III SA/WR 292/24

III SA/Wr 292/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Barbara Ciołek
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 935
art. 16
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2019 poz 2070
art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (t. j)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 maja 2024 r. Nr 0201-IEE1.7192.60.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oławie z dnia 29 marca 2024 r. Nr 0217- SEE.7113.217.2024.UM; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi N. S. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 29 maja 2024 r. nr 0201-IEE1.7192.60.2024 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oławie (dalej: organ egzekucyjny, NUS) z 29 marca 2024 r. nr 0217- SEE.7113.217.2024.UM o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia oraz akt administracyjnych, decyzją z 20 stycznia 2012 r. na skarżącego została nałożona kara pieniężna w kwocie 49 000 zł na podstawie przepisów ustawy z 15 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r., Nr 124, poz. 859 ze zm.) - u.m.p.o. W celu wyegzekwowania tej kary NUS prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 11 kwietnia 2013 r. nr [...] wystawionego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu (Wierzyciel). W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował szereg środków i czynności egzekucyjnych (opisane szczegółowo na str. 2 zaskarżonego postanowienia), które jednak nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości.
W dniu 4 kwietnia 2023 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo skarżącego z 30 marca 2023 r. określone jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, w którym podniesiono zarzut przedawnienia zaległości i wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wezwał stronę do sprecyzowania pisma. W odpowiedzi skarżący poinformował, że żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na przedawnienie zaległości.
Pismem z 24 kwietnia 2023 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - jako dysponenta prowadzonego postępowania - o wypowiedź, czy według niego istnieją przesłanki wynikające z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.), dotyczące przedawnienia zaległości objętej ww. tytułem wykonawczym. Wierzyciel pismem z 25 marca 2024 r. poinformował, iż według niego w przedmiotowej sprawie zaległość się nie przedawniła.
Uwzględniając powyższe NUS w Oławie po analizie zebranego materiału dowodowego wskazanym na wstępie postanowieniem nr 0217-SEE.7113.217.2024.UM odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając, że nie wystąpiła podnoszona przez stronę przesłanka przedawnienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący powtórzył zarzuty zawarte we wniosku z 30 marca 2024 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia naruszono przepisy 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) – dalej: ustawa nowelizująca k.p.a., a w konsekwencji 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.
Strona wskazała, że ostatni skuteczny środek egzekucyjny został podjęty 28 grudnia 2017 r. (żadnych środków egzekucyjnych po 2017 r. w przeciągu 5 lat organ egzekucyjny nie podjął), wobec czego zobowiązanie się przedawniło z uwagi na przepis art. 189g § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym od merytorycznego postępowaniem administracyjnym i do sprawy mają zastosowanie przepisy Działu IVa k.p.a. (możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 189g § 1 K.p.a. pomimo wejścia w życie w 2017 r.). Ponadto zauważył, że organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie potrzebuje stanowiska wierzyciela w sprawie zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżonym obecnie postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w prawie administracyjnym zasadą jest wykonanie wszelkich obowiązków nałożonych decyzją administracyjną i jeżeli brak jest wyraźnej podstawy prawnej w przepisach materialnego prawa administracyjnego, dotyczącej przedawnienia roszczeń, to nie można stosować tej instytucji prawnej w sposób dowolny i nieuprawniony. Dalej stwierdził, że regulacje k.p.a. dotyczące kar pieniężnych odnoszą się nie do przedawnienia samej kary (należności), ale wskazują na niemożność/przedawnienie nałożenia kary po upływie określnego czasu (art. 189g § 1 i 2 k.p.a.) i normują przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia nałożenia kary (art. 189h k.p.a.), jak również wskazują na niemożność/przedawnienie egzekucyjnego dochodzenia kar po upływie określonego czasu (art. 189g § 3 k.p.a.) i normują przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej (art. 189j k.p.a.). To oznacza, że jako odrębne postępowanie należy traktować postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej (orzeczenia kary), odrębnym postępowaniem jest postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi i odrębnym postępowaniem jest postępowaniem egzekucyjne dotyczące danej kary.
W tej sytuacji każdą sprawę dotyczącą nałożenia kary, udzielenia ulgi czy postępowanie egzekucyjne należy traktować jako odrębne postępowanie i jeżeli zostało wszczęte po wejściu w życie zmienionych przepisów k.p.a. winno być rozpatrywane z uwzględnieniem zmian do k.p.a. W sprawie strony taka sytuacja jednak nie występuje. Nie ma wątpliwości, że egzekwowana kara jest administracyjną karą pieniężną, że postępowanie w przedmiocie jej nałożenia zostało zakończone przed wejściem w życie zmian do k.p.a., tak jak i przed tą datą zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zmiany do k.p.a. nie mają więc w sprawie Strony zastosowania zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2017 r. poz. 935) i nie można na ich podstawie oceniać zarzucanego przez stronę przedawnienia. Przepis art. 189g § 1 k.p.a., który przewiduje, że kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa, nie odnosi się do prowadzenia egzekucji administracyjnej, ale do możliwości nałożenia samej kary decyzją. W sprawie strony żadne postępowanie nie zostało wszczęte po zmianie przepisów k.p.a., w tym również postępowanie dotyczące nałożenia kary, natomiast okoliczności, w których zapadł powołany przez stronę wyrok były odmienne.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że ustawa z 15 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, na podstawie której orzeczono dochodzoną obecnie karę, nie zawiera instytucji nieefektywnego wygaśnięcia zobowiązania z tytułu kary pieniężnej, tzn. nie wskazuje terminu przedawnienia zobowiązania, ani też nie odsyła do stosowania w tym zakresie innych regulacji prawnych. Również inne przepisy o charakterze ogólnym, tj. ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie stanowią podstawy określającej początek i koniec biegu terminu wymagalności tego zobowiązania. Interpretacja przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów, ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, nie daje podstaw do przyjęcia, że administracyjna kara pieniężna nałożona na skarżącego na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, podlega przedawnieniu w trybie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2551/17).
Wobec braku przepisu regulującego przedawnienie egzekucji administracyjnej kary pieniężnej orzekanej na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów należało więc przyjąć, że ustawodawca nie przewidział dla tych kar pieniężnych możliwości przedawnienia. DIAS powtórzył za Wierzycielem, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego niejednokrotnie wskazywało, że Konstytucja nie zawiera przepisu, który w jakikolwiek formie przyznawałby komukolwiek prawo do przedawnienia (por. postanowienie TK z 7 września 2009 r., sygn. akt Ts 389/08).
Odnosząc się do argumentacji strony co do braku podstaw do zwracania się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie DIAS wyjaśnił, że działanie organu egzekucyjnego było uzasadnione w związku ze swoistym ograniczeniem przewidzianym w art. 29 § 1 u.p.e.a., które przewiduje, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. To wierzyciel jest dysponentem prowadzonego postępowania i ma pełną wiedzę o ewentualnych zdarzeniach, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia. Nie oznacza to jednak wcale, że wydając rozstrzygnięcie w trybie art. 59 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest tym stanowiskiem związany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi ponowił argumentację przedstawioną we wcześniejszych podaniach, wskazując po raz kolejny, że naruszono przepisy art. 56 §1 u.p.e.a. oraz art. 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a.
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy dochodzony przez organ egzekucyjny obowiązek z tytułu kary pieniężnej nałożonej na skarżącego decyzją z 20 stycznia 2012 r. uległ przedawnieniu i z tego powodu należało umorzyć postępowanie egzekucyjne.
Sąd w niniejszej sprawie uznał zasadność skargi, choć nie z uwagi na zarzucane w niej naruszenie art. 59 § 1 u.p.e.a. i art. 189g § 1 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy się zgodzić z organem i skarżącym, że ocena wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie musi być oparta o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438). Wynika to treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070), zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed wejściem w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne, którego umorzenia domagał się skarżący, zostało natomiast wszczęte w 2013 r. , na podstawie tytułu egzekucyjnego z 11 kwietnia 2013, doręczonego stronie 30 kwietnia 2013 r. i nie zostało dotąd zakończone.
Przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. , który w brzmieniu do 30 lipca 2020 r. stanowił, że postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia mimo, iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania
9) na żądanie wierzyciela
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Skarżący podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. upatrywał w przedawnieniu na podstawie art. 189g § 1 k.p.a. zobowiązania z tytułu nałożonej na niego decyzją z 20 stycznia 2012 r. kary pieniężnej.
Zgodnie natomiast ze stanowiskiem organu egzekucyjnego oraz DIAS, ze względu na nałożenie kary oraz wszczęcie egzekucji administracyjnej przed wejściem w życie regulacji Działu IVA k.p.a. regulującego m.in. przedawnienie kar administracyjnych, powyższe przepisy k.p.a. w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania, bowiem sprzeciwia się temu brzmienie art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a. Skoro zaś jednocześnie w stosunku do kar orzekanych na podstawie u.m.p.o. ustawa ta, podobnie jak u.f.p. nie przewiduje instytucji nieefektywnego wygaśnięcia zobowiązania, należy przyjąć, że dla tych kar ustawodawca nie przewidział możliwości przedawnienia.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że istotnie – jak wskazywał w skarżonym postanowieniu organ – zawarte w Dziale IVA regulacje k.p.a. odnoszą się odrębnie do kwestii przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej oraz zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia w tej sprawie (art. 189g § 1 i art. 189h k.p.a.), a odrębnie do kwestii przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej oraz przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia w tych sprawach (art. 189g § 3 i art. 189j k.p.a.). O tym czy i w jakim zakresie regulacje wprowadzone ustawą nowelizującą k.p.a., której częścią był nowy Dział IVA, znajdą zastosowanie w sprawach dotyczących deliktów administracyjnych zaistniałych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej stanowił art. 16 tej ustawy, zgodnie z którym "Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1". Znowelizowane przepisy weszły w życie 1 czerwca 2017r.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi jednak na stanowisku, że organy błędnie w niniejszej sprawie zinterpretowały i zastosowały wspomniany art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a. uznając, że skoro w rozpoznawanej sprawie nie tylko wymierzono stronie karę administracyjną przed wejściem w życie tej ustawy, ale także postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 1 czerwca 2017 r., to żadne przywołane wyżej regulacje Działu IVA k.p.a. nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie. Cytowany przepis przejściowy w sposób wyraźny traktuje bowiem o "postępowaniach administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem". Zdaniem Sądu regulację tę należy interpretować ściśle tj. odnosić ją do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kończących się wydaniem decyzji lub postanowienia. W przypadku skarżącego, takim postępowaniem było postępowanie w sprawie wymierzenia kary na podstawie przepisów u.m.p.o., które jednak niewątpliwie zakończyło się na długo przed wejściem w życie przepisów k.p.a. o karach administracyjnych. A zatem nie znajdował w sprawie zastosowania art. 189g § 1 k.p.a., który wprowadza przedawnienie prawa organu do nałożenia kary administracyjnej po upływie pięciu lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepis ten nie mógł na nowo regulować stosunków prawnych, które już zrealizowały się przed jego wejściem w życie.
Odmiennie natomiast należy ocenić możliwość stosowania w rozpoznawanej sprawie tych regulacji Działu IVA k.p.a., które odnoszą się do dopuszczalności dochodzenia wymierzonej już kary na drodze egzekucji administracyjnej. Jak stanowi art. 189g § 3 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia, w którym kara powinna być wykonana. Z kolei w art. 189j uregulowano przypadki kiedy ww. bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej ulega przerwaniu lub zwieszeniu.
Niezakończone przed dniem 1 czerwca 2017r. postępowanie egzekucyjne nie jest, zdaniem Sądu, objęte dyspozycją przywołanego art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a. Przede wszystkim, postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, opartym co do zasady o własne regulacje zawarte w u.p.e.a., w którym jedynie odpowiednio znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Ponadto, jakkolwiek w ściśle określonych sytuacjach może się ono kończyć wydaniem postanowienia (o umorzeniu postępowania egzekucyjnego), to w przeciwieństwie do postępowań administracyjnych, w których merytorycznie lub formalnie rozstrzyga się sprawę administracyjną, z założenia nie zmierza ono do zakończenia go aktem takim jak decyzja czy postanowienie, ale powinno się kończyć wraz z wykonaniem przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku, na co wskazuje się też w doktrynie i orzecznictwie (por. Z. Leoński, Administracyjne postępowanie egzekucyjne. Węzłowe problemy, Poznań 2003, s. 96; L. Klat-Wertelecka, Umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w: red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 287; M. Masternak, w: T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2013, s. 113-114; wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., II FSK 2269/11, CBOSA; wyrok WSA w Białymstoku z 16 czerwca 2014 r., I SA/Bk 212/14, CBOSA).
Z zawartego w art. 18 u.p.e.a. odesłania do odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów k.p.a. nie można zatem wyprowadzić wniosku, że art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a., uregulował nie tylko kwestie czasowe stosowania znowelizowanych (różnych) przepisów k.p.a. w postępowaniach administracyjnych, ale także stosowanie wprowadzonych w Dziale IVA k.p.a. regulacji art. 189g § 3 i art. 189j k.p.a. dotyczących przedawnienia egzekucji administracyjnej kar pieniężnych w toczących się postępowaniach egzekucyjnych (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 808/23, CBOSA). Skoro zaś wprowadzona w art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a. reguła intertemporalna odnosi się wyraźnie i wprost do postępowań administracyjnych, a nie do postępowań egzekucyjnych, a ustawa ta nie zawiera żadnych przepisów przejściowych dotyczących wszczętych przed jej wejściem w życie i niezakończonych postępowań egzekucyjnych, to do postępowań tych znajdą zastosowanie wprowadzone do porządku prawnego od 1 czerwca 2017 r. nowe regulacje art. 189g § 3 i art. 189j k.p.a. Jak bowiem stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. w sprawie K 30/06 (OTK-A 2006 nr 10, poz. 149) "Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne".
Końcowo Sąd zauważa, że wprowadzenie do kodeksu postępowania administracyjnego regulacji dotyczących przedawnienia kar administracyjnych (zarówno ich nakładania, jak i egzekwowania) było odpowiedzią na podnoszone w doktrynie i orzecznictwie kontrowersje dotyczące możliwości przedawnienia nakładania i dochodzenia kar administracyjnych, w tym także odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia. Wprowadzając z dniem 1 czerwca 2020 r. do k.p.a. regulacje dotyczące administracyjnych kar pieniężnych ustawodawca kompleksowo uregulował powyższe kwestie uwzględniając specyfikę kar administracyjnych. Zdaniem Sądu, uwzględnienie zarówno brzmienia art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a., jak i charakteru i celu regulacji zawartych w Dziale IVA k.p.a. a dotyczących przedawnienia prowadzi do wniosku, że uregulowana została nie tylko problematyka kar orzekanych i wykonywanych od 1 czerwca 2017 r., ale w pewnym zakresie także kar "starych" tj. już orzeczonych lub których wymiaru dotyczą niezakończone do tego dnia postępowania administracyjne - właśnie poprzez wprowadzenie art. 189g § 3 k.p.a. przedawnienia egzekucji administracyjnej, w którym jako punkt odniesienia wskazano dzień w którym kara powinna być wykonana, a więc zdarzenie, które mogło mieć miejsce także przed wejściem w życie ww. przepisu, bez jednoczesnego zastrzeżenia wyłączającego takie sytuacje z dyspozycji art. 189 g § 3 k.p.a. lub zastrzeżenia specyficznego sposobu obliczania tego terminu w tych przypadkach (jak uczyniono to np. w przypadku zmiany ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012 r. terminów przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie zastrzeżono, że nowy (skrócony) termin biegu przedawnienia w sprawach nieprzedawnionych rozpoczynał bieg w momencie wejścia w życie ustawy zmieniającej).
Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny powinien uwzględnić zmianę stanu prawnego od 1 czerwca 2017 r. i ocenić dopuszczalność prowadzenia egzekucji kary pieniężnej w świetle również przywołanych przepisów art. 189g § 3 i 189j k.p.a. Uznanie, że art. 189g § 3 k.p.a. stoi w niniejszej sprawie na przeszkodzie dalszemu prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, powoduje bowiem konieczność umorzenia tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Przy tym w ramach postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada jedynie czy zachodzą przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. lub w innych przepisach, natomiast zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Takiej oceny, poddającej się kontroli Sądu, zabrakło w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym je postanowieniu organu egzekucyjnego, w których organy uznały w oparciu o art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a., że przepisy Działu IVA k.p.a. w ogóle nie mogą być stosowane w niniejszej sprawie. Sąd zarazem nie jest władny zastąpić organu w tym zakresie, który ma obowiązek poczynione ustalenia faktyczne, znajdujące odzwierciedlenie w aktach sprawy, odnieść do treści właściwej normy prawnej, a stanowisko to dopiero podlega kontroli instancyjnej, a końcowo sądowo administracyjnej. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organ egzekucyjny będzie zatem zobowiązany w oparciu o art. 189g § 3 w zw. z art. 189j k.p.a. dokonać oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zawartej w art. 59 §1 pkt 7 przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.