęć wypracowanych w ramach orzecznictwa. W tym celu należy wyjaśnić, że podmiot, który działa w zwykłych warunkach rynkowych, ma na celu wypracowanie zysku i ponosi straty z prowadzenia działalności, nie powinien być uważany za "podmiot prawa publicznego", ponieważ potrzeby interesu ogólnego, do zaspokajania których podmiot został założony lub zaspokajanie których powierzono mu jako zadanie, można uznać za posiadające charakter przemysłowy lub handlowy." (Wyrok NSA z 11.10.2017 r., II GSK 2965/15, ONSAiWSA 2018, nr 6, poz. 109).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 Dyrektywy 2014/24/UE podmiot prawa publicznego oznacza podmiot, który posiada wszystkie poniższe cechy: 1) został utworzony w konkretnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego; 2) posiada osobowość prawną, 3) jest finansowany w przeważającej części przez państwo, władze regionalne lub lokalne, lub inne podmioty prawa publicznego; bądź jego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych władz lub podmiotów; bądź ponad połowa członków jego organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez państwo, władze regionalne lub lokalne, lub przez inne podmioty prawa publicznego. W orzecznictwie TSUE przyjęło się, że termin "podmiot prawa publicznego" powinien być interpretowany w świetle głównego celu dyrektywy, jakim jest usunięcie barier w handlu wewnątrz wspólnoty (UE) i otwarcie krajowych rynków zamówień publicznych na konkurencję przedsiębiorców z innych państw członkowskich oraz przeciwdziałanie jakimkolwiek formom preferencji narodowych przy udzielaniu zamówień. W związku z powyższym w opinii UZP wskazano, że pojęcie definiujące zakres podmiotowy dyrektywy powinien być interpretowany szeroko i funkcjonalnie. Kwalifikacji, czy dany podmiot mieści się w zakresie definicji podmiot prawa publicznego wymaga przede wszystkim ustalenia celu, w jakim został on utworzony (Komentarz Prawo Zamówień publicznych pod red. Marzeny Jaworskiej str. 19-20, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2021).
Nie jest sporne, że strona skarżąca jest spółką akcyjną, a zatem spełniony jest wynikający z art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp warunek pierwszy i z uwagi na układ własnościowy spółki, spełniony jest również warunek trzeci.
Odnośnie warunku drugiego i czwartego należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, określającym jego zadania, samorząd województwa określa strategię rozwoju województwa, uwzględniającą w szczególności następujące cele: pielęgnowanie polskości oraz rozwój i kształtowanie świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej mieszkańców, a także pielęgnowanie i rozwijanie tożsamości lokalnej; pobudzanie aktywności gospodarczej; podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa; zachowanie wartości środowiska kulturowego i przyrodniczego przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń; kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego".
Zgodnie z § 6 Statutu Spółki, przedmiotem działania Spółki jest aktywne wspieranie zmian w strukturze gospodarczej regionu, koordynowanie opracowań i wdrożeń programów restrukturyzacji wymagających wsparcia finansowanego, doradztwo i ocena przedsięwzięć, w szczególności: prowadzenie wszechstronnej działalności promocyjnej na rzecz województwa, świadczenie usług w zakresie doradztwa gospodarczego, rachunkowości i finansów (...).
W związku z powyższym, prawidłowo przyjął DWUP, że katalog zadań będących przedmiotem działalności strony skarżącej wpisuje się w uregulowane ustawowo zadania województwa, jako jednostki samorządu terytorialnego, tj. pobudzanie aktywności gospodarczej i podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa.
Zaś jak wynika z analizy przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp, przeprowadzonej przez Urząd Zamówień Publicznych, w zakresie przesłanki dotyczącej powołania w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie powszechnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego, "w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE potrzeba o charakterze ogólnym (powszechnym) definiowana jest jako potrzeba, która z przyczyn związanych z interesem publicznym zaspokajana jest w całości lub w przeważającym zakresie przez państwo i której zaspokajanie związane jest ściśle z jego instytucjonalną działalnością, powinno służyć społeczeństwu jako całości i dlatego leży w interesie ogólnospołecznym (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 1998 r. w sprawie C - 360/96 Gemeente Arnhem and Gemeente Rheden us. BFI Holding oraz wyrok z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie C - 44 /96 Mannesman Anlagenbau Austria AG and Others i/s. Strohal Rotationsdruck GesmbH). W świetle interpretacji TSUE, państwo lub jednostki samorządu terytorialnego tworząc podmioty prawa publicznego decydują się (z przyczyn związanych z interesem ogólnym) pewne potrzeby zaspokajać same, lub mieć na ten proces decydujący wpływ, a u podstaw takich decyzji nie leży cel handlowy ani przemysłowy. Niezależnie od formy organizacyjno- prawnej, za pomocą której zaspokajana jest taka potrzeba, objęte tym pojęciem będą wszystkie zadania z istoty swojej uważane za mające charakter publiczny. Pod pojęciem zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym należy rozumieć zasadniczo każdą aktywność, która nie jest wykonywana wyłącznie dla zaspokojenia pojedynczego, prywatnego celu.
