III SA/Wr 212/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. D. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Skarżący argumentował, że zaległości powstały w wyniku bezczynności ZUS przy wydawaniu decyzji abolicyjnej, a jego obecna sytuacja finansowa uniemożliwia spłatę. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na wymagalność i brak przedawnienia należności, a także na wystarczający dochód i majątek skarżącego. Sąd administracyjny uchylił decyzje ZUS, uznając, że organ nie zbadał w sposób wystarczający kwestii przedawnienia należności. Sąd podkreślił, że przedawnienie jest istotną okolicznością, która może wpływać na zakres postępowania umorzeniowego i wymaga dokładnego wyjaśnienia oraz udokumentowania. Brak takiego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji ZUS uniemożliwił weryfikację stanowiska organu. Sąd wskazał, że organ powinien ponownie ocenić, czy doszło do przedawnienia należności, uwzględniając przepisy dotyczące zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia, a także kwestię zabezpieczenia należności. Dopiero po ustaleniu ostatecznej wysokości zadłużenia, organ powinien ponownie rozpatrzyć wniosek o umorzenie, biorąc pod uwagę sytuację finansową i życiową skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność prawidłowego badania przedawnienia należności składkowych w postępowaniu umorzeniowym przez organy rentowe.
Dotyczy specyfiki przepisów o przedawnieniu składek ZUS i ich stosowania w kontekście wniosków o umorzenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił kwestię przedawnienia należności składkowych, czy też zaniechanie zbadania tej kwestii stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nie zbadał w sposób wystarczający kwestii przedawnienia należności, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przedawnienie jest kluczową okolicznością w postępowaniu umorzeniowym, a organ nie wykazał w sposób przekonujący, że należności nie uległy przedawnieniu, nie analizując wystarczająco przepisów o zawieszeniu i przerwaniu biegu terminu przedawnienia oraz nie dokumentując prawidłowo tych okoliczności.
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek była uzasadniona w świetle sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego?
Odpowiedź sądu
Sąd nie ocenił merytorycznie stanowiska organu co do spełnienia przesłanek umorzenia, ponieważ uchylił decyzję z powodu naruszeń proceduralnych dotyczących przedawnienia.
Uzasadnienie
Ocena przesłanek umorzenia (sytuacja majątkowa, zdolność do spłaty) jest możliwa dopiero po ustaleniu ostatecznej wysokości zadłużenia, co wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia.
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4-6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
rozporządzenie
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
ustawa redukcyjna
Ustawa z dnia 16 września 2011 roku o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające zbadanie przez organ kwestii przedawnienia należności składkowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, które nie zostały merytorycznie ocenione z powodu błędów proceduralnych organu.
Godne uwagi sformułowania
umorzeniu może podlegać jedynie zobowiązanie istniejące • przedawnienie uwzględniane jest bowiem z urzędu • w razie stwierdzenia zatem przez organ, że doszło do przedawnienia należności, co do których strona wnosi o ich umorzenie, postępowanie zainicjowane wnioskiem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe • nie jest natomiast zadaniem i kompetencją Sądu ustalenie w zastępstwie organu, czy w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań.
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący
Kamila Paszowska-Wojnar
sprawozdawca
Aneta Brzezińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego badania przedawnienia należności składkowych w postępowaniu umorzeniowym przez organy rentowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów o przedawnieniu składek ZUS i ich stosowania w kontekście wniosków o umorzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur przez organy administracji, nawet w sprawach dotyczących finansów. Podkreśla, że przedawnienie jest badane z urzędu i może prowadzić do uchylenia decyzji.
“ZUS odmówił umorzenia składek, ale sąd uchylił decyzję. Kluczowe okazało się przedawnienie!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.