III SA/Wr 267/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.
Spółka P. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca argumentowała, że egzekucja jest przedwczesna z powodu złożenia wniosku o umorzenie lub rozłożenie należności na raty. Sąd administracyjny uznał jednak, że samo złożenie wniosku o ulgę nie powoduje braku wymagalności obowiązku, a jedynie pozytywne rozstrzygnięcie takiego wniosku mogłoby wpłynąć na postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za zajęcie pasa drogowego. Spółka podnosiła, że egzekucja jest przedwczesna, ponieważ złożyła wniosek o umorzenie lub rozłożenie należności na raty, a także wniosła o polubowne rozwiązanie sprawy. Sąd, analizując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 33 § 2 pkt 6 lit. b i c, stwierdził, że samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności nie jest przesłanką do odstąpienia od działań egzekucyjnych. Podkreślono, że jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o ulgę mogłoby mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne, a nie sam fakt jego złożenia. Sąd podzielił stanowisko organu, że obowiązek pieniężny był wymagalny, ponieważ nie doszło do odroczenia terminu płatności ani rozłożenia należności na raty w formie prawem przewidzianej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów proceduralnych ani materialnych, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności nie jest przesłanką do odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań egzekucyjnych ani nie powoduje braku wymagalności obowiązku. Dopiero pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o ulgę może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 § 2 pkt 6 lit. b i c) wskazują, że brak wymagalności obowiązku może wynikać z odroczenia terminu lub rozłożenia na raty, ale tylko w formie prawem przewidzianej. Samo złożenie wniosku o ulgę nie jest równoznaczne z jej udzieleniem i nie wstrzymuje egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog sytuacji stanowiących podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest zamknięty. Samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty lub umorzenie należności nie stanowi przesłanki do uznania braku wymagalności obowiązku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Lit. b i c wskazują na odroczenie terminu lub rozłożenie na raty jako przyczyny braku wymagalności, ale tylko w formie prawem przewidzianej. Inne przyczyny muszą mieć podobny charakter.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty lub umorzenie stanowi przesłankę do uznania braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Egzekucja jest przedwczesna, ponieważ toczy się postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należności. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i sposobu formułowania uzasadnienia. Naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego (zasada zaufania do organów państwa, zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie).
Godne uwagi sformułowania
Samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności nie jest przesłanką do odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany, mimo uchylania się od wykonania obowiązku, mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielenie ulg w spłacie należności. Pogląd NSA zawarty w powyższym wyroku Sąd całkowicie podziela i uznaje go za własny.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że samo złożenie wniosku o ulgę w spłacie należności nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego i nie stanowi podstawy do zarzutu braku wymagalności obowiązku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i interpretacji przepisów u.p.e.a. w kontekście wniosków o ulgi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie praktyczne dla wielu zobowiązanych i profesjonalistów. Interpretacja przepisów jest klarowna, ale nie przełomowa.
“Wniosek o raty nie wstrzyma egzekucji – co musisz wiedzieć o wymagalności długu publicznego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 267/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-02-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj /przewodniczący/ Anna Kuczyńska-Szczytkowska Kamila Paszowska-Wojnar /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 par. 2 pkt 6 lit. b i c Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 maja 2023 r. nr SKO.EA/41/8/23 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z 31 maja 2023 r. (nr SKO.EA/41/8/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej również jako: organ, Kolegium) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 18, art. 33 § 2 pkt 3 i art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) - utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Burmistrza Szklarskiej Poręby przez Skarbnika Miasta Szklarska Poręba (dalej również jako: Wierzyciel, Burmistrz) z dnia 14 marca 2023 r. (nr FN-U-POST.3162.001.2023), które zostało wydane na podstawie uregulowań art. 33 § 2 pkt 6 lit. c i art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w sprawie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym złożonych przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej jako: "strona skarżąca, "strona"). Rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny. Przeciwko stronie skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego w Złotoryi na wniosek Burmistrza Miasta Szklarskiej Poręby prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...],[...],[...] (dalej: tytuły wykonawcze) z dnia 30 stycznia 2023 r. dotyczących opłaty za zajęcie pasa drogowego. Dnia 23 lutego 2023 r. strona skarżąca wniosła do Wierzyciela zarzuty w trybie art. 33 u.p.e.a. (dalej: zarzuty). Strona skarżąca podniosła w zarzutach przedwczesność prowadzonej egzekucji wynikającą z zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 33 §2 pkt 6 lit. b i c u.p.e.a. tj. rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej oraz wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a. Strona wskazała, że w dniu 24 listopada 2022 r. strona skarżąca skierowała do Wierzyciela wniosek o umorzenie bądź rozłożenie na raty należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego, a tym samym wszczęte zostało postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Dalej podano, że dnia 7 grudnia 2022 r. Wierzyciel skierował do strony pismo w zakresie propozycji rozłożenia na raty należności, a ponadto strona pismem z dnia 9 lutego 2023 r. wystąpiła do Wierzyciela z wnioskiem o rozwiązanie toczącej się sprawy w sposób polubowny poprzez uiszczenie przez stronę części kwoty należnej Wierzycielowi. Zdaniem strony, ze względu na trudną sytuację finansową oraz jej stan majątkowy istniało i w dalszym ciągu istnieje prawdopodobieństwo niemożności wyegzekwowania w sposób skuteczny całości należności na rzecz Wierzyciela. Podkreśliła również strona, że jej propozycja w zakresie polubownego rozwiązania sporu stanowiła możliwość pogodzenia słusznych interesów strony z jednoczesnym jak najpełniejszym zaspokojeniem Wierzyciela oraz reprezentowanego przez niego interesu publicznego. Postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r. organ oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania nie została wydana decyzja rozłożenia na raty zobowiązania. Po rozpoznaniu zażalenia strony na powyższe rozstrzygnięcie, postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ przywołał treść art. 26 § 1 u.p.e.a., a następnie wyjaśnił, iż Kolegium uznało, że wydane w niższej instancji postanowienie jest prawidłowe. Zdaniem organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 25 listopada 2022 r. skarżący złożył w Urzędzie Miasta Szklarska Poręba wniosek o umorzenie w całości niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, wynikających z decyzji nr IK.7230.53.3.2021.JS z dnia 26 maja 2022 r., obciążających wnioskodawcę zapłatą kwoty 127.948,80 zł oraz naliczonymi od tej kwoty odsetkami podatkowymi oraz decyzji nr IK.7230.45.3.2021.JS z dnia 26 maja 2022 r., obciążających wnioskodawcę zapłatą kwoty 23.868,00 zł oraz naliczonymi od tej kwoty odsetkami podatkowymi. Kolegium podało, że Wierzyciel, pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., poinformował stronę skarżącą, iż jest skłonny jedynie rozważyć możliwość rozłożenia na raty wykazanej w nim należności. Wskazano również, że pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. zobowiązany poinformował wierzyciela, że nie wyraża zgody na zaproponowane rozstrzygnięcie sprawy i zauważył, że ewentualne negatywne rozpoznanie wniosku powinno być wyrażone w formie decyzji administracyjnej. Ustalono także, na podstawie przeglądu akt odrębnej sprawy, w której strona skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność Burmistrza Szklarskiej Poręby przy rozpatrzeniu powyższego wniosku, iż w kolejnych pismach organ ten wzywał ją do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, względnie dokumentacji obrazującej jej trudną sytuację ekonomiczną. Z informacji podanych w piśmie przekazującym to ponaglenie do Kolegium, wynika, że wniosek ten nie został jeszcze rozpatrzony w formie decyzji. W tej sytuacji organ przyjął, że dochodzony w tej sprawie obowiązek pieniężny jest wymagalny i nadaje się do wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. W skardze na powyższe postanowienie organu II instancji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) i c) u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące uznaniem za dopuszczalne wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo podejmowania działań zmierzających do polubownego załatwienia sprawy i czynienia przez stronę skarżącą i organ I Instancji ustaleń dotyczących możliwości umorzenia niepodatkowych należności budżetowych z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego, co jednoznacznie stanowi o braku ich ostatecznej wymagalności, a tym samym o podleganiu prowadzonego postępowania egzekucyjnego umorzeniu; 2. art. 6 §1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że strona skarżąca uchyla się od wykonania ciążącego na niej obowiązku, a w konsekwencji podjęcie działań mających na celu zastosowanie środków egzekucyjnych pomimo braku zaistnienia podstaw do ich podjęcia; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia inkryminowanego postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom formalnym i niezebranie oraz niewyjaśnienie sprawy w sposób wyczerpujący i kompletny oraz niewyjaśnienie w sposób jasny sposobu rozumowania organu oraz formułowanych w tym zakresie wniosków; 4. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, poprzez załatwienie sprawy w sposób dowolny, z pominięciem wyjaśnień składanych przez stronę skarżącą w toku sprawy, a także podejmowanie czynności z zakresu administracji publicznej w sposób niebudzący zaufania do organów państwa. Wskazując na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Strona skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe regulacje, Sąd uznał skargę za niezasadną. Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności podkreślić należało, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem jego legalności, na wstępie przytoczyć należy treść obowiązujących w tej mierze przepisów prawa. Wskazać zatem trzeba, że przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r.) przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z treścią art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Z kolei jak stanowi art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązków, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. W myśl przepisu art. 34 § 1, u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś stosownie do § 2 tego artykułu, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zgodnie z brzmieniem art. 34 § 3, u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Podkreślić trzeba, że Sąd jest związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, dostępny w bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W niniejszej sprawie kwestią sporną jest wymagalność nałożonego na stronę obowiązku pieniężnego. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (zob. Wyrok WSA w Olsztynie z 27 października 2022 r., I SA/Ol 416/22). O braku wymagalności obowiązku decyduje bowiem inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § pkt 6 lit. a) i b) u.p.e.a., w świetle którego należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (pod lit. c)) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a) i b), musi mieć zatem charakter tego rodzaju, co wymienione w tych przepisach. W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 21 września 2022 r., I SA/Sz 309/22, CBOSA). W niniejszej sprawie strona skarżąca podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) u.p.e.a., formułując go jako zarzut braku wymagalności obowiązku z powodu złożenia wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej oraz zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., odnosząc go do braku wymagalności obowiązku z powodu wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku oraz rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Według strony skarżącej, tą inną przyczyną jest toczące się postępowanie w sprawie udzielenia ulgi. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, strona skarżąca pismem z 24 listopada 2022 r. wniosła o umorzenie bądź rozłożenie na raty należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego, następnie pismem z 9 lutego 2023 r. strona skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o "rozwiązanie toczącej się sprawy w sposób polubowny" poprzez uiszczenie części kwoty należnej wierzycielowi. Strona skarżąca twierdzi, że z uwagi na fakt, że wierzyciel w dalszym ciągu nie wydał decyzji w sprawie, należność nie jest wymagalna, gdyż nie została jednoznacznie ustalona wysokość należności pieniężnej. Z takim stwierdzeniem nie sposób jednak się zgodzić. Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności nie jest przesłanką do odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. Należy wskazać, że, jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 16 lutego 2020 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt I GSK 2204/18 (CBOSA), jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie należności może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne, a nie sam fakt złożenia wniosku w tym przedmiocie. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany, mimo uchylania się od wykonania obowiązku, mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielenie ulg w spłacie należności. Wierzyciel w takim przypadku byłby pozbawiony możliwości dochodzenia realizacji obowiązku do czasu ostatecznego zakończenia wszystkich postępowań zainicjowanych przez zobowiązanego. Pogląd NSA zawarty w powyższym wyroku Sąd całkowicie podziela i uznaje go za własny. Podsumowując, w ocenie Sądu samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej nie świadczy o braku wymagalności obowiązku. Co więcej, skutki prawne w zakresie toku egzekucji administracyjnej nie wiążą się z samym wnioskiem o rozłożenie zaległości na raty, lecz dopiero z zawarciem układu ratalnego, co wprost wynika z treści art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) u.p.e.a. W tym miejscu należy wskazać, iż ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego wynika, że do czasu wystawienia tytułów wykonawczych, będących podstawą wszczętej przeciwko strony skarżącej egzekucji administracyjnej, objęty egzekucją obowiązek pieniężny nie został umorzony, jak też nie doszło do odroczenia terminu jego płatności, względnie rozłożenia na raty. Nie sposób również uznać, aby wskazywana przez stronę sytuacja (złożenie wniosku o przyznanie ulgi) miałaby wyczerpywać dyspozycję przepisu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., skoro – jak to już wcześniej zaznaczono – określony w tym przepisie brak wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż wskazana w lit. a) i b), musi mieć charakter tego rodzaju, co przyczyny wymienione w lit. a) i b). Tymczasem strona powołuje się na okoliczności, które takiego charakteru nie mają. Ponownie trzeba bowiem zaakcentować, że samo złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty jest wyłącznie zwróceniem się o taką ulgę i nie jest równoznaczne z jej udzieleniem przez właściwy organ, a zatem nie może mieć wpływu na kwestię wymagalności obowiązku. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że podnoszony przez stronę w skardze zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. b i c u.p.e.a. jest chybiony. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., Sąd wyjaśnia, że złożenie wniosku o zastosowanie ulgi nie stanowi obligatoryjnej przesłanki odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań, o których mowa w art. 6 § 1 u.p.e.a., oraz nie wpływa na dopuszczalność kontynuowania już wszczętego wcześniej postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zebrał pełny materiał dowodowy i rozważył go należycie, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności. Wskazać też należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zdaniem Sądu nie narusza przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnia bowiem prawidłowo podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżone postanowienie zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odniósł się do zarzutów zażalenia, dostatecznie wyjaśniając zajęte stanowisko, a także odnosząc się do kwestii wymagalności obowiązku pieniężnego jak i uchylania się zobowiązanego od wykonania tego obowiązku. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Podkreślić należy, iż z przepisów u.p.e.a. wynika, iż ustawodawca nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. jedynie odpowiednio, a nie wprost. Powoduje to konieczność uwzględnienia specyfiki postępowania egzekucyjnego, która wyraża się przede wszystkim w jego przymusowym charakterze oraz w szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Oznacza to, że podczas toczącego się postępowania egzekucyjnego należy w każdym przypadku szczegółowo rozważyć możliwość zastosowania określonych zasad jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Pełne i nieograniczone stosowanie wszystkich zasad ogólnych k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego prowadziłoby do bezskuteczności egzekucji. Uwzględniając powyższe, Sąd nie stwierdził, aby zasady określone w przytoczonych wyżej przepisach miały doznać w niniejszej sprawie naruszenia. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd doszedł do przekonania, że wydane postanowienie nie narusza norm wynikających z przepisów wskazanych w skardze, jak również innych, które Sąd powinien uwzględnić z urzędu na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI