III SA/Wr 284/23

III SA/Wr 284/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Aneta Brzezińska
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1197/24 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 99 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 maja 2023 r. nr SKO.RD/41/45/23 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. B. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 31 maja 2023 r. (nr SKO.RD/41/45/23) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z 27 marca 2023 r. (nr ON.5430.02.5.2.2023) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy administracyjnej wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. (dalej: Prokurator) pismem z 3 stycznia 2023 r. wniósł o skierowanie strony na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wraz z wnioskiem Prokurator przedstawił sporządzoną na potrzeby sprawy o sygn. akt [...].opinię sądowo-psychiatryczną z 7 lipca 2022 r., zgodnie z którą ustalono u strony [...].
Decyzją z 27 marca 2023 r. Starosta skierował stronę na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (dalej też: badania lekarskie) ustalając, że strona posiada uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wskazał, min., że skierowanie na badania lekarskie w rozpoznawanej sprawie ma charakter prewencyjny. Argumentował przy tym, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, a także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Dlatego psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Tymczasem, fakt [...] może stwarzać realne zagrożenia dla życia kierowcy oraz innych uczestników ruchu drogowego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony SKO, decyzją z 31 maja 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że w sprawie niniejszej zaszły podstawy do wydania decyzji o skierowaniu strony na badania lekarskie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wszczęcia procedury i skierowania na badania, 2) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, bez rzeczywistego odniesienia się do powołanych w odwołaniu zarzutów, 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wyjaśnienia stanu faktycznego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji Starosty, a także o umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od Kolegium na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnoszą o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja Kolegium odpowiada prawu, a zarzuty skargi są bezzasadne.
W sprawie sporne jest zaistnienie przesłanki skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Dlatego w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy cytowanej ustawy z 5 stycznia 2011 r. z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U.2023 poz. 622 ze zm., dalej: u.k.p.). Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta. W myśl natomiast art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a. u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Przy tym z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować kierowcę na przedmiotowe badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, aby były to zastrzeżenia "uzasadnione i poważne", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają wyżej wskazane cechy i uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Przyjmuje się, że wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa w omawianym przepisie muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, tak więc za uzasadnione i poważne zastrzeżenia można uznać jedynie takie, z których z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym, a charakter posiadanych dolegliwości daje podstawy i jest na tyle poważny, iż może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na ww. podstawie prawnej nie musi jednak łączyć się z "pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych" kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, wystarczającym jest bowiem jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy dany kierowca jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych, czy też nie jest zdolny (wyrok WSA we Wrocławiu z 30 sierpnia 2023 r., III SA/Wr 745/22).
W kontekście art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. podkreśla się także, że jego wykładnia powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy, czy też stan wskazujący na [...] kierowcy [...] wymagający [...] jest natomiast bez wątpienia ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też – pomimo tego, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy – dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olsztynie z 16 lutego 2023 r., II SA/Ol 397/22; w Gliwicach z 22 grudnia 2022 r., II SA/Gl 1693/22; w Łodzi z 26 października 2022 r., III SA/Łd 411/22 we Wrocławiu z 18 stycznia 2024 r., III SA/Wr 24/23 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2016 r., I OSK 1051/16).
Co wymaga także podkreślenia, skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż celem badania jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które powinny mieć zobiektywizowane uzasadnienie.
Biorąc pod uwagę podniesione przez skarżącego zastrzeżenia co do źródła pozyskania i wykorzystania informacji o stanie zdrowia strony Sąd wskazuje, że sądowo-psychiatryczna dotycząca stanu zdrowia udostępniona przez prokuratora stanowi wystarczającą i zarazem wiarygodną podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy opinia taka została sporządzona na potrzeby innego postępowania, które ma jakikolwiek związek z funkcjonowaniem skarżącego jako kierowcy w ruchu drogowym.
Należy zaakcentować w tym kontekście, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest kategoryczne i ostateczne ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Przy tym nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 514/19). Wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu (por. wyroki NSA: z 30 maja 2016 r., I OSK 2019/14; z 26 lipca 2018 r., I OSK 625/18).
Z powyższego wynika więc, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, których interpretacja – w oparciu o prawidła logiki i doświadczenia życiowego – pozwala na stwierdzenie ryzyka istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Sąd w tym miejscu akcentuje, że skierowanie na badania lekarskie niewątpliwie tworzy określoną dolegliwość dla strony. Niemniej w rozpatrywanej sytuacji konieczność znoszenia tejże dolegliwości uzasadniona jest potrzebą ochrony doniosłego dobra publicznego w postaci bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy zinterpretowały i zastosowały przywołane powyżej przepisy u.k.p. Z treści przekazanej opinii sądowo-psychiatrycznych wynika zaś, że u skarżącego stwierdzono [...].
Podkreślić należy przy tym, powołując się na treść załącznika nr 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r, poz.2503), który określa szczegółowe warunki badania lekarskie w zakresie [...], że schorzenie w postaci [...] niewątpliwie może mieć wpływ na ocenę zdolności do kierowania pojazdami. Okoliczność ta została bowiem uwzględniona normatywnie. Otóż w odniesieniu do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii B u której stwierdzono takie schorzenie warunkami umożliwiającymi orzeczenie braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, są: 1) przedstawienie opinii lekarza specjalisty w dziedzinie [...] albo innego lekarza prowadzącego leczenie o wdrożeniu skutecznego leczenia w stopniu zapewniającym zachowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz o zalecanej częstotliwości badań kontrolnych; 2) poddawanie się regularnym kontrolnym badaniom lekarskim, właściwym dla każdego przypadku.
Dlatego Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, zgodnie z którym przedłożona przez Prokuratora opinia stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Z kolei przedkładane przez skarżącego dokumenty (zaświadczenia lekarskie lekarza psychiatry i neurologa) nie stanowią ustawowych form świadczących o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami.
Tym samym nie sposób przyjąć za skarżącym, aby organy uchybiły wskazanym w skardze przepisom prawa materialnego oraz procesowego (w szczególności tych które statuują kodeksową zasadę prawdy obiektywnej).
Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.