III SA/WR 279/24

III SA/Wr 279/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2024 r. Nr 0201-IEW1.720.14.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 30 kwietnia 2024 r. Nr 0230-SEW.720.69.2024.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. Z. (skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS, organ, organ odwoławczy) z dnia 11 czerwca 2024 r. numer 0201-IEW1.720.14.2024 o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: wierzyciel, Naczelnik US) z dnia 30 kwietnia 2024 r. oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 28 marca 2024 r. wierzyciel wydał 3 tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za przejazd autostradą bez uprzednio wniesionej opłaty. Opłata dodatkowa została nałożona na skarżącego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, który wystosował do skarżącego trzy wezwana z dnia 12 lutego 2024 r. do wniesienia opłat w kwocie po 500 zł (tj. łącznie 1500 zł), w związku z zarejestrowanymi przejazdami pojazdu na płatnym odcinku autostrady w dniach: 23 maja 2023 r., 27 maja 2023 r. oraz 15 czerwca 2023 r. Opłata dodatkowa nie została przez skarżącego uregulowana.
W oparciu o wystawione tytuły wykonawcze, w dniu 28 marca 2024 r. Naczelnik US skierował do banku P. S.A. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wskazując jako kwotę zadłużenia 1.966,99 zł (kwota należności głównej wraz z odsetkami i kosztami). Zawiadomienia te zostały również skierowane do skarżącego wraz z odpisami tytułów wykonawczych i korespondencja w tym przedmiocie została odebrana w dniu 3 kwietnia 2024 r.
Pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując na nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Wskazał, że w jego ocenie doszło do naliczenia nieistniejącego obowiązku poprzez ustalenie, że nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, podczas gdy w rzeczywistości obowiązek ten został spełniony w drodze zakupu biletów autostradowych we wskazanych dniach, opłacone z rachunku bankowego bratanka skarżącego. Do pisma skarżący załączył dowód w postaci wydruków dokonanych opłat. W treści zarzutów strona powołała się na treść art. 32 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), podnosząc, że
.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wierzyciel oddalił zgłoszony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku. Po przytoczeniu stanu faktycznego i przywołaniu treści art. 33 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wskazał, że na etapie postępowania w sprawie zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku ogranicza się on do ustalenia, czy wezwania, będące podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego, zostały wystawione i prawidłowo doręczone i czy dane zobowiązanego zawarte w tytule są tożsame z danymi zawartymi w wezwaniu. Naczelnik przyjął, iż z materiału dowodowego wynika fakt prawidłowego doręczenia skarżącemu wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej na adres: [...] Z., ul. [...] w trybie fikcji doręczenia. Wskazano jednocześnie, że od 24 marca 2024 r. adres zamieszkania strony uległ zmianie i tytuły wykonawcze zawierają już nowy adres skarżącego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wierzyciela, skarżący wniósł o umorzenie i wstrzymanie egzekucji, oświadczając m.in., że został ukarany pomimo uiszczenia opłat oraz, że pisma i awiza były kierowane na stary adres zamieszkania, podczas gdy mieszkanie to zostało sprzedane w dniu 31 maja 2021 r., w związku z czym nie miał świadomości o wezwaniach, a gdyby zostały one wysłane na właściwy adres (S., [...] S.), to odniósłby się do nich w terminie. Do zażalenia skarżący załączył wydruk pierwszej strony aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 14 kwietnia 2021 r. [...] oraz wydruki opłat za przejazd autostradą.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, zaskarżonym w sprawie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r. orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia 30 kwietnia 2024 r. o oddaleniu zgłoszonego przez stronę zarzutu. Organ przytoczył przepisy k.p.a. i u.p.e.a. oraz przepisy ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2483 ze zm., dalej jako: u.a.p.). Wskazano następnie, że poprzez twierdzenie, że opłata za przejazd autostradą została dokonana, skarżący w istocie kwestionuje zasadność wydania aktu w postaci wezwania do uiszczenia tej opłaty. Dalej organ stwierdził, że w ramach postępowania dotyczącego zarzutów nie ma podstaw prawnych do wkraczania w kompetencje organu wystawiającego wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej. Zdaniem organu, zarzuty oraz inne środki odwoławcze w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji prawidłowości wystawienia tego wezwania, a zatem wierzyciel nie dokonuje kontroli merytorycznej w tym zakresie. Odmienne podejście prowadziłoby do przekształcenia się postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowanie wszczynane na skutek wniesienia sprzeciwu od przedmiotowego wezwania. Kolejno organ uznał, że wierzyciel przyjął prawidłowo, iż w sprawie doszło do skutecznego doręczenia wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej. Kierując korespondencję na adres w Z. organ kierował się danymi zawartymi w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników, a wiedzę o nowym adresie skarżącego organ powziął dopiero z momentem złożenia zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 r., które zostało złożone w dniu 24 marca 2024 r. Następnie powołano się na treść przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 375 ze zm.), które nakładają na podatników obowiązek aktualizowania informacji o miejscu zamieszkania. Zdaniem organu ryzyko braku zgłoszenia nowego adresu zamieszkania obciąża podatnika, a nie organ podatkowy. W tej sytuacji w ocenie organu w dniu 4 marca 2024 r. doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu wezwań, z których wynikał obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Zatem akt administracyjny ustalający opłatę dodatkową wszedł do obrotu prawnego i po stronie skarżącego zaistniał obowiązek uiszczenia tej opłaty.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS i ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. Skarżący podkreślił, że na wszystkie przejazdy wykupił stosowne bilety, w związku z czym wywiązał się z obowiązku opłaty za przejazd.. Jak wskazał, zgodnie z przepisami u.a.p. opłata dodatkowa nakładana jest tylko na osobę nie posiadającą ważnego biletu autostradowego, a więc została na niego nałożona bezpodstawnie. Dalej skarżący zwrócił uwagę, że mieszkanie w Z. pod adresem ul. [...] zostało sprzedane i zgodnie z umową zostało ono wydane najpóźniej z dnie 31 maja 2021 r., co oznacza, że od trzech lat skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem. W związku z czym – jak podał – nie miał świadomości o wysłanych wezwaniach i nie mógł we właściwym terminie 14 dni od skutecznego doręczenia wezwania wnieść sprzeciw. W ocenie skarżącego taki stan rzeczy powoduje, ze nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a ).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy skarżący nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Biorąc pod uwagę przywołane kryterium kontroli sądowoadministracyjnej, zaskarżonego postanowienia nie można było utrzymać w obrocie prawnym, chociaż z innych powodów, niż te, które podnosił skarżący.
Przedmiotem skargi jest postanowienie organu o utrzymaniu w mocy postanowienia wierzyciela w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku.
Skarżący stoi na stanowisku, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, ponieważ nie zostały mu prawidłowo doręczone wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej z dnia 12 lutego 2024 r., a ponadto opłata za przejazdy została przez niego uiszczona. Organ natomiast twierdzi, że doręczenie wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej zostało doręczone skarżącemu prawidłowo (w drodze fikcji doręczenia na adres widniejący w rejestrze, którego skarżący nie zaktualizował) i aktualnie brak jest podstaw do badania zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku w zakresie tej opłaty.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Jak stanowi przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Według art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Według treści art. 34 § 2 u.p.e.a, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w sytuacjach określonych w ustawie.
Odnosząc się do kwestii spornych należy przypomnieć, że stosownie do art. 37a ust. 1 u.a.p., za przejazd autostradą, po dostosowaniu jej do poboru opłat, pobierane są opłaty za przejazd. W myśl art. 37a ust. 7 u.a.p. do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1) właściciel pojazdu albo 2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, 1002, 1768 i 1783), albo 3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - zwany dalej "wnoszącym opłatę". Zgodnie z art. 37a ust. 9 u.a.p., przejazd autostradą, na której jest pobierana opłata, o której mowa w ust. 7, może być wykonywany na podstawie biletu na jeden przejazd autostradą lub jej odcinkiem, zwanego dalej "biletem autostradowym", wydanego przed rozpoczęciem tego przejazdu. Opłata za przejazd autostradą, o której mowa w ust. 7, jest pobierana w momencie wydania biletu autostradowego.
Należy także wskazać, że zgodnie z art. 37ge ust. 1 u.a.p., za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł.
Zgodnie z art. 37ge ust. 5 u.a.p., opłaty dodatkowej nie pobiera się, jeżeli w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu autostradą lub jej odcinkiem zostanie wniesiona opłata za ten przejazd, w sposób określony w art. 37a ust. 9. Przepis art. 37a ust. 12 stosuje się, przy czym na bilecie autostradowym wskazuje się datę i godzinę przejazdu oraz autostradę lub jej odcinek, za który nie została wniesiona opłata za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7. Przepis art. 37ge ust. 6 u.a. stanowi, że opłaty dodatkowej nie pobiera się od wnoszącego opłatę, jeżeli na kierującego pojazdem została nałożona kara grzywny, o której mowa w art. 37gi, w drodze mandatu karnego.
Z kolei zgodnie z art. 37 ge ust. 7 pkt 6 lit. c oraz ust. 12 u.a.p., w przypadku nieuiszczenia wskazanej w wezwaniu opłaty dodatkowej w terminie, będzie ono stanowiło podstawę do wydania tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów u.p.e.a., a tym samym będzie podlegało przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w tejże ustawie.
Zgodnie z treścią art. 37gf ust. 1 u.a.p., wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw wobec nałożonej opłaty dodatkowej do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7 ustawy. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej.
W realiach niniejszej sprawy organ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego dotyczącego nieistnienia obowiązku, ponieważ jego zdaniem wezwania z dnia 12 lutego 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazdy we wskazanych dniach na płatnym odcinku autostrady zostały prawidłowo doręczone stronie w dniu 4 marca 2024 r. w trybie art. 44 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że powyższe wezwania wysłane zostały na adres zgłoszony w urzędzie skarbowym, widniejący w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników. Skarżący natomiast podnosił, że nie otrzymał korespondencji z organu i nie miał świadomości, że nałożona została na niego opłata dodatkowa, załączając również dowód uiszczenia opłaty za przedmiotowy przejazd. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia mu wezwań do uiszczenia opłaty, powołując się sprzedaż mieszkania i związaną z tym zmianę miejsca zamieszkania w 2021 r.
Przypomnieć przy tym należy, że w myśl przywołanych przepisów u.a.p. powyższe wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą stanowią podstawę do wydania tytułów wykonawczych, a więc ocena prawidłowości ich doręczenia stronie (a tym samym nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej) ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny istnienia bądź nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Biorąc to pod uwagę, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przepisy u.a.p. nie regulują kwestii doręczeń w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie tej ustawy. Zastosowanie w tym zakresie będą zatem miały przepisy k.p.a., a to z mocy art. 37 gf ust. 15 u.a.p., w myśl którego, do doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 7, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w wezwaniach z dnia 12 lutego 2024 r. organ I instancji poinformował skarżącego o konieczności wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości po 500 zł za każdy z trzech przejazdów autostradą. Przesyłka listowa została wysłana na adres: [...] Z., ul. [...] i nie została przez skarżącego odebrana. Wobec powyższego przypomnieć trzeba, że stosownie do przepisu art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
W myśl § 2, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast zgodnie z § 3, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, że skuteczność zastępczego sposobu doręczenia pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych art. 40-44 k.p.a. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Nie może przy tym ulegać wątpliwości, że ze skutecznym doręczeniem zastępczym można mieć do czynienia tylko wówczas, gdy korespondencja została skierowana do właściwego adresata i na właściwy adres.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, w świetle treści przywołanych przepisów k.p.a., nie można jednoznacznie uznać, że skarżącemu skutecznie doręczono w trybie zastępczym trzy wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej z dnia 12 lutego 2024 r. Wbrew stanowisku organu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy istnieją podstawy do poddania w wątpliwość prawidłowości zastosowanego trybu doręczenia z art. 44 k.p.a., a to ze względu na adres, pod który przesyłka została wysłana. Podkreślić raz jeszcze trzeba, że przepis art. 44 § 1 k.p.a. pozwala, po spełnieniu określonych tam warunków, na przyjęcie fikcji doręczenia ale wyłącznie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43. Zgodnie z treścią przepisu art. 42 § 1 k.p.a., osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Skarżący w toku postępowania wykazywał, że adres w Z. nie był jego adresem zamieszkania od 2021 r., ponieważ lokal ten został wówczas sprzedany, na dowód czego przedstawił kopię strony aktu notarialnego umowy sprzedaży. Organ (nie negując tej okoliczności) twierdził natomiast, że wiedzę o nowym adresie skarżącego powziął dopiero z dniem złożenia przez niego zeznania podatkowego w dniu 24 marca 2024 r. oraz, że dane adresowe skarżącego pozyskał z rejestru CRP KEP. W ocenie Sądu nie można jednak przyjąć, że okoliczność sprzedaży lokalu i związanej z tym ewentualnej zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącego miałaby nie być znana organom podatkowym wcześniej. Trzeba bowiem wskazać, że notariusze, zgodnie z treścią obowiązującego w 2021 r. przepisu art. 84 § 1 Ordynacji podatkowej, byli obowiązani sporządzać i przekazywać właściwym organom podatkowym informacje wynikające ze zdarzeń prawnych, które mogą spowodować powstanie zobowiązania podatkowego (obecnie obowiązek ten jest uregulowany w art. 84a Ordynacji podatkowej i dotyczy przekazywania przez notariuszy stosownych informacji w tym zakresie Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej). Zatem organy te były już od około trzech lat w posiadaniu informacji o sprzedaży mieszkania zamieszkiwanego przez skarżącego. Skarżący wskazuje przy tym, że lokal ten został wydany nabywcy do dnia 31 maja 2021 r. W aktach administracyjnych znajduje się wyłącznie jedna strona aktu notarialnego umowy sprzedaży, stąd na tym etapie nie jest możliwa pełna weryfikacja tych twierdzeń. Weryfikację tę mógł jednak (i powinien był) przeprowadzić organ będący w posiadaniu odpisu tego aktu notarialnego lub informacji o jego sporządzeniu. Jeśli w wyniku tej weryfikacji okazałoby się, że lokal w Z. został wydany w 2021 r. i skarżący rzeczywiście nie zamieszkiwał pod tym adresem, to nie sposób przyjąć, że organ mógł kierować tam przedmiotową korespondencję. Organ nie wskazuje przy tym, czy zostały podjęte jakiekolwiek działania w celu ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego, pomimo posiadania informacji o sprzedaży dotychczas zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego (w tym pozyskanie danych z bazy PESEL, czy informacji dotyczących ewentualnego nabycia aktualnie zajmowanego mieszkania).
W ocenie Sądu w tak przedstawionym stanie rzeczy poważne wątpliwości budzi kwestia prawidłowości kierowania pod adres w Z. przesyłek zawierających powyższe wezwania i uznania skuteczności ich doręczenia skarżącemu, tym bardziej, że – jak już wcześniej akcentowano – kreują one obowiązek uiszczenia przez niego opłaty dodatkowej, a więc niosą ze sobą konsekwencje w postaci obciążenia go kwotą o sankcyjnym charakterze. Z tego względu w niniejszej sprawie konieczna jest szczególnie wnikliwa ocena prawidłowości doręczenia. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę, że na skutek doręczenia w świetle art. 44 k.p.a. przesyłkę uznaje się za doręczoną, pomimo że faktycznie takie doręczenie nie nastąpiło. W takiej sytuacji (przy uwzględnieniu sankcyjnego charakteru opłaty) prawidłowe spełnienie wszystkich ustawowych zasad wymaganych dla skuteczności doręczenia w tej formie tym bardziej nie może budzić wątpliwości. Szczególnie uzasadniona jest zatem w tej sprawie teza, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść (por. postanowienie NSA w postanowieniu z 15 września 2011 r., II GSK 1761/110).
Ponownie trzeba podkreślić, że dopiero prawidłowe doręczenie przesyłki listowej uprawniałoby organ do uznania, że skarżący nie uczestniczył w postępowaniu wszczętym z urzędu i nie uiścił opłaty dodatkowej, a zatem, że wezwania stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Na marginesie, brak prawidłowego doręczenia wezwań spowodowałby, że skarżący nie został również pouczony o możliwości wniesienia sprzeciwu, w którym mógłby przedstawić polemikę z ustaleniami organu odnośnie braku dokonania opłaty za przejazd i przedstawić w tej mierze stosowne dowody.
Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że organ naruszył przepisy art. 7 k.p.a. (zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), art. 77 § 1 k.p.a. (według którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) i art. 80 k.p.a. (który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona).
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić rozważania Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku i dokonać pod tym kątem ponownej oceny prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US.