Objęte tym pojęciem będą więc wszystkie zadania z istoty swojej uważane za mające charakter publiczny. W wyroku dnia 10 kwietnia 2008 r. w sprawie C-393/06 (Ing. Aigner, Wasser – Wärme - Umwelt, GmbH v. Ferwärme Wien GmbH, WU:C:2008:213) Trybunał wskazał, że dla zakwalifikowania podmiotu jako podmiotu prawa publicznego nieistotne jest to, że poza zadaniami w interesie ogólnym omawiany podmiot wykonuje również działalność w celach zarobkowych, jeżeli nadal zajmuje się zaspokajaniem potrzeb w interesie ogólnym, które ma on szczególny obowiązek zaspokajać. Przy czym posiadanie statusu podmiotu prawa publicznego nie jest także uzależnione od procentowego udziału działalności prowadzonej w celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego w ramach całej działalności danego podmiotu. W świetle przepisów dotyczących zamówień publicznych nie jest zatem istotne, czy obok obowiązku zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, taki podmiot ma możliwość prowadzenia innej, w tym przypadku całkowicie komercyjnej, działalności. Jeżeli określona instytucja wykonuje również inne zadania niż publiczne, rozstrzygające znaczenie ma ocena pierwotnego celu jego utworzenia.
W przypadku, gdy instytucja została powołana do zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, a zaczęła prowadzić także działalność gospodarczą nastawioną na zysk, utrzymuje ona status podmiotu prawa publicznego nawet, jeżeli działalność w interesie powszechnym stanowi niewielką część w porównaniu z działalnością czysto handlową.
Ponadto Wnioskodawca złożyła Oświadczenie o stosowaniu ustawy prawo zamówień publicznych na 1 stycznia 2021 r. i wskazała, że "została utworzona w szczególnym celu zaspokojenia potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego". Potwierdza to ocenę w jakim celu została utworzona Spółka.
W zakresie zaś ustalenia, czy celem Spółki jest wypracowanie zysku, słusznie DWUP zwrócił uwagę, że skoro ten zapis ustawy należy odczytywać w połączeniu z przesłanką utworzenia w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, to znaczy, że należy ocenić pierwszoplanowy cel Spółki tj. cel w którym Spółka w ogóle powołana została do życia.
Wbrew twierdzeniom skargi IP PO WER w rozstrzygnięciu protestu zawarła obszerną analizę przesłanek kwalifikujących dany podmiot do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych oraz odniesienie tych przesłanek do posiadanych informacji na temat działalności skarżącej. Strona skarżąca poza ogólnymi stwierdzeniami nie przedstawiła innych informacji, które mogłyby mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.
Należy jeszcze raz podkreślić, że to czy skarżąca ma status podmiotu prawa publicznego, pozostaje bez wpływu na ocenę jej wniosku o dofinansowanie. Bowiem niespełnienie kryterium nr 2 dotyczącego prawidłowości wyboru partnerów do realizacji projektu nie dokonał podmiot inicjujący projekt – skarżąca, a inny podmiot i to zasadniczo z tego powodu projekt otrzymał negatywną ocenę.
W tym miejscu zaakcentować należy, że to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji do wiarygodności swych oświadczeń
w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Niewątpliwie prawidłowa ocena spełnienia przesłanek, by mogła być uznana za rzetelną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu wprost założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza oraz weryfikacja, aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz
w jakim wymiarze.
Przystępując do konkursu strona skarżąca powinna znać jego zasady, które zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich potencjalnych wnioskodawców w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Uczestnikom konkursu znane są zasady oceny poszczególnych kryteriów. Wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia we wniosku informacji w sposób wyczerpujący, konkretny i czytelny.
Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (tak w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 24.05.2018 r., IV SA/Gl 235/18, Lex nr 2506362). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej.
Reasumując dokonana przez DWUP ocena kryterium nr 2 nie narusza zasad określonych, takich jak przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania czyli w konsekwencji nie narusza zasady równego dostępu do pomocy. Te okoliczności, które podniesiono
w proteście i skardze, wykraczają poza kryterium legalności bowiem zmierzają do weryfikacji trafności (słuszności) przyjętych w projekcie założeń, instrumentów i rozwiązań. Natomiast zdaniem sądu argumentacja przyjęta
i rozważona w kontekście protestu przy ponownej ocenie projektu nie jest dowolna
i spełnia standardy proceduralne.
Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się na żadnym etapie postępowania naruszenia procedury i zasad wskazanych w Regulaminie konkursu. Oceniając
z opisanej perspektywy wypełnienie zasad przeprowadzania wyboru projektów do dofinansowania nie można zarzucić organowi, że ocena projektu została przeprowadzona bez koniecznej wnikliwości i bez szczegółowego odniesienia się do argumentacji strony skarżącej. Z tych też względów na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI