III SA/Wr 289/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę rolnika na decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2013-2015, uznając, że stwierdzone w 2016 r. nieprawidłowości w realizacji zobowiązania wieloletniego skutkują obowiązkiem zwrotu środków wypłaconych wcześniej.
Rolnik skarżył decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2013-2015. Sprawa wynikała ze stwierdzonych w 2016 r. nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, które skutkowały zmniejszeniem płatności za ten rok. Rolnik argumentował, że nieprawidłowości dotyczyły tylko 2016 r. i nie powinny wpływać na płatności z lat poprzednich. Sąd uznał jednak, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe ma charakter wieloletni, a stwierdzone naruszenia w jednym roku implikują obowiązek zwrotu środków wypłaconych wcześniej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.
Rolnik J. C. zaskarżył decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która uchyliła decyzję pierwszej instancji i ustaliła kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego na 61.666,70 zł. Sprawa dotyczyła lat 2013-2015, a podstawą do ustalenia zwrotu były nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w 2016 r. Rolnik wnioskował o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na lata 2013-2016, deklarując realizację różnych wariantów programu. Po kontroli w 2016 r. stwierdzono szereg uchybień w przestrzeganiu wymogów dotyczących m.in. koszenia powierzchni, pozostawiania nieskoszonej biomasy czy składania jej w stogi. W wyniku tych nieprawidłowości, płatność za 2016 r. została zmniejszona, a następnie wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności za lata 2013-2015. Organ pierwszej instancji ustalił kwotę zwrotu na 61.666,98 zł, wskazując na § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jako podstawę prawną. Rolnik w odwołaniu zarzucał naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego, twierdząc m.in. że nie zostały spełnione kryteria dotkliwości, zasięgu i trwałości niezgodności, a stwierdzone uchybienia dotyczyły niewielkiej powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest wieloletnie, a stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków w jednym roku (2016) skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wypłaconych wcześniej (2013-2015). Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA i WSA, zgodnie z którym obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny i dotyczy całego okresu zobowiązania. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a uzasadnienie decyzji było wystarczające.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w jednym roku skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności przyznanych w latach poprzednich, ponieważ zobowiązanie to wiąże beneficjenta przez cały okres jego trwania.
Uzasadnienie
Zobowiązanie rolnośrodowiskowe ma charakter wieloletni. Stwierdzenie naruszenia wymogów w jednym roku oznacza, że beneficjent nie zrealizował w pełni całego zobowiązania, co zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, powoduje obowiązek zwrotu płatności wypłaconych wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
rozporządzenie rolnośrodowiskowe art. 39 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013
Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny i dotyczy płatności wypłaconych w latach poprzednich, jeśli stwierdzono naruszenia w kolejnych latach.
rozporządzenie 809/2014 art. 7 § 1
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Podstawa prawna dla płatności za rok 2015, ustanawia ogólną zasadę zwrotu nienależnie pobranych płatności.
rozporządzenie 640/2014 art. 35 § 4
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych
W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację.
u.wsp.rozwoju.obsz.wiejskich art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
u.ARiMR art. 29 § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
rozporządzenie 65/2011 art. 5 § 3
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
Określa przesłanki odstąpienia od zwrotu nienależnie pobranych płatności, które nie zostały spełnione w niniejszej sprawie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązanie rolnośrodowiskowe ma charakter wieloletni, a stwierdzone nieprawidłowości w realizacji wymogów w jednym roku skutkują obowiązkiem zwrotu płatności wypłaconych w latach poprzednich. Organy prawidłowo oceniły dotkliwość, zasięg i trwałość niezgodności, stosując przepisy krajowe zgodne z wytycznymi prawa UE. Decyzje organów były zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie zwrotu płatności rolnośrodowiskowych.
Odrzucone argumenty
Nieprawidłowości stwierdzone w 2016 r. nie powinny wpływać na płatności przyznane w latach 2013-2015. Stwierdzone uchybienia dotyczyły niewielkiej powierzchni działek i nie cechowały się wystarczającą dotkliwością, zasięgiem i trwałością. Organy naruszyły przepisy KPA poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i nienależyte uzasadnienie decyzji. Zastosowano niewłaściwe brzmienie przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny płatności nienależnymi są bowiem należności, które zostały wypłacone rolnikowi powstałe w wyniku stwierdzonych nieprawidłowościach w jego działaniu lub zaniechaniu.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Jankowska-Szostak
członek
Tomasz Świetlikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wstecznego obowiązku zwrotu płatności rolnośrodowiskowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji wieloletniego zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu rolnośrodowiskowego i przepisów z lat 2007-2013, choć zasada wieloletniego zobowiązania może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych i konsekwencji nieprzestrzegania wieloletnich zobowiązań, co jest istotne dla rolników i doradców rolnych.
“Rolnik musi zwrócić unijne dopłaty za lata 2013-2015 z powodu błędów w 2016 roku.”
Dane finansowe
WPS: 61 666,98 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 289/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2018-09-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2018-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 40/19 - Wyrok NSA z 2019-03-20 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 361 par. 39 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego dla J. C. (dalej strona, skarżący) w wysokości 61.666,98 zł i ustalił je w kwocie 61.666,70 zł. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy skarżący wnioskiem w dniu [...] maja 2013 r. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując realizację: -wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 11.752,97 zł, za powierzchnię uwzględnioną w płatności - 9,31 ha; -wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 w wysokości 78.481,33 zł, za powierzchnię uwzględnioną w płatności - 54,79 ha; -wariantu 3.2.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 w wysokości 75,00 zł, za powierzchnię uwzględnioną w płatności - 0,15 ha. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. przyznano stronie płatności rolnośrodowiskową w wysokości 90.309,30 zł, podkreślając, że strona zobowiązała się między innymi do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Następnie w latach 2014 i 2015 na wniosek strony także przyznano stronie płatność rolnośrodowiskową. Po wpłynięciu wniosku dotyczącego płatności roku 2016 w dniach od [...] października do [...] listopada 2016 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola, w wyniku której inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości. Stwierdzenie nieprawidłowości skutkowało wydaniem decyzji przez Kierownika Biura ARiMR w T. z dnia [...] czerwca 2017 r., którą przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na 2016 r. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zmniejszonej wysokości. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przypadku wariantu 3.2.1. stwierdzono brak przestrzegania wymogów L10N2000 - wykoszenie całej powierzchni działki rolnej ( K o powierzchni 0,15 ha) i zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość płatności zmniejszono dla tej działki o 50%. W przypadku wariantu 4.1 stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów: P020 pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej oraz P12 nie złożenia w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy w odpowiednim terminie (działka O1), P018 pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50%, powierzchni nieskoszonej działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50% lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (działki [...], [...],[...]). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku w/w uchybień płatność zmniejsza się o 5% i o 30%. W przypadku wariantu 5.1 stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów: N018 pozostawienia większej niż 10% lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50% lecz mniejszej niż 80%nieskoszonej powierzchni działki rolnej ([...],[...] ,[...]), [...] - nie złożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy w odpowiednim terminie (działki [...],[...] ,[...] ,[...] ,[...]), [...]– wykoszenie całej powierzchni ([...] i [...]),[...] pozostawienie mniejszej niż 5% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki mniejszej niż 30% nieskoszonej powierzchni działki rolnej ([...],[...]). Zgodnie z załącznikiem 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego dla działek rolnych [...],[...] ,[...],[...], [...],[...] oraz [...] zmniejszenie płatności wyniosło 10% dla działek [...] i [...] zmniejszenie płatności wyniosło 30% oraz 50% w przypadku działek [...] i [...]. Dnia [...] września 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych stronie za lata 2013-2015. W dniu [...] lutego 2018 r. Kierownik BP ARiMR w T. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 61.666,98 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu w roku 2016 nieprawidłowościami dotyczącymi braku przestrzegania odpowiednich wymogów łączna kwota do zwrotu za lata 2013-2015 w ramach wariantów 4.1,5.1 i 3.2.1 wyniosła odpowiednio 7888,81 zł, 53665,67 zł oraz 112,50 zł. Organ szczegółowo przedstawił wyliczenia zmniejszenia płatności w ramach działek rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości w rozbiciu na poszczególne lata. Organ I instancji wskazał, że podstawą prawną ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności jest § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-30013 (Dz. U. z 2013 r. , poz. 361 ze zm. – dalej rozporządzenia rolnośrodowiskowego), gdyż rolnik nie realizował całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z nie spełnieniem innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do kwestii odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych płatności w sytuacji, gdy ustalona kwota nie przekracza kwoty 100 euro oraz przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8). oraz w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69). W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej k.p.a.) przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, nie ustalenie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności, pominięcie okoliczności, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczą niewielkiej powierzchni działek w stosunku do powierzchni gospodarstwa. Zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1-4, art. 38 ust. 1-5 oraz art. 43 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L 2014.181.48) w zw. z § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, polegające na ich błędnym zastosowaniu i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego płatności za lata 2013- 2015, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki takiego zwrotu, bowiem nie zostały spełnione kryteria dotkliwości, zasięgu i trwałości oraz niezgodności warunkujące wydanie decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, a powtarzalność naruszeń nie została stwierdzona w ostatnich czterech latach, ani też wykryta więcej niż raz. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w. W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. podzielił stanowisko organu I instancji, że w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które skutkowały najpierw zmniejszeniem płatności za 2016 r. a następnie obowiązkiem ich zwrotu za lata poprzednie. Podkreślił, że na mocy ostatecznej decyzji Kierownika BP ARiMR w T. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] płatność rolnośrodowiskowa na rok 2016 została odpowiednio zmniejszona. Organ, odnosząc się do kwestii zwrotu płatności za lata poprzednie powołał treść § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i wskazał, że przy podejmowaniu decyzji o kwocie zwrotu, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia. Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego samego beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007-2013 - podobnego środka. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. Niesporne w niniejszej sprawie jest to, że na skutek stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego stwierdzonych w 2016 r., beneficjent otrzymał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, a decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna. Wskazano, że w niniejszej sprawie dotkliwość, trwałość i zasięg określono na podstawie załącznika nr 4, 5 i 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2016 r., poz. 344). W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, należy wskazać, że z uwagi na stwierdzone w przedmiotowej sprawie uchybienia w przestrzeganiu przez stronę wymogów dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej: -50% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działki rolnej [...], w związku wykoszeniem całej powierzchni działki rolnej; -15% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działki rolnej [...], w związku z pozostawieniem niewłaściwej nieskoszonej części działki rolnej oraz niezłożeniem w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy; -30% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działek rolnych [...],[...] i [...], w związku z pozostawieniem większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej; -40% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działki rolnej [...], w związku z pozostawieniem większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej oraz niezłożeniem w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie; -50% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działki rolnej E2, w związku z wykoszeniem całej powierzchni działki rolnej; -60% (dotkliwość, trwałość, zasięg) płatności wypłaconej do działki rolnej [...], w związku z niezłożeniem w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie oraz wykoszeniem całej powierzchni działki rolnej. W skardze strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art.7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym: a)pominięcie ustalenia rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej w 2016r. niezgodności, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy, b) zupełnym pominięciu okoliczności, iż stwierdzone w 2016r. uchybienia tyczą się wyłącznie niewielkiej ilości działek oraz niewielkiej powierzchni działek w stosunku do całej powierzchni gospodarstwa, na której jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a zatem stwierdzone uchybienia cechuje niewielka dotkliwość i zasięg oraz brak cechy trwałości, wyłączająca wydanie zaskarżonej decyzji; c) pominięcie ustalenia, czy niezgodności miały miejsce także w latach 2013 - 2015 oraz określenia ich ewentualnego rozmiaru, zasięgu i trwałości. 2) art.7 i 107 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie jakich ustaleń - w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie nienależnie pobranych płatności - dokonał organ, jakimi dysponował dowodami pozwalającymi na poczynienie ustaleń w odniesieniu do roku 2013-2015. 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegając na przyjęciu, iż płatności za lata 2013 - 2015 zostały pobrane przez skarżącego nienależnie, w sytuacji, gdy w przedmiotowe sprawie nie zostały spełnione kryteria dotkliwości, zasięgu, trwałości oraz niezgodności warunkujące wydanie decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i obowiązku ich zwrotu, a nadto stwierdzone w 2016 roku niezgodności nie należą do katalogu przesłanek zwrotu pobranych płatności za lata wcześniejsze. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361, z późn.zm dalej - rozporządzenie rolnośrodowiskowe) przez jego błędną wykładnie, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego polecające na przyjęciu, że niewypełnienie całego zobowiązania rolnośrodowiskowego następuje w sytuacji wystąpienia nieprawidłowości tylko w jednym roku trwania pięcioletniego programu, podczas gdy w takiej sytuacji należałoby przyjąć, że jest to niewykonanie zobowiązania tylko w części. 2) art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 2.01.2011 z późn. zm., dalej rozporządzenie 65/2001) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w przypadku wystąpienia sankcji obniżających płatności w danym roku sankcja ta może być stosowana "automatycznie" do lat poprzednich i płatności podlegających zwrotowi mimo niewystąpienia w tych latach nieprawidłowości, a co za tym idzie błędne uznanie, że wypłacone skarżącemu środki za lata 2013-2015 są płatnościami nienależnymi i podlegają odzyskaniu, podczas gdy środki te zostały wypłacone zgodnie z prawem po wypełnieniu wszystkich zobowiązań przez skarżącego w latach 2013-2015. 3) art. 6 k.p.a. w zw. z § 3 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014r. zmieniającego rozrządzenie w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2014r. poz. 324) poprzez błędną wykładnie skutkującą nieprawidłowym zastosowanie prawa materialnego poprzez zastosowanie w sprawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego w brzmieniu sprzed 15 marca 2014r, w sytuacji, gdy prawidłowo zastosowanie winny znaleźć przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego w brzmieniu aktualnie obowiązującym, albowiem postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu za lata 2013 - 2015 wszczęte zostało w dniu [...].09.2017r. 4) art. 35 w zw. z art. 38 rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej nr 640/2014, z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych sytuacji, gdy powtarzalność naruszeń nie została stwierdzona w ostatnich czterech latach, ani też wykryta więcej niż raz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. W szczególności brak podstaw do skutecznego podważenia prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. dotyczy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego za lata 2013-2015 i była konsekwencją wydania decyzji za 2016 r. w której zmniejszono płatność za ten okres w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli naruszeniami. Kwestią sporu w rozstrzyganej sprawie jest ustalenie czy w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w realizowanym programie rolnośrodowiskowym w 2016 r. niejako automatycznie przyjmuje się, że rolnik nieprawidłowo realizował ten program w latach wcześniejszych i tym samym zobowiązany jest do zwrotu tych płatności. Czy organ ustalając kwotę zwrotu za lata 2013-2015 określił rozmiar, zasięg, trwałość i niezgodność stwierdzonych naruszeń. Zasady zwrotu płatności regulują przepisy Unii Europejskiej oraz przepisy krajowe. W odniesieniu do płatności za lata 2013-2014 zastosowanie znajduje art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8). Z kolei w przypadku płatności za rok 2015 podstawę prawną stanowi art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z późn. zm.). Zgodnie z przywołanymi przepisami w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki. Przepisy te ustanawiają ogólną zasadę zwrotu płatności nienależnie pobranych. Ponadto w odniesieniu do płatności za 2015 rok zastosowanie znajdują przepisy art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L 2014.181.48) (art. 44 rozporządzenia). Zasadę zwrotu nienależnie pobranych płatności przewidują także przepisy krajowe. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856 z późn. zm.), na podstawie której płatność rolnośrodowiskowa została skarżącemu przyznana, pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, z wyjątkami określonymi w przepisach Unii europejskiej lub przepisach ustawy. Zgodnie z art. 28 ust. 3 powołanej ustawy, właściwość i tryb ustalania kwot pomocy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 ustawy stanowią inaczej. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137) stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" na lata 2007- 2013, określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.). Rozporządzenie rolnośrodowiskowe z dnia 13 marca 2013 r. reguluje zasady przyznawania pomocy z tytułu zobowiązania rolnośrodowiskowego, wymogi jakie musi spełnić rolnik przy realizacji takiego zobowiązania, a także sankcje, jakie są przewidziane w związku z powstaniem nieprawidłowości w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w postaci zmniejszenia płatności, a także obowiązku zwrotu płatności nienależnie pobranych. Sankcje w postaci zmniejszenia płatności w danym roku określa przepis § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Natomiast sankcje w postaci obowiązku zwrotu płatności z tytułu zobowiązania rolnośrodowiskowego uregulowane są w przepisie § 39 rozporządzenia. Jeżeli chodzi o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 20913r. to w niniejszej sprawie – jak prawidłowo przyjęły organy - będzie ono miało zastosowanie w brzmieniu sprzed 15 marca 2014r. gdyż zgodnie z treścią § 3 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014r. poz. 324) do pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" przyznawanej za realizację zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, albo nowego zobowiązania, określonego w ust. 2, w kolejnych latach jego realizacji stosuje się przepisy dotychczasowe (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 76/17, wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2639/17, CBOSA). W myśl § 2 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2013r., w brzmieniu obowiązującym sprzed 15 marca 2014r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W myśl § 4 ust.2 pkt 3 wymienionego rozporządzenia rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 38 ust.1 rozporządzenia jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych lub 2) zwierząt ras lokalnych, lub 3) miedz śródpolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Jak stanowi cz. III pkt 2 ppkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymogiem dodatkowym dla Pakietu 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone, w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części działki. Z kolei w cz. IV pkt 2 ppkt 4 lit. a tiret 2 i 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymogiem dodatkowym dla wariantu 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych jest pozostawienie 5-10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki 30-50%, przy czym w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne części tej działki nieskoszonej oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokłosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany Od 15 marca 2013 r. przepis § 39 ust. 1 niezmiennie brzmi: "płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu". W myśl § 39 ust.2 wymienionego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: 1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem; 2) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem; 3) zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011r. - przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1; 4) nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu. Zgodnie z art.35 ust.4 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. Z akt sprawy wynika, że strona nie przestrzegała określonych wymogów w ramach realizowanych wariantów, co zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czego strona nie kwestionuje. Uchybienia te zostały stwierdzone podczas przeprowadzonej kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wzajemnej zgodności oraz w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" i zostały utrwalone w protokole z czynności kontrolnych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w przypadku wariantu 3.2.1. stwierdzono brak przestrzegania wymogów L10N2000 - wykoszenie całej powierzchni działki rolnej (K). W przypadku wariantu 4.1 stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów P020 pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej oraz P12 nie złożenia w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy w odpowiednim terminie (działka O1), P018 pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50%, powierzchni nieskoszonej działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50% lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (działki [...], [...],[...]). W przypadku wariantu 5.1 stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów N018 pozostawienia większej niż 10% lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50% lecz mniejszej niż 80%nieskoszonej powierzchni działki rolnej ([...],[...] ,[...]), [...]- nie złożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy w odpowiednim terminie (działki [...],[...],[...],[...],[...]),[...]– wykoszenie całej powierzchni ([...] i [...]),[...] pozostawienie mniejszej niż 5% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki mniejszej niż 30% nieskoszonej powierzchni działki rolnej ([...],[...]). W ocenie organów administracji skarżący nie zrealizował zobowiązania rolnośrodowiskowego przyjętego w 2013r. i w związku z czym pobrał nienależne świadczenie w latach 2013 – 2015. Natomiast zdaniem skarżącego płatności za lata 2013-2015 były wypłacane prawidłowo zaś nieprawidłowości dotyczyły jedynie 2016r. W związku z czym w oparciu o stan faktyczny istniejący w 2016r. nie można uznać za nienależne płatności przyznane w latach 2013-2015. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do uznania, że doszło do nienależnego pobrania płatności w okresie 2013-2015. Kwestia sporna jaka występuje w niniejszej sprawie była już rozpoznawana przez sądy administracyjne zaś orzecznictwo w tym zakresie jest utrwalone. W orzecznictwie podkreśla się, że płatność rolnośrodowiskowa jest zobowiązaniem wieloletnim polegającym m.in. na tym, iż w ciągu całego okresu jego trwania mają zostać zachowane jego wymogi. Beneficjent programu rolnośrodowiskowego zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego musi być oceniane w okresie całego pięcioletniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania. Stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie lub pomniejszenie płatności na ten rok lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny. W przepisie § 39 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2013r. użyto sformułowania "płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi" i brak jest w nim zastrzeżenia, że dotyczy on tylko roku w którym stwierdzono uchybienie. W przypadku stwierdzenia uchybienia w realizacji zobowiązania w określonym roku to do wypłaty za ten rok albo w ogóle nie dochodzi albo płatność jest zmniejszona. Zatem obowiązek zwrotu może dotyczyć tylko płatności wypłaconych w poprzednich latach. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro realizacja obowiązku rozciąga się na okres pięciu lat to również obowiązek zwrotu powinien dotyczyć wszelkich płatności pobranych w ramach realizacji tego zobowiązania w okresie pięciu lat. Pogląd taki wyraził NSA w wyrokach z 5 maja 2016r. w spr. II GSK 2710/14 i z 21 października 2016r. w spr. II GSK 2115/16, WSA w Gdańsku w wyroku z 4 stycznia 2017r. w spr. I SA/Gd 673/16, WSA w Rzeszowie w wyroku z 8 listopada 2016r. w spr. I SA/Rz 686/16 i WSA w Krakowie w wyroku z 25 stycznia 2017r. w spr. I SA/Kr 1403/16. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący nie zrealizował w 2016r. zobowiązania rolnośrodowiskowego tj. nie przestrzegał określonych wymogów w ramach realizowanych wariantów. Kwestia naruszenia przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2016r. została przesądzona w ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. i nie ma potrzeby szerszego omawiania tej problematyki. Skarżący nie kwestionował zresztą faktu, że do takiego naruszenia doszło. Konsekwencją naruszenia przez skarżącego w 2016r. zobowiązania rolnośrodowiskowego jest to, że nie przestrzegał określonych wymogów w ramach realizowanych wariantów w całym pięcioletnim okresie a mianowicie od 2013r. do 2015r. Skarżący w 2013r. zobowiązał się do realizacji pięcioletniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na niego w programie rolnośrodowiskowym były wiążące przez cały okres trwania zobowiązania czyli przez 5 lat. W sytuacji gdy skarżący nie zrealizował tych wymogów w 2016r. to skutkuje to obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych czyli za okres 2013-2015. Zgodnie bowiem z treścią § 39 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2013r. płatności podlegają zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązani rolnośrodowiskowego. Skoro zatem skarżący nie zrealizował zobowiązania rolnośrodowiskowego w okresie pięcioletnim odnośnie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń to płatności wypłacone w latach 2013 – 2015 podlegają zwrotowi jako nienależne. Płatnościami nienależnymi są bowiem należności, które zostały wypłacone rolnikowi powstałe w wyniku stwierdzonych nieprawidłowościach w jego działaniu lub zaniechaniu. Organy administracji trafnie określiły wobec skarżącego kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w okresie 2013-2015. Błędna jest teza skargi, że skoro wystąpiły nieprawidłowości w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2016r. to tylko za ten rok winna być pomniejszona płatność a nie może to wpływać na płatności przyznane w poprzednich latach. Organy administracji słusznie uznały, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art.54 ust.3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 gdyż każda z płatności na jeden rok przekraczała 100 euro. Organy administracji trafnie również uznały, że nie zaistniały przesłanki odstąpienia od zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art.5 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 gdyż do wypłat płatności nie doszło na skutek pomyłki organu lub, że błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Skarżący nie powoływał się zresztą na okoliczności wymienione w tym przepisie. Odnosząc się do zarzutu strony naruszenia przez organ art. 35 oraz art. 38 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/ 2014, należy wyjaśnić, iż zgodnie art. 35 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości, jeżeli nie spełniono kryteriów kwalifikowalności. W myśl art. 35 ust. 3 tego aktu, przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego samego beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007-2013 - podobnego środka. Stosownie zaś do treści art. 35 ust. 4 ww. rozporządzenia Komisji (UE), w przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że konstrukcja przepisu art. 35 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 wskazuje, że należy go odczytywać jako normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek, czy też przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. Przepis ten ma charakter ramowy i wymaga uszczegółowienia na gruncie przepisów prawa krajowego. Kryteria, o jakich mowa w tym przepisie polski prawodawca uwzględnił w ustawie z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz wydanym - na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 tej ustawy - rozporządzeniu rolnośrodowiskowym (zob. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. II GSK 5050/16, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Rozwinięciem i uszczegółowieniem art. 35 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 są zatem krajowe uregulowania rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a w szczególności przepis § 39 tego rozporządzenia dotyczący odzyskania płatności za lata wcześniejsze w stosunku do roku, w którym wykryto nieprawidłowości. Co więcej mając na uwadze przepis art. 35 rozporządzenia Komisji (UE) w omawianej sprawie na podstawie przepisów krajowych, tj. na podstawie załącznika nr 4,5,6 - rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2016 r., poz. 344), zostały określone dotkliwość, zasięg i trwałość (podkreślenie Sądu) co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skargi organ wziął pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia, albowiem zastosował przepis krajowy który już te elementy uwzględnia. Mając na uwadze powyższe nie trafny jest zarzut naruszenia przez organ art. 35 oraz art. 38 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 i analogicznego przepisu art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011) w związku z § 39 § 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Niezasadny jest także zarzut skargi naruszenia § 39 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2013r. poprzez jego błędne zastosowanie w stosunku do płatności za lata 2013-2015 oraz niewzięcie pod uwagę uregulowań zawartych w art.35 ust.2 rozporządzenia nr 640/2013 oraz art.18 ust.2 rozporządzenia nr 65/2011. Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony - naruszenia art. 7 i 107 § 1 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a w szczególności niewyjaśnienie jakimi dowodami dysponował organ pozwalającymi na poczynienie ustaleń odnośnie lat 2013-2015, należy wskazać, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania zawarte w powyższym przepisie. W uzasadnieniu organ wskazał na przepisy będące podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przedstawił faktyczny sprawy, mający wpływ na ustalenie stronie kwoty nienależnie pobranych płatności W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo opisał nieprawidłowości stwierdzone z przeprowadzonej w roku 2016 kontroli w gospodarstwie strony (str. 11-12 zaskarżonej decyzji), dowodem był raport z czynności kontrolnych. Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a., bowiem organ dokonał ustaleń w zaskarżonej decyzji na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Należy podkreślić, iż ustalenie, co do spełnienia przez stronę odpowiednich wymogów w ramach realizowanych wariantów zostało dokonane w ostatecznej i prawomocnej decyzji Kierownika BP ARiMR w T. z dnia [...] czerwca 2017 r . Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący w 2016r. nie zachował wymogów programu rolnośrodowiskowego co oznacza, że na tych działkach nie zostało zrealizowane całe pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W związku z czym płatności przyznane w latach 2013-2015 były płatnościami nienależnymi. Organy administracji trafnie określiły kwotę nienależnie pobranych płatności. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI