III SA/WR 217/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, Ł.C., za zlecenie międzynarodowego transportu drogowego podmiotowi nieposiadającemu wymaganej licencji. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca F.D. wykonywał transport z Polski do L. na podstawie licencji wspólnotowej, która utraciła ważność, a sam kierowca nie wystąpił o jej przedłużenie. W liście przewozowym CMR skarżący został wskazany jako nadawca. Organy administracji uznały, że skarżący, jako nadawca, ponosi odpowiedzialność za zlecenie przewozu podmiotowi bez uprawnień, powołując się na przepisy ustawy o transporcie drogowym (utd) oraz prawa przewozowego. Skarżący kwestionował tę odpowiedzialność, argumentując, że sprzedaż towaru odbyła się na zasadach EXW Incoterms 2020, co oznaczało, że to odbiorca towaru zlecił i zorganizował transport. WSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 92a ust. 11 utd, odpowiedzialność podmiotów innych niż przewoźnicy (np. nadawcy) jest warunkowa i wymaga wykazania, że dany podmiot zlecił usługi transportowe oraz wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały, iż skarżący faktycznie zlecił ten transport, a jedynie oparły się na wpisie w liście przewozowym CMR, który nie jest dowodem rozstrzygającym w braku przeciwnych dowodów. Sąd zwrócił uwagę na korespondencję e-mailową przedstawioną przez skarżącego, która wskazywała na zlecenie transportu przez odbiorcę, a której organ odwoławczy nie rozpatrzył. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 92a ust. 11 ustawy o transporcie drogowym w zakresie warunkowej odpowiedzialności podmiotów innych niż przewoźnicy (nadawcy, spedytorzy) za naruszenia przepisów dotyczących przewozu drogowego, zwłaszcza w kontekście zasad Incoterms (EXW) i dowodowego znaczenia listu przewozowego CMR.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po zmianie art. 92a ust. 11 utd od 1 marca 2022 r. oraz specyfiki zasad EXW. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych umów i okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podmiot wskazany jako nadawca w liście przewozowym CMR, który sprzedał towar na zasadach EXW, ponosi odpowiedzialność administracyjną za zlecenie przewozu drogowego podmiotowi nieposiadającemu wymaganej licencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykaże się, że ten podmiot faktycznie zlecił usługę transportową i wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność podmiotów innych niż przewoźnicy (np. nadawcy) za naruszenia przepisów o transporcie drogowym jest warunkowa i wymaga udowodnienia, że dany podmiot zlecił usługę transportową oraz miał świadomość lub powinien mieć świadomość naruszenia. Samo wskazanie jako nadawcy w liście przewozowym nie jest wystarczającym dowodem zlecenia transportu, zwłaszcza gdy istnieją dowody przeciwne, jak np. korespondencja wskazująca na zlecenie przez odbiorcę towaru.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz prawa przewozowego w kontekście odpowiedzialności nadawcy za zlecenie przewozu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 92a ust. 11 utd, art. 55a prawa przewozowego) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie wykazując kluczowych przesłanek odpowiedzialności skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wykazały, iż skarżący zlecił transport, a także nie rozważyły dowodów przeciwnych (korespondencja e-mail) ani nie zastosowały prawidłowo warunków odpowiedzialności określonych w art. 92a ust. 11 utd. Błędnie zinterpretowano również przepisy prawa przewozowego dotyczące obowiązków nadawcy.
Przepisy (31)
Główne
utd art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § ust. 11
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § ust. 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podmioty inne niż przewoźnicy (np. nadawcę), ale tylko pod warunkiem, że zleciły one usługi transportowe i wiedziały lub powinny były wiedzieć o naruszeniu. Wcześniejsze brzmienie przepisu wymagało jedynie wpływu lub godzenia się na naruszenie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
utd art. 4 § pkt 22
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 87 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § ust. 7 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92a § ust. 11
Ustawa o transporcie drogowym
utd art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4-6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym art. 16
utd art. 28 § ust. 1a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 art. 3
prawo przewozowe art. 55a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe
prawo przewozowe art. 55a § ust. 2
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe
prawo przewozowe art. 55a § ust. 3
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
CMR art. 4
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogвого towarów
CMR art. 9 § ust. 1
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowych towarów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały, że skarżący faktycznie zlecił usługę transportową. • Zasady EXW Incoterms 2020 wskazują, że odpowiedzialność za organizację transportu spoczywa na odbiorcy. • Wpis w liście przewozowym CMR nie jest dowodem rozstrzygającym, jeśli istnieją dowody przeciwne. • Nowe brzmienie art. 92a ust. 11 utd wymaga wykazania zlecenia usługi transportowej i świadomości naruszenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na domniemaniu odpowiedzialności skarżącego jako nadawcy wpisanego w CMR. • Stwierdzenie, że zasady EXW nie zwalniają z odpowiedzialności. • Argumentacja organów oparta na przepisach prawa przewozowego, które zostały błędnie zinterpretowane.
Godne uwagi sformułowania
"zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia" • "list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy przewozu; brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu" • "wpisanie skarżącego, jako nadawcy w liście przewozowym nie oznacza automatycznie, że zlecił on usługę transportową." • "zasady EXW nie są podstawą dla skarżącego do uniknięcia odpowiedzialności wynikającej z przepisów obowiązującego prawa" (stanowisko organu, które sąd zakwestionował w kontekście braku wykazania zlecenia transportu)
Skład orzekający
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
sprawozdawca
Katarzyna Borońska
członek
Magdalena Jankowska-Szostak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 92a ust. 11 ustawy o transporcie drogowym w zakresie warunkowej odpowiedzialności podmiotów innych niż przewoźnicy (nadawcy, spedytorzy) za naruszenia przepisów dotyczących przewozu drogowego, zwłaszcza w kontekście zasad Incoterms (EXW) i dowodowego znaczenia listu przewozowego CMR."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po zmianie art. 92a ust. 11 utd od 1 marca 2022 r. oraz specyfiki zasad EXW. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych umów i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego zlecenia usługi transportowej, a nie tylko bycia wpisanym jako nadawca w dokumentach. Podkreśla ewolucję przepisów i potrzebę precyzyjnej interpretacji, szczególnie w kontekście międzynarodowych zasad handlowych.
“Czy wpis w liście przewozowym wystarczy, by ukarać firmę za nielegalny transport?”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.