III SA/Wr 263/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
COVID-19pomoc publicznaFundusz Gwarantowanych Świadczeń PracowniczychPKDREGONprzeważająca działalnośćochrona miejsc pracytarcza antykryzysowasąd administracyjnyzasada równości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy, uznając, że weryfikacja oparta wyłącznie na rejestrze REGON jest niewystarczająca i narusza zasadę równości.

Spółka L. sp. z o.o. złożyła wniosek o świadczenia na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19, wskazując PKD 93.29.B jako przeważającą działalność. Organ odmówił przyznania świadczenia, opierając się na danych z rejestru REGON z 30 września 2020 r., które wskazywały inny kod PKD jako przeważający. Sąd uchylił decyzję organu, stwierdzając, że weryfikacja oparta wyłącznie na rejestrze REGON jest zbyt formalistyczna i nie uwzględnia faktycznego charakteru działalności, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa.

Spółka L. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 93.29.B. Organ odmówił przyznania świadczenia, ponieważ dane w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. wskazywały inny kod PKD jako przeważający (68.10.Z), a następnie zmieniono na 93.29.B dopiero 4 grudnia 2020 r. Spółka argumentowała, że istotna jest faktycznie prowadzona działalność, a nie tylko wpis w rejestrze. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżony akt, uznając, że organ błędnie zinterpretował i zastosował przepisy. Sąd podkreślił, że celem ustawy COVID-19 było wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, a weryfikacja oparta wyłącznie na danych z rejestru REGON jest zbyt formalistyczna i nieproporcjonalna. Wskazał, że wpis w rejestrze REGON ma charakter oświadczenia wiedzy i może być wzruszony, a wykluczenie wnioskodawcy z powodu niespełnienia formalnego wymogu wpisu, mimo faktycznego prowadzenia działalności zgodnej z kryteriami, narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem możliwości wykazania spełnienia warunku na podstawie innych dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, weryfikacja oparta wyłącznie na danych z rejestru REGON jest niewystarczająca i narusza zasadę równości wobec prawa, ponieważ nie uwzględnia faktycznego charakteru działalności i może prowadzić do wykluczenia podmiotów, które spełniają kryteria merytoryczne, ale nie formalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis w rejestrze REGON jest jedynie oświadczeniem wiedzy, które może być wzruszone, a jego wyłączność jako podstawy do odmowy przyznania pomocy publicznej jest nieproporcjonalna i narusza zasadę równości wobec prawa. Celem pomocy było wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, a formalistyczne podejście organu uniemożliwiło jej otrzymanie przez podmiot faktycznie spełniający kryteria.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

ustawa COVID-19 art. 15gga § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis określa warunki przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy, w tym wymóg prowadzenia określonej przeważającej działalności gospodarczej według PKD na dzień 30 września 2020 r.

ustawa COVID-19 art. 15gga § 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wskazuje, że ocena spełnienia warunku prowadzenia działalności według PKD następuje na podstawie danych z rejestru REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, w tym kontrolę aktów, o których mowa w pkt 4.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 15gga § 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedsiębiorca składa oświadczenie o spełnieniu warunków pod rygorem odpowiedzialności karnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

uosp art. 40 § 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

uosp art. 42 § 3

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

uosp art. 46

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

uKRS art. 17

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemanie prawdziwości wpisów do Rejestru.

uKRS art. 40 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Weryfikacja oparta wyłącznie na rejestrze REGON jest zbyt formalistyczna i nie uwzględnia faktycznego charakteru działalności. Wykluczenie z pomocy z powodu niespełnienia formalnego wymogu wpisu w REGON, mimo faktycznego spełnienia kryteriów merytorycznych, narusza zasadę równości wobec prawa. Odmowa przyznania świadczenia w formie aktu podlega kontroli sądów administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że weryfikacja wniosku musi opierać się na danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r., zgodnie z przepisami ustawy COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

weryfikacja poprawności złożonego wniosku przeprowadzono na podstawie przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 strona skarżąca nie spełniła warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD, który sprawdzono na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. badany jest rodzaj działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, wynikający z danych zawartych w rejestrze REGON, a nie rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, nieujawnionej w tym rejestrze przyjęty jako jedyny sposób weryfikacji – warunku prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis w REGON na dzień 30 września 2020 r. nie przyczynia się do realizacji celu przepisu pomocowego i jest nieproporcjonalny prowadzi również do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP domniemanie prawdziwości wpisów do Rejestru jest domniemaniem wzruszalnym

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

przewodniczący

Anetta Makowska-Hrycyk

członek

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważna interpretacja zasad przyznawania pomocy publicznej w kontekście COVID-19, podkreślająca znaczenie faktycznego stanu faktycznego nad formalnymi wymogami rejestrowymi oraz zasadę równości wobec prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i sposobu weryfikacji danych w rejestrach. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji, gdzie formalne wymogi rejestrowe są nadmiernie rygorystyczne w stosunku do celu regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanej tarczy antykryzysowej i pokazuje, jak formalne wymogi rejestrowe mogą stać w sprzeczności z celem pomocy i zasadą sprawiedliwości, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Czy wpis w REGON decyduje o Twojej pomocy z powodu COVID? Sąd mówi: niekoniecznie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 263/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący/
Anetta Makowska-Hrycyk
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15gga
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk, Sędziowie Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. we W. na akt Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 10 lutego 2021 r. nr NS/AMS/3055/15/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
L. sp. z o.o. we W. (dalej: strona skarżąca, strona, Spółka) złożyła wniosek z dnia 19 stycznia 2021 r. nr 02000/CV-19/20261169 o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. W złożonym wniosku strona oświadczyła m.in., że jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem 93.29.B jako rodzaj przeważającej działalności.
Korespondencją mailową z 2 lutego 2021 r. strona skarżąca uzyskała informację z Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy, że wniosek z 19 stycznia 2021 r. został rozpatrzony negatywnie. W odpowiedzi strona skarżąca zwróciła się z prośbą o informację jak wygląda droga odwoławcza i o doręczenie decyzji.
Dyrektor Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: organ, Dyrektor DWUP) aktem z 10 lutego 2021 r. (nr NS/AMS/3055/15/21) odmówił stronie skarżącej udzielenia świadczenia. Podał, że weryfikację poprawności złożonego wniosku przeprowadzono na podstawie przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa COVID-19, uCOVID). Wskazał, że strona skarżąca nie spełniła warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD, który sprawdzono na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. według stanu na koniec tego dnia. Podkreślił, że oceniając prawo wnioskodawcy do uzyskania pomocy na podstawie art. 15gga ustawy COVID-19, badany jest rodzaj działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, wynikający z danych zawartych w rejestrze REGON, a nie rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, nieujawnionej w tym rejestrze. Od tej zasady przepisy nie przewidują żadnych wyjątków czy też możliwości dokonywania oceny przez Dyrektora DWUP w oparciu o inne rejestry lub dane zmienione po 30 września 2020 r.
W aktach administracyjnych znajduje się wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 31 stycznia 2022 r., z którego wynika, że strona na dzień 30 września 2020 r. miała wpisaną przeważającą działalność wg kodu PKD 68.10.Z. W dniu 4 grudnia 2020 r. wpisano jako przeważający kod PKD 93.29.B
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie:
prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 15gga ust. 1 Ustawy COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunku uzyskania świadczenia, polegającego na prowadzeniu jako przeważającej działalności gospodarczej działalności oznaczonej wskazanymi w tym przepisie kodami zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) 2007 według rejestru REGON, podczas gdy istotna jest faktycznie prowadzona, przeważająca działalność objęta kodem PKD 93.29.B wskazanym w tym przepisie, co Skarżąca wykazała,
2) art. 15gga ust. 1 Ustawy COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że oceniając prawo do uzyskania pomocy na podstawie tego przepisu badany jest rodzaj działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, wynikający z danych zawartych w rejestrze REGON, a nie rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, podczas gdy dokonując wykładni oraz analizy naruszonego przez Organ przepisu należy brać przede wszystkim cel, jakiemu służyć miało wprowadzenie Ustawy COVID-19 polegający na wsparciu przedsiębiorców dotkniętych skutkami ograniczeń wprowadzonych na skutek panującego stanu epidemii,
3) art. 2, art. 7 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady praworządności oraz zasady równego traktowania poprzez wydanie rozstrzygnięcia, noszącego znamiona dowolności i arbitralności, bez wnikliwego rozpoznania sprawy;
II. przepisów postępowania mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", polegające na niewyjaśnieniu przez Organ stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że warunek, o którym mowa w przepisie art. 15gga Ustawy COVID-19 nie został przez Skarżącą spełniony, podczas gdy Skarżąca od 10 lat prowadzi w przeważającym zakresie działalność rozrywkową polegającą na prowadzeniu kręgielni oraz klubu tanecznego,
2) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wobec przyjęcia przez Organ, że w przypadku Skarżącej nie został spełniony warunek w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), który sprawdzono na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., podczas gdy dane w rejestrze REGON mają charakter jedynie statystyczny, a Skarżąca prowadziła na dzień 30 września 2020 r. oraz nadal prowadzi działalność gospodarczą w przeważającym zakresie oznaczoną jako rodzaj przeważającej działalności kodem 93.29.B, tj. pozostałą działalność rozrywkową polegającą na prowadzeniu kręgielni oraz klubu tanecznego, co potwierdziła również w treści wniosku poprzez złożenie stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej,
3) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wobec przyjęcia przez Organ, że w przypadku Skarżącej nie został spełniony warunek w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), który sprawdzono na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., podczas gdy dane w rejestrze REGON winny być traktowane jako dane o charakterze statystycznym i pomocniczym w zakresie weryfikacji wniosku, a analiza w zakresie prowadzenia przez Skarżącą działalności w przeważającym zakresie oznaczonej jako "pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna gdzie indziej niesklasyfikowana" przeprowadzona powinna zostać na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi niezbędnych do wyjaśnienia niniejszej sprawy wskazując, że ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie
wydruku informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Skarżącej; fakt podlegający stwierdzeniu: siedziba i adres Skarżącej, ujawnione kody PKD, data ujawnienia danego PKD przez Skarżącą, kod PKD przeważającej działalności gospodarczej wpisany do KRS Skarżącej, ujawnienie prowadzenia przez Skarżącą działalności rozrywkowej,
wydruku podpisanego elektronicznie przez ePUAP wniosku Skarżącej z dnia 19 stycznia 2021 r. o przyznanie świadczeń na podstawie art. 15gga ustawy COVID-19 na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nr wniosku umowy 02000/CV-19/20261169 wraz z załącznikami: umową o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, formularzem informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków, kopią pełnomocnictwa oraz wykazem pracowników objętych wnioskiem; fakt podlegający stwierdzeniu: spełnienie przez Skarżącej przesłanek określonych art. 15gga Ustawy COVID-19, treść roszczenia Skarżącej, treść i postanowienia umowy, którą Organy winien zawrzeć z Skarżącą wobec spełnienia przez Skarżącej przesłanek z art. 15gga Ustawy COVID-19,
wydruku wiadomości e-mail z dnia 2 lutego 2021 r. przesłanej z adresu Organu [...] do Skarżącej w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku; fakt podlegający stwierdzeniu: stanowisko Organu, przyczyna odmowy zatwierdzenia wniosku Skarżącej przez Organ, przyczyna odmowy zawarcia umowy,
wydruku wiadomości e-mail z dnia 2 lutego 2021 r. przesłanej z adresu Skarżącej na adres Organu [...]; fakt podlegający stwierdzeniu: stanowisko Skarżącej w przedmiocie braku zasadności odmowy zatwierdzenia wniosku przez Organ, złożenie przez Skarżącą oświadczenia w zakresie faktycznego (realnego) prowadzenia działalności gospodarczej oznaczonej według kodu PKD 93.29.B, brak zasadności stanowiska Organu, złożenie przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpoznanie oraz wniosku o wskazanie sposobu zaskarżenia,
wydruku wiadomości e-mail z dnia 3 lutego 2021 r. przesłanej z adresu Organu [...] do Skarżącej; fakt podlegający stwierdzeniu: stanowisko Organu, przyczyna odmowy zatwierdzenia wniosku Skarżącej przez Organ, przyczyna odmowy zawarcia umowy,
pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 10 lutego 2021 r. nr pisma NS/AMS/3055/15/21; fakt podlegający stwierdzeniu: stanowisko Organu, przyczyna odmowy zatwierdzenia wniosku Skarżącej przez Organ, przyczyna odmowy zawarcia umowy,
umów o pracę,
wydruków obrotów i sald,
faktur VAT,
deklaracji dla podatku od towarów i usług.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości czynności Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy potwierdzonej pismem z dnia 10 lutego 2021 r. (NS/AMS/3055/15/21) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, dalej o oddalenie skargi. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że dokonując weryfikacji wniosku w kontekście działalności uprawniającej do świadczenia (dofinansowania/wsparcia), korzystał z danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Tylko bowiem taka metoda dopuszczona została jako instrument weryfikacji kryterium w tym zakresie. Organ nie miał prawnej możliwości dokonywania weryfikacji prawidłowości jak i poprawności kodów PKD umieszczonych w rejestrach REGON, wobec ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów.
Postanowieniem wydanym na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl § 2 art. 1 ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Sąd zauważa, że tożsama problematyka – zarówno w kwestii dopuszczalności drogi sądowej, jak zasadności podstaw merytorycznych odmowy przyznania dotacji na podstawie ustawy COVID-19 wobec braku zgodności PKD wskazanego przez wnioskodawcę z ujawnionym w bazie REGON na określony dzień, była już przedmiotem rozważań i wyroków wydanych przez sądy administracyjne - przykładowo wyroki: WSA w Poznaniu z 25 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1300/21, WSA we Wrocławiu z 16 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 215/21, w Gliwicach z 11 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1780/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Stanowisko i poglądy wyrażone w powyższych wyrokach Sąd w całości podziela i przyjmuje za swoje.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do wniosku organu o odrzucenie skargi.
Sąd stwierdza, że zaskarżona odmowa udzielenia świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (akt organu z 10 lutego 2021 r.) podlega sądowej kontroli, ponieważ - wbrew stanowisku organu - mieści się w katalogu form poddanych tej kontroli (art. 3 § 2 p.p.s.a.), nie jest jednak decyzją lub postanowieniem, ale aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Formułując powyższe stanowisko, Sąd ma również na uwadze poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) m.in. w postanowieniach z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1414/21 i sygn. akt I GSK 1413/21, z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1415/21, z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 474/21, jak również z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GSK 211/21 (dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu argumentacja w nich zawarta znajduje zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. NSA podkreślił, że "w przepisie art. 15gga ust. 9 ustawy o Covid wskazano, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, po stwierdzeniu kompletności wniosku i złożeniu przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń, o których mowa w ust. 6 pkt 2-7, występuje niezwłocznie w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Oznacza to, że gdy organ ten zamierza "przyznać" świadczenie, musi zawrzeć umowę, ale najpierw musi podjąć rozstrzygnięcie, że to uczyni. Ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania świadczenia". Zdaniem NSA "(...) nie jest to decyzja administracyjna. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy środkami z funduszu pracy, nie mamy tu typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że chce przekazać pewne środki beneficjentowi, zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a."
W sprawie strona skarżąca złożyła na podstawie art. 15gga ustawy COVID-19 wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Istota sporu w sprawie dotyczyła zasadności odmowy przyznania świadczeń ze środków FGŚP na rzecz ochrony miejsc pracy z uwagi na niespełnienie – w ocenie organu – wymogów z art. 15gga ustawy COVID-19. Organ stwierdził, że strona skarżąca nie spełniła warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD, który sprawdzono na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. według stanu na koniec tego dnia. W złożonym wniosku strona oświadczyła natomiast, że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem 93.29.B jako rodzaj przeważającej działalności. W aktach administracyjnych znajduje się wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 31 stycznia 2022 r., z którego wynika, że strona na dzień 30 września 2020 r. miała wpisaną przeważającą działalność wg kodu PKD 68.10.Z. W dniu 4 grudnia 2020 r. wpisano jako przeważający kod PKD 93.29.B.
Ocena zasadności skargi wymaga przypomnienia, że wnioskowane przez stronę świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy jest jedną z form pomocy przewidzianej przez państwo jako wsparcie przedsiębiorstw dotkniętych skutkami pandemii koronawirusa. Pomoc ta stanowi pomoc publiczną zatwierdzoną na podstawie Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz.U.UE C z dnia 20 marca 2020 r.) (oraz kolejnych jego zmian). Świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy (dotacja) ze środków FGŚP jest wsparciem branżowym zatwierdzonym na podstawie Sekcji 3.10. Tymczasowych ram - decyzją Komisji nr programu SA.60376(2020/N) (oraz zmiany wynikające z decyzji KE nr SA.62078 (2021/N), z decyzji KE nr SA.100902(2021/N)).
W pierwszym (i kolejnych również) Komunikacie Komisji podkreślony został wpływ epidemii na gospodarkę, wskazano że wprowadzone przez państwa członkowskie rozmaite środki powstrzymujące rozprzestrzenianie wirusa – ograniczenie kontaktów personalnych, restrykcje w zakresie przemieszczania się, kwarantanny, zamknięcia placówek handlowych i kulturalnych itp. – mają na celu jak największe ograniczenie skali i czasu trwania kryzysu. Środki te mają bezpośredni wpływ zarówno na popyt, jak i na podaż; poważnie dotykają one przedsiębiorstwa i pracowników, zwłaszcza w sektorze zdrowia, turystyki, kultury, handlu detalicznego i transportu. Poza bezpośrednim wpływem na mobilność i handel epidemia COVID-19 niesie też coraz większe konsekwencje dla przedsiębiorstw wszelkiego rodzaju – zarówno dla małych i średnich ("MŚP"), jak i dla dużych korporacji – we wszystkich sektorach. Skutki odczuwane są również na światowych rynkach finansowych, w szczególności w zakresie płynności finansowej. Nie ograniczą się one do jednego konkretnego państwa członkowskiego; zaszkodzą gospodarce Unii jako całości. Wskazano że komunikat ma na celu określenie ram, które pozwolą państwom członkowskim rozwiązywać problemy, z jakimi borykają się obecnie przedsiębiorstwa, przy zachowaniu integralności unijnego rynku wewnętrznego oraz zapewnieniu równych warunków działania.
Ustawodawca krajowy mając również na uwadze ww. Komunikat (i kolejne jego zmiany) wprowadził (wprowadza) szereg rozwiązań prawnych mających na celu pomoc przedsiębiorcom, w tym zawarte w uCOVID. Ustawa COVID wraz z ustawami ją nowelizującymi, którymi są zmieniane i wprowadzane nowe formy pomocy – programy (w tym m.in. dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020.2255) zmieniającej uCOVID z dniem 19 grudnia 2020 r. art. 15gga) tworzą tzw. tarczę antykryzysową, które mają stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. Jest to pakiet rozwiązań, które ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią.
Art. 15gga uCOVID zalicza się do pomocy branżowej, tj. skierowanej do danych sektorów/branż odczuwających skutki pandemii koronawirusa, mi.in. poprzez niemożność czy utrudnienie prowadzenia działalności ze względu na wprowadzone przez państwo środki w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa lub muszących ponieść koszty związane z ograniczeniami sanitarnymi. W przepisie art. 15gga uCOVID przewidziana została pomoc w postaci świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4. Przepis określa krąg podmiotów uprawnionych oraz zasady i warunki na jakich jest udzielana.
Zgodnie z art. 15gga ust. 1 ustawy COVID – w brzmieniu adekwatnym dla wniosku z dnia 19 stycznia 2021 r. – przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.20.Z, 59.14.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1662), lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, i którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4. Zgodnie z art. 15gga ust. 2 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Ubiegający się o pomoc składa oświadczenie o spełnieniu warunków zaliczenia do kręgu uprawnionych do pomocy pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15gga ust. 8 ustawy COVID-19).
W ocenie Sądu dla prawidłowego odczytania kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy niezbędne jest odkodowanie pojęcia "przeważającej działalności".
W zakresie powyższej kwestii Sąd odwoła się do stanowiska zawartego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 614/20 (dostępny w CBOSA), które w całości podziela.
Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r., NR 251, POZ. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 459, ze zm., dalej: uosp). W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7 wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana.
W ustawie o statystyce publicznej ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 uosp zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że Wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. A § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku: - osób prawnych (...) na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W świetle przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. A zatem należy stwierdzić, że podmiot o jakim mowa w art. 15gga uCOVID to - w przypadku osób prawnych - przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność we wskazanym zakresie (wg podanego PKD; w sprawie 93.29.B), a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Po takim odkodowaniu pojęcia "przeważającej działalności", konieczne jest odniesienie się do wprowadzonego przez ustawodawcę sposobu potwierdzenia spełnienia ww. warunku. Zwraca Sąd uwagę, że ustawodawca wprowadził w tej materii dwojakie rozwiązanie: po pierwsze w ust. 2 art. 15gga uCOVID wskazał, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. i po drugie przewidział, że przedsiębiorca składa w tym zakresie oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 15gga ust. 8 uCOVID).
W tym miejscu niezbędne jest omówienie charakteru wpisu w rejestrze (KRS i REGON). W ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (tj. Dz.U. 2021, poz. 112, ze zm., dalej: uKRS) w art. 40 ust.1 przewidziano obowiązek przedsiębiorcy do zamieszczenia w rejestrze przedsiębiorców przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. Jednocześnie wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON (art. 20 ust. 1a przewiduje, że wpis w przedmiocie NIP i numeru identyfikacyjnego REGON polega również na ich automatycznym zamieszczeniu w Rejestrze po przekazaniu z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników i z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej). Jednocześnie w art. 17 zawarte jest domniemanie prawdziwości wpisów do Rejestru.
Wskazać również trzeba, że domniemanie o jakim stanowi uKRS jest domniemaniem wzruszalnym. Ustanowione w art. 17 ust. 1 uKRS domniemanie jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym, tak długo, jak nie zostanie obalone, zaś odpis z rejestru jest dokumentem - środkiem dowodowym określonego stanu (Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2015 r. I ACa 1154/15, LEX nr 2440792). Ustanowione w tym przepisie domniemanie jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym, z tym że może być obalone, ponieważ ustawa tego nie wyłącza. (Sąd Najwyższy wyrok z 14 marca 2012 r. (II CSK 328/2011, LexisNexis nr 4003598, OSNC-ZD 2013, nr C, poz. 61). Nadto w doktrynie podnosi się, że przedmiot działalności wskazany we wniosku nie może różnić się od przedmiotu działalności określonego w umowie lub statucie, nie musi jednakże stanowić jego dosłownego powtórzenia (tak. np. A. Michnik w Komentarzu do ustawy o KRS, Komentarz LEX 2013). Oznacza to tym samym, że można wybrać jeden numer na poziomie podklasy z działów wpisanych w umowie spółki. Numer na poziomie podklasy powinien mieścić się w dziale z umowy, a nie np. wykraczać poza wpisany w umowie przedmiot działalności. Jednocześnie wskazać należy, że - z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego - organ ewidencyjny, ani później podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności, np. podatnik, zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto według § 14 rozporządzenia o metodologii aktualizacja rejestru (REGON) jest dokonywana przez służby statystki publicznej na podstawie, m.in. wniosku na formularzu RG-OP. A zgodnie z § 2 Rejestr REGON jest aktualizowany w zakresie wpisu informacji, zmiany informacji objętych wpisem oraz skreślenia informacji, na podstawie:
1) danych oraz informacji przekazywanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544, 1629 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730), zwanej dalej "ustawą o CEIDGPIP";
2) danych objętych treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz danych uzupełniających, o których mowa w art. 42 ust. 3a ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, zwanej dalej "ustawą", przekazywanych odpowiednio z Krajowego Rejestru Sądowego oraz z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników - w przypadku podmiotów podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych i podmiotów, o których mowa w art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1142, 1893 i 1923).
W uosp w art. 56 przewidziano, że ust. 1. Kto wbrew obowiązkowi przekazuje dane statystyczne niezgodne ze stanem faktycznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. A ust. 2 stanowi, że w wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie.
Odnośnie natomiast charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie czy aktualizację danych do rejestru REGON, to Sąd przywoła orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową." SN stwierdził, że "Sąd Apelacyjny odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawił go (stronę, przyp. Sądu) możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne (...)". Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r., która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Wyroki dotyczą skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. SN wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę stwierdził, że "skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wskazana na wstępie i wynikająca z ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ustawy wypadkowej nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej."
Powyższe obszerne odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne dla właściwego, zgodnego z jego celem odczytania art. 15gga uCOVID.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty przez ustawodawcę jako jedyny sposób weryfikacji – warunku prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis w REGON na dzień 30 września 2020 r. nie przyczynia się do realizacji celu przepisu pomocowego i jest nieproporcjonalny w kontekście skutków jakie wywołuje i w efekcie prowadzi również do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP.
Jeszcze raz Sąd podkreśli, że omawiane przepisy stanowią reakcję państwa na skutki spowodowane epidemią koronawirusa, w tym wywołane działaniami podejmowanymi przez państwo w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa, na co przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu. Pomoc przewidziana omawianym przepisem nie ma charakteru typowej ulgi, jest to pomoc publiczna, której wprowadzenie jest spowodowane pandemią i której zamierzeniem jest ratowanie gospodarki, poprzez wsparcie przedsiębiorców, którzy ją kształtują. Mając na uwadze dalekosiężny negatywny wpływ pandemii na funkcjonowanie gospodarki zostały wdrożone określone, dedykowane konkretnym podmiotom (zagrożonym branżom) środki pomocowe (w sprawie jako pomoc publiczna zatwierdzone decyzją Komisji Europejskiej), których rozdysponowanie do rąk właściwych (ustawowo zamierzonych) podmiotów powinien być skutecznie zagwarantowany. Pomoc jest selektywna, tzn. skierowana do wybranych branż (ponoszących straty w danym okresie) i nie powinno z uwagi na procedurę jej udzielania, dochodzić do dodatkowej nieuzasadnionej selekcji skutkującej w efekcie wykluczeniem uprawnionych podmiotów.
W ocenie Sądu w sprawie wprowadzony jako jedyny sposób (dowód) spełnienia spornego warunku - wpis w rejestrze REGON - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do wsparcia podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur, a takie zdaje się być jego zamierzenie.
Wpis w rejestrze nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia warunku. Ponadto, jak wskazano, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie składane we wniosku (dodatkowo pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń).
Nie ulega również wątpliwości, że uproszczenie procedur (w tym skrócenie procedury, aby środki pomocowe, jak najszybciej trafiły do przedsiębiorców, których działalność jest zagrożona) ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia - do czego jednak ww. sposób oceny warunku nie prowadzi. Wpis w rejestrze jako jedyny sposób oceny spełnienia warunku pomocy de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej kryterium spełniają (tzn. prowadzą na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalność wg podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Tak przyjęty sposób weryfikacji spełnienia warunku jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. W ocenie Sądu weryfikacja warunku nie powinna w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek ubiegania się o pomoc spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.
Przyjęte rozwiązanie, zdaniem Sądu, prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP, tj. równego dostępu do pomocy podmiotów, które znajdują się w tej samej sytuacji. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD i ich sytuacji, po zastosowaniu wprowadzonego sposobu weryfikacji ww. wymogu, tj. wpisu w rejestrze. Wymóg wpisu w rejestrze na dzień 30 września 2020 r. jako miernik spełnienia prawa do wsparcia, prowadzi do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. rzeczywiście prowadzą na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność gospodarczą we wskazanym zakresie wg PKD, z uwagi na powyższy wymóg formalny (niespełniony), przy jednoczesnej możliwości wykazania przez nie spełnienia warunku w inny sposób – zostały pozbawione dostępu do środków pomocy. Wprowadzony sposób weryfikacji spełnienia warunku powoduje więc w skutkach nierówny dostęp do pomocy.
Zwraca także Sąd uwagę, że ustawodawca w art. 15gga uCOVID przewidział, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy dochodzi nienależnie udzielonych świadczeń (art. 15gga ust. 17 w zw. ust. 22 i 23). A zatem organ będzie również miał możliwość (czy obowiązek) zweryfikowania spełnienia warunku prowadzenia danej działalności, jako przeważającej na dany dzień według podanego PKD. Sam wpis w rejestrze REGON nie daje jednak pewności, że pomoc była udzielona należnie.
Podkreślić również należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała sytuacja, która w oczywisty sposób pokazuje, że kwestia wpisu w rejestrze REGON nie powinna być jedynym sposobem na potwierdzenie spełnienia warunku prowadzenia danej działalności jako przeważającej. Zauważa również Sąd, że powiązanie przez ustawodawcę warunków otrzymania pomocy z uwagi na epidemię koronawirusa z dopełnieniem obowiązków z uosp, stanowiło dla przedsiębiorców zaskoczenie. W tej szczególnej sytuacji (pandemia, zmieniające się warunki funkcjonowania oraz ilość i zmienność przepisów), przedsiębiorca nie powinien napotykać na dodatkowe bariery formalne uniemożliwiające otrzymanie przewidzianej pomocy, o ile w rzeczywistości warunki spełnia.
W ocenie Sądu stanowisko zajęte przez organ w sprawie spowodowało, że strona została wykluczona z kręgu podmiotów mogących się ubiegać o pomoc bez uwzględnienia faktycznego prowadzenia danej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r., co może zostać wykazane.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ uwzględni wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu. Organ winien przyjąć/umożliwić wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uchylił zaskarżony akt, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosków dowodowych strony skarżącej wskazać należy, że dokumenty wskazane w punktach od 1 do 6 skargi znajdują się w aktach administracyjnych przekazanych przez organ, a zatem Sąd się z nimi zapoznał. Co do pozostałych wniosków dowodowych należy podkreślić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (aktem). W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję (akt) i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI