III SA/WR 199/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-09-18
NSArolnictwoWysokawsa
pomoc finansowarolnictwoszkody rolniczesuszahuragangraddeszcz nawalnyprzymrozkipowódźtermin złożenia wniosku+2

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, uznając, że wniosek został złożony w terminie pomimo nieczytelnego stempla pocztowego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z powodu rzekomego uchybienia terminu złożenia wniosku. Strona złożyła wniosek pocztą, a stempel na kopercie był nieczytelny co do roku. Organy administracji uznały wniosek za złożony po terminie, powołując się na datę wpływu. Sąd pierwszej instancji, po uchyleniu decyzji przez NSA i ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał, że na podstawie logicznego wnioskowania i analizy przepisów prawa pocztowego, wniosek został nadany w terminie, co skutkowało uchyleniem decyzji odmawiającej przyznania pomocy.

Przedmiotem skargi K. K. była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z powodu szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi w 2019 r. Głównym zarzutem było uchybienie terminu złożenia wniosku, który wpłynął do organu I instancji 27 kwietnia 2020 r., podczas gdy termin upływał 29 listopada 2019 r. Strona twierdziła, że nadała wniosek 28 listopada 2019 r., jednak stempel pocztowy na kopercie był nieczytelny co do roku. Organy administracji uznały, że brak dowodu na terminowe nadanie wniosku, a nieczytelność stempla nie pozwala na przyjęcie wersji strony. Sąd pierwszej instancji pierwotnie uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę zastosowania art. 81a § 1 k.p.a. (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że art. 81a § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w tej sprawie, ale nakazał ponowną analizę przepisów dotyczących terminu nadania przesyłki pocztowej (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i Prawo pocztowe). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA we Wrocławiu, kierując się wykładnią NSA, uznał, że na podstawie logicznego wnioskowania (dedukcji) i analizy faktów (data stempla "28 listopada", data wpływu "27 kwietnia 2020 r.", niepodważona autentyczność stempla), można wywnioskować, że wniosek został nadany 28 listopada 2019 r. W konsekwencji, sąd uznał termin za zachowany i uchylił zaskarżone decyzje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek został złożony w terminie, ponieważ na podstawie logicznego wnioskowania i analizy przepisów prawa pocztowego, można ustalić, że został nadany przed upływem terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że na podstawie niekwestionowanych faktów (data stempla "28 listopada", data wpływu "27 kwietnia 2020 r.", niepodważona autentyczność stempla) oraz przepisów prawa pocztowego, wniosek został nadany w terminie. Nieczytelność roku na stemplu nie wyklucza możliwości ustalenia daty nadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 57 § § 5 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.

Ustawa - Prawo pocztowe art. 3 § pkt 8

Definicja "nadania" jako polecenia doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej.

Ustawa - Prawo pocztowe art. 15 § ust. 1 pkt 1

Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 13v § ust. 9

Określa termin do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, są one rozstrzygane na korzyść strony (nie miał zastosowania w tej sprawie w kontekście przyznania uprawnienia).

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 190

Związanie sądu administracyjnego wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek został nadany w terminie, pomimo nieczytelnego stempla pocztowego co do roku, na podstawie logicznego wnioskowania i przepisów prawa pocztowego. Organy administracji nie wykazały, że wniosek został nadany po terminie.

Odrzucone argumenty

Wniosek został złożony po terminie, ponieważ data wpływu do organu była po terminie, a stempel pocztowy był nieczytelny co do roku. Art. 81a § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o przyznanie uprawnienia.

Godne uwagi sformułowania

nieczytelność stempla pocztowego nie wyklucza możliwości ustalenia daty nadania wnioskowanie dedukcyjne czy też domniemanie faktyczne prowadzi do jednej możliwej logicznej konstatacji że stempel pocztowy na kopercie... przedstawia datę 28 listopada 2019 r. nadanie przesyłki zawierającej wniosek w placówce pocztowej... jest równoznaczne ze złożeniem wniosku

Skład orzekający

Andrzej Nikiforów

przewodniczący sprawozdawca

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

asesor

Kamila Paszowska-Wojnar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu nadania przesyłki pocztowej w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście nieczytelnych stempli pocztowych i zastosowania prawa pocztowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji z nieczytelnym stemplem pocztowym i analizy przepisów prawa pocztowego. Nie dotyczy bezpośrednio meritum przyznania pomocy, a jedynie kwestii proceduralnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły proceduralne i jak sąd może dojść do logicznych wniosków na podstawie niepełnych dowodów, co jest cenne dla zrozumienia interpretacji prawa.

Czy nieczytelny stempel pocztowy przekreśla szanse na pomoc finansową? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 199/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 1641/24 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 57 par. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2017 poz 935
art. 190
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr 9001-00000003114/21 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producenta rolniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Jeleniej Górze z dnia 8 lutego 2021 r. nr BP006.8110.90.2020.AK/DM; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz K. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. K. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ II instancji) z dnia 8 kwietnia 2021 r. nr 9001-00000003114/21 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Jeleniej Górze (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z dnia 8 lutego 2021 r. nr BP006.810.90.2020.AK/DM o odmowie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy).
Skarżąca zwróciła się do Kierownika ARiMR o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy).
Organ I instancji decyzją z 8 lutego 2020 r. odmówił udzielenia pomocy powołując się na obowiązujący w 2019 r. termin składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej, przypadający na okres od 3 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. Argumentował, że strona złożyła wniosek po terminie, ponieważ wpłynął do organu 27 kwietnia 2020 r. Wskazał, że strona wniosek nadała drogą pocztową listem zwykłym, a data stempla pocztowego na kopercie zawiera wyłącznie oznaczenie dnia i miesiąca, tj. 28 listopada, natomiast rok pozostaje nieczytelny. A faktyczny wpływ tego wniosku do organu I instancji odnotowano w dniu 27 kwietnia 2020 r. Celem wyjaśnienia okoliczności nadania wniosku wystąpił do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w Jeleniej Górze. Organ pocztowy poinformował, że nie ma możliwości ustalenia, kiedy przesyłka zwykła (nierejestrowana) została dostarczona do urzędu oddawczego w Jeleniej Górze i przekazana do doręczenia, a listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia w doręczeniu. Ponadto z uwagi na nieczytelność stempla na kopercie nie ma również możliwości jednoznacznego ustalenia placówki oddania listu ani autentyczności stempla. Organ I instancji przesłuchał również stronę i świadka (pełnomocnika strony), jednak ww. wskazały na brak wiedzy o okolicznościach nadania przesyłki.
W odwołaniu do ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie: - art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 753 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 57 § 5 pkt 2, art. 81a § 1 k.p.a. Jej zdaniem organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy i bezzasadnie wobec nieczytelność stempla pocztowego uznał, że wniosek został złożony po terminie
Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że wniosek strony wpłynął do organu 5 miesięcy po upływie terminu. Nie uwzględnił organ twierdzeń strony, że wniosek nadano 28 listopada 2019 r., ponieważ stempel na kopercie jest nieczytelny widoczne jest wyłącznie oznaczenie "28.11", a nie ma innych dowodów potwierdzających dochowanie terminu złożenie wniosku. Po analizie zeznań strony, informacji pozyskanej z Urzędu Pocztowego oraz analizie stempla pocztowego widniejącego na kopercie stwierdził, że chociaż przepisy nie nakładają na stronę obowiązku nadania wniosku przesyłką rejestrowaną (poleconą), to strona z uwagi na znaczenie tej czynności winna była dochować takiej staranności, ponieważ jest to jedyny dowód na dochowanie terminu. W sprawie zeznania strony i świadka nie dostarczyły żadnych precyzyjnych informacji i nie ma podstaw aby odstąpić od dotychczasowego stanowiska, że jakkolwiek pieczęć pocztowa umieszczona na kopercie nie jest w pełni czytelna, to wniosek wpłynął do organu dopiero 27 kwietnia 2020 r. i jest to jedyna data pewna dotycząca złożenia wniosku. Odnośnie art. 81a § 1 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy po zastosowaniu postępowania dowodowego pozostają wątpliwości co do stanu faktycznego. Zasada ta zdaniem organu nie nakłada obowiązku przyjęcia najkorzystniejszej wersji dla strony lecz wyraża zakaz niekorzystnych domniemań.
W skardze wniesionej do WSA we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie: art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i art. 81a § 1 1 k.p.a. przez przyjęcie niedochowania terminu i nie zastosowanie wyjaśnienia wątpliwości na korzyść strony. Podkreśliła, że w sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że data stempla pocztowego na podstawie której nastąpiła weryfikacja terminowego złożenia wniosku jest czytelna co do dnia i miesiąca nadania (28 listopada), a jedynie jest nieczytelna co do roku złożenia. Jednak nie ma podstaw aby przyjąć, że wniosek został nadany w 2018 r. (ponieważ nie było wówczas druków wniosków na 2019 r.), jak również wniosek nie mógł być nadany 28 listopada 2020 r., ponieważ wpłynął do organu w kwietniu 2020 r. Zdaniem strony wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego powinny być rozstrzygane na korzyść strony.
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 296/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 8 lutego 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że przyjęte przez organy podstawy faktyczne rozstrzygnięcia i podjęte przez te organy wnioski są nieuprawnione. Organ nie uwzględnił wszystkich poczynionych ustaleń i nieprawidłowo uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono stan faktyczny, z którego wynika, że: 1) strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej w związku ze szkodami powstałymi w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi (szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy); 2) wniosek zgodnie z przepisami należało złożyć w okresie od 3 października 2019 r. do 29 listopada 2019 r. Przepisy nie przewidywały żadnych szczególnych wymogów, co do sposobu udokumentowania złożenia wniosku, w tym nie nakazywały w przypadku złożenia drogą pocztową formy listu poleconego (przesyłki rejestrowanej); 3) wniosek do organu I instancji wpłynął 27 kwietnia 2020 r.; 4) stempel pocztowy na kopercie jest nieczytelny co do roku nadania, ale jest czytelny co do dnia i miesiąca, tj. 28 listopada; 5) według stanowiska strony dochowała ona terminu na złożenie wniosku; 6) według informacji z Urzędu Pocztowego w Jeleniej Górze nie ma możliwości ustalenia ani placówki oddania listu ani czasu nadania ani przekazania listu do doręczenia (listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia), ani autentyczności stempla na kopercie.
Zdaniem WSA przeprowadzone postępowanie nie usunęło wątpliwości dotyczących daty stempla pocztowego i okoliczności doręczenia przesyłki dopiero w kwietniu 2020 r. Sąd ten wskazał, że stempel pocztowy jest nieczytelny co do roku nadania, ale jak słusznie wskazała strona, mając na uwadze czytelny dzień i miesiąc nadania – "28 listopada" oraz datę wpływu przesyłki do organu (27 kwietnia 2020 r.), nie można przyjąć, że przesyłka nadana została w 2018 r. (sprawa dotyczy bowiem pomocy na 2019 r.), jak również nadania przesyłki w 2020 r. WSA uznał, że organ nie podważył autentyczności stempla pocztowego, a listonosz nie pamięta okoliczności doręczenia i przyczyn opóźnienia w doręczeniu przesyłki. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wystąpiły więc podstawy do zastosowania art. 81a § 1 k.p.a., według którego, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. WSA wskazał, że na podstawie dokonanych ustaleń uprawnione i w jednakowym stopniu prawdopodobne są dwie wersje przebiegu zdarzeń. Jedna, że strona dochowała terminu, ponieważ na stemplu jest widoczny dzień i miesiąc nadania, a strona twierdzi że termin zachowała oraz druga wskazująca, że wniosek został nadany z uchybieniem terminu, stempel jest nieczytelny co do roku, a wniosek wpłynął do organu po upływie terminu do jego złożenia. Tak zaistniałe i niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego – daty nadania wniosku zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. organ winien rozstrzygnąć na korzyść strony. WSA wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko wynikające z zapadłego wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ. W skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 81 a § 1 w związku z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 81 a § 1 k.p.a. wyrażające się w tym, że organ w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy finansowej winien zaistniałe i niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego tj. daty nadania wniosku pomocowego rozstrzygnąć na korzyść strony, podczas gdy w ocenie skarżącego organu art. 81 a § 1 k.p.a. nie ma zastosowania, gdyż zasada niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony znajduje zastosowanie jedynie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia , a nie w postępowaniu o przyznanie uprawnienia. Organ w konkluzji środka zaskarżenia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1877/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W uzasadnieniu wskazał, że zarzut organu dotyczący naruszenia przepisów postępowania jest zasadny. NSA stwierdził bowiem, że art. 81 a § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie. Wskazał, że ww. przepis, statuujący obowiązek rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, nie uchylił obowiązków organu procesowego w zakresie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnej jego oceny. W ogólnym postępowaniu administracyjnym pozostaje on nadal związany nakazami wynikającymi z art. 7 czy 77 § 1 k.p.a. Ponadto, jak wskazał NSA, jeżeli skuteczność określonej aktywności procesowej (w przedmiotowej sprawie - skuteczność złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej) uzależniona jest - między innymi - od zrealizowania tej czynności w przewidzianym przepisami prawa terminie, to kluczowego znaczenia nabierają regulacje dotyczące określenia tego terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy znajduje zastosowanie reguła normatywna zawarta w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którą termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zastosowanie tej reguły wymaga z kolei wyjaśnienia terminu "nadanie". Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 z późn. zm.) poprzez "nadanie" rozumie się: polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową oświadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje zaś w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia (art. 15 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego). W niniejszej sprawie nie była nadana przesyłka rejestrowana, a więc nie znajduje zastosowania zasada z art. 17 Prawa pocztowego zgodnie z którą potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. Przymiot przesyłki rejestrowej ma zaś przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego). Natomiast przez przesyłkę listową rozumieć należy przesyłkę pocztową z korespondencją lub druk, z wyłączeniem przesyłek reklamowych (art. 3 pkt 20 Prawa pocztowego). Przesyłka pocztowa jest to rzecz opatrzona oznaczeniem adresata i adresem, przedłożoną do przyjęcia lub przyjętą przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 Prawa pocztowego). Z powyższego wynika, że nadanie przesyłki zawierającej wniosek w placówce pocztowej (tj. operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego) jest równoznaczne ze złożeniem wniosku ("termin uważa się za zachowany" - art. 57 § 5 k.p.a.). Potwierdzenie przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia przez operatora wyznaczonego (art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego) jest konkludentne z zawarciem umowy o świadczenie usługi pocztowej i z nadaniem przesyłki w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego. Zgodnie art. 3 pkt 8 ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe przez nadanie należy rozumieć polecenie doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Data wynikająca z datownika urzędu pocztowego stwarza domniemanie zgodności ze stanem faktycznym; jednak nie wyklucza dowodzenia przez zainteresowaną stronę, że tego rodzaju przesyłka została nadana w placówce pocztowej w innym dniu. Kwestia sposobu przyjmowania i realizacji wysyłki pocztowej oraz zasad przekazywania należności za usługi pocztowe pozostaje w gestii stosownego porozumienia operatora pocztowego i korzystającego z usług pocztowych (nadawcy).
NSA reasumował, że istota problemu w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie dotyczy terminu nadania przez stronę - producenta rolnego pisma zawierającego wniosek w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, jak również prawidłowości doręczenia powyższego pisma (wniosku) organowi, zgodnie z wyżej opisanymi regułami normatywnymi zawartymi zarówno w wyżej przedstawionych przepisach k.p.a., jak również w przepisach ustawy - Prawo pocztowe. Przedmiot sprawy nie dotyczy ewentualnego zastosowania w niniejszej sprawie przez organ art. 81a § 1 k.p.a. NSA wskazał że Sąd I instancji - na podstawie omówionych w orzeczeniu przepisów o terminach, doręczeniach oraz usługach pocztowych – powinien dokonać ponownej kompleksowej kontroli judykacyjnej sprawy, bowiem w orzeczeniu Sądu I instancji pozostały poza obszarem jakichkolwiek rozważań tego Sądu. WSA powinien w ponownie prowadzonym postępowaniu mieć na uwadze opisane podstawy normatywne wskazujące, że w tej kategorii spraw, w zakresie zasad postępowania obowiązek ciężaru dowodowego został przesunięty na beneficjenta (m.in. wyłączono zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a.). Jednakże nie został wyłączony w niniejszych sprawach przepis art. 6 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany będzie do analizy prawidłowości czynności podjętych przez organy w kontrolowanej judykacyjnie sprawie. Dokonując tej analizy Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie, zgodnie z zasadami unormowanymi m.in. w art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., do oceny m.in. procedury zastosowanej przez organy, jak i oceny podstaw prawnych oraz twierdzeń zawartych w uzasadnieniach decyzji (a więc także w zakresie prawidłowości doręczenia i określenia terminu złożenia wniosku), a także dokona analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej z perspektywy m.in. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. (w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie) oraz ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę ponownie, należy przede wszystkim zauważyć, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Związanie taką wykładnią ma szeroki zasięg, ponieważ odnosi się również do stron postępowania. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024, poz. 935, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).
Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu NSA, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.
Przypomnienia zatem wymaga, że uchylając zaskarżony wyrok Sąd II instancji wskazał, że WSA - ponownie rozpoznając skargę - obowiązany jest dokonać oceny prawidłowości doręczenia organowi wniosku o przyznanie pomocy, zgodnie z regułami normatywnymi zawartymi zarówno w przepisach k.p.a., jak również w przepisach ustawy - Prawo pocztowe.
Zastosowanie powyższych wskazań prowadzi WSA do poczynienia następujących konkluzji.
Chociaż nie zostało to wprost zwerbalizowane w postaci stosownego przepisu prawa nie budzi wątpliwości, że na gruncie procedury administracyjnej przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy organy administracyjne obowiązują zasady logicznego wnioskowania. Przy tym konieczność ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy odnosi się zarówno do przesłanek materialnoprawnych rozstrzygnięcia, jak i do kwestii zgodności z prawem oraz skuteczności czynności procesowych postępowania, takich jak m.in. doręczenia.
Wnioskowanie dedukcyjne stanowiące jedną z form wnioskowania logicznego polega na tym, że na podstawie przedstawionych przesłanek można wywnioskować prawdziwe stwierdzenia.
Z kolei na płaszczyźnie postępowania cywilnego obowiązuje art. 231 K.p.c., według którego Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Przy tym nie powinno budzić wątpliwości, że pomimo braku odpowiednika cytowanego przepisu w postepowaniu administracyjnym dopuszczalne jest dokonywanie ustaleń faktycznych przez organy administracyjne właśnie w oparciu o domniemanie faktyczne.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że
w stanie faktycznym analizowanej sprawie występują trzy pewne przesłanki (fakty): 1) fakt wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi; 2) fakt istnienia stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano wniosek z datą 28 listopada; 3) fakt wpłynięcia wniosku do siedziby organu I instancji w dniu 27 kwietnia 2020 r.
Przy tym Sąd dostrzega oraz akcentuje, że, jak wynika z akt administracyjnych, organy obu instancji nie podważyły autentyczności stempla pocztowego na kopercie.
Z tych trzech niekwestionowanych faktów wynika – w oparciu o wnioskowanie dedukcyjne – że niepełna (nieczytelna) data na prezentacie musi dotyczyć tylko i wyłącznie roku 2019 a nie żadnego innego (2018 czy 2020). Innymi słowy, wnioskowanie dedukcyjne czy też domniemanie faktyczne prowadzi do jednej możliwej logicznej konstatacji że stempel pocztowy na kopercie, w której przesłano wniosku skarżącej o przyznanie pomocy przedstawia datę 28 listopada 2019 r.
Skoro tak to zastosowanie powołanych w wyroku NSA przepisów art. 3 pkt 8 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego, w związku z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. prowadzi do uznania, że w tej konkretnej dacie, tj. 28 listopada 2019 r. wniosek o przyznanie pomocy został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (skoro skutecznie nie podważono autentyczności stempla pocztowego).
I tak, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Z kolei wedle legalnej definicji zawartej w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe "nadanie" oznacza polecenie doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej (art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego). Przy tym zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia (art. 15 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego). Można zatem przyjąć, że data na stemplu pocztowym (28 listopada 2019 r.) określa najpóźniejszą możliwą datę przyjęcia przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia, co z kolei oznacza, że można ją uznać za datę nadania w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.
To oznacza, że przewidziany w § 13v ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) termin do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy został przez skarżącą zachowany.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że organy wydając badane decyzje oraz odmawiając przyznania pomocy z uwagi na brak dochowania wyznaczonego terminu naruszyły § 13v ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z art. 3 pkt 8 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 Prawa pocztowego, w związku z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy rozstrzygną sprawę z wniosku skarżącej respektując wskazane stanowisko i zapatrywania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności będą związane stanowiskiem Sądu co do zachowania terminu określonego w § 13v ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI