III SA/Wr 243/25

III SA/Wr 243/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a i b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Barbara Ciołek Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr SKO 4321.21.2025 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii A,B,C oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej skarżący, strona, kierowca) od decyzji Prezydenta Wrocławia (organ I instancji, Prezydent) z 6 lutego 2025 r. (WSO.UP.5430.6376.2024.AH) orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, nr [...] w związku z nie przedstawieniem w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz nieprzedstawieniem ostatecznego orzeczenia lekarskiego i ostatecznego orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz pkt 3 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej u.k.p., ustawa) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło, w następującym stanie faktycznym.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2024 r. (sygn. akt XII K 157/24) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XII Wydział Karny orzekł wobec J. W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 (jednego) roku (pkt III sentencji wyroku), w związku z tym, że prowadził on pojazd mechaniczny znajdując się w stanie nietrzeźwości.
Pismem z 13 września 2024 r. Prezydent poinformował skarżącego o obowiązku poddania się: 1) badaniom lekarskim i psychologicznym, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B, C; 2) kursowi reedukacyjnemu w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
W piśmie tym wskazano, że na badania lekarskie oraz kurs reedukacyjny należy zgłosić się do dowolnego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, zaś na badania psychologiczne należy zgłosić się do dowolnego psychologa uprawnionego do badań kierowców. Podano, że orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne i zaświadczenie o ukończonym kursie reedukacyjnym należy dostarczyć do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia tej informacji. Dodano również, że niezłożenie ww. dokumentów w podanym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Informacja ta została doręczona stronie 19 września 2024 r.
Skarżący nie zrealizował przedstawionych obowiązków.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r. (sygn. akt XII 2Ko 2341/24) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, XII Wydział Karny, postanowił o dalszym wykonywaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Decyzją z 6 lutego 2025 r. organ I instancji orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii A, B, C.
Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy SKO przywołało treść art. 98a ust. 1, ust. 4 art. 101 ust.1 pkt 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i wyjaśniło, że na podstawie ww. regulacji skarżący w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości (stwierdzonym prawomocnym wyrokiem sądu), był zobligowany z mocy ustawy do poddania się badaniom lekarskim, psychologicznym i uczestnictwa w kursie reedukacyjnym w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii w terminie miesiąca od doręczenia informacji o tych obowiązkach.
Kolegium podkreśliło, że przesłanką skierowania kierowcy z mocy ustawy, na badania lekarskie, psychologiczne oraz kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii był bezsporny fakt, że prowadził samochód w stanie nietrzeźwości. SKO wyjaśniło, że wystarczającą przesłanką uzasadniającą wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest, w świetle treści art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz pkt 3 lit. a) i lit. b) ustawy, brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończonym kursie reedukacyjnym. Natomiast odnosząc się do zarzutów strony wskazanych w odwołaniu organ II instancji podkreślił, że zmiana postaci wykonywania orzeczonego środka karnego - zakazu prowadzenia pojazdów nie ma wpływu na zasadność orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy.
Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Decyzji tej zarzuciła naruszenie art. 102 ust 1 pkt 2 lit c i pkt 3 lit. a, b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jej błędne zastosowanie. Ponadto naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe zastosowanie, albowiem Sąd powszechny przywrócił skazanemu uprawnienia do kierowania pojazdami w ruchu lądowym i naruszenie art. 107 k.p.a. albowiem uzasadnienie w zakresie zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności nie spełnia wymagań tej normy.
Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Uzasadniając skargę podkreślono, że Sąd Karny zmienił swoje pierwotne orzeczenie wobec skarżącego, wobec którego obecnie nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów. Z uwagi na tę zmianę, zdaniem strony, przedmiotowa decyzja ma bezprzedmiotowy charakter. Orzeczenie to zastąpiło uprzednio ustanowiony zakaz prowadzenia pojazdów i dlatego, w opinii skarżącego nie był on zobligowany do wykonania badań wskazany w treści decyzji. Strona podkreśliła w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z dualizmem prawnym - bowiem postanowienie Sądu powszechnego zezwala mu na prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym a contrario do treści zaskarżonego orzeczenia - co należy uznać za sytuację niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa.
Ponadto strona podkreśliła, że zaskarżona decyzja nie została doręczona J. W., pełnomocnik został bowiem ustanowiony w innej sprawie aniżeli sprawa dot. przedmiotowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. a i lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem m.in. wówczas, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3 wskazanej ustawy oraz orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o których mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p., orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 u.k.p.
W świetle przytoczonych przepisów przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie powyższych regulacji są m.in. nie przedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego zapadł prawomocny wyrok karny, w którym stwierdzono, że prowadził on pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Strona nie kwestionuje również, że Prezydent pismem z 13 września 2024 r. (odebranym przez skarżącego 19 września 2024 r.) biorąc pod uwagę treść 98a ust. 1 i ust. 4 u.k.p. i 101 ust. 1, ust. 2 pkt 1 u.k.p. poinformował stronę o obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz o obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego oraz o dostarczeniu w terminie miesiąca od dnia doręczenie informacji dowodów na wykonanie tych obowiązków czyli orzeczenia lekarskiego, psychologicznego i zaświadczenia o odbyciu kursu.
Skarżący nie podważa również stanowiska organów, że do dnia 19 października 2024 r. nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabryczna we Wrocławiu XII Wydziału Karnego, sygn. akt XII K 157/24 z 24 czerwca 2024 r. na mocy którego uznano winę skarżącego w prowadzeniu w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Wyrok ten był podstawą do skierowania skarżącego na badanie lekarskie i psychiatryczne o stwierdzeniu przeciwskazań lub ich braku do prowadzenia pojazdów oraz do odbycia kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 98 a ust. 1 ustawy kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jest obowiązana poddać się: badaniu lekarskiemu, badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu oraz ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
Sąd stwierdził, że przesłanką wydania zaskarżonej decyzji był bezsporny fakt nieodbycia przez skarżącego kursu, oraz niepoddaniu się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu i w konsekwencji niedostarczenie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazujących na wykonanie ww. obowiązków, pomimo zaistnienia uzasadnionych prawnie podstaw do ich wykonania (uznania skarżącego winnym kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości).
Nie uszło uwadze Sądu, że skarżący przedłożył do akt sądowych zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej z 26 lutego 2025 r. oraz orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z 18 lipca 2025 r i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z 24 marca 2025 r. Uczynił to pismem z 20 sierpnia 2025 r. za pośrednictwem pełnomocnika, jednak wyjaśnić należy, że podstawą do wydania zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta było niedostarczenie powyższych dokumentów w zakreślonym ustawowym terminie, o którym skarżący był poinformowany pismem z 13 września 2024 r. Zgodnie z nałożonym na niego obowiązkiem powinien doręczyć wymagane orzeczenia i zaświadczenie o ukończeniu kursu do 19 października 2024 r. do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu przy ul Zapolskiej 2-4, pok. 4 czego nie uczynił.
W związku z powyższym, działając na podstawie art.102 ust. 1 pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyroki: WSA w Krakowie z 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16; WSA w Warszawie z 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15; NSA z 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, WSA w Krakowie z 7 lipca 2019, sygn. akt III SA/Kr 283/19 - CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie odbył kursu, nie przeszedł badań mimo że został o tych obowiązkach poinformowany zgodnie z art. 98a ust. 4 u.k.p. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości odbył kurs, czy przeszedł badania i czy dostarczył dowody na wykonanie ww. obowiązków a w sytuacji ustalenia braku tych działań ze strony skarżącego, miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy.
Pozostałe zarzuty skargi również nie mogły zostać uwzględnione. W aktach przedstawionych Sądowi znajduje się postanowienie z 17 grudnia 2024 r. Sądu Rejonowego dla Wrocławia–Fabryczna Wydziału XII Karnego sygn. akt XII 2Ko 2341/24, zgodnie z którym orzeczono o dalszym wykonywaniu środka karnego wobec skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia–Fabryczna we Wrocławiu w sprawie XII K 157/22 w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową o której mowa w art.2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021, poz. 1137 ze zm.). Ponownie podkreślenia jednak wymaga, że przesłanką skierowania skarżącego na badania lekarskie, psychologiczne oraz kurs reedukacyjny na podstawie art. 98a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 98a ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami był fakt, że strona kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, a jedyną i wystarczającą przesłanką uzasadniającą wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jest brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończonym kursie reedukacyjnym. Z tych powodów zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że zmiana postaci wykonywania orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów nie ma wpływu na zasadność orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby nie doręczono mu decyzji organu II instancji, zgodnie bowiem z przedłożonym do akt administracyjnych pełnomocnictwem, skarżący upoważnił 28 stycznia 2025 r. radcę prawnego A. K. do reprezentowania go we wszystkich sprawach administracyjnych przed Urzędem Miejskim Miasta Wrocławia, Prezydentem Miasta Wrocławia, SKO we Wrocławiu oraz przed WSA we Wrocławiu we wszelkich sprawach. Pełnomocnictwo wpłynęło do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu 5 lutego 2025 r. , w konsekwencji zarówno decyzja organu I instancji z 6 lutego 2025 r. jak i decyzja SKO z 15 kwietnia 2025 r. zostały doręczone do rąk tego pełnomocnika. Nie uszło uwadze Sądu, że ustanowiony radca prawny w prawidłowym terminie wniósł odwołanie jak i skargę do Sądu, podpisując oba te pisma procesowe.
W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności.
Zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przypomnieć również należy, że postanowieniem z 2 lipca 2025 r . Sąd odmówił skarżącemu wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, miał obowiązek odbycia kursu i przeprowadzenia badań: psychologicznego i lekarskiego oraz przedstawienia w wymaganym terminie stosownego zaświadczenia i odpowiednich orzeczeń: psychologicznego i lekarskiego a ponieważ tego nie uczynił, to obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.