III SA/Wr 255/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat egzekucyjnych. ZUS wszczął egzekucję kosztów upomnienia i egzekucyjnych wobec skarżącego jako osoby trzeciej, mimo że postępowanie w zakresie należności głównej i odsetek zostało umorzone z powodu przedawnienia. Skarżący podnosił, że skoro należność główna uległa przedawnieniu i nie doszło do jej wyegzekwowania, to opłata egzekucyjna nie powinna być naliczana. ZUS argumentował, że koszty egzekucyjne są odrębnym zobowiązaniem i nie podlegają przedawnieniu należności głównej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie ZUS. Sąd uznał, że ZUS nie wykazał w sposób wystarczający podstawy naliczenia opłaty egzekucyjnej w kwocie 465.751,73 zł, nie odniósł się do argumentacji skarżącego dotyczącej braku wyegzekwowania należności, ani nie wyjaśnił zakresu odpowiedzialności skarżącego wynikającej z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, która była znacznie niższa niż dochodzona opłata. Sąd stwierdził naruszenie przepisów KPA dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uzasadnienia postanowienia. Zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwości organu wydającego postanowienie został uznany za nieuzasadniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w kontekście przedawnienia należności głównej i odpowiedzialności osoby trzeciej, a także wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności głównej z powodu przedawnienia, przy jednoczesnym dochodzeniu kosztów egzekucyjnych i opłat egzekucyjnych od osoby trzeciej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata egzekucyjna może być naliczana i egzekwowana od osoby trzeciej, jeśli należność główna, za którą ta osoba trzecia odpowiada, uległa przedawnieniu i postępowanie egzekucyjne w tym zakresie zostało umorzone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ egzekucyjny nie wykaże w sposób wystarczający podstawy naliczenia opłaty egzekucyjnej oraz zakresu odpowiedzialności skarżącego, a także nie odniesie się do argumentacji dotyczącej przedawnienia i braku wyegzekwowania należności głównej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS nie wykazał podstawy naliczenia opłaty egzekucyjnej ani zakresu odpowiedzialności skarżącego, naruszając przepisy KPA. Brak było wyjaśnienia, czy opłata egzekucyjna została naliczona od wyegzekwowanych kwot, czy od należności dochodzonych, a także czy skarżący miał obowiązek jej zapłaty w sytuacji umorzenia postępowania w zakresie należności głównej.
Czy postanowienie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wydane przez Oddział ZUS, mimo że właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest Prezes ZUS, jest nieważne?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut niewłaściwości organu został uznany za nieuzasadniony, ponieważ przepis wskazujący Prezesa ZUS jako adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma charakter techniczny i nie zmienia ogólnej reguły, że decyzje wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego mogą działać prawidłowo umocowani dyrektorzy oddziałów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że wskazanie Prezesa ZUS jako adresata wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest kwestią organizacyjną, a nie kompetencyjną, a decyzje wydaje ZUS, w tym jego oddziały.
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym zarzutu nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, dokumentu lub przepisu prawa; błąd co do zobowiązanego; brak uprzedniego doręczenia upomnienia; wygaśnięcie obowiązku; brak wymagalności obowiązku.
u.p.e.a. art. 64 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 10% środków pieniężnych wyegzekwowanych na należność pieniężną, odsetki i koszty upomnienia, z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości.
u.p.e.a. art. 64 § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment powstania obowiązku zapłaty opłaty egzekucyjnej (wyegzekwowanie, zapłata po wszczęciu egzekucji, podjęcie zawieszonego postępowania).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia faktycznego decyzji/postanowienia (wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności).
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie lub decyzję.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia postanowienia lub decyzji przez sąd administracyjny.
Dz. U 2023 poz 2505 art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Dz. U 2023 poz 2505 art. 64 § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment powstania obowiązku zapłaty opłaty egzekucyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek organu egzekucyjnego niezwłocznego przekazania wierzycielowi zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel wydaje postanowienie o oddaleniu, uznaniu lub stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu.
u.p.e.a. art. 64 § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przypadki, w których opłata egzekucyjna nie powstaje.
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje prawo do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS w określonych przypadkach.
u.s.u.s. art. 83c § 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do postanowień ZUS jako wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 126 KPA i art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia postanowienia, w szczególności w zakresie podstawy naliczenia opłaty egzekucyjnej i zakresu odpowiedzialności skarżącego. • Naruszenie art. 64 § 4 i 7 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie egzekucyjnej doszło do wyegzekwowania należności od skarżącego oraz, że powstał w stosunku do skarżącego obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 19 w zw. z art. 124 § 1 KPA w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu, podczas gdy właściwym organem w sprawie był Prezes ZUS (uznany za nieuzasadniony).
Godne uwagi sformułowania
koszty egzekucyjne są odrębnym zobowiązaniem, na które nie rozciągają się skutki przedawnienia dochodzonego obowiązku. • nie wystarczy zatem wskazanie, tak jak uczynił to organ, że skoro nie zaszły przypadki z art. 64 § 9 u.p.e.a., w których obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej nie powstaje, to opłata egzekucyjna jest należna. • w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest nie tylko odniesienia się do powyższej argumentacji skarżącego, lecz również nie sposób odnaleźć w tej mierze jakichkolwiek ustaleń i rozważań.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Katarzyna Borońska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w kontekście przedawnienia należności głównej i odpowiedzialności osoby trzeciej, a także wymogów proceduralnych dotyczących uzasadniania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności głównej z powodu przedawnienia, przy jednoczesnym dochodzeniu kosztów egzekucyjnych i opłat egzekucyjnych od osoby trzeciej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanych z egzekucją administracyjną i kosztami z nią związanymi, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organów.
“ZUS dochodził opłat egzekucyjnych mimo przedawnienia. Sąd wskazał na błędy organu.”
Dane finansowe
WPS: 465 751,73 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.