III SA/Wr 209/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-10-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaprzybicie nieruchomościlicytacjakara administracyjnaprzedawnieniewartość szacunkowaśrodki zaskarżeniapostępowanie egzekucyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki D. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym.

Spółka D. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia egzekwowanego obowiązku, wadliwej wyceny nieruchomości, a także nieprawidłowości w przeprowadzeniu licytacji. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wszystkie środki zaskarżenia wniesione przez stronę zostały ostatecznie rozstrzygnięte, nie zachodząc przesłanki do odmowy przybicia. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec spółki D. sp. z o.o. Egzekucja dotyczyła kary administracyjnej za usuwanie drzew bez zezwolenia. Spółka zarzucała m.in. przedawnienie egzekwowanego obowiązku, nieaktualną wartość szacunkową nieruchomości, a także wady w przeprowadzeniu licytacji, w tym prowadzenie jej przez osobę nieuprawnioną i kontynuowanie licytacji po odstąpieniu licytanta. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że wszystkie środki zaskarżenia wniesione przez stronę skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego zostały ostatecznie rozstrzygnięte, a zarzuty dotyczące przedawnienia należności zostały już wcześniej oddalone prawomocnym wyrokiem sądu. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne jest etapowe, a na etapie przybicia nieruchomości nie można podnosić kwestii, które powinny być przedmiotem zaskarżenia na wcześniejszych etapach. Stwierdzono, że nie zaszły przesłanki do odmowy udzielenia przybicia zgodnie z art. 111n ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia został już rozstrzygnięty w poprzednim postępowaniu i nie może być ponownie podnoszony na etapie przybicia nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że kwestia przedawnienia była już przedmiotem rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji i została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, co wyklucza ponowne jej badanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 111m § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.

u.p.e.a. art. 111n § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji.

u.p.e.a. art. 111n § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 111m § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie są one jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte.

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 7 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja administracyjna nie może być wszczęta, a wszczęta umorzona, jeżeli od daty doręczenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość opłaty wierzycielowi lub od daty, od której należność mogła być ustalona, upłynęło więcej niż 5 lat.

u.p.e.a. art. 45 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110u § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 111d § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 111c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Nieaktualna wartość szacunkowa nieruchomości i brak dodatkowego oszacowania. Wady w przeprowadzeniu licytacji, w tym prowadzenie przez osobę nieuprawnioną. Kontynuowanie licytacji po odstąpieniu jedynego licytanta. Naruszenie zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem etapowym, zabezpieczonym przez ustawodawcę stosownymi środkami ochrony prawnej dla zobowiązanego. Na etapie zażalenia i skargi na postanowienie o przybiciu nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te powinny być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym.

Skład orzekający

Kamila Paszowska-Wojnar

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Ciołek

sędzia

Andrzej Nikiforów

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście możliwości podnoszenia zarzutów przedawnienia, wadliwości wyceny i przebiegu licytacji na etapie przybicia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania egzekucyjnego w administracji i procedury przybicia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania egzekucyjnego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i egzekucyjnym.

Egzekucja administracyjna: Kiedy można skutecznie bronić się przed przybiciem nieruchomości?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wr 209/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Barbara Ciołek
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 425/25 - Wyrok NSA z 2025-07-30
I GZ 53/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
111 m, 111 n
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2023 r. Nr 0201-IEE1.7192.38.2023.MO w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 0201-1EE1.7I92.38.2O23.MO, w którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy z dnia 1 marca 2023 r. nr 0221-SEE'77L.t.2023.WL o udzieleniu przybicia nieruchomości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: Naczelnik Urzędu, organ egzekucyjny, NUS) jako właściwy organ egzekucyjny w zakresie egzekucji z nieruchomości, prowadzi wobec spółki D. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: strona, strona skarżąca) postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w R., dla której Sąd Rejonowy W Trzebnicy, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy nr [...], wystawiony przez Burmistrza Gminy P., obejmujący zaległości z tytułu kary administracyjnej za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia w wysokości 1 878216,70 zł, która została nałożona na spółkę decyzją Burmistrza Gminy P. z dna 2 lipca 2015 roku. Obwieszczeniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Naczelnik Urzędu zawiadomił stronę skarżącą o wyznaczeniu na 18 października 2022 r. drugiej licytacji nieruchomości. Na czynności egzekucyjne dotyczące obwieszczenia o licytacji strona skarżąca wniosła skargę. Skarga została oddalona przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 28 września 2022 r., utrzymanym w mocy postanowieniem DIAS z dnia 9 listopada 2022 r.
Licytacja nieruchomości odbyła się w dniu 18 października 2022 r. Na licytacji została sprzedana część działek wchodzących w skład nieruchomości strony skarżącej, tj. działki o nr [...] oraz [...] i [...]. Najwyższą cenę zaoferował licytant N. F., reprezentowany przez radcę prawnego A. B. W trakcie licytacji strona skarżąca składała skargi na czynności poborcy skarbowego. Skargi dotyczyły nieprawidłowego określenia wartości nieruchomości i ceny wywoławczej (skarga została oddalona na mocy postanowienia komornika skarbowego ujętego w protokole licytacji), objęcia sprzedażą licytacyjną wszystkich działek, w sytuacji, gdy do zaspokojenia egzekwowanej należności wystarczy sprzedaż części działek (skarga została uwzględniona - jej skutkiem było ograniczenie dalszej licytacji do działek [...] i [...]) oraz kontynuowanie egzekucji pomimo odstąpienia od egzekucji licytanta (skarga została oddalona na mocy postanowienia komornika skarbowego ujętego w protokole licytacji).
Z uwagi na wniesione przez stronę skarżącą i nierozstrzygnięte podczas licytacji skargi oraz inne, wniesione wcześniej, jeszcze nierozpoznane środki zaskarżenia, po zamknięciu licytacji komornik skarbowy, działając na podstawie art. 111m § 3 u.p.e.a. wstrzymał wydanie postanowienia w sprawie przybicia do czasu ostatecznego rozpatrzenia przez DIAS ostatecznie wszystkich złożonych przez stronę skarżącą środków zaskarżenia.
Postanowieniem z 9 listopada 2022 r. nr 0201-lEE1.711.275.2022.MŚ, DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości. Na to postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 16/23 Sąd oddalił skargę. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.
W sprawie prawidłowości wydanych przez organ egzekucyjny rozstrzygnięć w sprawie przywołanych skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (oznaczonych w protokole jako skarga nr 1 i 2) DIAS wypowiedział się postanowieniami z 30 listopada 2022 r. nr 0201-lEE1.711.292.2022.2.MŚ, 0201-lEE1.711.298.2022.2.MŚ i 0201-lEE1.711.299.2022.2.MŚ, którymi utrzymał je w mocy. Skarżąca zaskarżyła wyżej wskazane postanowienia do tutejszego Sądu, który skargi na te postanowienia oddalił wyrokami z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawach o sygn. akt (odpowiednio): III SA/Wr 36/23, III SA/Wr 37/23 i III SA/Wr 38/23. Wyroki te nie są prawomocne.
Po doręczeniu stronie skarżącej przez organ egzekucyjny protokołu z licytacji nieruchomości z 18 października 2022 r., pismem z 23 października 2022 r. strona skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą sporządzenia i treści tego protokołu oraz skargę na przeprowadzenie licytacji przez osobę nieuprawnioną, pełniącą jedynie obowiązki kierownika komórki organizacyjnej urzędu prowadzącej egzekucję administracyjną. Naczelnik Urzędu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tych skarg, a DIAS postanowieniami z 3 lutego 2023 r. nr 0201-IEE1.7192.4.2023.MO i 0201-lEE1.7192.6.2023.MO utrzymał te rozstrzygnięcia w mocy. Na powyższe postanowienia strona skarżąca także wniosła skargi do tutejszego Sądu, które zostały oddalone wyrokami Sądu z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawach o sygn. akt (odpowiednio): III SA/Wr 96/23 i III SA/Wr 97/23.
Postanowieniem z dnia 1 marca 2023 r., wydanym na podstawie art. 111m u.p.e.a. organ egzekucyjny udzielił przybicia na rzecz licytanta N. F. w zakresie działek nr [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu organ przywołał mające zastosowanie przepisy prawa, a następnie wskazał, że według protokołu licytacji z dnia 18 października 2022 r., do licytacji działki numer [...] przystąpiło trzech licytantów. Licytant N. F. zaoferował najwyższą cenę. Następnie do licytacji działek nr [...] i [...] przystąpił tylko jeden licytant – N. F., który zaoferował cenę uznaną za najwyższą. Dalej organ stwierdził, że wszystkie skargi i zażalenia wniesione przez stronę skarżącą w toku postępowania zostały ostatecznie rozstrzygnięte w administracyjnym toku instancji. Wobec tego w ocenie organu należało udzielić przybicia własności nieruchomości.
W zażaleniu na to postanowienie strona skarżąca powtórzyła stanowisko prezentowane na wcześniejszych etapach postępowania, zgodnie z którym egzekwowany obowiązek zapłaty kary administracyjnej wygasł ze względu na jego przedawnienie. Zdaniem strony skarżącej w tej sytuacji stosowanie jakichkolwiek dalszych środków egzekucyjnych, w tym przeprowadzona licytacja nieruchomości, jak i udzielenie przybicia zaskarżonym postanowieniem, są w świetle art. 7 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a) niedopuszczalne. Strona podniosła również, że udzielenie przybicia nastąpiło pomimo nieaktualnej wartości szacunkowej licytowanej nieruchomości, podczas gdy na skutek znacznych zmian na rynku nieruchomości od września 2020 r. do dnia licytacji wartość ta powinna być wyższa przynajmniej ok. 20-25%. W ocenie strony NUS zaniechał przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości i zaktualizowania wartości i tym samym ceny wywoławczej nieruchomości, a co za tym idzie, ceny, po której zostało udzielone przybicie. Identycznie jak w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zarzuciła ponadto prowadzenie licytacji przez osobę nieuprawnioną. W ocenie strony skarżącej zaskarżone postanowienie o przybiciu zostało wydane pomimo tego, że przeprowadzenie licytacji części działek, których dotyczy zaskarżone przybicie nastąpiło po wycofaniu się jedynego licytanta z licytacji, wobec czego licytacja powinna zostać zakończona, a nie kontynuowana co do działek [...] i [...]. Zdaniem strony organ naruszył art. 7 § 2 u.p.e.a., ponieważ prowadzenie licytacji i udzielenie przybicia powinno nastąpić jedynie względem tych składników majątkowych zobowiązanego w wymiarze, który jest niezbędnie konieczny do zaspokojenia wierzyciela. W konsekwencji zdaniem strony udzielenie zaskarżonego przybicia było niedopuszczalne i sprzeczne z prawem i jako takie winno ulec unieważnieniu.
Po rozpoznaniu zażalenia strony na powyższe postanowienie, DIAS postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. nr 0201-lEE1.7192.38.2023.MO utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść przepisów u.p.e.a., a następnie stwierdził, że nie sposób zakwestionować prawidłowości postępowania w zakresie przybicia. Organ egzekucyjny w myśl art. 111m § 1 u.p.e.a. jest bowiem zobowiązany do wydania postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Dalej zwrócono uwagę, że strona skarżąca w toku licytacji składała skargi na czynności poborcy skarbowego, z których część została rozpatrzona, a z uwagi na wniesione przez stronę i nierozstrzygnięte podczas licytacji skargi oraz wcześniejsze środki zaskarżenia, po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu rozpatrzenia tych środków zaskarżenia. Następnie, po tym, jak wszystkie skargi i zażalenia wniesione przez stronę w toku postępowania zostały ostatecznie rozstrzygnięte w administracyjnym toku instancji, organ udzielił przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę omawianych działek. Zdaniem organu nie zaszła również przesłanka odmowy przybicia określona w art. 111n § 2 u.p.e.a., tj. postępowanie egzekucyjne nie podlegało zawieszeniu lub umorzeniu. Wskazano, że wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z podnoszonym przedawnieniem dochodzonej należności został przez organ rozpatrzony negatywnie i tutejszy Sąd w wyroku z dnia 5 października 2022 r. w sprawie o sygn.. akt III SA/Wr 311/22 potwierdził stanowisko organu w przedmiocie braku przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Wobec powyższego, zdaniem organu nie było przeszkód uzasadniających odmowę przybicia, a działanie organu egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa.
W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu
naruszenie:
(a) art. 104 § 2 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do istoty zarzutów zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu z 1 marca 2023 r.;
(b) art. 7 § 3 oraz art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o przybiciu pomimo wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku;
(c) art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo zaniechania przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości;
(d) art. 110 § 1 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo prowadzenia licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości strony skarżącej w sytuacji, gdy komornik skarbowy w trakcie licytacji uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez stronę skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji;
(e) art. 111d § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo odstąpienia jedynego licytanta od licytacji co powodowało konieczność zakończenia licytacji;
(f) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu oraz zaskarżonego postanowienia pomimo braku zastosowania przez organ egzekucyjny z urzędu takich środków egzekucyjnych, które byłyby najmniej uciążliwe dla strony skarżącej;
(g) art. 111c § 1 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo prowadzenia licytacji przez osobę niebędącą kierownikiem komórki organizacyjnej urzędu skarbowego prowadzącej egzekucję administracyjną.
Strona skarżąca w skardze nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że podnoszone przez nią w zażaleniu zarzuty, m.in. zarzut niedopuszczalności udzielenia przybicia ze względu na bezprzedmiotowość egzekwowanego obowiązku z uwagi na jego przedawnienie, brak przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości pomimo istotnych zmian w stanie nieruchomości oraz udzielenie przybicia pomimo wadliwego przeprowadzenia licytacji, miałyby wykraczać poza przedmiot postępowania skargowego, którego zakres określa przepis art. 111m, a także 111n u.p.e.a. i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia meritum sporu w niniejszej sprawie.
Uzasadniając zarzuty skargi, strona skarżąca wskazała, że egzekwowany obowiązek wygasł ze względu na jego przedawnienie. Podniosła ponadto, że Naczelnik Urzędu zaniechał przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości i zaktualizowania wartości i tym samym ceny wywoławczej nieruchomości, a w konsekwencji ceny, po której zostało udzielone przybicie, pomimo tego, że na rynku nieruchomości od września 2020 r. (kiedy wykonano wycenę nieruchomości) do dnia licytacji, zaszły istotne zmiany mające wpływ na stan licytowanej nieruchomości w postaci istotnego wzrostu jej wartości.
Zdaniem strony skarżącej udzielenie przybicia nastąpiło również pomimo wielu uchybień dotyczących samego przeprowadzenia licytacji. W konsekwencji udzielenie zaskarżonego przybicia było niedopuszczalne i sprzeczne z prawem i jako takie winno ulec unieważnieniu.
Na podstawie powyższych zarzutów, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości raz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu z dnia 1 marca 2023 r., uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji w dniu 18 października 2022 roku, zobowiązanie Naczelnika Urzędu do przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości strony skarżącej oraz zasądzenie od DIAS na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art.
134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie DIAS z dnia 24 kwietnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie o udzieleniu przybicia własności nieruchomości na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.
Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia były przepisy u.p.e.a., a w szczególności art. 111m oraz art. 111n. Mają one kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii, gdyż zakreślają organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi się on kierować. Tym samym, wyznaczają też Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego, to proces składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie skarżąca niejednokrotnie korzystała przez składanie wniosków, skarg, zażaleń oraz skarg do sądu administracyjnego.
Przytoczyć zatem należy te przepisy, które znajdują zastosowanie w kontroli niniejszej sprawy dotyczącej udzielenia przybicia nieruchomości.
Zgodnie z treścią przepisu art. 111m § 1 u.p.e.a., po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. W myśl § 2 tego artykułu, postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, który skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Stosownie do brzmienia 111m § 4 u.p.e.a., gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy. Według § 5 tego samego artykułu, postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.
Z kolei przepis art. 111n § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. W myśl art. 111n § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Jak stanowi przepis art. 111n § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1 oraz 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia.
Sąd zwraca szczególną uwagę na brzmienie art. 111n u.p.e.a., który określa obligatoryjne przesłanki odmowy udzielenia przybicia. Zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 111n u.p.e.a. powoduje odmowę udzielenia przybicia. Do przesłanek tych zalicza się m.in. sytuację gdy ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji.
Oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, stwierdzić trzeba, że właściwie w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia DIAS wyliczył środki prawne, z których strona skarżąca korzystała w toku postępowania egzekucyjnego. Wskazał również, że na dzień wydania kontrolowanego postanowienia wszystkie skargi i zażalenia skarżącej zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez organ.
Dotyczy to: skargi na czynność organu egzekucyjnego w toku licytacji dotyczącą obwieszczenia o licytacji (oddalonej ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 9 listopada 2022 r., skarga do tut. Sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 16/23), skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji dotyczącą nieprawidłowego określenia wartości nieruchomości i odstąpienia od sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości (oddalonej ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 30 listopada 2022 r., skarga do tut. Sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 36/23), skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji dotyczącą objęcia sprzedażą licytacyjną wszystkich działek (skarga ta została uwzględniona przez komornika skarbowego, który odstąpił od łącznej licytacji, postanowienie komornika zostało zaskarżone przez stronę skarżącą, która podnosiła, że stoi ono w sprzeczności z uprzednio wydanym postanowieniem o odroczeniu rozpatrzenia skargi dotyczącej przystąpienia do egzekucji wszystkich pozostałych działek, postanowienie DIAS utrzymało w mocy postanowienie komornika skarbowego, skarga strony skarżącej na to postanowienie została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie III SA/Wr 37/23), skargi na czynność egzekucyjną w toku licytacji dotyczącą kontynuowania licytacji pomimo odstąpienia licytanta od licytacji (oddalonej ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 30 listopada 2022 r., skarga do tut. Sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 38/23), sprawy, w której strona skarżąca złożyła skargę dotyczącą prowadzenia czynności egzekucyjnych przez osobę nieupoważnioną (osobę pełniącą obowiązki kierownika komórki prowadzącej egzekucję administracyjną) i w której NUS odmówił wszczęcia postępowania (ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 30 listopada 2022 r. utrzymał to postanowienie w mocy, skarga do tut. Sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 96/23), sprawy, w której strona skarżąca złożyła skargę dotyczącą sporządzenia i treści protokołu licytacji i w której NUS odmówił wszczęcia postępowania (ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 3 lutego 2023 r. utrzymano to postanowienie w mocy, skarga do tut. Sądu na to postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 97/23).
Z kolei podnoszone przez stronę skarżącą kwestie związane z przedawnieniem egzekwowanej należności, które mogłyby być brane pod uwagę przy analizie przesłanki odmowy udzielenia przybicia z art. 111n § 2 u.p.e.a., zostały rozstrzygnięte ostatecznym postanowieniem DIAS z dnia 23 grudnia 2021 r. numer 0201-IEE1.711.334.2021.MO w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarga strony skarżącej na to postanowienie została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 5 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 311/22 i wyrok ten jest prawomocny. Stąd też stanowisko strony skarżącej w tym zakresie nie mogło zostać w żaden sposób uwzględnione.
Okoliczność, że w opisanych wyżej sprawach zapadły wyroki oddalające skargi strony skarżącej (co Sądowi wiadome jest z urzędu) została podana, pomimo, że przepis art. 111n § 1 u.p.e.a. wśród obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia przybicia wymienia jedynie ostateczność rozstrzygnięć potwierdzających naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, mogących mieć istotny wpływ na jej wynik, co oceniać trzeba co do zasady na dzień wydawania postanowienia o przybiciu. Niezależnie od tego, trzeba jednak wskazać, że również na dzień wydania niniejszego wyroku żadne z rozstrzygnięć wydanych w sprawach środków zaskarżenia złożonych przez stronę skarżącą nie zostało uchylone przez sąd administracyjny.
Zatem DIAS, wydając kontrolowane postanowienie o udzieleniu przybicia, prawidłowo ocenił, że nie zachodziły przesłanki odmowy udzielenia przybicia (art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a.).
Stanowisko zajęte przez Sąd koreluje także z zasadą, że egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem etapowym, zabezpieczonym przez ustawodawcę stosownymi środkami ochrony prawnej dla zobowiązanego. Wobec tego, na poszczególnych jej etapach mogą być podnoszone wyłącznie kwestie związane ze skarżeniem konkretnych czynności czy aktów prawnych. Dla przykładu, na etapie zażalenia i skargi na postanowienie o przybiciu nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te powinny być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2022 r., III FSK 5089/21 oraz z 2 maja 2018 r., II FSK 3150/17). W niniejszej sprawie strona skarżąca z tego typu środków zaskarżenia korzystała i zostały one zgodnie z prawem rozstrzygnięte przed postanowieniem o przybiciu.
Sąd nie dopatrzył się również w działaniu organów zarzucanych przez stronę naruszeń art. 104 § 2 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do istoty zarzutów zażalenia na postanowienie NUS. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy odniósł się do stawianych w zażaleniu zarzutów i wbrew stanowisku strony skarżącej nie był zobowiązany do szczegółowego analizy kwestii podnoszonych przez stronę w sytuacji, w której kwestie te zostały rozstrzygnięte w toku postępowania administracyjnego. Przesłanką odmowy udzielenia przybicia w myśl art. 111 n § 1 u.p.e.a. jest bowiem istnienie takich ostatecznych rozstrzygnięć skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego, które potwierdzają naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji. Z całą pewnością organ nie jest zatem władny do analizowania po raz kolejny powyższych, ostatecznie rozstrzygniętych, kwestii w ramach oceny stanowiska strony przed wydaniem postanowienia o przybiciu. Organ winien jedynie zbadać, czy zachodzi przesłanka pozytywna z art. 111m § 1 u.p.e.a. i czy nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające udzielenie przybicia, określone w art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a., wśród których wymieniono potwierdzenie naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji ostatecznymi rozstrzygnięciami skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.
Sąd nie stwierdził także, aby w sprawie miało dojść do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu oraz zaskarżonego postanowienia pomimo braku zastosowania przez organ egzekucyjny z urzędu takich środków egzekucyjnych, które byłyby najmniej uciążliwe dla strony skarżącej. Treść tego przepisu nie odnosi się w żaden sposób do kwestii udzielenia przybicia i brak jest podstaw, aby organ egzekucyjny na etapie udzielania przybicia badał spełnienie wymagań określonych w tym przepisie. Zgodnie z jego treścią, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przywołane przepisy u.p.e.a., mające zastosowanie w postępowaniu związanym z wydawaniem postanowienia o przybiciu, nie odnoszą się jednak w żaden sposób do tych kwestii. Ocena zastosowanych środków egzekucyjnych pod kątem stopnia ich uciążliwości nie jest zatem przeprowadzana w ramach badania przesłanek udzielenia przybicia.
Mając to wszystko na względzie, Sąd uznał, że wydane w sprawie postanowienia nie naruszają przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego. Nie znajdując podstaw do wyeliminowania tych postanowień z obrotu prawnego, Sąd oddalił skargę w całości w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę