III SA/Wr 271/18

III SA/Wr 271/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
I GSK 1860/19 - Wyrok NSA z 2023-08-24
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 66  ust. 1  pkt 2  lit. a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. F. i M. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 16 ustawy z dnia
7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017r., poz. 935) w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm., zwanej dalej u.f.p.) - po rozpatrzeniu odwołania M. F. i R. F. (dalej: "skarżący", "strona"), wniesionego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kary pieniężnej w wysokości 14.000 zł - utrzymał tę decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący zwrócili się z prośbą o umorzenie w całości kary pieniężnej nałożonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wysokości 14.000 zł.
Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] maja 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia ww. kary pieniężnej.
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. strona złożyła odwołanie od tej decyzji.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący zostali wezwani do przesłania wypełnionego oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania, dokumentów potwierdzających sytuację finansową strony oraz innych dokumentów mogących mieć znaczenie dla pozytywnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi strona przesłała: wypełnione oświadczenie o majątku, dochodach i źródłach utrzymania, kopię fragmentu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaświadczenie
z Powiatowego Urzędu Pracy w K., kopię deklaracji (PIT-37 za 2015 r., PIT-37 za 2016 r., PIT-36 za 2016 r.)
Następnie, organ odwoławczy przedstawił ramy materialno - prawne postępowania. Wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. b. u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego należności, o których mowa w art. 60.
Zgodnie z art. 60 pkt 7 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego dochody pobierane przez państwowe
i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
GITD wyjaśnił, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego organ sprawdza, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych. Organ I instancji powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Ocena ta musi być dokonana
w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości.
Następnie organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazał, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz [...]. Natomiast gospodarstwo domowe skarżącego prowadzone jest wspólnie z jego małżonką.
Odnosząc się do przychodów gospodarstwa domowego skarżącej ustalił, że: w 2016 r. uzyskała dochód brutto w wysokości [...] zł (jako miesięczne wynagrodzenie została wskazana identyczna wartość). Od dnia [...] czerwca 2017 r. strona pozostaje bez pracy zarejestrowana w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej w 2016 r. uzyskał przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł przy wskazanych kosztach uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, z czego wynika, że poniósł on stratę.
W oświadczeniu o majątku dochodach i źródłach utrzymania skarżąca nie wskazała na koszty ponoszone przez gospodarstwo domowe, natomiast jako okoliczności wskazane jako mające wpływ na rozstrzygniecie wskazane zostało uzasadnienie dotyczące okoliczności nałożenia kary pieniężnej oraz jej zasadności. Strona nie posiada również żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych, środków pieniężnych, ani środków transportu.
Odnosząc się natomiast do materiału dowodowego wskazującego na przychody gospodarstwa domowego skarżącego zostało ustalone, że: w 2016 r. uzyskał dochód brutto ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł) oraz dochód brutto z emerytury w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł). Natomiast żona skarżącego w 2016 r. uzyskała dochód brutto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł). Łączna kwota miesięcznych dochodów w 2016 r. to [...] zł. Dochody uzyskiwane w 2017 r. nie zostały wskazane. Gospodarstwo domowe skarżącego ponosi następujące wydatki: czynsz- [...] zł, energia - [...] zł, gaz - [...] zł, zobowiązania kredytowe - [...] zł, lekarstwa dla żony [...] zł, telefon [...] zł, cyfra - [...] zł, kredyt - [...] zł, drugi kredyt - [...] zł, śmieci - [...] zł, wydatki na żywność - dotychczas nie liczone. Miesięczne potrącenie Urzędu Skarbowego w wysokości [...] zł za karę pieniężną "M.". Łączna kwota wydatków to [...] zł.
Organ wskazał, że skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, grunty
o powierzchni [...] ha, [...] ok. [...] m2, poza tym nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani środków transportu.
Następnie GITD podniósł, że wydając rozstrzygnięcie oparł się na dokumentacji przedstawionej przez stronę, nie gromadząc z urzędu żadnej innej dokumentacji. Wskazał, że rozważając możliwość umorzenia w całości należności pieniężnej organ musi mieć na względzie nie tylko interes strony, ale również interes Skarbu Państwa. Podkreślił, iż powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary pieniężnej zobowiązaniem publicznoprawnym.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż co do zasady, należność, o której mowa w art. 60 u.f.p. winna być regulowana niezwłocznie i w całości. Natomiast, umorzenie w całości należy traktować jako instytucję o charakterze wyjątkowym. Zaznaczył, że w przypadku złożenia przez uprawnioną osobę wniosku umorzenie
w całości nałożonej kary pieniężnej, organ jest związany przesłaniami wymienionymi w art. art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.f.p. Dopiero, gdy dojdzie do ustalenia, iż w sprawie wystąpiła którakolwiek z tych przesłanek, można w granicach uznania administracyjnego rozważać kwestię udzielenia wnioskowanej ulgi. Wyjaśnił, że w postępowaniu o udzieleniu ulgi w spłacie nałożonej kary pieniężnej organ bada przede wszystkim sytuację finansową strony.
Podniósł w tym zakresie, że analiza przesłanego materiału dowodowego wskazuje, że w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje co miesiąc kwota wolnych środków finansowych, ponosząc przy tym wydatki na koszty zobowiązań kredytowych oraz potrąceń z tytułu kary pieniężnej nałożonej na skarżącego. Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Brak informacji uniemożliwia dokonanie pełnej analizy sytuacji finansowej zobowiązanych w zakresie przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań.
GITD podkreślił, że umorzenie należności w całości stanowi ulgę o najdalej idącym skutku, powodując rezygnację Skarbu Państwa z przysługujących mu należności. W sytuacji zaś posiadania przez skarżącego miesięcznego dochodu
w gospodarstwie domowym (przy założeniu, że otrzymuje emeryturę w wysokości nie niższej niż 2016 r.) trudno jest uznać, że jest uzasadnione jej udzielenie. Odnośnie sytuacji skarżącej organ wskazał, że przedstawiła ona zaświadczenie
o pozostawaniu na bezrobociu, jednakże nie zostały wskazane dochody jej męża
w 2017 r. Ponadto, odnosząc się do zobowiązań kredytowych, na które powołuje się strona organ odwoławczy podniósł, że nie mogą one korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniem z tytułu nałożonej kary pieniężnej. Strona nie wykazała także, że ma opóźnienia w spłacie kredytów.
Organ powziął zatem wątpliwość co do przedstawionej złej sytuacji finansowej, podczas gdy nie zostały wskazane wszystkie dochody prowadzonego gospodarstwa oraz brak wskazania na jakiekolwiek trudności w spłacie zobowiązań kredytowych, które są należnościami prywatnoprawnymi.
Podkreślił, że za uwzględnieniem wniosku o umorzenie w całości należności pieniężnej musi przemawiać ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
Wyjaśnił, że przypadek uzasadniony ważnym interesem zobowiązanego jest przesłanką o charakterze uznaniowym, w związku z tym nakłada na organ obowiązek zachowania szczególnej staranności w prowadzeniu postępowania, wnikliwości
w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Interes zobowiązanego powinien być rozumiany w kontekście powszechnie akceptowanych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzkie oraz powinien być odzwierciedleniem nadzwyczajnych okoliczności, niezależnych od dłużnika, w następstwie których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych. Tymczasem okoliczności podnoszone zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji takiego charakteru nie mają. Trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika.
Interes publiczny natomiast jest przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany, jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa. Zastosowanie ulgi jest możliwe wyłącznie w razie ustalenia, że stan faktyczny sprawy należy do wyjątkowych, a więc takich,
w których sytuacja strony w sposób oczywisty wymaga, aby interes fiskalny Państwa ustąpił miejsca interesowi dłużnika. Ciężar zaś udowodnienia ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego spoczywa na zobowiązanym.
Podsumowując GITD wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a. u.f.p. W ocenie organu strona nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia ważnego interesu zobowiązanego.
Z kolei uzasadniony interes Skarbu Państwa w takich przypadkach wymaga, ażeby należność stanowiąca jego dochód była przez Zobowiązanego poniesiona w całości. Ponadto, w ocenie organu, po analizie materiału dowodowego możliwości płatnicze strony również nie przemawiają za zastosowaniem wnioskowanej ulgi.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 76 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy i nie zbadanie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygniecie. Wskazała, że przedstawiony przez stronę materiał dowodowy przedstawiał ich trudną sytuację materialną. Podniosła, że w piśmie o umorzenie nałożonej niesłusznie kary wykazali ważny interes społeczny poparty bardzo ważnymi dowodami nie tylko o dochodach
i sytuacji rodzinnej dwóch rodzin załączając potwierdzenia dochodów i wydatków, ale także wykazali rażące naruszenie obowiązującego w 2007 r. prawa przez inspektorów ITD z K. a także mobbing i działanie na szkodę bardzo ważnego interesu społecznego. Zarzuciła ponadto, że wydając decyzję GITD oparł się wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez stronę, nie przeprowadził
z urzędu żadnych czynności podczas gdy rozważając możliwość umorzenia
w całości należności pieniężnej musi mieć na względzie nie tylko interes strony, ale również interes Skarbu Państwa. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ nie wziął pod uwagę w ogóle ważnego interesu stron. Nie rozważył trudnej sytuacji finansowej skarżących mimo znajdujących się w aktach dowodów ją potwierdzających.
W konsekwencji pełnomocnik wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, jak również umorzenie w całości nałożonej na skarżącą kary pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., Nr 1302 ze zm, dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uwzględnienie skargi następuje również w razie zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)
Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził, by została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi.
Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy umorzenia skarżącym kary pieniężnej nałożonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wysokości 14.000 zł.
W kontrolowanej sprawie podstawę do analizy zasadności żądania strony
o umorzenie przedmiotowej należności stanowił prawidłowo powołany przez organ przepis art. 64 ust. 1 pkt 2a upf, którego treść stanowi, że w przypadku zobowiązań
z tytułu należności, o których mowa w art. 60 (do których należą m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na postawie odrębnych ustaw, do których zalicza się kary pieniężne – pkt 7 art. 60) właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może je umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.
Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek.
W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.
Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 k.p.a). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 k.p.a., w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą sądu. Ponadto wskazać należy, że Sąd dokonuje kontroli decyzji na dzień jej podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzenie i ma obowiązek przyjąć stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania przez organ.
Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego
z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja
o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron – interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA
z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).
Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.
W orzecznictwie (wypracowanym na tle tożsamego przepisu art. 67a § 1 O.p) przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków.
Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.
W przypadku spraw rozpatrywanych w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 u.p.f. należy mieć również na uwadze, że ponieważ postępowanie mające za przedmiot zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowej prowadzone jest na wniosek zobowiązanego, to na niego w znacznym stopniu przesuwa się obowiązek dowodzenia wystąpienia przesłanek umorzenia. W przypadku bowiem decyzji wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji lecz obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu
w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Wprawdzie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Rolą strony jest bowiem współdziałanie z organami w wyjaśnieniu wszystkich, mających znaczenie aspektów sprawy, zwłaszcza tych, o których wiedzę ma tylko ona sama
i które z oczywistych względów mogą być organom nieznane. Aby jednak organ mógł je poddać ocenie, muszą mu one być wskazane we właściwym czasie, a nie dopiero na etapie skargi do sądu.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację skarżących
w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2a u.p.f.
i przekonująco uzasadnił powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.
Oceniając okoliczności wskazane we wniosku i przedstawione na ich poparcie dowody jakim dysponowały organy na etapie rozpoznawania żądania strony, organy administracyjne przyjęły, że nie potwierdzają one wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie Sądu, stanowisko to znajduje potwierdzenie
w zgromadzonym prawidłowo przez organy materiale dowodowym, który został należycie zbadany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co potwierdzają uzasadnienia wydanych decyzji. Z ich treści wynika, że organy przeprowadziły szczegółową analizę sytuacji rodzinnej oraz materialno-finansowej skarżących, poddając ocenie wszelkie argumenty i dowody mające znaczenie
w sprawie. Organy, bazując na informacjach podanych przez stronę w oświadczeniu
o stanie majątkowym, ustaliły źródła utrzymania rodzin skarżących
i ponoszone w nich miesięcznie koszty.
Wzięły więc pod uwagę, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz [...]. W roku 2016 uzyskała dochód brutto
w wysokości [...] zł (jako miesięczne wynagrodzenie została wskazana identyczna wartość). Od dnia [...] czerwca 2017 r. strona pozostaje bez pracy, bez prawa do zasiłku, na dowód czego przedstawiała zaświadczenie o pozostawaniu na bezrobociu. Mąż skarżącej w 2016 roku uzyskał przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł przy wskazanych kosztach uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, z czego wynika, że poniósł on stratę. Natomiast nie zostały wykazane jego dochody w 2017 r. Strona nie posiada również żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych, środków pieniężnych, ani środków transportu. W oświadczeniu o majątku dochodach i źródłach utrzymania skarżąca nie wskazała na koszty ponoszone przez gospodarstwo domowe. Słusznie zatem organ uznał, że brak tej informacji uniemożliwia dokonanie pełnej analizy sytuacji finansowej strony w zakresie przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań. Organ nie może bowiem opierać się na domniemaniach, a na przedstawionym materiale dowodowym.
Nie budzą również zastrzeżeń Sądu ustalenia w zakresie sytuacji finansowej skarżącego. Prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. W 2016 roku uzyskał dochód brutto ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł) oraz dochód brutto z emerytury w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł). Natomiast żona skarżącego w 2016 r. uzyskała dochód brutto w wysokości [...] zł (średniomiesięcznie [...] zł). Łączna kwota miesięcznych dochodów w 2016 r. to [...] zł. Dochody uzyskiwane w 2017 r. nie zostały wskazane. Gospodarstwo domowe skarżącego ponosi następujące wydatki: czynsz- [...] zł, energia - [...] zł, gaz - [...] zł, zobowiązania kredytowe - [...] zł, lekarstwa dla żony [...] zł, telefon [...] zł, cyfra - [...] zł, kredyt - [...] zł, drugi kredyt - [...] zł, śmieci - [...] zł, wydatki na żywność - dotychczas nie liczone. Miesięczne potrącenie Urzędu Skarbowego w wysokości [...] zł za karę pieniężną "M.". Łączna kwota wydatków to [...] zł.
Ponadto, organ ustalił, że skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, grunty
o powierzchni [...] ha, [...] ok. [...] m2, poza tym nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani środków transportu.
Zasadnie w tym aspekcie organ podniósł, że analiza materiału dowodowego wskazuje, że w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje co miesiąc kwota wolnych środków finansowych, ponosząc przy tym wydatki na koszty zobowiązań kredytowych oraz potrąceń z tytułu nałożonej na niego kary pieniężnej.
Wobec tego organ miał prawo powziąć wątpliwość co do przedstawionej złej sytuacji finansowej skarżącego, podczas gdy nie zostały wskazane wszystkie dochody prowadzonego gospodarstwa oraz brak wskazania na jakiekolwiek trudności w spłacie zobowiązań kredytowych, które są należnościami prywatnoprawnymi.
Zdaniem Sądu za prawidłowy należy również uznać wniosek organów co do braku w sprawie przesłanki "interesu publicznego". Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł, że za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zastosowanie ulgi jest możliwe wyłącznie w razie ustalenia, że stan faktyczny sprawy należy do wyjątkowych, a więc takich, w których sytuacja strony w sposób oczywisty wymaga, aby interes fiskalny Państwa ustąpił miejsca interesowi dłużnika.
Ponadto, podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie administracyjnym wskazuje się, iż w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności ciężar dowodzenia wskazanych powyżej przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa a dokonane ustalenia organu są spójne i logiczne, i nie wykraczają poza zakres swobodnej oceny dowodów. Tym samym należy stwierdzić, że zasadnie organ uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 64 ust. 1 pkt. 2 lit. a. u.f.p.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.