III SA/Wr 228/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki T. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy dotyczącą zwrotu nienależnie pobranej dotacji oświatowej, uznając, że brak wymaganych zaświadczeń lekarskich u części słuchaczy uzasadnia zwrot środków.
Sprawa dotyczyła skargi T. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Legnicy o określeniu wysokości nienależnie pobranej dotacji oświatowej. Problem dotyczył braku wymaganych zaświadczeń lekarskich u trzech słuchaczy, co zdaniem organów administracji, stanowiło podstawę do zwrotu części dotacji. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, podzielając stanowisko organów, że brak spełnienia wymogów formalnych do przyjęcia do szkoły, w tym posiadania zaświadczenia lekarskiego, skutkuje tym, że dotacja na takie osoby jest nienależna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę T. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Legnicy o zwrocie nienależnie pobranej dotacji oświatowej w kwocie 3.007,40 zł. Dotacja dotyczyła okresu od stycznia do grudnia 2020 r. i była związana z wykazywaniem do finansowania słuchaczy, którzy zostali przyjęci do Studium M. z naruszeniem przepisów oświatowych, w szczególności art. 136 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Kluczowym zarzutem było niewykazanie przez trzech słuchaczy posiadania wymaganego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu. Organy administracji wielokrotnie zmieniały swoje stanowisko w sprawie, jednak ostatecznie uznały, że brak wymaganego zaświadczenia lekarskiego przez słuchaczy, którzy następnie zrezygnowali z nauki, stanowi podstawę do uznania dotacji pobranej na te osoby za nienależną. Sąd administracyjny, opierając się na orzecznictwie NSA, potwierdził, że wysokość dotacji zależy od liczby uczniów spełniających wymogi formalne, a brak takiego zaświadczenia lekarskiego uniemożliwia uznanie osoby za ucznia w rozumieniu przepisów o finansowaniu zadań oświatowych. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak wymaganego zaświadczenia lekarskiego przez słuchacza, który został przyjęty do szkoły prowadzącej kształcenie w praktycznej nauce zawodu, skutkuje tym, że dotacja pobrana na tę osobę jest nienależna, ponieważ nie spełnia ona wymogów formalnych do bycia uczniem.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że wysokość dotacji oświatowej obliczana jest na podstawie liczby uczniów spełniających wymogi formalne. Brak wymaganego zaświadczenia lekarskiego oznacza, że osoba taka nie powinna być uwzględniana przy obliczaniu dotacji, co prowadzi do jej nienależnego pobrania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.o. art. 136 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Wymaga posiadania zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu przy rekrutacji do szkół policealnych.
u.p.o. art. 134 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Określa treść zaświadczenia lekarskiego wymaganego do podjęcia praktycznej nauki zawodu.
u.f.p. art. 252 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Stanowi o obowiązku zwrotu dotacji pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Pomocnicze
u.f.z.o. art. 26 § 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Określa podstawę obliczenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkół.
u.f.p. art. 252 § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definiuje dotacje pobrane w nadmiernej wysokości.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych lub wyższych i na kwalifikacyjne kursy zawodowe, uczniów i słuchaczy tych szkół, studentów, słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz doktorantów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganego zaświadczenia lekarskiego przez słuchaczy stanowi podstawę do uznania dotacji za nienależnie pobraną. Wysokość dotacji zależy od liczby uczniów spełniających wymogi formalne, w tym posiadania zaświadczenia lekarskiego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów wykonawczych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymaganiu zaświadczenia lekarskiego od wszystkich kandydatów, podczas gdy badania dotyczą tylko narażonych na czynniki szkodliwe. Zarzut naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie do zwrotu dotacji, mimo że brak zaświadczenia nie powodował utraty statusu ucznia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy. W pojęciu 'ocena prawna' mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa... Wysokość dotacji zależy bowiem od ustalenia, ilu jest uczniów i kto za takiego ucznia może być uznany.
Skład orzekający
Anetta Chołuj
przewodniczący sprawozdawca
Kamila Paszowska-Wojnar
sędzia
Katarzyna Borońska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych przy przyznawaniu dotacji oświatowych, w szczególności znaczenia posiadania przez słuchaczy zaświadczeń lekarskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkół policealnych prowadzących praktyczną naukę zawodu i wymogów rekrutacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji przepisów dotyczących wymogów formalnych, co jest istotne dla placówek oświatowych i organów samorządowych.
“Brak zaświadczenia lekarskiego to utrata dotacji? Sąd wyjaśnia wymogi formalne w szkołach policealnych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 228/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar Katarzyna Borońska Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Oświata Sygn. powiązane I GSK 522/25 - Wyrok NSA z 2025-08-01 I GSK 522/22 - Wyrok NSA z 2022-10-31 III SA/Gl 588/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-09-28 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1148 art. 136 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska – Wojnar, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z/s w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 8 marca 2024 r. nr SKO/SR-418/82/2023 w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej pobranej nienależnie w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2024 r. (nr SKO/SR-418/82/2021) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. w P. (dalej: strona, strona skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta Legnicy (dalej: Prezydent Miasta, organ dotujący, organ I instancji) z 5 grudnia 2023 r. (nr OK. 1711.6.2021.XII) w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej nienależnie w wysokości 3.007,40 zł - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r,, poz. 775, z późn. zm, dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt administracyjnych wynika m.in., że Prezydent Miasta pismem z 15 czerwca 2021 r. (nr OKS. 1711.6.2021.XII) zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowanie w sprawie nienależnie pobranej dotacji w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 22.060,36 zł z tytułu wykazywania do dotacji słuchaczy, którzy zostali przyjęci do szkoły z naruszeniem przepisów oświatowych. Następnie, organ I instancji decyzją z 20 lipca 2021 r. (nr OKS. 1711.6.2021.XII) określił wysokości dotacji pobranej nienależnie z tytułu wykazywania do dotacji budżetowej uczniów przyjętych do Studium M. z siedzibą w L. (dalej: Studium) z naruszeniem przepisów oświatowych, tj. art 136 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 22.060,36 zł a także określił termin zwrotu dotacji na dzień 4 sierpnia 2021 r. oraz określił, że odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych należne są od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tj. od 5 sierpnia 2021 r. Organ I instancji na podstawie analizy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach od 16 marca do 9 kwietnia 2021 r. stwierdził, że przy rekrutacji ośmiu słuchaczy nie przedłożyło wymaganego przepisami prawa zaświadczenia lekarskiego, wystawionego przez lekarza medycyny pracy, a zawierającego orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu, co stanowi naruszenie art. 136 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1148, z późn. zm.). Na skutek złożonego odwołania, SKO decyzją z 6 września 2021 r. (nr SKO/SR-418/40/2021) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego, rozpatrzenia. Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji była przedwczesna ponieważ nieprawidłowości w procedurze zasad przyjmowania uczniów do szkoły będą podlegać ocenie Kuratorium w kontekście statusu słuchacza, który nie okazał wymaganych przez przepisy dokumentów. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji decyzją z 29 listopada 2021 r. (nr OK. 1711.6.1.202 LXII) określił wysokość dotacji pobranej nienależnie z tytułu wykazywania do dotacji budżetowej uczniów przyjętych do Studium M. z siedzibą w L. z naruszeniem przepisów oświatowych, tj. art. 136 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 22.060,36 zł a także określił termin zwrotu dotacji na dzień 4 sierpnia 2021 r. oraz określił, że odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych należne są od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tj. od 15 grudnia 2021 r. Motywując decyzję organ dotujący wskazał m.in., że uzupełnił dokumentację o wyniki kontroli Kuratorium. Ponadto pracownicy organu 8 listopada 2021 r. podjęli czynności kontrolne w Studium M. w L. mające na celu ponowne rozpatrzenie sprawy. W ich ramach stwierdzono, że w dokumentacji rekrutacyjnej w przypadkach trzech osób, które nie są uczniami Studium M. w L. stwierdzono brak ww. zaświadczeń: KU 323 - rezygnacja z nauki z dniem 31 marca 2021 r., KU 315 - rezygnacja z nauki z dniem 31 października 2020 r., KU 329 - skreślenie z listy słuchaczy z dniem 25 czerwca 2021 r. Dalej organ stwierdził, że w trakcie trwania procesu rekrutacji - w różnych okresach 2020 r. – zaświadczenia lekarskie nie zostały przedłożone przez kandydatów. W związku z powyższym, zdaniem organu dotującego, kandydatów, którzy nie przedłożyli kompletu dokumentów nie należało przyjmować do szkoły, wpisywać do księgi uczniów oraz wykazywać do dotacji budżetowej. W wyniku rozpatrzenia kolejnego odwołania strony Kolegium decyzją z 24 stycznia 2022 r. (nr SKO/SR-418/61/2021) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz określiło wysokość dotacji pobranej nienależnie w wysokości 3.007,40 zł, a także nakazało dokonanie zwrotu ww. kwoty dotacji pobranej nienależnie w terminie 15 dni od daty doręczenia decyzji ostatecznej. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ powołał art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2203 z późn. zm. – dalej: "u.f.z.o."). Podniósł, że organ dotujący nie zarzucił, iż wymienieni w Księdze Uczniów pod numerami: 327, 277, 282, 313, 328 słuchacze nie uczestniczyli w co najmniej 50 % w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w danym miesiącu. Tak więc organ odwoławczy konstatował, że wypłacona na ww. wymienionych uczniów dotacja w okresie od stycznia do grudnia 2020 r. jest dotacją należną. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 359/22 uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy w istotny sposób zmienił podstawę prawną zwrotu dotacji, ponieważ wcześniej organ I instancji nie kwestionował naruszenia przez stronę art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Sąd wskazał, że Kolegium powinno ocenić, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie nieprawidłowości w aspekcie frekwencji uczniów, które daje podstawę do zidentyfikowania naruszenia art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, rozpatrując ponownie odwołanie w kontekście wytycznych Sądu, decyzją z dnia 4 października 2023 r. nr SKO/SR-418/55/2023 uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 29 listopada 2021 r. nr OK.1711.6.1.2021.XII i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 5 grudnia 2023 r. nr OKS.1711.6.2.2021.XII Prezydent Legnicy określił wysokości dotacji pobranej nienależnie z tytułu wykazywania do dotacji budżetowej uczniów przyjętych do Studium M. z siedzibą w L. (dalej: Studium) z naruszeniem przepisów oświatowych, tj. art 136 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. w kwocie 3.007,40 zł. Wskazał, że w procesie rekrutacji trzej uczniowie nie przedłożyli wymaganych przepisami prawa zaświadczeń lekarskich, następnie zrezygnowali z nauki przed rozpoczęciem czynności kontrolnych i w toku czynności pokontrolnych nie przedłożyli zaświadczeń zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu. W związku z tym skarżąca otrzymała nienależnie dotację w kwocie 3.007,40 zł za ucznia nr KU 323- 1.804,44 zł (za okres trzech miesięcy), za ucznia nr KU-315 – 601,48 zł (za okres miesiąca), za ucznia nr KU 329 – 601,48 zł (za okres miesiąca). Po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2024 r. SKO w Legnicy utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że przepis art. 136 ustawy Prawo oświatowe dotyczy rekrutacji kandydatów do wyodrębnionego typu szkół ponadpodstawowych – szkół licealnych. Osoby takie powinny, zgodnie z przepisem art. 136 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe posiadać zaświadczenie lekarskie zawierające orzeczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu, wydane zgodnie z przepisami ustawy o służbie medycyny pracy. Wskazani uczniowie nie dysponowali takimi zaświadczeniami lekarskimi co nie uprawniało do przyznania dotacji na ucznia. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: 1. art. 136 ust. 1 pkt 2 i art. 134 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w związku z art. 6 ust. 5 i art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie medycyny pracy oraz w związku z § 1 pkt 1, § 2 pkt 1 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych lub wyższych i na kwalifikacyjne kursy zawodowe, uczniów i słuchaczy tych szkół, studentów, słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz doktorantów ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1651, dalej: rozporządzenie z 26 sierpnia 2019 r.) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że każdy kandydat na semestr pierwszy klasy I szkoły policealnej aby nabyć status ucznia musi posiadać zaświadczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu, podczas gdy z przepisów wskazanego rozporządzenia wynika, że badaniom lekarskim podlegają wyłącznie kandydaci do szkół, którzy w trakcie praktycznej nauki zawodu są narażeni na działanie czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia, co powinno prowadzić do wniosku, że w przypadku gdy nauka dotyczy kierunków na których w trakcie praktycznej nauki zawodu takie narażenie nie występuje to kandydaci do nauki na takich kierunkach kształcenia nie mają obowiązku posiadania takich badań; 2. § 1, § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2019 r. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na wymaganiu zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu od wszystkich kandydatów do szkoły policealnej, podczas gdy z powyższych przepisów wynika, że badania lekarskie dotyczą wyłącznie kandydatów, którzy w trakcie praktycznej nauki zawodu są narażeni na działanie czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia, a więc badania lekarskie nie są wymagane od kandydatów, którzy nie są narażeni na takie czynniki; 3. art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie do zwrotu dotacji oświatowej otrzymanej na uczniów wskazanych w treści decyzji administracyjnej podczas gdy dotacja na te osoby została otrzymana należnie albowiem brak zaświadczenia lekarskiego nie powodował, że osoby te nie miały statusu uczniów, a co za tym idzie występowały podstawy prawne do otrzymania dotacji oświatowej. Strona wniosła o uchylenie decyzji obu organów i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej od strony przeciwnej kosztów postępowania. Kolegium po zapoznaniu się z zarzutami skargi wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za bezzasadną. Przypomnieć należy, że wedle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia (zarzut naruszenia tego przepisu nie został postawiony w skardze kasacyjnej). W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11 ). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11). Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12). Wskazać należy, że organ prawidłowo zrealizował ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 359/22 W orzeczeniu tym, Sąd uchylając zaskarżoną decyzję, wskazał w istocie, że Kolegium powinno ocenić, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie nieprawidłowości w aspekcie frekwencji uczniów, które daje podstawę do zidentyfikowania naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203, dalej u.f.z.o.). Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869, dalej: u.f.p.), zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). Zarzuty skargi odnoszą się do możliwości zakwestionowania przez organ samorządowy kwalifikacji uczniów (spełnienia przez nich wymogów formalnych w postaci zaświadczenia lekarskiego aby być przyjętymi do szkoły zawodowej), co ma wpływ na wysokość przyznawanej dotacji oświatowej. W tym zakresie Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 10 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 1438/22, wskazujący, że z art. 126 u.f.p. wynika, iż dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Z kolei przepis art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3 omawianego przepisu). W kontroli wykorzystania dotacji nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że stanowią one środki publiczne, te zaś pozyskiwane są w głównej mierze z danin publicznych, w tym z podatków (art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 pkt 1 u.f.p.). Ponadto zauważenia wymaga, że w ustawowej definicji dotacji jest mowa o środkach podlegających szczególnym zasadom rozliczania i które przeznaczone są na zadania publiczne. Powyższe oznacza więc, że dotacja nie jest przewidziana na użycie jej w dowolny sposób, lecz zarówno jej przekazanie, jak też wykorzystanie winno pozostawać w ścisłym związku z zadaniem publicznym. Kształcenie zawodowe w przedmiotowej szkole niepublicznej jest zadaniem publicznym. Zatem uczeń w tej szkole powinien legitymować się orzeczeniem o braku przeciwwskazań lekarskich do podjęcia praktycznej nauki zawodu, gdyż zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 - dalej: "u.p.o."), taki jest warunek przyjęcia kandydata do tej placówki. Skoro zatem, jak ustaliły organy, niektóre osoby w przedmiotowej szkole nie spełniały wymogu dla przyjęcia ich w poczet uczniów, to nie powinny one być uwzględniane pośród uczniów, na których przysługuje dotacja. Przyjęcie do szkoły prowadzącej kształcenie w praktycznej nauce zawodu nie jest bowiem całkowicie dowolne, lecz jest uzależnione od spełnienia określonych warunków określonych w przepisach rangi ustawowej. Zasadą ogólną w przypadku finansowania zadań publicznych z zakresu oświaty jest, że wysokość środków przekazywanych do jednostek samorządu terytorialnego tytułem części oświatowej subwencji ogólnej, jak też dotacji do podmiotów bezpośrednio prowadzących placówki oświatowej, obliczana jest w oparciu o liczbę uczniów/podopiecznych/słuchaczy. W przypadku gdy do skalkulowania kwoty dotacji beneficjent podał zawyżoną liczbę uczniów, to część środków publicznych stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości, w rozumieniu art. 252 ust. 3 u.f.p. Do sytuacji takiej dochodzi m.in. wówczas, gdy dotacja dla placówki oświatowej obliczana jest per capita, a osoby w związku z którymi przysługiwać ma dotacja, nie spełniają warunków formalnych do objęcia ich danym rodzajem kształcenia. Zgodnie z art. 136 ust. 1 u.p.o. na semestr pierwszy klasy I publicznej szkoły policealnej przyjmuje się kandydatów, którzy: 1) posiadają wykształcenie średnie lub średnie branżowe; 2) posiadają zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 134 ust. 1 pkt 2 (zawierające orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu, wydane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy - Dz.U. z 2022 r. poz. 437). Brak stosownego zaświadczenia lekarskiego u osoby, która została przyjęta do przedmiotowej szkoły, powoduje, że osoba taka nie powinna być uczniem tej szkoły. NSA wskazał na art. 26 ust. 2 u.f.z.o., z którego wynika, że podstawą obliczenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, jest liczba uczniów. Status ucznia w przedmiotowej szkole stanowi istotną okoliczność dla ustalenia, czy i w jakiej kwocie przysługuje dotacja oświatowa. Wysokość dotacji zależy bowiem od ustalenia, ilu jest uczniów i kto za takiego ucznia może być uznany. Z art. 2 pkt 33 u.f.z.o. wynika, że przez ucznia należy rozumieć także słuchacza szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej oraz dziecko korzystające z wychowania przedszkolnego. Jeżeli jednym z warunków przyjęcia do przedmiotowej szkoły, czyli warunkiem bycia uczniem tej szkoły, jest spełnienie przesłanki określonej w art. 134 ust. 1 pkt 2 u.p.o., czyli posiadanie stosownego zaświadczenia lekarskiego, pobrania dotacji w określonej kwocie nie należy ograniczyć wyłącznie do okoliczności wymienionych jedynie w art. 26 ust. 2 i ust. 3 u.f.z.o. Dotacja jest bowiem udzielana z przeznaczeniem na finansowanie kształcenia w danej szkole o określonym profilu (w tym przypadku praktyczna nauka zawodu), a zatem powinna być przekazana wyłącznie na ucznia, który spełnia warunki do takiego kształcenia, a nie na jakąkolwiek osobę wpisaną na listę uczniów i potwierdzającą swoje uczestnictwo w zajęciach podpisem na liście obecności. Badanie zatem, czy osoba figurująca w rozliczeniu dotacji jako uczeń spełniała kryteria do bycia uczniem szkoły, uważać należy za doniosły element stanu faktycznego w ramach kontroli zasadności przyznania dotacji. Należy podkreślić, iż zadaniem prowadzącego placówkę oświatową jest takie udokumentowanie prawa do przyznania dotacji oświatowej, aby jej przyznanie nie budziło żadnych wątpliwości jednostki samorządu terytorialnego. Konsekwencje niewywiązania się z tych obowiązków obciążają stronę skarżącą. Jak wynika z akt sprawy w procesie rekrutacji trzej uczniowie na kierunku terapeuta zajęciowy nie przedłożyli wymaganych przepisami prawa zaświadczeń lekarskich, następnie zrezygnowali z nauki przed rozpoczęciem czynności kontrolnych i w toku czynności pokontrolnych nie przedłożyli zaświadczeń zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu. Skoro osoby te w przedmiotowej szkole nie spełniały wymogu przyjęcia ich w poczet uczniów, to nie powinny one być uwzględnione pośród uczniów, na których przysługuje dotacja. Przyjęcie bowiem do szkoły prowadzącej kształcenie w praktycznej nauce zawodu nie jest bowiem całkowicie dowolne, lecz jest uzależnione od spełnienia określonych warunków określonych w przepisach rangi ustawowej. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów wykonawczych należy uznać za bezzasadne. W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego. Swoje ustalenia i podjęte rozstrzygnięcie organ przedstawił w sposób przekonujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI