III SA/WR 276/23

III SA/Wr 276/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Barbara Ciołek /sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 279/25 - Wyrok NSA z 2025-08-13
II GZ 63/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134,  art. 45
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. sp. z o.o. sp.k. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r. Nr SKO 4101/143/21/23 w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. Sp. z o.o. Sp. k. z/s w S. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 14 czerwca 2023 r. nr SKO 4101/143/21/23
Z akt sprawy wynika, że strona złożyła odwołanie od decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Komunalnego w Urzędzie Miejskim w S. z dnia 2 lutego 2021 r. (Nr 144/ZPJ/2020, WK.6852.144.2020.SK), wymierzającej stronie karę pieniężną w wysokości 797.785,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ul. [...] i ul. [...] w miejscowości S.1, w celu prowadzenia robót - wykonanie wykopu pod budowę urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - budowa sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej do zasilenia działki nr [...] i nr [...], w terminie od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 14 lipca 2020 r., bez zezwolenia zarządcy drogi.
SKO w zaskarżonym postanowieniu na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał organ, że strona wniosła w dniu 15 listopada 2021 r., za pośrednictwem organu I instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z odwołaniem. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, strona podała, że o decyzji dowiedziała się dopiero po otrzymaniu upomnienia od organu odebranego z placówki pocztowej, a w dniu 3 listopada 2021 r. stronie udostępniono akta sprawy i treść decyzji. Stwierdziła strona, że organ kieruje korespondencję z naruszeniem przepisów, ponieważ strona w piśmie z 20 kwietnia 2020 r. wskazała adres do korespondencji - al. [...],[...] S.2. Argumentowała strona, że posiada siedzibę w [...] przy ul. [...] w S., gdzie posiada odrębny lokal - pokój. Jak podała, dla takich budynków nie ma obowiązku posiadania skrzynki pocztowej i wobec problemów z doręczaniem korespondencji strona wskazała adres do doręczeń w S.2. Podała strona, że w dniach 5 i 15 lutego 2021 r., które to daty widnieją na kopercie z doręczenia decyzji, w siedzibie spółki przebywał jej przedstawiciel, ale listonosz nie stawił się i nie podjął próby doręczenia decyzji, nadto nawet nie zostawił awiza. Spółka wskazała, że złożyła reklamację do Poczty Polskiej, niemniej do dnia złożenia wniosku reklamacja nie została rozpoznana i spółka nie posiada odpowiedzi oraz dowodów z Poczty Polskiej.
SKO postanowieniem z 13 grudnia 2021 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 348/22 odrzuciło skargę strony, NSA postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r. sygn. akt II GZ 291/23 oddaliło zażalenie strony na postanowienie WSA.
W zaskarżonym postanowieniu SKO omówiło przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń i terminów. Stwierdził organ, że z rejestru przedsiębiorców – Krajowego rejestru Sadowego wynika, że strona ma siedzibę pod adresem ul. [...] w S. i na taki adres organ dokonywał doręczeń. Natomiast wskazywany przez stronę adres w S.2, który strona podała w piśmie z 20 kwietnia 2020 r. został przez stronę wskazany jako adres do doręczeń w ramach innego postępowania, aniżeli zakończone decyzją, od której strona wniosła odwołanie. Postępowanie, którego dotyczy odwołanie w sprawie zostało wszczęte postanowieniem z 30 czerwca 2020 r. Zwrócił uwagę organ, że wszystkie pisma w ramach tego postępowania były stronie doręczane na adres siedziby spółki uwidoczniony w KRS i część z nich była doręczana w trybie tzw. doręczenia zastępczego, a część odbierała strona. W toku tego postepowania strona nie podała żadnego adresu do korespondencji. SKO stwierdziło, że organ I instancji, prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego dróg gminnych, bez zezwolenia zarządcy drogi, nie miał podstaw faktycznych ani prawnych, aby kierować do strony korespondencję na inny adres, niż adres jej siedziby, zgodnie z art. 45 k.p.a. Dla potwierdzenia swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W skardze do WSA strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 45 w zw. z art. 44 § 2 i 4 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że jednoznaczne wskazanie adresu do korespondencji dokonane przez skarżącego, nie wiąże organu przy określeniu miejsca doręczania korespondencji, w szczególności decyzji Burmistrza S. z dnia 02 lutego 2021 r. o numerze 144/ZPJ/2020, choć w rzeczywistości istotnie narusza to zasadę pogłębionego zaufania do władzy publicznej;
2) art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie z naruszeniem przepisów k.p.a., co powinno prowadzić do stwierdzenia, że materiał ten nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
Wniosła strona o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z przekazaniem sprawy do rozpoznania przez organ odwoławczy w zakresie decyzji, od której wniesiono odwołanie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z: 1) dokumentu w postaci pisma z dnia 20.04.2020r. skierowanego do organu I instancji oraz kopii tego pisma z akt postępowania administracyjnego z prezentatą potwierdzającą jego wpływ w dniu 20.04.2020r; 2) odpowiedzi Poczty Polskiej SA z dnia 03.12.2021r. na reklamację skarżącego; 3) kopii trzech przesyłek adresowanych do skarżącego (w dwóch przypadkach nadawcą jest Sąd [...]), z adnotacją o ich odbiorze w dniu 18.07.2023r. przez inną firmę, która ma siedzibę w tym samym budynku, co adres siedziby skarżącego.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w okolicznościach sprawy organ winien kierować korespondencję do strony na adres podany w piśmie z 20 kwietnia 2020 r., argumentując, że postępowanie w sprawie jest powiązane z postepowaniem w ramach którego podała adres do korespondencji. Niezależnie od powyższego wskazała na trudności w doręczaniu korespondencji na adres siedziby.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia 24 września 2024 r. strona wskazała, że na skutek zawiadomienia skarżącego o możliwości popełnienia przestępstwa przez pracowników Urzędu Gminy przy czynnościach związanych z wydaniem i doręczeniem decyzji wszczęte zostało dochodzenie dotyczące poświadczenia nieprawdy oraz usunięcia dokumentu wskazującego adres korespondencyjny z 20 kwietnia 2020 r. i wniosła strona o zwrócenie się do Komendy Policji o udostępnienie protokołu przesłuchania S. K. i dopuszczenie jako dowód w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2023.2492 t.j.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta – z określonymi wyjątkami - obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Może przy tym także w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2pP.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 129 § 2 i § 3 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym obowiązany jest zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Zgodnie z art. 45 k.p.a. Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
Sąd mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, jako nieuzasadnione ocenił zarzuty skargi dotyczące braku doręczenia decyzji na podany przez stronę w piśmie z 20 kwietnia 2020 r. adres do korespondencji.
Z akt wynika, że organ decyzję z dnia 2 lutego 2021 r. doręczył na adres siedziby strony wskazany w KRS. Adres siedziby wskazany w KRS jest bezsporny i nie ulegał zmianie. Strona natomiast upatruje wadliwość wysłania korespondencji na ww. adres z KRS, twierdząc, że podała inny adres do korespondencji.
Jak zasadnie wskazał organ, postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 2 lutego 2021 r. zostało wszczęte postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r. i w toku tego postępowania organ dokonywał doręczeń pism zgodnie z art. 45 k.p.a., tj. na adres siedziby spółki. W toku tego postępowania, strona mając wiedzę o jego wszczęciu i prowadzeniu (co potwierdza m.in. odpowiedź z 29 września 2020 r. na pismo organu z dnia 31 sierpnia 2020 r.) nie kwestionowała ani też nie podała innego, aniżeli adres uwidoczniony w KRS, na jaki ma być doręczana korespondencja do spółki.
Wbrew twierdzeniom strony pismo z dnia 20 kwietnia 2020 r. złożone w toku innego postępowania, nie może odnieść skutku w ramach innych postepowań prowadzonych przez organ. Organ ma obowiązek działać zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. uwzględniać dane adresowe strony uwidocznione we właściwych rejestrach, jak również uwzględnić adres do korespondencji, który strona wskaże. Jednakże organ nie ma obowiązku poszukiwania adresu strony, który został wskazany w ramach innego postępowania.
Sąd w pełni podziela stanowisko sądów administracyjnych, że organ nie ma obowiązku poszukiwania adresu strony. Trudno oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. To strona powinna zgłosić zmianę np. adresu korespondencyjnego. Wówczas organ obowiązany byłby stosować się do zgłoszenia i wysyłać pisma na inny adres. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2020 r., I SA/Bd 664/19, WSA w Opolu sygn. akt I SA/Op 280/23, wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 57/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprawie organ nie miał wątpliwości, ponieważ tym adresem posługiwała się sama strona in pod tym adresem odbierała też korespondencję.
Jak już Sąd wskazywał strona wiedziała o fakcie wszczęcia postępowania, a zatem zgodnie z art. 41 k.p.a. § 1. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. § 2. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Tym samym, jeżeli strona chciała posługiwać się innym adresem, aniżeli podany w KRS, to miała obowiązek zawiadomić organu.
Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia zaadresowana została na adres strony więdniejący w KRS i została skutecznie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego wynikającego z art. 44 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2-4 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Dane widniejące na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz kopercie pocztowej zawierającej ww. decyzję (znajdujące się w aktach), wyczerpują wymogi doręczenia zastępczego wynikające z art. 44 § 4 k.p.a. (dwukrotne awizowanie w dniu 5 i 15 lutego 2021 r. – data doręczenia 19 luty 2021 r.) A odwołanie zostało wniesione w listopadzie 2021 r. - po terminie.
Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Stanowisko wyrażone przez Sąd odnośnie pisma z dnia 20 kwietnia 2020 r. powoduje, że argumenty strony wyrażone w piśmie procesowym i kwestie związane z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa na obecnym etapie nie mają wpływu na wynik sprawy.
W ocenie Sądu argumentacja spółki dotycząca jej problemów z odbiorem korespondencji mogła być przedmiotem postepowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Złożony wraz z odwołaniem przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia został rozpoznany negatywnie, a WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 348/22 odrzuciło skargę strony, NSA postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r. sygn. akt II GZ 291/23 oddaliło zażalenie strony na postanowienie WSA.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.