I SA/BD 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-03-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjeoświataprzedszkoleniepublicznesubwencjauczniowie niepełnosprawniwagi subwencyjnesamorząd terytorialnypostępowanie administracyjne

WSA w Bydgoszczy stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Grudziądza w części dotyczącej przekazania dotacji za listopad 2024 r. na uczniów niepełnosprawnych w wieku 6 lat i więcej, z uwagi na brak należytego uzasadnienia sposobu wyliczenia dotacji.

Skarżący, prowadzący niepubliczne przedszkole, zarzucili Prezydentowi Grudziądza zaniżenie dotacji za listopad 2024 r. poprzez nie uwzględnienie wagi P64 dla uczniów niepełnosprawnych w wieku 6 lat i więcej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu w tej części. Kluczowym problemem była niewystarczająca argumentacja organu dotycząca sposobu wyliczenia dotacji i nieuwzględnienia wskazanej wagi.

Sprawa dotyczyła skargi na czynność Prezydenta Grudziądza w przedmiocie przekazania dotacji oświatowej za listopad 2024 r. dla Niepublicznego Przedszkola "D. M. S.". Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując na zaniżenie dotacji poprzez nieuwzględnienie wagi P64 (dotyczącej dzieci w wieku 6 lat i więcej) przy obliczaniu dotacji na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym. Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że sposób naliczania dotacji był zgodny z przepisami i orzecznictwem, powołując się m.in. na odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej z 2018 r. oraz wyroki sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta w części dotyczącej przekazania dotacji na uczniów niepełnosprawnych w wieku 6 lat i więcej. Sąd podkreślił, że organ nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia sposobu wyliczenia dotacji, w szczególności w kontekście spornego zagadnienia łączenia wag. Brak wskazania konkretnej podstawy prawnej i prawnych motywów działania uniemożliwił sądowi kontrolę legalności czynności. W związku z tym, sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sposób naliczania dotacji powinien być transparentny i oparty na jasnych podstawach prawnych, a organ powinien uzasadnić, dlaczego pewne wagi są uwzględniane, a inne nie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia sposobu wyliczenia dotacji, w szczególności w kontekście spornego zagadnienia łączenia wag. Brak wskazania konkretnej podstawy prawnej i prawnych motywów działania uniemożliwił sądowi kontrolę legalności czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 17 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Przepis ten określa wysokość dotacji dla niepublicznych przedszkoli, w tym na uczniów niepełnosprawnych, wskazując, że ma być ona nie niższa niż kwota przewidziana na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024

Pomocnicze

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia sposobu wyliczenia dotacji, w szczególności w kontekście spornego zagadnienia łączenia wag P64 i wag na uczniów niepełnosprawnych. Brak wskazania konkretnej podstawy prawnej i prawnych motywów działania organu uniemożliwił sądowi kontrolę legalności czynności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej z 2018 r. i wyrokach sądów administracyjnych nie była wystarczająca do uzasadnienia sposobu naliczania dotacji.

Godne uwagi sformułowania

brak podania w przedmiotowej sprawie konkretnej podstawy prawnej zaskarżonej czynności i wyjaśnienia tej podstawy (inaczej brak wskazania prawnych motywów działania) narusza powyższe wymogi przez organ dotujący i uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności tej czynności

Skład orzekający

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Joanna Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie przez organy administracji sposobu naliczania dotacji oświatowych oraz obowiązek sądu administracyjnego do kontroli tych czynności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego sposobu naliczania dotacji na podstawie konkretnych wag subwencyjnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów dotyczących finansowania oświaty i rolę sądów administracyjnych w zapewnieniu zgodności działań organów z prawem. Jest to istotne dla placówek edukacyjnych i samorządów.

Sąd stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta: Zaniżona dotacja dla przedszkola z powodu braku uzasadnienia organu.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 4/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 3 par 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "D. M. S." z [...] w G. na czynność Prezydenta Grudziądza w przedmiocie przekazania dotacji za listopad 2024 r. 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Grudziądza przekazania dotacji za listopad 2024 r. w części przypadającej na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w wieku 6 lat i więcej dla S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "D. M. S." z [...] w G., 2. zasądza od Prezydenta Grudziądza solidarnie na rzecz S. D., S. K. i I. M. prowadzących Niepubliczne Przedszkole "D. M. S." z [...] w G. kwotę 491 (czterysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...]
Uzasadnienie
Strona wniosła skargę na czynność na czynność ustalenia wysokości dotacji za listopad 2024 r. dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi w G. (dalej: "Przedszkole"), którego organem prowadzącym są: I. M., S. D. oraz S. K., ("Skarżący", "Strona") w zakresie nieprzyznania pełnej dotacji przypadającej na uczniów, uczęszczających do ww. przedszkola, w wieku 6 lat i więcej, przez pominięcie wagi P64 oraz P90. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 754, dalej: "u.f.z.o.") w zw. z przepisami Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 wraz z załącznikiem – Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2024 przez jego błędne zastosowanie i ustalenie przez Prezydenta Miasta wysokości dotacji dla Skarżących za listopad 2024 r. w zakresie przypadającym na uczniów w wieku 6 lat i więcej, a posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w zaniżonej wysokości na skutek nieprzyznania dotacji z uwzględnieniem wagi P64 oraz wagi P90, podczas gdy Skarżącym przysługiwała dotacja w wyżej wskazanym zakresie, co w konsekwencji spowodowało wypłacenie dotacji w wysokości niższej niż należna ustawowo oraz naruszenie ich oczywistego interesu prawnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej Skarżącym dotacji, a mianowicie art. 8 k.p.a. przez nieprzyczynienie się przez Prezydenta Miasta do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu Skarżących, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.
W oparciu o przedstawione zarzuty Strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w części dotyczącej ustalenia dotacji przypadającej na uczniów niepełnosprawnych w wieku 6 lat i więcej, uczęszczających do Przedszkola w listopadzie 2024 r.; uznanie uprawnienia Skarżących do wypłaty na ich rzecz dotacji w wysokości prawidłowej i zgodnej z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, tj. do wypłaty niedopłaty dotacji za listopad 2024 r. przypadającej na uczniów, uczęszczających do Przedszkola w wieku 6 lat i więcej oraz posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przez wypłacenie niedopłaconej kwoty dotacji przy przyjęciu także wagi P64 oraz P90.
Z załączonego do skargi zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2020r. o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wynika, że I. M., S. D. oraz S. K. są organem prowadzącym Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi w G.. Wskazując na art. 17 ust. 3 u.f.z.o. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego roku 2024 wraz z jego załącznikiem Strona podniosła, że uczeń niepełnosprawny w wieku 6 lat i więcej, będący uczniem niepełnosprawnym przedszkola niepublicznego niebędącego przedszkolem specjalnym, powinien otrzymywać dotację właściwą dla takiego ucznia w subwencji oświatowej na dany rok (a więc z uwzględnieniem sumy wag przewidzianych na takiego ucznia w algorytmie podziału subwencji z ww. rozporządzenia). Oznacza to, że przy wyliczaniu dotacji na takiego ucznia w 2024 r., oprócz tzw. wagi na niepełnosprawność, należy bezspornie uwzględnić także tzw. wagę na 6 latka przedszkola P64=0,750, a także odpowiednią z wag z zakresu P88 - P92. Wagi te zostały przewidziane na takiego ucznia w subwencji oświatowej na 2024 rok na mocy powołanego rozporządzenia. W związku z powyższym, kwota dotacji, która nie została wypłacona, a jest kwotą należną Skarżącym w 2024 r. na jednego ucznia niepełnosprawnego w wieku 6 lat i więcej, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. wynosi: standard finansowy A x wskaźnik korygujący Di x (waga na dziecko w wieku 6 lat i więcej + waga na pomoc psychologiczno-pedagogiczną). Bez wątpienia błędne ustalenie kwoty dotacji za listopad 2024 naruszyło interesy prawne i majątkowe Skarżących, albowiem otrzymana przez Stronę dotacja jest istotnie zaniżona względem tej, którą powinni otrzymać na mocy art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Końcowo, wskazując na treść art. 48 ust. 1 u.f.z.o. Strona stwierdziła, że w sytuacji, gdy organ nie przekazuje pełnej kwoty dotacji, należy naliczać odsetki od tej kwoty, która przez organ nie została przekazana.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie w całości. organ podał, że Gmina – Miasto G. naliczyła dotację dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi w G. na listopad 2024 r. na podstawie złożonej przez placówkę w dniu [...] listopada 2024 r. "Informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca listopada 2024 roku" w łącznej wysokości [...] zł, tj.:
- dotacja dla 156 uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego – [...] zł;
- dotacja dla uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w łącznej
wysokości [...] zł:
• 33 uczniów z wagą P77 – 33 x [...] zł = [...] zł
• 17 uczniów z wagą P81 – 17 x [...] zł = [...] zł
• 3 uczniów z wagą P82 – 3 x [...] zł = [...] zł
• waga P90 – dopłata dla 53 uczniów niepełnosprawnych – 53 x 69,14 = [...] zł;
- rata wyrównania dotacji za I-X 2024 r. w związku z aktualizacja podstawowej kwoty dotacji na 2024 rok – [...] zł.
Prezydent podał, że organ prowadzący Przedszkole został poinformowany o wysokości stawki dotacji na 2024 r. pismem z dnia [...] listopada 2024 r.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze Prezydent stwierdził, że skarga jest bezzasadna. W zakresie zarzutu dotyczącego nieprzyznania dotacji z uwzględnieniem wagi P90 organ podał, że gmina – miasto G. naliczyła i wypłaciła dotację dla Przedszkola z uwzględnieniem wagi P90 dla 53 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w wysokości [...] zł.
W kwestii zarzutu nieprzyznania Skarżącym dotacji z uwzględnieniem wagi P64 Prezydent wskazał na treść rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024. Podał, że rozporządzenie to określa wagę P64 = 0,750 dla dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym, w przedszkolach. W dniu [...] marca 2018r. Gmina – Miasto G. skierowała zapytanie do Ministerstwa Edukacji Narodowej mające na rozstrzygnięcie wątpliwości w jaki sposób powinna być stosowana norma prawna wynikająca z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. w zakresie dotyczącym wysokości dotacji na ucznia niepełnosprawnego, który w roku bazowym ukończył 6 lat lub więcej, w przedszkolach. Odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 kwietnia 2018 r. jednoznacznie przesądza, że "Żądanie przez niepubliczne przedszkole wypłaty dotacji w wysokości równej subwencji otrzymanej przez Miasto G. na dzieci 6-letnie (i starsze) objęte wychowaniem przedszkolnym jest bezpodstawne". Udzielona odpowiedź pozwoliła Gminie – Miastu G. na wypracowanie określonego sposobu naliczania dotacji w tym zakresie. Stanowisko przedstawione w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 kwietnia 2018 r. znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Organ w tym zakresie powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 366/19 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2023r., sygn. akt I GSK 2110/19 oddalający skargę kasacyjną od wymienionego wyroku. W ocenie organu dotującego, a także w świetle odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 kwietnia 2018 r. oraz przywołanego orzecznictwa, użyte w przedmiotowym przepisie określenie " w wysokości nie niższej, niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy" nie dotyczy wysokości subwencji oświatowej na konkretnego ucznia niepełnosprawnego, lecz odnosi się do faktu, że wysokość subwencji oświatowej jest uzależniona od stwierdzonych w wydanych orzeczeniach różnych form kształcenia specjalnego.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. Strona podtrzymała skargę. Podniosła, że treść odpowiedzi na skargę dowodzi wyłącznie zasadności stanowiska Skarżących, iż organ dotujący bezzasadnie pomija uwzględniając dotację dla Skarżących wagę określoną jako P64. Organ dotujący przyznaje w odpowiedzi na skargę, że do naliczenia dotacji uwzględnia wagę P90, natomiast nie uwzględnia wagi P64. W ocenie Strony, nie ma żadnych uzasadnionych racji, aby przyjmować jedną z tych wag, a pomijać przyjęcie drugiej z nich. Do ustalenia stawki dotacji na danego ucznia należy przyjmować wszelkie (a nie wybrane przez organ dotujący) wagi z metryczki subwencji oświatowej. Prezydent Miasta – na co wskazuje odpowiedź organu na skargę – podjął decyzję, że do ustalenia stawki dotacji będzie uwzględniał wagę P90, która jest Skarżącym należna, nie będzie natomiast uwzględniał wagi P64, która również jest Skarżącym należna do ustalenia dotacji dla uczniów, którzy są tzw. sześciolatkami. Zdaniem Strony, nie ma przy tym znaczenia treść odpowiedzi Ministra Edukacji Narodowej, na którą powołuje się organ dotujący. Treść odpowiedzi Ministra ma charakter niewiążący i nie jest źródłem prawa. Ponadto, w późniejszym okresie Minister zajmował stanowisko zbieżne z twierdzeniami Skarżących, a nie organu dotującego. Podobnie wyrok WSA w Krakowie w sprawie I SA/Kr 366/19 nie dotyczy kwestii dotacji z metryczki subwencji oświatowej, lecz z jego uzasadnienia można wysnuć wniosek, iż dotyczy sytuacji zarzutu nieprzyznawania dotacji na ucznia z orzeczeniem według stawki podstawowej (jak na ucznia bez orzeczenia) oraz stawki wynikającej z metryczki subwencji oświatowej. Orzeczenie to nie dotyczy zatem kwestii, która stanowi przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie.
W opinii Skarżących, z dyspozycji art. 17 ust. 3 u.f.z.o. jasno wynika, że organ prowadzący niepubliczne przedszkole otrzymuje na ucznia niepełnosprawnego dotację w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Dotacja ta powinna być ustalana z uwzględnieniem konkretnego rodzaju niepełnosprawności, zgodnie z potwierdzającym ten fakt orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Do ustalenia stawki dotacji należy przyjąć wszelkie określone rozporządzeniem wagi, tj. wagę P90 (którą przyjmuje organ), jak również wagę P64 (której organ nie przyjmuje). Nie jest zrozumiałe dla Skarżących, dlaczego organ postanowił przyjąć wagę P90, natomiast nie przyjmuje wagi P64. Takie działanie organu jest, zdaniem strony, niekonsekwentne i wskazuje na całkowitą dowolność w zakresie ustalania przez organ dotacji oświatowej należnej Skarżącym. Skoro organ dotujący uwzględnia wagę P90, również winien analogicznie postąpić z wagą P64. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący do pisma załączyli opinię Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] czerwca 2022 r. oraz pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z dnia [...] października 2020 r.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2025r. Strona przedstawiła szczegółowo w jaki sposób w jej ocenie organ był zobligowany wyliczyć kwotę dotacji odwołując się do wzorów wskazanych w rozporządzanie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023r.
Po zamknięciu rozprawy do Sądu wpłynęło pismo Strony z dnia [...] lutego 2025r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż wskazanych w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu jest przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej na uczniów Przedszkola Niepublicznego "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi za listopad 2024r.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności (decyzje administracyjne, postanowienia) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lipca 2020r., sygn. akt I SA/Rz 310/20 samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych. Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21). Nie budzi więc wątpliwości, że przekazanie Stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego. Istotą sporu jest sposób obliczenia przekazanej dotacji. Przy czym do czynności tej nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpatrywanej sprawie należało przyjąć, że Strona skarżąca powzięła powyższą wiedzę w związku z dokonaniem przez organ przelewu kwoty dotacji, który otrzymała w dniu [...] listopada 2024 r. (k. 48 akt sądowych), stąd skarga wniesiona w dniu [...] grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego na kopercie) została złożona z zachowaniem terminu ustawowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 126/24).
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że Gmina - Miasto G. ustaliła dotację dla Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi za listopad 2024 r. na podstawie złożonej przez tę placówkę w dniu [...] września 2024 r. "Informacji o faktycznej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca września 2024 roku." Z informacji tej wynika, że do placówki tej uczęszczają uczniowie niepełnosprawni objęci kształceniem specjalnym, tj. słabosłyszący, upośledzeni umysłowo w stopniu lekkim, z niepełnosprawnością sprzężoną, z autyzmem i z niepełnosprawnością ruchową. Organ wyliczył, że dotacja dla 156 uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynosi [...] zł. Natomiast dotacja dla uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym wyniosła [...] zł, w tym na:
- 33 uczniów z wagą P77 – [...] zł (33 x [...] zł),
- 17 uczniów z wagą P81 – [...] zł (17 x [...] zł),
- 3 uczniów z wagą P82 - [...] zł (3 x [...] zł).
Organ uwzględnił także wagę P90 - dopłatę dla 53 uczniów niepełnosprawnych (53 x 69,14 =3.664,42 zł) oraz wyrównanie dotacji za I-X 2024 r. w związku z aktualizacją podstawowej kwoty dotacji na 2024 r. (72.632,23 zł). W sumie za listopad 2024 r. Skarżącym została wypłacona dotacja w kwocie [...]zł.
Należy zauważyć, że z załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 r. (dalej: "rozporządzenie MEN") wynika, że waga:
- P77 = 9,500 dotyczy wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, objętych odpowiednio wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie odpowiednio orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych albo o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N77, i,
P81 = 2,900 dotyczy dzieci niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N81, i,
P82 = 3,600 dotyczy dzieci niesłyszących, słabosłyszących, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy - N82, i,
P90 = 0,092 dotyczy dzieci w przedszkolach niewchodzących w skład zespołu, niebędących przedszkolami specjalnymi, w których liczba dzieci wynosi powyżej 150 i nie przekracza 250 - N90, i.
Wyliczając wysokość dotacji oświatowej dla uczniów niepełnosprawnych organ ustalił miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla poszczególnych wag w oparciu o finansowy standard A podziału subwencji oraz wskaźnik korygujący Di, przyporządkował dzieci do danej wagi, uznając, że konkretna liczba uczniów może być przyporządkowana tylko do jednej wagi i tylko raz przyjęta jako podstawa obliczeń, a następnie przemnożył liczbę uczniów przez miesięczną stawkę dotacji oświatowej dla danej wagi. Ze sposobu obliczenia przez organ wysokości dotacji na uczniów niepełnosprawnych wynika, że Prezydent Miasta wyłączył możliwość sumowanie wag dotyczących uczniów (np. wagi P64 dla dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym) z wagami dotyczącymi uczniów niepełnosprawnych.
W skardze Strona podnosi, że uczeń niepełnosprawny w wieku 6 lat i więcej, będący uczniem przedszkola niepublicznego niebędącego przedszkolem specjalnym, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., powinien otrzymywać dotację właściwą dla takiego ucznia w subwencji oświatowej na dany rok (a w więc z uwzględnieniem sumy wag przewidzianych na takiego ucznia w algorytmie podziału subwencji). Oznacza to, że przy wyliczaniu na takiego ucznia w 2024 r., oprócz wagi na niepełnosprawność, należy uwzględnić także wagę na 6 latka przedszkola P64=0,750. Na rozprawie pełnomocnik Skarżących podtrzymał zarzut braku uwzględnienia przez organ przy wyliczeniu dotacji wagi P64. W rezultacie według Strony dotacja na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym została przekazana w zaniżonej wysokości.
Jako podstawę obliczenia dotacji na uczniów niepełnosprawnych organ w odpowiedzi na skargę przywołał art. 17 ust. 3 u.f.z.o. oraz rozporządzenie MEN. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Z przepisu tego wynika, że w przypadku ucznia dotacja dla przedszkola niepublicznego, niebędącego przedszkolem specjalnym i nie spełniającego warunków z art. 17 ust. 1, wynosi 75% kwoty podstawowej dotacji dla przedszkoli. Natomiast w przypadku ucznia niepełnosprawnego ma być to kwota nie niższa niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Zdaniem Sądu z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. nie można wywnioskować, że sposób wyliczenia przez organ dotacji oświatowej na uczniów niepełnosprawnych jest prawidłowy. Z przepisu tego nie wynika bowiem w jaki konkretnie sposób i w oparciu o jakie dane należy wyliczyć wysokość dotacji dla uczniów niepełnosprawnych. Takie informacje zawarte są w rozporządzeniu MEN. W załączniku do tego rozporządzenia znajduje się ponad 10 wzorów obliczeń, jednakże organ nie wskazał żadnego z nich. W odpowiedzi na skargę odwołano się jedynie do tego rozporządzenia dla określenia wag przypisanym uczniom niepełnosprawnym. Brak jest natomiast przywołania konkretnej podstawy prawnej oraz normatywnych zasad przyjętych przez organ wyliczeń. Jest to szczególnie ważne z punktu widzenia spornego w sprawie zagadnienia, tj. czy możliwe jest łączenie wagi P-64 z wagami na uczniów niepełnosprawnych. Ogólne powołanie się na rozporządzenie MEN nie może prowadzić do uznania, że działanie organu było zgodne z prawem. Jeżeli w sprawie znajduje zastosowania któryś z wzorów zawartych w rozporządzeniu MEN, to organ powinien wskazać ten wzór i wyliczenie na jego podstawie kwoty dotacji.
Z powyższych względów nie jest wystarczające samo powołanie się przez organ na pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2018 r., czy wyroki sądów administracyjnych.
Innymi słowy, niezwykle istotne jest uzasadnienie podjętej przez organ czynności, bowiem pozwala ono poznać motywy faktyczne, oraz – co ważne w kontekście rozpatrywanej sprawy - także prawne, którymi kierował się on podejmując tę czynność. Obowiązek uzasadniania niedecyzyjnych rozstrzygnięć organów wykonujących administrację publiczną wynika z art. 41 ust. 2 lit c) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także z Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r., który zasadę uzasadniania rozstrzygnięć formułuje w art. 18 (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 sierpnia 2023 r., III SA/Po 302/23; wyrok WSA w Opolu z dnia 13 grudnia 2022 r., II SA/Op 202/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r., III SA/Kr 1143/23). Pokreślenia też wymaga, że uzasadnienie pełni istotną rolę z punktu widzenia skuteczności kontroli sądowej rozstrzygnięcia administracyjnego (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 października 1987 r., w sprawie C-222/86). Sąd badając bowiem legalność podjęcia określonej czynności musi poznać motywy, które wpłynęły na takie, a nie inne załatwienie sprawy.
Wskazać też należy, że w załączniku do Rezolucji (77) 31 Komitetu Ministrów Rady Europy o ochronie jednostki przed aktami administracyjnymi, przyjętej w dniu 28 września 1977 r., stanowi się, że gdy akt administracyjny może godzić w prawa, wolności lub interesy, zainteresowany informowany jest o motywach, na których akt ten się opiera. Informacja taka udzielana jest czy to przez wskazanie motywów w akcie, czy też – na żądanie zainteresowanego – przez zakomunikowanie mu ich na piśmie z rozsądnym terminie, przy czym przez akt administracyjny rozumie się każdy środek albo decyzję o charakterze indywidulanym, podjęte w wykonaniu kompetencji publicznej i mogących powodować bezpośrednie skutki dla praw, wolności lub interesów osób.
Nie można również nie zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza wymóg wskazania przez organ podstawy prawnej dokonywanych czynności. Przepis ten wyraża zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą funkcjonowania aparatu administracyjnego.
Brak podania w przedmiotowej sprawie konkretnej podstawy prawnej zaskarżonej czynności i wyjaśnienia tej podstawy (inaczej brak wskazania prawnych motywów działania) narusza powyższe wymogi przez organ dotujący i uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności tej czynności, a także odniesienie się do zasadności zarzutów podniesionych w skardze.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Organ obowiązany będzie bez zbędnej zwłoki ponownie przeanalizować wyliczenie dotacji dla Strony skarżącej. W przypadku gdy organ uzna, że przekazanie tej dotacji nastąpiło w zaniżonej wysokości, to organ dokona wypłaty w prawidłowej wysokości. Natomiast w sytuacji gdy organ uzna, że dotacja została przekazana w prawidłowej wysokości, to poinformuje o tym na piśmie Stronę skarżącą, wskazując szczegółowo sposób wyliczenia dotacji z podaniem podstawy prawnej – z odwołaniem się do przepisów ustawy i rozporządzenia MEN (w tym wskazania konkretnego algorytmu wyliczenia dotacji, jeżeli będzie przez organ stosowany).
Sąd jednocześnie zauważa, że potwierdzenie prawidłowości przekazania dotacji (doręczenie wyżej wymienionego pisma) będzie stanowiło czynność w rozumieniu art. 47 u.f.z.o., na którą będzie przysługiwała stronie skarga do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta przekazania dotacji w listopadzie 2024r. w części przypadającej na uczniów niepełnosprawnych objętych kształceniem specjalnym w wieku 6 lat i więcej, uczęszczających do Niepublicznego Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi w G.. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (51 zł). Należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1964), miarkowano na podstawie art. 206 p.p.s.a., i przyznano w wysokości 240 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia jest uzasadnione, albowiem niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zawisłych przed tut. Sądem o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, a wniesione przez pełnomocnika pisma procesowe są w swej istocie identycznej treści. Pełne wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego przyznano natomiast w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 820/24.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI