III SA/WR 281/23

III SA/Wr 281/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Dominik Dymitruk
Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r., nr SKO 4321.18.2023 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 6 czerwca 2023 r. nr SKO 4321.18.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako: "organ, SKO’") po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej jako: "strona skarżąca", "strona") od decyzji Starostwa Powiatowego w Oleśnicy z dnia 4 maja 2023 r., [...] o zatrzymaniu prawa jazdy kat. AM, B, B1 z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie ostatecznego orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, strona skarżąca w dniu 4 sierpnia 2022 r. została skierowana na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Pismem z 23 marca 2023 r. ([...]) zawiadomiono stronę skarżącą o wszczęciu, z urzędu postępowania zmierzającego do zatrzymania prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie ostatecznego orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Pismem z 12 kwietnia 2023 r. strona skarżąca wniosła o wstrzymanie się z wydaniem decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w związku z podjęciem działań zmierzających do zapisania się na badania lekarskie.
Następnie pismem z 20 kwietnia 2023 r. strona skarżąca poinformowała organ, że termin badania lekarskiego w D. we W. został ustalony na dzień 18 maja 2023 r. Strona skarżąca zobowiązała się do niezwłocznego przedstawienia uzyskanego zaświadczenia lekarskiego. W związku z powyższym wniosła o nie wydawanie decyzji do czasu dostarczenia ww. zaświadczenia lekarskiego.
Decyzją z 4 maja 2023 r. Starostwo Powiatowe w Oleśnicy orzekło o zatrzymaniu stronie skarżącej prawa jazdy. W uzasadnieniu, organ wskazał, że do dnia 4 maja 2023 r. strona skarżąca nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia lekarskiego.
Pismem z 17 maja 2023 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie art. 8 w zw. z art.10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, jak też wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i przedwcześnie wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo że strona poinformowała o fakcie zapisania się na termin badania w W. we W. dla stwierdzenia braku przeciwwskazań lekarskich do prowadzenia pojazdów mechanicznych (termin wyznaczony na dzień 18 maja 2023 r.). Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując że strona ma obowiązek złożyć w wyznaczonym terminie orzeczenie lekarskie. W ocenie organu w niniejszej sprawie bez znaczenia są okoliczności dotyczące opóźnień w wyznaczaniu dat badania z uwagi na dużą liczbę zobowiązanych do ich wykonania.
Od powyższej decyzji, strona skarżąca pismem z 27 lipca 2023 r. wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucając:
1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 ust. pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez bezpodstawne uznanie, że w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie jest dopuszczalne przedłożenie przez stronę zaświadczenia potwierdzającego brak przeciwwskazań lekarskich do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz, że organ zobowiązany jest do zatrzymania prawa jazdy bez względu na przedłożenie zaświadczenia;
2) obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit.a u.k.p., a to poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty Oleśnickiego z 4 maja 2023 r. zatrzymującej prawo jazdy, pomimo że żaden organ nie wskazał nigdy wymagalnego terminy do przedstawienia zaświadczenia.
Wobec przedstawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o: rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca wskazała, iż mimo współpracy z organem (tj. informowaniu o wyznaczonym terminie badania lekarskiego), organ nie poinformował strony o wiążącym terminie przedłożenia żądanego zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie przedstawionych przez organ I i II instancji akt administracyjnych. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. (Wyrok NSA z 12.03.2024 r., III OSK 4835/21, LEX nr 3695285).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o zatrzymaniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B, B1. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. Stosownie do treści wskazanego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2.
Z przytoczonego przepisu u.k.p. wynika, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, norma prawna omawianego przepisu zawiera bowiem obowiązek organu wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w wypadku ziszczenia się okoliczności opisanych w hipotezie tego przepisu. Okolicznością skutkującą wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest niepoddanie się badaniom lekarskim oraz nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z powyższego wynika, że postępowanie administracyjne i decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy mają bezpośredni związek - są konsekwencją - decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. (Wyrok WSA we Wrocławiu z 4.10.2023 r., III SA/Wr 227/23, LEX nr 3616990).
Ocenę powyższego sporu należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.
Wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i po trzecie brak wykonania tego obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie strona skarżąca w dniu 4 sierpnia 2022 r. została skierowania na wniosek Prokuratury Rejonowej w Oleśnicy (sygn. akt 4346-0.Pa.54.2022 z dnia 21 czerwca 2022 r.) na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami. Należy jednak zauważyć, że aktach sprawy brak jest decyzji administracyjnej o skierowaniu skarżącego (kierowcy) na badania lekarskie wraz z dowodem jej doręczenia. W związku z powyższym, Sąd nie miał podstaw do uznania, że organ istotnie poinformował stronę skarżącą o wymaganym terminie wykonania badań lekarskich i przedłożenia organowi orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Nie sposób również na podstawie akt ustalić daty rozpoczęcia oraz zakończenia powyższego terminu. Sama treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie może być w tej mierze wystarczająca. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie Sąd nie mógł także uznać, że wynikający z takiej decyzji obowiązek mógł rzeczywiście podlegać egzekwowaniu. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. uzależnia bowiem nałożenie sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy od niewykonania obowiązku poddania się badaniom lekarskim i przedstawienia zaświadczenia lekarskiego. W związku z tym, że strona skarżąca zarzuca organowi brak poinformowania jej o terminie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego, Sąd, orzekając na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wobec braku w aktach sprawy decyzji kierującej na badania lekarskie, nie mógł ocenić, czy w decyzji tej został poprawnie nałożony na stronę skarżącą obowiązek polegający na wykonaniu badań lekarskich i przedłożeniu ich w określonym terminie organowi oraz, czy strona została prawidłowo pouczona o terminie ich wykonania. Na marginesie żaden z organów nie wskazał w uzasadnieniu decyzji daty doręczenia skarżącemu decyzji o skierowaniu na badania ani daty upływu terminu wykonania tego zobowiązania. Nie sposób zatem ustalić, czy termin ten rzeczywiście rozpoczął bieg, a jeśli tak, kiedy termin ten ewentualnie upłynął.
Sąd podkreśla, że obie decyzje, wymienione w art. 99 ust. 1 pkt 2 (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) (zatrzymanie prawa jazdy), pomimo ich podejmowania w odrębnych postępowaniach pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu. W niniejszym przypadku obowiązkiem organu było jedynie zbadanie, czy skarżący wykonał wynikający z decyzji z 4 sierpnia 2022 r. obowiązek, w oparciu o akta sprawy dotyczącej skierowania na badania lekarskie.
Mając to na uwadze, nie można uznać, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego właściwej oceny.
Wobec powyższego Sąd uznał, że organ przedwcześnie wydał, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy, wadliwie uznając zaistnienie jednej z przewidzianych ku temu przesłanek, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania - artykułów: 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a w konsekwencji również i prawa materialnego - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p poprzez błędną jego wykładnię, nieprawidłową ocenę zaistnienia jednej z przesłanek warunkującej jego zastosowanie i błędne jego zastosowanie - w stopniu skutkującym uchyleniem kontrolowanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobligowany ustalić, czy decyzja o skierowaniu na badania została prawidłowo doręczona oraz czy organ pouczył stronę skarżącą o wymaganym terminie wykonania nałożonego obowiązku i czy termin ten upłynął bezskutecznie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).