III SA/Wr 265/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę K.M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która ustaliła obowiązek poniesienia przez skarżącego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w łącznej wysokości 695,65 zł. Świadczenia te zostały udzielone w dniach 11 czerwca 2020 r. oraz 9 sierpnia, 6 września i 13 grudnia 2023 r. Prezes NFZ ustalił ten obowiązek na podstawie art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, wskazując, że skarżący nie posiadał tytułu ubezpieczeniowego w okresach udzielenia świadczeń, mimo złożenia oświadczeń o prawie do nich. Skarżący w skardze podniósł, że w spornym okresie był zatrudniony, ale nie posiadał środków na opłacanie składek, a brak ubezpieczenia wynikał ze specyfiki zatrudnienia. Argumentował również, że potrzebował pilnej pomocy medycznej i że obciążenie go kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy ustawy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy, świadczeniobiorca, któremu udzielono świadczenia mimo braku prawa do niego (np. w wyniku złożenia oświadczenia), jest obowiązany do uiszczenia kosztów. Okoliczności związane z chorobą skarżącego i nagłymi dolegliwościami nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji, gdyż kluczowe było stwierdzenie braku tytułu do ubezpieczenia w spornym okresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że brak ubezpieczenia zdrowotnego w momencie udzielenia świadczenia skutkuje obowiązkiem poniesienia jego kosztów, niezależnie od okoliczności faktycznych dotyczących stanu zdrowia czy sytuacji materialnej strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej i nie obejmuje sytuacji, gdy prawo do świadczeń wynika z innych podstaw prawnych lub gdy wystąpiły inne okoliczności wyłączające odpowiedzialność pacjenta.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba, której udzielono świadczeń opieki zdrowotnej w okresie braku tytułu ubezpieczeniowego, jest zobowiązana do poniesienia kosztów tych świadczeń, nawet jeśli argumentuje, że brak ubezpieczenia nie wynikał z jej winy i potrzebowała pilnej pomocy medycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba, której udzielono świadczeń opieki zdrowotnej w okresie braku tytułu ubezpieczeniowego, jest zobowiązana do poniesienia kosztów tych świadczeń zgodnie z art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, niezależnie od przyczyn braku ubezpieczenia czy nagłości potrzeby medycznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o świadczeniach wprost przewiduje obowiązek poniesienia kosztów świadczeń przez osobę nieubezpieczoną, jeśli świadczenie zostało udzielone w wyniku złożenia oświadczenia o prawie do świadczeń. Okoliczności choroby czy trudna sytuacja finansowa nie wpływają na legalność decyzji obciążającej kosztami, jeśli podstawą prawną jest brak ubezpieczenia.
Przepisy (9)
Główne
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 16
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Świadczeniobiorca, któremu udzielono świadczenia opieki zdrowotnej pomimo braku prawa do świadczeń, w wyniku złożenia oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń, jest obowiązany do uiszczenia kosztów tego świadczenia.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 18
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności.
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązek przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 2a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Potwierdzenie tożsamości i złożenie oświadczenia o prawie do świadczeń za pośrednictwem systemów teleinformatycznych.
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Możliwość złożenia pisemnego oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń w przypadku braku innych dokumentów.
u.ś.o.z. art. 50 § ust. 18a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Informowanie strony o treści art. 50 ust. 18a ustawy.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość oddalenia wniosku dowodowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek oddalenia skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na potrzebie pilnej pomocy medycznej i trudnej sytuacji finansowej, która nie miała wpływu na ocenę legalności decyzji Prezesa NFZ. • Wniosek dowodowy z historii zdrowia i choroby, uznany za nieistotny dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
skarżący nie kwestionował faktu niezgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego • skarżący w spornym okresie nie posiadał żadnego tytułu do ubezpieczenia • okoliczności związane z chorobą, na którą cierpi skarżący i nagłymi dolegliwościami [...] nie miały wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
członek
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak ubezpieczenia zdrowotnego w momencie udzielenia świadczenia skutkuje obowiązkiem poniesienia jego kosztów, niezależnie od okoliczności faktycznych dotyczących stanu zdrowia czy sytuacji materialnej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej i nie obejmuje sytuacji, gdy prawo do świadczeń wynika z innych podstaw prawnych lub gdy wystąpiły inne okoliczności wyłączające odpowiedzialność pacjenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje braku ubezpieczenia zdrowotnego i stanowi przypomnienie o obowiązkach obywateli wobec systemu ochrony zdrowia, co może być interesujące dla osób dbających o formalne aspekty swojego statusu zdrowotnego.
“Czy musisz płacić za leczenie, jeśli zapomniałeś o ubezpieczeniu? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 695,65 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.