III SA/WR 291/24

III SA/Wr 291/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 44 art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 maja 2024 nr SKO 4123/20/2024 w przedmiocie ustalenia kwoty świadczeń nienależnie pobranych na rzecz ochrony miejsc pracy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 16 kwietnia 2024 r. o nr SKO 4123/7/2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 15 170 (słownie: piętnaście tysięcy sto siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. Sp. z o.o.( dalej: spółka, strona skarżąca, strona, beneficjent) od decyzji Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Wałbrzychu (dalej: Dyrektor DWUP, organ I instancji) nr 63/CV-19/23 z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, że świadczenia przyznane na podstawie wniosku 02000/CV-19/15398373 z dnia 4 sierpnia 2020r., na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy oraz środki na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń (tj. Dz.U. z 2023 poz. 1230 ze zm.) są świadczeniem nienależnie pobranym; -zobowiązania S. Polska Sp. z o.o. do zwrotu całości udzielonego wsparcia w wysokości 435 200,97 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi -od kwoty 151 066,99 zł od dnia 11.08.2020r. do dnia zapłaty, - od kwoty 151 066,99 zł od dnia 11.09.2020r. do dnia zapłaty, - od kwoty 151 066,99 zł od dnia 09.10.2020r. do dnia zapłaty, utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną swojej decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), w zw. z art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023r., poz. 1327 ze zm., dalej ustawa covid - 19) w związku z art. 169 ust. 1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1270 ze zm., dalej u.f.p.).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z 4 sierpnia 2020 r., spółka wystąpiła o przyznanie na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych oraz na pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne należnych od pracodawcy w następstwie wystąpienia COVID-19 na okres 3 miesięcy począwszy od 1 sierpnia 2020 r. W dniu 6 sierpnia 2020 r. wniosek został rozpatrzony pozytywnie. Następnie przyznane środki w łącznej kwocie 453 200,97 zł zostały przekazane na rachunek bankowy strony w trzech transzach po 151 066,99 zł w dniach 11 sierpnia 2020 r., 11 września 2020r. oraz 9 października 2020 r.
Kolegium podkreśliło, ze zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy beneficjent pomocy jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGSP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń, w konsekwencji termin ustawowy zobowiązania minął z dniem 30 listopada 2020 r. dniu 18 marca 202lr.
Beneficjent wystąpił z wnioskiem do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy o wydłużenie terminu rozliczenia otrzymanej pomocy do końca marca 2021 r. Organ I instancji wyraził zgodę na wydłużenie terminu do złożenia rozliczenia.
W dodatkowym terminie spółka nie przedłożyła dokumentów i nie rozliczyła środków. W konsekwencji pismem z 24 lutego 2022 r. Dyrektor DWUP wezwał ostatecznie Beneficjenta do złożenia rozliczenia przekazanej mu pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wezwanie zostało odebrane 8 marca 2022r. Organ II instancji zaznaczył, że z akt administracyjnych wynika, że spółka, w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora DWUP przedłożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej następujące dokumenty : a) potwierdzenia PIT4R i ZUS (przelewy w miesiącu 08/2020, 09/2020 i 10/2020) (wiadomość e-mail z dnia 16 marca 2022r. zatytułowana "dokumenty", g. 12:10 do pani M. Ł.), b) mail zatytułowany "wynagrodzenia 10/2020" - wiadomość z dnia 17 marca 2022r. g. 14:54 do pani M. Ł. - w aktach sprawy znajduje się lista płac za miesiąc 09/2020 i 10/2020, c) mail zatytułowany "wynagrodzenia 09/2020" - wiadomość z dnia 17 marca 2022r., g. 14:53 do pani M. Ł. - w aktach sprawy znajduje się lista płac za miesiąc 08/2020, d) mail zatytułowany "potwierdzenie płatności na wynagrodzenia" (wiadomość e-mail z dnia 17 marca 2022r. g. 14:53 do pani M. Ł.) - w aktach sprawy znajduje się wydruk pliku Excel potwierdzający wypłaty wynagrodzeń dla poszczególnych pracowników obejmujący m.in. miesiące 08/2020 i 09/2020, e) mail potwierdzający kwoty przelewów dla poszczególnych pracowników zatytułowany "przelewy" (wiadomość e-mail z dnia 22 marca 2022r. g. 10:35 do pani Z. S.) - w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie przelewu masowego z dnia 08 października 2020r. wynagrodzeń za 09/2020 - liczba transakcji 93 - kwota 331 136,45 zł, potwierdzenie przelewu masowego z dnia 09 września 2020r. wynagrodzeń za miesiąc 08/2020 - liczba transakcji 86 - kwota 303 348,63 zł, a także potwierdzenie przelewu masowego z dnia 06 listopada 2020r. wynagrodzeń za miesiąc 10/2020 - liczba transakcji 99 - kwota 323 605,01 zł. Ponadto ww. dokumenty wraz z formularzem rozliczeniowym przyznanych środków zostały złożone także w dniu 19 marca 2024r. za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.
Zdaniem organu I instancji rozliczenie nie zostało złożone w dodatkowym wyznaczonym terminie tj. do dnia 7 kwietnia 2022 r. Dyrektor DWUP poinformował wnioskodawcę o negatywnej końcowej weryfikacji pismem z 18 lipca 2022 r. W dniu 30 października 2023 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych przez wnioskodawcę świadczeń. Według organu I instancji do dnia zakończenia postępowania administracyjnego tj. 28.11.2023 r. wnioskodawca nie wypowiedział się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w ramach wszczętego postępowania administracyjnego.
Pismem z 1 marca 2024r. spółka wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr 63/CV-19/23 Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Wałbrzychu z dnia 20 grudnia 2023r. Jednocześnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z 16 kwietnia 2024r. SKO przywróciło termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji Dyrektora DWUP. Jednocześnie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024r. SKO wstrzymało wykonanie decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne Kolegium podkreśliło, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać za rozliczenie z dni: 16, 17 i 22 marca 2022 r. w formie niepodpisanych załączników bez formularza rozliczeniowego. Organ II instancji podkreślił, że sposób rozliczenia otrzymanego wsparcia był szeroko opisany na stronie internetowej DWUP, każdorazowo w przekazywanych pismach organ wskazywał właściwy link do przedmiotowej strony. Ponadto w opinii Organu II instancji spółka posiadała wiedzę o wymaganej formie rozliczenia otrzymanej pomocy i jej nie negowała, gdyż w takiej właśnie formie złożyła wniosek z dnia 4 sierpnia 2020 r. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, podpisując go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Przede wszystkim analizując treść przekazanych e-maili trudno stwierdzić, jakiej sprawy dotyczą. Ponadto załączone do wiadomości dokumenty są niepodpisane, co oznacza, iż stanowią nieweryfikowalne informacje niepowiązane z żadnym rozliczeniem. podstawowym dokumentem przekazywanym do Wojewódzkiego Urzędu Pracy jest formularz pn. "Rozliczenie wniosku w zakresie otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych". Przedmiotowy formularz zawiera tabelę z uwzględnieniem rzeczywistego dofinansowania na poszczególne tytuły i miesiące. Ponadto formularz zawiera szereg oświadczeń składanych przez rozliczającego pomoc. W konsekwencji zdaniem Kolegium, spółka w ogóle nie złożyła wymaganego rozliczenia, czym naruszyła art. 15gg ust. 19 ustawy covid-19. Na marginesie Kolegium wyjaśniło, że poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi co prawda środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jednak przesłanie na nią dokumentu nie powoduje automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, co pozwoliłoby przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu. Każdorazowo więc przekazywanie oficjalnych dokumentów na adres e-mail obarczone jest ryzykiem niewiedzy nadawcy, czy dana korespondencja dotarła do adresata i czy zapoznał się z jej treścią. W procedurze administracyjnej przekazanie podania na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej powoduje, iż organ ten jest zobligowany do pozostawienia wniesionego pisma bez rozpoznania. Skoro tak, to tym bardziej, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ nie miał obowiązku reagować na niestanowiące podania, niepodpisane przypadkowe dokumenty przesłane w taki właśnie sposób.
W skardze do Sądu S. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie prawa (materialnego i procesowego), które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1. art 15gg ust 23a oraz ust. 28 ustawy covid-19 w zw. z art. 156 §1 pkt. 1), pkt 2) i pkt 7) k.p.a. przez błędną wykładnię art 15ggust 23a oraz ust 28 ustawy covid-19 i przyjęcie, iż kompetencje Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w zakresie: a) wezwania podmiotu, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 15gg ust. 19 lub ust. 20, do wywiązania się z tego obowiązku w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych; b) wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu otrzymanej pomocy covidowej oraz c) wydania decyzji o obowiązku zwrotu dofinansowania (utrzymanej w mocy przez organ) - mógł wykonywać inny niż Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy pracownik Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (tj. Wicedyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy), który podpisywał dokumenty jako Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (decyzja z dnia 20.12.2023) podczas gdy jest to zadanie (kompetencja) ustawowo zastrzeżona na rzecz Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy a nie Wicedyrektora i nie może ona być delegowana, zwłaszcza, że w okresie wydania decyzji z dnia 20.12.2023 r. stanowisko Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy było nie obsadzone (nie było osoby powołanej na ww. stanowisko w drodze konkursu). Powyższe oznacza, że Wicedyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy nie był umocowany do realizacji w imieniu i na rzecz Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy zadań wynikających z art 15gg ustawy covid-19, a w szczególności do wydania decyzji z dnia 20.12.2023 w przedmiocie zwrotu otrzymanej pomocy covidowej w imieniu Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
W konsekwencji powyższego organ naruszył art. 156 §1 pkt 1), pkt. 2) i pkt. 7) k.p.a. i nie stwierdził nieważności decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. oraz przeprowadzonego postępowania przez Wicedyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
2. art 15gg ust 1 i 2 oraz art 15gg ust 20 i ust 23c ustawy przez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że całość środków otrzymanych przez Spółkę na podstawie art 15gg ustawy covid-19, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy środki, które miałyby zostać zwrócone na mocy decyzji z 20.12.2023, zostały przez Spółkę wykorzystane zgodnie z art 15gg ust 1 i ust 2 ustawy, co zostało wykazane na podstawie dokumentów dotyczących okresu 08-10/2020 potwierdzających uiszczenie przez Spółkę składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy PIT4R, listach płac a także potwierdzeniach zbiorczych wypłaty wynagrodzeń. Dokumenty te Spółka przesłała do DWUP za pośrednictwem poczty e-mail w dniach: 16 marca 2022 r., 17 marca 2022 r. oraz 22 marca 2022 r., a także złożyła za pośrednictwem portalu gov.praca.pl w dniu 19 marca 2024 r., co zostało załączone również do wniesionego przez Spółkę do organu odwołania;
3. art 15gg ust 19 i ust 20 ustawy covid-19 przez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do wadliwego uznania, że Spółka nie złożyła wymaganych dokumentów poprzez portal, a ponadto jak ustalił organ SKO, również niepodpisanych, i tym samym jest zobowiązana do zwrotu dofinansowania podczas gdy:
a) art 15gg ust. 20 nie wskazuje kalkulatora ani portalu jako jedynej i właściwej formy złożenia rozliczenia dofinansowania i nie statuuje zasady, że niezłożenie kalkulatora ani dokumentów poprzez portal wiąże się z uznaniem nierozliczenia środków powodujących konieczność ich zwrotu;
b) Wicedyrektor w decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. nie wskazywał, że powodem uznania dokumentów jako nierozliczonych, jest fakt złożenia dokumentów niepodpisanych w sposób oczekiwany przez organ 1 instancji, jak również nie wzywał Spółki do złożenia podpisanych dokumentów, która Spółka przesłała do organu I instancji za pośrednictwem poczty e-mail w dniach: 16 marca 2022 r., 17 marca 2022 r. oraz 22 marca 2022 r.;
c) spółka - w sposób uzgodniony i przyjęty w kontaktach z pracownikami DWUP zajmującymi się weryfikacją sposobu wykorzystania dofinansowania (tj. za pośrednictwem poczty e-mail] - przesłała do DWUP za pośrednictwem poczty e-mail w dniach: 16 marca 2022 r., 17 marca 2022 r. oraz 22 marca 2022 r. dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania dofinansowania zgodnie z przeznaczeniem. Do odwołania zostały załączone konkretne dowody potwierdzające złożenie tych dokumentów jednak organ SKO w sposób nieuzasadniony nie dokonał ich weryfikacji i błędnie przyjął, że Spółka nie złożyła rozliczenia i wydatkowała środki niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z art 15gg ustawy covid-19;
4. art 64 § 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, w konsekwencji czego organ II instancji uznał, że organ I instancji nie był zobligowany do weryfikacji składanych przez Spółkę za pośrednictwem poczty e-mail dokumentów oraz prawidłowo pozostawił je bez rozpoznania podczas, gdy norma art, 64 § 2 k.p.a. w sposób wyraźny nakłada organ I instancji obowiązek wezwania Spółki do usunięcia stwierdzonych braków formalnych, w przypadku, gdy dokumenty wnoszone przez Spółkę (skany dokumentów) do organu I instancji za pośrednictwem poczty e-mail (w której organ I instancji kontaktował ze Spółką), obarczone były w ocenie organu I instancji brakami formalnymi, w tym brakiem bezpiecznego podpisu elektronicznego, weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Tymczasem organ I instancji wbrew obowiązkowi art 64 §2 k.p.a. zaniechał wezwania Spółki do uzupełnienia ww. braku czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy (zaniechał analizy dokumentów rozliczeniowych i pozostawił je w aktach sprawy bez rozpoznania);
5. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 7 w zw. z art 77 § 1, art 80 k.p.a. oraz art 138 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego prowadzące do błędnego ustalenia przez organ II instancji, że: a) decyzję wydał Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy podczas gdy decyzję z dnia 20.12.2023 oraz wezwanie do złożenia rozliczenia w trybie art. 15gg ust. 23a ustawy covid-19 wydał Wicedyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy i to podpis oraz pieczęć Wicedyrektora widnieje na tych dokumentach. W konsekwencji organ II instancji błędnie ustalił, że postępowanie w sprawie rozliczenia, zwrotu dofinansowania covidowego oraz sama decyzja były prowadzone i wydane przez podmiot ustawowo uprawniony - legitymowany do dokonania tych czynności, tj. Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy, czym dopuścił się naruszenia art. 156 §1 pkt. 1), pkt. 2) i pkt, 7) k.p.a. utrzymując w mocy nieważną decyzję z dnia 20 grudnia 2023 r.; b) spółka nie złożyła wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, że Spółka wykorzystała otrzymane dofinansowanie zgodnie z ich przeznaczeniem i tym samym nie jest zobowiązana do zwrotu dofinansowania podczas gdy dokumenty te spółka - w sposób uzgodniony i przyjęty w kontaktach z pracownikami DWUP zajmującymi się weryfikacją sposobu wykorzystania dofinansowania (tj. za pośrednictwem poczty e-mail) - przesłała do DWUP za pośrednictwem poczty e-mail w dniach: 16 marca 2022 r., 17 marca 2022 r. oraz 22 marca 2022 r wymagane dokumenty a organ li instancji potwierdził fakt złożenia tych dokumentów zarówno do akt sprawy posiadanych przez organ I instancji jak i odwołania lecz nie poddał ich wymaganej prawem analizie czym dopuścił się naruszenia art. 15gg ustawy covidowej w zw. z art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.
Powyższe naruszenia skutkowały wydaniem błędnej decyzji przez organ II instancji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji jako zgodnej z prawem.
Majac powyższe zrzuty na względzie strona wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 maja 2024 roku (znak sprawy: SKO 4123/20/2024) i stwierdzenie nieważności utrzymanej przez nią w mocy decyzji z dnia 20.12.2023 jako wydanych z z naruszeniem przepisów o właściwości; bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji zawierających wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa oraz umorzenie postępowań przed organem II instancji i organem 1 instancji - w całości;
względnie o:
2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 maja 2024 roku (znak sprawy: SKO 4123/20/2024) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenia podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Odnosząc się do zarzuty skarżącej , że Wicedyrektor DWUP nie był umocowany do realizacji w imieniu i na rzecz Dyrektora DWUP zadań wynikających z art. 15gg ustawy covid-19, Kolegium wyjaśniło, że decyzję nr 63/CV-19/23 z dnia 20.12.2023r. w imieniu Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy podpisała Z. B. - Wicedyrektor. Jednocześnie pismem z dnia 27 czerwca 2022r. Marszałek Województwa Dolnośląskiego Pan C. P. powierzył Z. B. z dniem 01 lipca 2022 r. wykonywanie pracy na stanowisku Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy do czasu rozstrzygnięcia konkursu na ww. stanowisko. Ponadto Uchwałą nr 5691/VI/22 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 25 lipca 2022r. udzielono pełnomocnictwa Pani Z. B. Wicedyrektorowi Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy do składania oświadczeń woli związanych z bieżącą działalnością Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Zgodnie z § 5 przedmiotowej Uchwały, obowiązuje ona do czasu rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
W związku z powyższym, w opinii organu II instancji, Z. B. posiadała upoważnienie do podpisania decyzji nr 63/CV-19/23 z dnia 20.12.2023r. w imieniu Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
W piśmie procesowym z 30 września 2024 r. spółka podtrzymała swoje stanowisko w tej sprawie kwestionując jednocześnie interpretację art. 15gg ustawy covid-19 przedstawionej przez SKO w Wałbrzychu jakoby organem legitymowanym do przyznania dofinansowania, zweryfikowania sposobu wykorzystania dofinansowania oraz ustalenia obowiązku zwrotu dofinansowania był Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy (dalej także: DWUP lub Urząd). Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez organy I i II instancji, tj.: art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a., polegające na naruszeniu przez organy obu instancji zasady działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz zasady informowania stron o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zaniechanie wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy, a to ze względu na brak w decyzji organu I instancji jakiegokolwiek uzasadnienia przyczyn pominięcia przez organ I instancji złożonych przez Spółkę w dniach 16 marca 2022 r., 17 marca 2022 r. oraz 22 marca 2022 r. dokumentów potwierdzających wydatkowanie dofinansowania i tym samym uznania, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku określonego w art 15gg ust. 19 i/lub ust 20 ustawy COVID-19. Strona podkreśliła, że dzięki uzyskanej pomocy z art. 15gg ustawy COVID-19 utrzymała miejsca pracy dla 69 pracowników. Powyższe pozwoliło ochronić istniejące miejsca pracy w okresie pandemii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W pierwszej kolejności Sąd bada, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, czy w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatrzył się takiego naruszenia. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że spółka składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 20 grudnia 2023 r. nr 63/CV-19/24 podkreśliła, że operator pocztowy nie podjął 3 stycznia 2024 r. próby doręczenia przesyłki zawierającej ww. decyzję organu I instancji, nie pozostawił w skrzynce pocztowej awiza o nadejściu przesyłki. Strona podkreśliła, że 3 stycznia 2024 r. prowadziła normalna działalność. Nie uszło również uwadze Sądu, że Kolegium przywracając stronie termin do wniesienia odwołania stwierdziło: "w badanym przypadku treść utrwalona na kopercie zawierającej decyzję z 20 grudnia 2023 r. nie pozwoliła ustalić, w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżąca została powiadomiona o próbie doręczenia przesyłki". Ponadto uzasadniając, postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania SKO podkreśliło, że nie może przyjąć fikcji doręczenia spółce decyzji organu I instancji z 20 grudnia 2023 r. nr 63/CV-19/23 w trybie art. 44 k.p.a.
W tym miejscu uzasadnienia przywołać należy treść art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu: "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy nie została stronie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. o czym świadczy uzasadnienie postanowienia SKO o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, jak i twierdzenie strony zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W takim stanie faktycznym jest okolicznością niesporną, że nie doszło do doręczenia decyzji organu I instancji spółce.
Przy zaistnieniu tej okoliczności, podkreślić należy, że w myśl art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Strona uzyskuje wiadomość o definitywnym stanowisku organu w danej instancji, dzięki czemu strona ma ustalone ramy dalszej obrony swoich interesów prawnych na drodze administracyjnej, sądowej. Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że decyzja wywołuje skutki prawne nie z chwilą jej wydania w podanej w decyzji dacie, lecz dopiero z datą jej doręczenia stronie (ustnego ogłoszenia).
Jak słusznie więc wskazano w wyroku NSA z 15 marca 2017r. sygn. akt II FSK 3336/16, samo wydanie decyzji nie wystarcza, aby weszła ona do obrotu prawnego. Tak długo jak nie zostanie doręczona stronie, nie wywiera żadnych skutków materialnych i procesowych, jak również nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej.
Związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją powstaje z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie (art. 110) i trwa do czasu jej uchylenia lub zmiany w sposób przewidziany w Kodeksie. Warunkiem związania organu wydaną przez siebie decyzją jest więc doręczenie jej zgodnie z przepisami Kodeksu.
Organ jest związany wydaną przez siebie decyzją od dnia jej doręczenia stronie, a zatem nie od dnia, w którym strona w inny sposób dowiedziała się o wydaniu decyzji (celowe podkreślenie Sądu).
Inaczej więc mówiąc, decyzje administracyjne niedoręczone stronie zaliczane są do tzw. decyzji nieistniejących.
Dopiero uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony w postaci jej doręczenia, w sposób przewidziany przepisami prawa, stwarza nową sytuację procesową, np. możliwość wniesienia odwołania, zyskania przez decyzję waloru ostateczności, itp.
W konsekwencji skoro decyzji organu I instancji z 20 grudnia 2023 r. nr 63/CV-19/24 nie doręczono stronie, czyli decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego w sposób wymagany przepisami prawa (art. 44 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a.), czego żadna ze stron postępowania nie kwestionuje, to nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. i w oczywisty sposób nie doszło do jego uchybienia, czego organ II instancji nie dostrzegł i w konsekwencji błędnie z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 k.p.a. postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4123/7/2024 przywrócił spółce termin do wniesienia odwołania.
Konieczną rolą organu jest, we wstępnym stadium postępowania odwoławczego, ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. W drugiej grupie przyczyn niedopuszczalności odwołania znajdują się przypadki, w których decyzja nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej niedoręczenie. Organ odwoławczy powinien w tej sytuacji uznać, że wniesione przez stronę odwołanie jest niedopuszczalne, bowiem wniesione zostało ono od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego. W konsekwencji, wniesione przez stronę odwołanie od decyzji niedoręczonej nie może odnieść skutku w postaci jego rozpoznania ( por. wyrok NSA z 23 października 2023 r. sygn. akt: III FSK 2929/21).
Postępowanie odwoławcze jest oparte w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione jedynie w wyniku skutecznej czynności procesowej strony, jaką jest wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), o czym stanowi art. 127 k.p.a. Jedynie skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ wyższego stopnia kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzyganej decyzją organu I instancji, dlatego wydana w takich okolicznościach decyzja organu odwoławczego podlega stwierdzeniu nieważności (wyroki NSA: z 30 listopada 2022 r., I FSK 2305/18; z 19 stycznia 2023 r. I FSK 1424/19).
SKO w Wałbrzychu, przywracając termin do wniesienia odwołania i rozpoznając odwołanie od decyzji, która nie została doręczona, czyli nie weszła do obrotu prawnego i utrzymując tą niewprowadzoną do obrotu prawnego decyzję w mocy, rażąco naruszył prawo art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie.
Ponadto Sąd dostrzegł, że w niniejszej sprawie Dyrektor DWUP postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. nr NS/AMS/0511/1539873/23 orzekł o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie ( jak podkreślił) zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora DWUP z 20 grudnia 2023 r. nr 63/CV-19/24, i uczynił to po przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji (postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4123/7/2024.). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. to "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie (...)". Zatem tylko gdy decyzja jest ostateczna można skutecznie zastosować wobec niej nadzwyczajny tryb wznowienia postępowania. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak skutecznego doręczenia decyzji z 20 grudnia 2023 r. w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. oznacza, że nie weszła ona w ogóle do obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd był zobligowany na podstawie145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz na podstawie ar 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylić postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 16 kwietnia 2024 r. nr SKO 4123/7/2024.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw z art. 209 p.p.s.a