III SA/Wr 266/23

III SA/Wr 266/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska
Anetta Chołuj
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Aneta Brzezińska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi E.L. na akt Starosty Zgorzeleckiego z dnia 4 listopada 2013 r., Nr 10/S/2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu docelowego postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 26 lipca 2023 r. (data wpływu do Sądu – 16 sierpnia 2023 r.) skarżąca E. L. wniosła skargę na akt Starosty Zgorzeleckiego z dnia 4 listopada 2013 r., nr 10/S/2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu docelowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w postępowaniu o sygnaturze akt III SA/Wr 789/21 WSA we Wrocławiu już rozpoznał przedmiot obecnej skargi. Organ wskazał, że mimo nieco zmodyfikowanego zakresu żądania w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tożsamym przedmiotem żądania i tożsamym uzasadnianiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W sprawie przedmiotem skargi był akt Starosty Zgorzeleckiego z 4 listopada 2013 r. zatwierdzający projekt organizacji ruchu drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 stwierdził, że "zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1047), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177 poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. zasadza się na wynikającym z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do powstania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym, a więc nie ogranicza się do zakresu organizacyjno-technicznego, nadto nie jest czynnością jednorazową. Zatem prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów: art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) oraz art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (u.s.p.).
W sprawie skarga została złożona na podstawie art. 87 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 1998 r. Nr 99 poz. 631 ze zm., dalej u.s.p.). Bezspornym w tej sprawie jest, że mimo zmiany treści art. 52 i 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dniem 1 czerwca 2017 r., skarga wymagała uprzedniego - tzn. przed wniesieniem skargi do sądu - wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, bowiem zaskarżony akt został podjęty przed 1 czerwca 2017 r. - dnia 4 listopada 2013 r. [art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935)].
Zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 u.s.p., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, są bezskuteczne. Nie są one zatem wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. (art. 87 ust. 1 u.s.p.). Wezwanie takie jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy wskazanej w tym wezwaniu, które konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę za przyczyną której to się stało. Zatem, nie można tej instytucji traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby owo wezwanie znaczenia prawnego. Ponadto, takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów wnoszących skargi na podstawie innych przepisów. Nie ulega wątpliwości, że ilekroć przepisy stanowią o środkach odwoławczych (art. 108 § 1, art. 125 § 1, art. 127 § 1, art. 129 § 1, art. 130 § 1 i 2, art. 141 § 1 k.p.a.), dotyczą one prawa określonego podmiotu (strony) do jednokrotnego wniesienia danego środka (odwołania, zażalenia) od konkretnego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia). Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu i co należy podkreślić w tej samej sprawie, dotyczącej tego samego aktu, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji RP (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 193/17, 17 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 119/17, 23 września 2016 r. sygn. akt II OZ 913/16, 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II OZ 1388/16, 12 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 227/13, 6 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1516/12, 13 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 596/12, 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 895/11, 11 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 744/11, 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/11, 13 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2488/10, 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 769/09, 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 552/08 – dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02, publ. ONSA 2003/1/2).
Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że próbując wzruszyć akt Starosty Zgorzeleckiego z dnia 4 listopada 2013 r., nr 10/S/2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu docelowego skarżąca wywiodła cztery skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o czym wiadomo jest Sądowi z urzędu.
Pierwsza skarga została odrzucona postanowieniem WSA we Wrocławiu (sygn. akt III SA/Wr 141/20), gdyż E. L. wnosząc skargę na ww. akt nie wyczerpała warunku jej skutecznego wniesienia, tj. nie wezwała Starosty do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do Sądu.
W kolejnej skardze skarżąca pomimo prawidłowego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (pismo z 10 sierpnia 2021 r. doręczone organowi tego samego dnia), nie uzupełniła braku formalnego skargi - nie podpisała skargi. W konsekwencji skarga została odrzucona przez tutejszy sąd postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Wr 789/21) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Następnie skarżąca ponownie wniosła wezwanie o usunięcie naruszenia prawa do Starosty Zgorzeleckiego (pismo z 19 stycznia 2023 r., doręczone organowi tego samego dnia) i skargę do Sądu. Strona mimo prawidłowego wezwania nie uiściła należnego wpisu. Ponownie więc skarga została odrzucona przez tutejszy sąd postanowieniem z 23 maja r. (sygn. akt III SA/Wr 107/23) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że przed wniesieniem przedmiotowej skargi, skarżąca pismem z 5 czerwca 2023 r., doręczonym Staroście tego samego dnia, wezwała Starostę Zgorzeleckiego do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego aktem Starosty Zgorzeleckiego z dnia 4 listopada 2013 r., nr 10/S/2013. Następnie zaś pismem z 26 lipca 2023 r., które wpłynęło do organu 27 lipca 2023 r. zaskarżyła w/w akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Co istotne problem ujęty w ww. poprzednich wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa oraz w wywiedzionych w ich następstwie skargach jest analogiczny jak w niniejszej sprawie. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi biegnący od uruchomienia "postępowania odwoławczego" - pierwszym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z 10 sierpnia 2021 r. na sporny akt Starosty Zgorzeleckiego upłynął bezskutecznie, a jego bieg nie rozpoczynał się na nowo po kolejnych wezwaniach skierowanych do Starosty do usunięcia naruszenia prawa. Skoro zatem skarga E. L. została wniesiona do organu 27 lipca 2023 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu, merytoryczne ustosunkowanie się do podniesionych w niej zarzutów było prawnie niemożliwe i obligowało sąd do jej odrzucenia. W przekonaniu sądu dopuszczenie możliwości ponownego wystąpienia przez dany podmiot ze skargą na akt organu powiatu, w przypadku gdy jego poprzednia skarga została odrzucona przez sąd, stanowiłoby obejście przepisów o terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W tym miejscu uzasadnienia Sąd wskazuje na postanowienie NSA Składu siedmiu sędziów z 24 czerwca 2002 r. sygn. akt OSA 2/02 (które należy odnieść do instytucji ujętej w art. 87 ust. 1 u.s.p.) i zgodnie z którym: "Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podobnie jak wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, są surogatami środków odwoławczych /art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o NSA/. Wynika to bezpośrednio z ust. 3 art. 34 ustawy o NSA, który przewiduje podobną instytucję. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Nie mówiąc już o tym, że takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów."
Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (art. 87 ust. 1 u.s.p.) jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw by je traktować inaczej, niż określają to przepisy w stosunku do klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym.
W konsekwencji przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu, w tej samej sprawie, dotyczącej tego samego aktu, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej, niż podmioty, którym z uwagi na specyfikę postępowania przysługuje środek prawny w postaci, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Mając powyższe na uwadze sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.