III SA/WR 247/23

III SA/Wr 247/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na mandat karny wydany przez Komendanta Straży Miejskiej we Wrocławiu z dnia 18 marca 2023 r. seria Dg 0026280 w przedmiocie nałożenia grzywny postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. J. M. (skarżący, strona skarżąca), na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) — dalej: p.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Komendanta Straży Miejskiej we Wrocławiu w zakresie wydania w dniu 18 marca 2023 r. mandatu karnego nakładającego na skarżącego grzywnę — jako na czynność z zakresu administracji publicznej. W skardze zarzucił naruszenie art. 97 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. 2022 r., poz. 1124) — dalej: k.p.s.w. i wniósł o uchylenie zaskarżonego mandatu karnego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że postanowieniem Sądu [...] Wydział [...] z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt [...] nie uwzględnił jego wniosku o uchylenie zaskarżonego mandatu karnego, tym samym, jak podnosi skarżący, sąd powszechny nie zbadał pod względem formalnym działania organu administracji publicznej, którym jest według skarżącego Straż Miejska we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres właściwości sądów administracyjnych wyznaczają art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Zgodnie więc z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Ze względu na to, każdą wniesioną skargę sąd administracyjny poddaje kontroli pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W doktrynie przyjmuje się, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego są sprawy rozumiane jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej (por.: T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 3., LEX). Ponadto przyjmuje się, że przedmiotem skargi, o której mówi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są akt i czynności, które:
- nie stanowią decyzji ani postanowień wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym — zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3;
- mają charakter publicznoprawny – pochodzą od organów administracji i zawierają element władztwa administracyjnego, czyli działania, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku decyduje jednostronnie organ administracji publicznej a adresat jest związany takim jednostronnym działaniem, a działanie takie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego;
- dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, "konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek." (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).
Przedmiotem niniejszej skargi jest mandat karny nakładający grzywnę wydany przez strażnika Straży Miejskiej we Wrocławiu. Odnosząc treść przywołanych przepisów i wskazań doktryny do przedmiotu niniejszej skargi należy wskazać, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych kategorii spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych.
Postępowanie mandatowe jest uregulowane w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2022 r., poz. 1124) — dalej: k.p.s.w., w art. 95 i następnych. W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego stanowi art. 97 k.p.s.w. Art. 101 k.p.s.w. reguluje natomiast procedurę postępowania w zakresie zaskarżania prawomocnych mandatów karnych. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu jeżeli, między innymi, grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie, na wniosek ukaranego złożony w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu. Prawomocny mandat karny uchyla sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna (art. 101 § 2 k.p.s.w.) (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.08.2011 r. sygn. akt II GSK 811/10 i poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12.04.2010 r. sygn. akt V SA/Wa 101/10, dostępne w CBOSA).
Jak wynika z treści skargi i załączonej do niej kopii postanowienia, skarżący wniósł o uchylenie prawomocnego mandatu na podstawie art. 101 § 1 k.p.s.w. Postanowieniem z 30 maja 2023 r. sygn. akt [...], Sąd [...] Wydział [...] nie uwzględnił wniosku o uchylenie prawomocnego mandatu karnego.
W tych okolicznościach skarżący wniósł skargę do tut. Sądu i zażądał uchylenia prawomocnego mandatu karnego.
Mając na względzie przytoczone powyżej przepisy o właściwości sądów administracyjnych oraz art. 101 § 1 k.p.s.w., który wyraźnie wskazuje, że "prawomocny mandat karny podlega [...] uchyleniu tylko przez sąd i tylko wówczas, gdy grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie (zob. J. Lewiński, Komentarz do kodeksu..., s. 285–286)." (M. Rogalski [w:] A. Kiełtyka, J. Paśkiewicz, A. Ważny, M. Rogalski, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 102. LEX), Sąd stwierdza, że rozpoznanie skargi o uchylenie prawomocnego mandatu karnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Wniesiona skarga podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.