III SA/Wr 29/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-06-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
sprzedaż alkoholukoncesjazezwolenieustawa o wychowaniu w trzeźwościsprzedaż internetowadostawa alkoholuzaopatrzenieimport alkoholuprawo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu, uznając za niedopuszczalną sprzedaż przez internet oraz zaopatrywanie się w alkohol u podmiotów zagranicznych bez odpowiednich zezwoleń hurtowych.

Skarga dotyczyła decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Głównymi zarzutami skarżącej było prowadzenie sprzedaży przez internet oraz zaopatrywanie się w alkohol u producentów zagranicznych. Sąd uznał, że sprzedaż alkoholu przez internet jest niedozwolona, ponieważ narusza wymóg prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu sprzedaży, a także utrudnia weryfikację wieku i stanu trzeźwości nabywców. Dodatkowo, sąd potwierdził, że zaopatrywanie się w alkohol u podmiotów zagranicznych, które nie posiadają polskich zezwoleń na sprzedaż hurtową, stanowi naruszenie warunków zezwolenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym zakaz prowadzenia sprzedaży przez internet oraz zakaz nabywania alkoholu w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia od podmiotów zagranicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że sprzedaż napojów alkoholowych przez internet jest niedozwolona, ponieważ narusza wymóg prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu sprzedaży, co jest fundamentalnym warunkiem uzyskania zezwolenia. Sąd podkreślił, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez internet, a celem ustawy jest ograniczanie dostępności alkoholu. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżąca naruszyła warunki zezwolenia, zaopatrując się w alkohol u producentów i przedsiębiorców zagranicznych, którzy nie posiadali odpowiednich polskich zezwoleń na sprzedaż hurtową. Sąd uznał, że numer akcyzowy uprawnionego odbiorcy nie zwalnia z obowiązku zaopatrywania się w alkohol u podmiotów posiadających polskie zezwolenia hurtowe. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej, uznając, że ograniczenia wynikające z ustawy służą ważnemu interesowi publicznemu, jakim jest ochrona zdrowia i porządku publicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż napojów alkoholowych przez internet jest niedopuszczalna, ponieważ narusza wymóg prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu sprzedaży, co jest warunkiem uzyskania zezwolenia. Ustawa nie przewiduje zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez internet, a celem ustawy jest ograniczanie dostępności alkoholu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprzedaż przez internet narusza art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a., ponieważ działalność musi być prowadzona wyłącznie w miejscu wskazanym w zezwoleniu. Dodatkowo, taka forma sprzedaży utrudnia realizację obowiązków związanych z weryfikacją wieku i stanu trzeźwości nabywców (art. 15 u.w.t.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 7 pkt 3 i pkt 6

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych oraz wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu.

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 2

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Cofnięcie zezwolenia w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 7 pkt 3 i pkt 6

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 10 pkt 2

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przesłanka cofnięcia zezwolenia.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 7 pkt 6

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 7 pkt 3

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych.

Pomocnicze

u.w.t.p.a. art. 15 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom w stanie nietrzeźwości oraz osobom do lat 18.

u.w.t.p.a. art. 96 § ust. 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży może być prowadzona wyłącznie w sklepach branżowych, wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m², lub innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu.

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Umowa sprzedaży.

k.c. art. 155 § § 2 zd. 1

Kodeks cywilny

Przeniesienie własności rzeczy oznaczonych co do gatunku.

k.c. art. 454 § § 1 zd. 1

Kodeks cywilny

Miejsce spełnienia świadczenia.

k.c. art. 454 § 1

Kodeks cywilny

Miejsce spełnienia świadczenia przy przesłaniu rzeczy konsumentowi.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 16d

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja uprawnionego odbiorcy.

u.p.a. art. 20j § pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek uzyskania numeru akcyzowego.

u.z.u.p.z.o.g. art. 5

Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązki przedsiębiorców zagranicznych.

u.p.p. art. 8

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Zasada swobody działalności gospodarczej.

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie wolności gospodarczej w interesie publicznym.

Konstytucja RP art. 72 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek państwa ochrony dziecka.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 15 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom w stanie nietrzeźwości oraz osobom do lat 18.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 10 pkt 4

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Cofnięcie zezwolenia w przypadku wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Obowiązek weryfikacji wieku nabywcy.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wymóg posiadania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 5

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Elementy wniosku o wydanie zezwolenia.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 7 pkt 8

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wymóg spełniania przez punkt sprzedaży wymogów określonych przez radę gminy.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 18 § ust. 3a

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Pozytywna opinia gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 1

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Cel ustawy - życie w trzeźwości.

Dz.U. 2023 poz 2151 art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi - ograniczanie dostępności alkoholu.

Dz. U. z 2023r. poz. 1630

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Obowiązki kuriera weryfikacji wieku i stanu trzeźwości klienta.

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego

Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie decyzji merytorycznej.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż alkoholu przez internet narusza wymóg prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu sprzedaży. Zaopatrywanie się w alkohol u podmiotów zagranicznych bez polskich zezwoleń hurtowych jest niezgodne z prawem. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości ma na celu ograniczenie dostępności alkoholu, a sprzedaż internetowa ją zwiększa.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż przez internet nie jest zakazana, a jedynie nieuregulowana. Nabycie alkoholu od podmiotów zagranicznych jako uprawniony odbiorca jest legalne. Ograniczenia naruszają konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

nie ma zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet sprzedaż następuje poza sklepem, który uzyskał zezwolenie brak akceptacji do jej stosowania ograniczanie dostępności alkoholu ważny interes publiczny ochrona moralnego i materialnego dobra Narodu

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Jankowska-Szostak

sędzia

Anetta Chołuj

sędzia

Barbara Ciołek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprzedaży alkoholu przez internet oraz zaopatrywania się w alkohol u podmiotów zagranicznych w kontekście ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która może być przedmiotem dalszych dyskusji i zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu sprzedaży alkoholu online, który budzi wiele kontrowersji i jest istotny dla wielu przedsiębiorców oraz konsumentów. Wyrok jasno określa granice dopuszczalności takiej działalności.

Sklep z alkoholem online przegrał w sądzie – sprzedaż przez internet jest nielegalna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 29/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2151
art. 18 ust. 7 pkt 3 i pkt 6
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Barbara Ciołek, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2024 r. Nr SKO 4401.54.2024 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez W. S. (dalej: strona skarżąca, skarżąca, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, SKO) z 18 listopada 2024 r. nr SKO 4401.54.2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji, Prezydent) z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr WZD-ZM.7340.134.2023.ANI w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia 7 lipca 2021 r., nr I/A-20071/IV/21 na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży (dalej: zezwolenie) w sklepie monopolowym "[...]" zlokalizowanym we W., przy "ul. [...]" (dalej: sklep monopolowy).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji – po ponownym postępowaniu - decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej k.p.a., art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 i 6 oraz art. 18 ust. 10 pkt 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2023 r. poz. 2151) – dalej u.w.t.p.a. cofnął stronie skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Czeski Raj zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w sklepie oraz sprawdzenia stron internetowych strony skarżącej jako przedsiębiorcy stwierdził naruszenie warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych: 1) art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a. - sprzedaż alkoholu z wykorzystaniem Internetu poprzez realizację dostaw alkoholu przez kurierów; 2) art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z pkt 7 u.w.t.p.a. - zaopatrywanie sklepu monopolowego przez skarżącą w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców nie posiadających odpowiednich zezwoleń na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Wskazał, że zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego zawartymi w orzeczeniu uchylającym decyzję z 15 grudnia 2024 r., ustalił, że według informacji zamieszczonej na stronie internetowej sklepu monopolowego na portalu Facebook, klient może zamówić z dowozem do domu wybrane produkty alkoholowe. Dowóz na terenie W. za pośrednictwem W. i G. Jak dalej poinformował organ, na stronie internetowej W. klienci sklepu monopolowego są informowani, że usługa sprzedaży napojów alkoholowych świadczona jest przez firmę skarżącej, a stroną świadczącą usługę dostawy jest W. lub jej bezpośredni podwykonawcy. Organ wskazał również, że G., jako kolejny podmiot świadczący usługę dostawy dla firmy skarżącej, na swojej stronie internetowej zamieścił opis przebiegu zamówienia dostawy napojów alkoholowych oferowanych przez sklep monopolowy. Dalej opisał wykonaną w celach dowodowych symulację zamówienia na stronie internetowej firmy
P.
Poinformował następnie, że według informacji pochodzącej od spółki W.
sp. z o.o., do 2 lipca 2024 r. zostało zawartych 511 transakcji zrealizowanych przez sklep monopolowy za jej pośrednictwem. Do pisma spółka dołączyła kopie potwierdzenia sprzedaży oraz raportu sprzedaży z 30 czerwca 2024 r. potwierdzających realizację w dniu 29 czerwca 2024 r. zamówienia z dostawą napojów alkoholowych na kwotę w wysokości 117 zł, a w potwierdzeniu zamówienia, jako sprzedawcę wskazano firmę skarżącej. Jak dalej poinformował organ, otrzymał również pismo spółki R. sp. z o.o. (G.) z informacją, że w 2024 roku zostało zrealizowanych przez serwis G. 270 transakcji zakupów z dowozem zamówionych napojów alkoholowych z oferty sklepu monopolowego. Do pisma załączono listę transakcji zakupów zawierającą daty, kody i kwoty zamówienia oraz nazwy napojów alkoholowych. Organ I instancji podniósł, że opisane praktyki naruszają warunki sprzedaży napojów alkoholowych. Powołując się na orzecznictwo podkreślił, że wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem (o czym mowa w art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a.), oprócz sprzedaży napojów alkoholowych obejmuje również zbieranie zamówień, dokonywanie płatności, wydanie alkoholu klientowi i wszystkie te działania winny być wykonywane w miejscu wymienionym w zezwoleniu.
Następnie organ I instancji odniósł się do naruszenia przez skarżącą art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a., bowiem skarżąca oświadczyła, że zaopatruje sklep m.in. w piwo sprowadzone bezpośrednio z C. na podstawie numeru akcyzowego uprawnionego odbiorcy wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej. Ponadto w toku postępowania organ uzyskał od skarżącej wykaz czeskich producentów, u których zaopatrywała swój sklep. Według organu, stoi to w sprzeczności z art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a., bowiem ten nakazuje zaopatrywać się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Jak dalej podniósł, producenci zagraniczni nie posiadają polskich uprawnień, a obszar zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie został poddany unifikacji na poziomie UE. Podsumowując organ I instancji podniósł, że doszło do zaistnienia dwóch przesłanek cofnięcia zezwolenia w sytuacji, gdy wystąpienie chociażby jednej z nich obliguje organ do jego cofnięcia.
SKO, po rozpoznaniu odwołania od decyzji z 30 sierpnia 2024 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. zezwolenie, o którym mowa w art. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że w świetle obowiązujących regulacji całkowicie niedozwolone jest wszelkie ,,łagodzenie" przyjętych w porządku prawnym ograniczeń dostępności napojów alkoholowych i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w ich nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wskazanego przez klienta, a uznanie dopuszczalności takich działań przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Zaznaczył, że z art. 96 ust. 1 u.w.t.p.a. wynika, iż sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych może być prowadzona wyłącznie bezpośrednio w lokalu określonym w zezwoleniu na ich sprzedaż. Jak wskazał, jest to niezbędne również, żeby czynić zadość przepisowi art. 15 ust. 1 pkt 1 u.w.t.p.a., w którym zawarto zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, co ocenić ma naocznie w lokalu określonym w akcie zezwalającym na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorca, który uzyskał takie zezwolenie (lub osoba przez niego zatrudniona). Ponadto art. 15 ust. 2 u.w.t.p.a. obliguje przedsiębiorcę, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych (lub osobę przez niego zatrudnioną) a nie kogokolwiek innego – w przypadku zaistnienia wątpliwości co do pełnoletności nabywcy napoju alkoholowego – do zweryfikowania wieku. Zauważył, że posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie może przenieść – w drodze czynności cywilnoprawnej – wykonywania tych obowiązków na podmiot, który nie ma takiego zezwolenia a w konsekwencji, odpowiedzialności administracyjnej za ich naruszenie. Podkreślił, że z zebranych dowodów i treści odwołania wprost wynika, że strona skarżąca nie wywiązuje się obowiązków wynikających z przepisów art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 u.w.t.p.a. w momencie sprzedaży napoju alkoholowego.
Następnie SKO wskazało, że słusznie organ I instancji uznał, iż strona skarżąca zaopatrując swój sklep w piwo sprowadzane bezpośrednio z C. naruszyła art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jednym z warunków posiadania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Poinformował, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie reguluje kwestii sprzedaży napojów alkoholowych poza granicami kraju, nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca prowadzący detaliczny obrót napojami alkoholowymi może zaopatrywać się w napoje alkoholowe u podmiotów zagranicznych niespełniających wymogów określonych przez art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. Przedsiębiorca prowadzący detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, nabywając napoje alkoholowe z innego źródła niż opisane powyżej, w celu ich sprzedaży w prowadzonym przez niego punkcie sprzedaży napojów alkoholowych na terytorium RP narusza jeden z warunków prowadzenia sprzedaży, co stanowi podstawę do cofnięcia mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t. Jak dalej zaznaczył, sprzedaż przez przedsiębiorcę, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, napoju alkoholowego nabytego u podmiotu innego niż określony w art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. stanowi również podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 4 u.w.t.p.a., zgodnie z którym zezwolenie, o którym mowa w 18 ust. 1 u.w.t.p.a., organ zezwalający cofa w przypadku wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów k.p.a. (w szczególności art. 7a, art. 8, art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a.) zawartych w odwołaniu, SKO poinformowało, że organ I instancji w ramach ponownie prowadzonego postępowania zebrał i uzupełnił materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do rozpatrzenia sprawy i nie naruszył przepisów k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie jej w całości oraz umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że nie została ona poprzedzona ponownym rozpatrzeniem sprawy;
2. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu przez organ w toku wydania decyzji, zarzucanie skarżącej naruszenia zasad bez wskazania podstawy prawnej tj. w postaci zakazu przyjmowania przedpłaty za napoje alkoholowe, zakazu komunikacji z klientem za pośrednictwem nowoczesnych kanałów komunikacji, zakazu nabywania napojów alkoholowych w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia;
3. art. 18 ust. 7 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że skarżąca naruszyła warunki sprzedaży napojów alkoholowych w postaci dokonywania sprzedaży poza punktem sprzedaży napojów alkoholowych, w sytuacji, gdy warunki te nie zostały naruszone przed skarżącą, a do sprzedaży każdorazowo dochodziło w punkcie posiadającym ważne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych;
4. art. 18 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 16d w zw. z art. 20j pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca naruszyła warunki zezwolenia, w sytuacji gdy napoje alkoholowe nabyła jako uprawniony odbiorca posiadający ważny numer akcyzowy i w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia;
5. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 470) poprzez naruszenie przez organ zasady legalizmu i narzucenie na skarżącą obowiązków nie wskazanych w treści ustawy w postaci przedstawienia zezwolenia na obrót hurtowy na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorców zagranicznych, mimo, że przedsiębiorcy zagraniczni nie mogą uzyskać takiego zezwolenia;
6. art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej i nakładanie na skarżącą jako przedsiębiorcę obowiązków nie wyrażonych w ustawie oraz utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, mimo braku podstaw tj. w sytuacji gdy skarżąca jako przedsiębiorca podejmowana wszystkie działania nie zabronione wprost przez przepisy prawa;
7. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły wątpliwości co do treści normy prawnej, a sprawa dotyczy odebrania uprawnienia skarżącej, a co za tym idzie wątpliwość powinna być rozpatrywana z korzyścią dla skarżącej czego organ nie uczynił.
W uzasadnieniu strona wskazała m. in., że organ pobieżnie ustalił stan faktyczny sprawy i nieprawidłowo zastosował normy prawne, a jego stanowisko jest sprzeczne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Podniosła, że organ odwoławczy naruszył konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej oraz zasadę, według której co nie jest zabronione, jest dozwolone (ustawa prawo przedsiębiorców). Podkreśliła, że z przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie można wywodzić zakazu prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych przez przedsiębiorcę z określonego w zezwoleniu punktu sprzedaży przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, bowiem ustawa ta normuje warunki prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży napojów alkoholowych i reguluje wymogi dotyczące punktów sprzedaży, nie formułując przy tym wymogów co do formy zawarcia umowy sprzedaży. Zaznaczyła, że zarzut naruszenia warunków zezwolenia w postaci zakupu napojów alkoholowych w C. jest wadliwy, bowiem w sposób legalny nabywała napoje alkoholowe jako wyroby akcyzowe w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia, zgodnie z przepisami prawa akcyzowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 151 p.p.s.a, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO we Wrocławiu z dnia z 18 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Kwestią sporną jest, czy skarżąca dokonując sprzedaży alkoholu z wykorzystaniem Internetu poprzez realizację dostaw alkoholu przez kurierów oraz zaopatrują sklep monopolowy w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców nie posiadających odpowiednich zezwoleń na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych, naruszyła warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.
Według art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zgodnie z art. 18 ust. 5 u.w.t.p.a., wniosek o wydanie zezwolenia zawiera: 1) oznaczenie rodzaju zezwolenia; 2) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i adres zamieszkania; 3) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP); 4) przedmiot działalności gospodarczej; 5) adres punktu sprzedaży; 6) adres punktu składowania napojów alkoholowych (magazynu dystrybucyjnego).
W myśl art. 18 ust. 7 u.w.t.p.a., warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest: 1) posiadanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1; 2) wniesienie opłaty, o której mowa w art. 111; 3) zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców: a) posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych lub b) o których mowa w art. 91 ust. 6; 4) w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty, o której mowa w art. 111; 5) posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży; 6) wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu; 7) zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany; 8) prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy, na podstawie art. 12 ust. 1-3; 9) przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa.
Art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a., określa natomiast przesłankę, przy zaistnieniu której organ zezwalający zobowiązany jest do cofnięcia pozwolenia, o którym mowa powyżej. Jest to nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
Przede wszystkim podnieść trzeba, że na gruncie u.w.t.p.a. nie ma zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet. Ustawa statuuje zamknięty katalog zezwoleń na prowadzenie sprzedaży alkoholu. Zdaniem NSA, za przeciwdziałanie alkoholizmowi nie może być uznana taka wykładnia art. 18 u.w.t.p.a., która rozszerzałaby enumeratywnie określony w nim katalog zezwoleń na sprzedaż alkoholu (wyrok NSA z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 431/10, ONSAiWSA 2013, nr 6, poz. 97). W związku z tym organ wydający zezwolenie może udzielić wyłącznie takiego zezwolenia, jakie jest przewidziane w przepisach tej ustawy. Jak bowiem wynika z art. 18 ust. 1 u.w.t.p.a. sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia. Wymieniony w art. 18 u.w.t.p.a. katalog zezwoleń ma więc charakter zamknięty. Ustawodawca nie przewidział w nim kategorii zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet (w sklepie internetowym).
Ponadto zezwolenie to wydaje się na podstawie wniosku przedsiębiorcy (por. art. 18 ust. 2 u.w.t.p.a.). Jednym z dokumentów, który należy dołączyć do przedmiotowego wniosku jest - zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 u.w.t.p.a. - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. W razie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych z wykorzystaniem Internetu spełnienie tego wymogu jest niemożliwe, gdyż wówczas takiego punktu sprzedaży realnie nie ma.
Znaczenie ma także art. 15 ust. 7 pkt. 5 u.w.t.p.a., według którego warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży.
Istotnym w sprawie jest również art. 18 ust. 7 pkt 8 u.w.t.p.a., który wprowadza warunek prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy, na podstawie art. 12 ust. 1-3 (...). Potwierdza to także art. 18 ust. 3a u.w.t.p.a., zgodnie z którym zezwolenia na sprzedaż alkoholu, o których mowa w ust. 3, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2. Warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia jest zatem uzyskanie nie jakiejkolwiek, ale pozytywnej opinii komisji rozwiązywania problemów alkoholowych co do zgodności lokalizacji konkretnego punktu sprzedaży z uchwałami rady. Zatem występując o uzyskanie zezwolenia podmiot gospodarczy zobowiązany jest wskazać adres punktu, w którym ma ona być prowadzona, co jest niezbędne do zbadania, czy usytuowanie punktu odpowiada zasadom określonym przez radę gminy. Niewątpliwe sprzedaż internetowa nie pozwala na ustalenie, czy odpowiada ona warunkom ustalonym przez gminę. Już sama taka forma sprzedaży nie poddaje się ocenie zgodności jej warunków z założeniami organu samorządu. Iluzoryczne byłoby zatem wydanie opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych co do zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z założeniami rady, skoro nie da się przypisać dostępności i spożycia napojów alkoholowych do konkretnego miejsca. Wynika to oczywiście z istoty sprzedaży "za pośrednictwem Internetu". Polega ona przecież na tym, że można nabyć towar w każdym miejscu, w którym się przebywa, a niezbędnym elementem formularza zakupu internetowego jest "miejsce dostawy". Taka sprzedaż w żaden sposób nie pozwala zrealizować wszystkich założeń warunków uzyskania zezwolenia. Sąd nie ma wątpliwości, że w przypadku zamawiania alkoholu przez Internet sprzedaż następuje poza sklepem, który uzyskał zezwolenie. To zaś powoduje, że alkohol, niezgodnie z przepisami u.w.t.p.a. jest dostępny w nieograniczonej liczbie miejsc. Oznacza to więc, że tylko podmiot posiadający stosowne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w oznaczonym punkcie sprzedaży może taką działalność prowadzić. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest bowiem aktem administracyjnym, z którym wiąże się podwójna konkretność – jest on konkretny co do oznaczonego w nim przedsiębiorcy i konkretny do prawa prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu. Podkreślenia tutaj wymaga okoliczność, że brak jest na gruncie u.w.t.p.a. regulacji prawnej, na podstawie której możliwe by było dokonywanie sprzedaży napojów alkoholowych poza wyznaczonym punktem sprzedaży (wyrok WSA w Gliwicach z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 555/23). Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2566/14, że nazwanie działań sklepem internetowym, czy też tylko punktem zbierania zamówień przez Internet, w świetle niespornych dalszych działań podejmowanych przez sklep po przyjęciu zamówienia, nie ma w istocie znaczenia, ponieważ prowadzi do sprzedaży poza sklepem, a to właśnie nie jest dozwolone.
Mając na uwadze powyższe prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przez Internet narusza art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a. Przepis ten stanowi o warunku prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jakim jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu. Nie ulega wątpliwości, że jest to obowiązek o charakterze administracyjnoprawnym. W konsekwencji jeżeli zachowanie adresata zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wskazuje, że nie realizował on nakazanego obowiązku administracyjnoprawnego związanego z przestrzeganiem ogólnych warunków i zasad sprzedaży alkoholu, to powstaje obowiązek organu administracji cofnięcia zezwolenia.
Za brakiem przyzwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przez Internet przemawia także regulacja art. 96 u.w.t.p.a. Stanowi ona, że sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży prowadzi się w: 1) sklepach branżowych, 2) wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m², 3) innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu.
Analiza art. 96 u.w.t.p.a. skłania do postawienia dwóch wniosków. Po pierwsze, znaczenia nabiera wykładnia użytego przez ustawodawcę w treści przepisu sformułowania "prowadzi się". Wyrażenie to tyle co "sprawować nad czymś nadzór, zarządzać czymś, zajmować się, trudnić się czymś, kierować czymś". W połączeniu natomiast z rzeczownikiem będącym dopełnieniem oznacza: "realizować, kontynuować to co jest wyrażone w dopełnieniu" (Słownik języka polskiego PWN red, M. Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 902). Wobec powyższego sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych ma być prowadzona tylko we wskazanych punktach sprzedaży przez podmiot, któremu uprzednio właściwy organ udzielił stosownego zezwolenia. Wynika to również z wykładni celowościowej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 632/22). Po drugie, w art. 96 u.w.t.p.a. enumeratywnie wyliczone zostały rodzaje punktów sprzedaży, w których dokonywana jest sprzedaż detaliczna alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży. Nie przewidziane jest dokonywanie sprzedaży w innych miejscach niż te, wprost wskazane w analizowanym przepisie. Nawet uwzględnienie rozwiązań cywilistycznych potwierdza prawidłowość takiego wniosku. Jak wynika bowiem z art. 535 k.c. umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne. Jednocześnie według art. 155 § 2 zd. 1 k.c. jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. Zgodnie z art. 454 § 1 zd. 1 k.c. jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Dodatkowo według art. 4541 k.c. jeżeli przedsiębiorca jest obowiązany przesłać rzecz konsumentowi do oznaczonego miejsca, miejsce to uważa się za miejsce spełnienia świadczenia. Z powyższego wynika, że sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku realizuje się z chwilą wydania rzeczy nabywcy w miejscu oznaczonym w umowie. Uznać więc trzeba, że w sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności poprzez wydanie rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. W ocenie Sądu nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że zamówienie na dostarczenie alkoholu do miejsca wskazanego przez nabywcę przyjął i zrealizował sklep posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Dochodzi bowiem do sprzedaży poza miejscami sprzedaży, wyznaczonymi w art. 96 u.w.t.p.a. co stanowi naruszenie art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a. statuującego warunek wykonywania działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie miejscu oznaczonym w zezwoleniu.
Z kolei znaczenie w sprawie ma brak realizacji, czy wręcz przerzucenia na inne osoby obowiązków skarżącej związanych z realizacją ustawowo wyznaczonych zakazów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, które de facto są równoznaczne z nałożeniem na przedsiębiorcę obowiązku niedopuszczenia do zaistnienia oznaczonych w art. 15 u.w.t.p.a. sytuacji. Związane jest to z tym – na co zwrócił uwagę NSA – że na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad ich sprzedaży określonych w ustawie (wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 195/07). W doktrynie zwrócono uwagę, że "normy zawarte w tym przepisie są adresowane głównie do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży oraz osób zatrudnionych przez tychże przedsiębiorców przy sprzedaży napojów alkoholowych. Nieprzestrzeganie tych norm, podobnie jak w przypadku nieprzestrzegania norm stanowiących zasady obrotu napojami alkoholowymi, będzie skutkować w odniesieniu do przedsiębiorcy realizującego zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofnięciem tegoż zezwolenia, a w odniesieniu do osób zatrudnionych przez przedsiębiorcę, a jednocześnie dopuszczających się naruszenia określonych w komentowanym przepisie zasad, odpowiedzialnością karną wynikającą z rozdziału 3 ustawy." (G. Zalas [w:] I. Skrzydło-Niżnik, G. Zalas, Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Komentarz, Kraków 2002, art. 15). I tak, według art. 15 ust. 1 u.w.t.p.a. zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych: 1) osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości; 2) osobom do lat 18; 3)na kredyt lub pod zastaw.
W przypadku wątpliwości co do pełnoletności nabywcy – stosownie do art. 15 ust. 2 u.w.t.p.a. - sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy. Zdaniem NSA w przepisie tym przyznano sprzedawcy prawo do wylegitymowania nabywcy alkoholu (napoju alkoholowego) i tylko od niego zależy, czy z tego uprawnienia skorzysta. Z uprawnienia tego skorzystać może bez względu na sposób postrzegania wieku osoby kupującej (wyrok NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 712/08). Oznacza to, że sprzedający powinien w celu dokonywania sprzedaży napojów alkoholowych, z należytą starannością żądać okazania takiego dokumentu, w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości co do wieku nabywcy. Naruszenie powyższego zakazu stanowi, zgodnie z regulacją przepisów karnych u.w.t.p.a. występek zagrożony karą grzywną (wyrok WSA w Łodzi z 19 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 381/09).
Jak wynika z pkt 12 ust. 2 Warunków świadczenia usług przez W. (k.47 akt adm.) Użytkownik może spotkać się odmową dostawy napojów alkoholowych, jeżeli nie przedstawi kurierowi współpracującemu z W. dostarczającemu zamówienie ważnego dokumentu tożsamości ze zdjęciem, potwierdzającego, że Użytkownik ma skończone co najmniej 18 lat. Z kolei w Regulaminie G. (s.37 akt adm.) w pkt 12.3. 1 wskazano, że użytkownik przyjmuje do wiadomości, że napoje alkoholowe mogą być wydane jedynie osobie pełnoletniej i nieznajdującej się w stanie nietrzeźwości.
Tymczasem kurier na gruncie ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1630) nie jest zobowiązany do weryfikowania wieku i stanu trzeźwości klienta. W konsekwencji skarżąca w żaden sposób nie zapewnia sobie możliwości sprawowania kontroli związanej z pełnoletnością i stanem trzeźwości zamawiających i tym samym wypełniania obowiązku wyznaczonego w art. 15 u.w.t.p.a. Ma to swoje konsekwencje, ponieważ stanowi przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w oparciu o art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że przepisy art. 18 ust. 7 pkt 6 u.w.t.p.a. dotyczą jedynie miejsca sprzedaży, a nie formy tej sprzedaży. Skoro nie została poruszona normatywnie w u.w.t.p.a. kwestia dopuszczalność zawierania umów sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu tj. przy użyciu środka komunikacji elektronicznej (przy zastosowaniu funkcjonalności strony internetowej) to nie jest to równoznaczne z tym, że jest to zakazane. Z poglądem tym Sąd nie może się zgodzić i nie podziela stanowiska NSA, wyrażonego w wyroku z 8 września 2022, sygn. akt II GSK 2034/18, ONSAiWSA z 2023 nr 3 s. 40. Skoro ustawodawca w treści u.w.t.p.a. nie przewidział formy sprzedaży "przez Internet" to oznacza brak akceptacji do jej stosowania. Warto w tym miejscu powtórzyć za SKO, że w istocie żadnej formy sprzedaży ustawodawca nie uregulował w u.w.t.p.a., a jedynie określił, że sprzedaż ma się odbywać w stricte wyliczonych punktach sprzedaży. Ich status wymaga od konsumenta fizycznego udania się do sklepu i dokonanie w nim bezpośredniego zakupu napojów alkoholowych. Niewątpliwie jest to mniej wygodny zakup niż zakup w sklepie internetowym.
Niedopuszczenie możliwości prowadzenia internetowej sprzedaży alkoholu utożsamiać trzeba z dążeniem do realizacji celów określonych w u.w.t.p.a., oznaczonych już w preambule u.w.t.p.a. cyt. "Uznając życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu, stanowi się, co następuje:" Orzekając w sprawach zezwoleń na sprzedaż alkoholu niejednokrotnie - odwołując się właśnie do preambuły ustawy – sądy zwracały uwagę, że jej celem jest właśnie ograniczenie dostępności napojów alkoholowych (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 1367/96, wyrok WSA w Łodzi z 19 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 381/09). Znaczenie ma również regulacja art. 1 ust. 1 u.w.t.p.a., według której organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Istotne znaczenie ma także art. 2 ust. 1 pkt. 4 u.w.t.p.a., według którego zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności ograniczanie dostępności alkoholu. Jak uznał NSA, realizacja tych zadań wymaga środków rzeczywiście i faktycznie zmierzających do ograniczenia spożycia alkoholu i jego dostępności. Celem tej ustawy jest ograniczenie dostępności alkoholu, a więc za działanie zmierzające w przeciwnym kierunku należałoby uznać przyjęcie rozszerzającej wykładni przepisów w zakresie wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz uznanie, że dopuszczalna jest także sprzedaż internetowa. Nie ma wątpliwości, że dopuszczenie sprzedaży internetowej prowadziłoby do istotnego rozszerzenia dostępności alkoholu. Pozostawałoby to w sprzeczności z preambułą i celami, jakimi kierował się ustawodawca, przyjmując tę ustawę (wyrok NSA z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 431/10, ONSAiWSA 2013, nr 6, poz. 97.) Także WSA w Łodzi stwierdził, że ustawodawca uchwalając przepisy u.w.t.p.a. miał na celu co do zasady ograniczenie dostępności alkoholu, a nie wprowadzenie ogólnej dostępności tych produktów. Natomiast ewentualne dopuszczenie sprzedaży w sklepach internetowych, prowadziłoby wprost do rozszerzenia zakresu dostępności napojów alkoholowych. Nie to było celem ustawodawcy, ustanawiającego przepisy o zasadach sprzedaży napojów alkoholowych. Brak w u.w.t.p.a. jednoznacznego przyzwolenia na sprzedaż internetową alkoholu to nic innego jak ograniczanie jego dostępności. Realizacja tych zadań wymaga przy tym środków rzeczywiście i faktycznie zmierzających do ograniczenia spożycia alkoholu i jego dostępności. Dlatego też, jeżeli celem ustawy jest ograniczenie dostępności alkoholu, to za działanie zmierzające w przeciwnym kierunku należałoby uznać przyjęcie rozszerzającej wykładni przepisów w zakresie wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i uznanie, że dopuszczalna jest także sprzedaż internetowa. Dopuszczenie sprzedaży internetowej prowadziłoby do istotnego rozszerzenia dostępności produktów alkoholowych, co jak wskazano powyżej pozostawałoby w sprzeczności z preambułą i celami, jakimi kierował się ustawodawca przyjmując przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości (wyrok WSA w Łodzi z 19 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 381/09).
Nie jest uzasadniony zarzut skarżącej co do naruszenia art. 22 Konstytucji RP. Sąd stoi na stanowisku, że "ważny interes publiczny", o którym mowa w art. 22 Konstytucji odnosi się wprost do celów u.w.t.p.a. Jest bowiem "ważnym interesem publicznym" ochrona moralnego i materialnego dobra Narodu. Taka interpretacja art. 22 Konstytucji RP pozostaje w zgodzie także z innymi jej zapisami jak np. art. 72 ust. 1, z którego wynika obowiązek państwa ochrony dziecka (rozumianego w ujęciu konstytucyjnym jako osoba poniżej 18 lat) i jego praw nie tylko przed demoralizacją, ale też przed przemocą, okrucieństwem i wyzyskiem wynikającym m.in. z nadużywania alkoholu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że nie budzi wątpliwości, że wolność gospodarcza gwarantowana w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru bezwzględnego, a ograniczenie tej wolności może nastąpić tylko w sytuacjach i w trybie określonym przepisami ustawy, w tym konkretnym przypadku u.w.t.p.a. Wobec tego Sąd nie stwierdził, aby w przedmiotowej sprawie doszło do jej ograniczenia w sposób sprzeczny z Konstytucją.
Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia treści art. 7a k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, to wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Według Sądu orzekającego w sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że na gruncie u.w.t.p.a. skarżąca może prowadzić działalność gospodarczą sprzedaży napojów alkoholowych, ale bez wykorzystania Internetu w formie tzw. sklepu Internetowego. Nie ma więc w ocenie Sądu wątpliwości w zakresie podstawowych reguł wykładni przepisów, a tym samym naruszenia art. 7a k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia przez skarżącą drugiego warunku prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych wskazać należy, że w myśl art. 18 ust. 7 pkt 3 lit. a u.w.t.p.a. warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Sankcją za nieprzestrzeganie warunków sprzedaży napojów alkoholowych jest cofnięcie uprzednio wydanego zezwolenia, stosownie do postanowień art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy.
W sprawie ustalono istotne, z punktu widzenia powołanych wyżej przepisów ustawy, okoliczności faktyczne, a w tym, że skarżąca zaopatrywała się w napoje alkoholowe w przedsiębiorców zagranicznych z C., którzy nie są producentami i przedsiębiorcami posiadającymi odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych lub podmiotami, o których mowa w art. 9¹ ust. 6 ustawy, a następnie wprowadzała tak nabyte napoje alkoholowe do sprzedaży w sklepie monopolowym. Przedsiębiorcy zagraniczni posiadali wyłącznie koncesje wydane na terytorium ich kraju, a nie na terenie Polski. Podstawą tych ustaleń był zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym czynności kontrolne przeprowadzone przez pracowników Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych, Sekcji Monitoringu i Kontroli w Dziale Zezwoleń Urzędu Miejskiego we Wrocławiu, które zostały przedstawione w protokole kontroli z dnia 12 czerwca 2023 r., wynik kontroli, złożone przez stronę wyjaśnienia oraz dokumenty załączone do wyjaśnień, treści regulaminów dostępnych na stronach internetowych, zrzuty ekranu ze stron internetowych, wyjaśnienia i rejestry pozyskane od firm kurierskich W. i G. Prawidłowo przyjął organ, że przepis art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a., nakazuje zaopatrywać się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Przepis ten mówi wyłącznie o zezwoleniach wydawanych przez polskie organy (Marszałków Województw). Zaopatrywanie się przez posiadacza polskiego zezwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych w napoje alkoholowe bezpośrednio w innym niż Polska kraju i z pominięciem pośrednictwa podmiotu posiadającego zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych udzielonego przez Marszałka Województwa, stanowi naruszenie u.w.t.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi ustanowiony w art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy katalog podmiotów, u których przedsiębiorca prowadzący detaliczny obrót napojami alkoholowymi, może zaopatrywać się w napoje alkoholowe, jest zamknięty. Literalne brzmienie tego przepisu jest jasne. Obszar zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie został poddany unifikacji na poziomie UE.
Wbrew twierdzeniom skargi uzyskanie numeru akcyzowego uprawnionego odbiorcy nie powoduje, że skarżąca może zostać uznana za podmiot o którym mowa w art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. Aktem normatywnym określającym zasady i warunki detalicznego obrotu napojami alkoholowymi jest ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z kolei ustawa o podatku akcyzowym w art. 1 określa ona opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczenie znakami akcyzy. Zatem zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez organ przepisu art. 2 ust. 1 pkt 16d (definicja uprawnionego odbiorcy) oraz art. 20j (obowiązek uzyskania numeru akcyzowego) ustawy o podatku akcyzowym nie mogą zostać uznane za zasadne, albowiem przepisy te dotyczą kwestii podatkowych.
Za niezrozumiały należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 5 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez domaganie się od przedsiębiorców zezwolenia, którego nie mogą uzyskać. Sprawa dotyczy tego, czy skarżąca nabywała alkohol od podmiotów wymienionych w art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t.p.a. a nie tego czy zagraniczny podmiot miał problem z uzyskaniem takiego zezwolenia na terenie Polski.
Skoro w rozpoznawanej sprawie ustalono, w sposób niebudzący wątpliwości Sądu, że skarżąca zaopatrywała się w alkohol u firm w C., które nie posiadały zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych, co wynika z akt sprawy i czego skarżąca nie kwestionowała, to jego nabycie było niezgodne z przepisami ustawy. Stanowiło to wystarczającą kolejną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się dalej do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.), zgodnie z która organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stwierdzić należy, że zasada ta nie została w niniejszej sprawie naruszona. W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie prawidłowo wskazuje przepisy prawa będące podstawą wydania decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI