III SA/Wr 248/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga Fundacji R. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Psie-Pole (NUS) oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżąca Fundacja podnosiła, że zajęto środki pochodzące z projektów unijnych i dotacji celowych z budżetu państwa, które są wyłączone z egzekucji administracyjnej na mocy art. 8 § 1 pkt 15 i § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Organy egzekucyjne obu instancji uznały, że to bank jako dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek ocenić, które środki podlegają egzekucji, a organ egzekucyjny nie ma możliwości kontroli prawidłowości realizacji zajęcia, powołując się m.in. na art. 71a u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma na celu zapewnienie praworządności postępowania egzekucyjnego i powinna gwarantować stronie pełną i realną ochronę. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie może uchylać się od obowiązku wyjaśnienia, czy zajęte środki faktycznie nie podlegają egzekucji na podstawie wskazanych przepisów. Przyjęcie stanowiska organu o braku takiego obowiązku oznaczałoby, że strona nie miałaby możliwości skutecznego zakwestionowania czynności egzekucyjnej naruszającej prawo. Sąd wskazał, że organ pominął wyjaśnienia strony i nie zweryfikował jej twierdzeń, poprzestając na informacji banku, co narusza wymogi postępowania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że organ egzekucyjny ma obowiązek aktywnej weryfikacji prawidłowości zajęcia rachunku bankowego, zwłaszcza w kontekście wyłączeń ustawowych dotyczących środków unijnych i dotacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego, na którym znajdują się środki pochodzące z projektów unijnych lub dotacji celowych, a organ egzekucyjny nie dokonał ich rozróżnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek weryfikacji, czy zajęte środki na rachunku bankowym nie podlegają wyłączeniu z egzekucji administracyjnej na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 i § 1a u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma obowiązek wyjaśnić, czy zajęte środki faktycznie nie podlegają egzekucji, a przyjęcie stanowiska o braku takiego obowiązku pozbawiłoby stronę skuteczne ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną ma na celu zapewnienie praworządności i powinna gwarantować stronie realną ochronę. Organ egzekucyjny nie może uchylać się od obowiązku weryfikacji, czy zajęte środki nie podlegają wyłączeniu z egzekucji, nawet jeśli bank nie dostarczył jednoznacznych informacji.
Czy zajęcie środków na rachunku bankowym, na którym znajdują się również środki pochodzące z projektów unijnych lub dotacji celowych, jest zgodne z prawem, jeśli organ egzekucyjny nie zweryfikował, które konkretnie środki zostały zajęte?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ egzekucyjny nie zweryfikuje pochodzenia środków i nie wyłączy tych, które są zwolnione z egzekucji, czynność ta narusza prawo.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny pominął wyjaśnienia strony i nie zweryfikował jej twierdzeń dotyczących pochodzenia środków, poprzestając na informacji banku. Takie działanie narusza wymogi postępowania administracyjnego i prowadzi do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 8 § § 1 pkt 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wypłacone w formie zaliczki, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone.
u.p.e.a. art. 8 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 15, egzekucji nie podlegają również sumy już wypłacone oraz środki trwałe, wartości niematerialne i prawne powstałe w ramach realizacji projektu, na który były przeznaczone środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, przez okres jego realizacji wskazany w umowie o dofinansowanie projektu.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w razie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części, orzeka o zasadności wniesionego środka zaskarżenia, a w pozostałym zakresie sprawę umarza.
t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 80 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawiadomienie o zajęciu środków na rachunku bankowym oznacza obowiązek banku wstrzymania wypłat do wysokości zajętej wierzytelności i bezzwłocznego przekazania kwoty organowi egzekucyjnemu, chyba że istnieją przeszkody w dokonaniu wypłat, o których bank musi poinformować organ egzekucyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać w szczególności wskazanie podstaw prawnych postanowienia.
k.p.a. art. 126
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Do czynności procesowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące czynności w postępowaniu przed organami.
u.f.p. art. 5 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o finansach publicznych
Określa środki publiczne, które mogą być przeznaczone na finansowanie projektów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu I instancji.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy k.p.a. stosuje się do postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 71a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wyłączenie kontroli banków jako dłużnika zajętej wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie środków na rachunku bankowym narusza art. 8 § 1 pkt 15 i § 1a u.p.e.a. poprzez zajęcie środków niepodlegających egzekucji. • Organ egzekucyjny ma obowiązek weryfikacji, czy zajęte środki nie podlegają wyłączeniu z egzekucji. • Organ egzekucyjny nie może uchylać się od zapewnienia stronie możliwości dochodzenia jej praw w ramach skargi na czynność egzekucyjną, powołując się na brak możliwości kontroli banku.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynność egzekucyjną powinna gwarantować stronie pełną i realną ochronę w razie wystąpienia nieprawidłowości w egzekucji. • Organ nie może uchylać się od zapewnienia stronie możliwości dochodzenia swych praw w ramach tego środka, stwierdzając, że to wyłącznie bank ma świadomość pochodzenia wpływających na rachunek środków. • W sytuacji zajęcia rachunku bankowego przez organ egzekucyjny i podnoszonej przez stronę argumentacji, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, obowiązkiem organu egzekucyjnego jest wyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości, czy wskazywane środki faktycznie nie podlegają egzekucji.
Skład orzekający
Barbara Ciołek
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Dymitruk
asesor
Magdalena Jankowska-Szostak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że organ egzekucyjny ma obowiązek aktywnej weryfikacji prawidłowości zajęcia rachunku bankowego, zwłaszcza w kontekście wyłączeń ustawowych dotyczących środków unijnych i dotacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia rachunku bankowego, na którym znajdują się środki pochodzące z projektów unijnych lub dotacji celowych, a organ egzekucyjny nie dokonał ich rozróżnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środków pochodzących z funduszy unijnych przed egzekucją administracyjną oraz roli organów w zapewnieniu tej ochrony. Jest to istotne dla beneficjentów funduszy i instytucji zarządzających nimi.
“Czy środki z UE na Twoim koncie są bezpieczne przed komornikiem? Sąd wyjaśnia obowiązki organów egzekucyjnych.”
Dane finansowe
WPS: 92 224,05 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.