III SA/Wr 198/25

III SA/Wr 198/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 130a ust. 10h
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 10 marca 2025 r., nr SKO.RD/41/17/25 w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. L. (dalej: strona skarżąca, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) z dnia 10 marca 2025 r. numer SKO.RD/41/17/25, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Karkonoskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 28 stycznia 2025 r. numer K.7135.107.2021.IV w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty kwoty w wysokości 6 760,66 zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania wartości pojazdu marki C., nr rejestracyjny [...], nr nadwozia [...].
Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 sierpnia 2017 r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu, pojazd został usunięty z miejsca oznaczonego przez Policję jako B. nr [...] i przetransportowany na parking strzeżony. Pismem z 18 listopada 2021 r. (doręczonym 23 listopada 2021 r.) Starosta poinformował skarżącego – jako właściciela pojazdu – o upływie trzymiesięcznego terminu na jego odbiór liczonego od dnia umieszczenia na parkingu t.j. od 9 sierpnia 2017 r., wezwał do odebrania pojazdu i jednocześnie poinformował o skutkach jego nieodebrania w postaci orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz o konieczności uiszczenia przez właściciela kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania.
W związku z nieodebraniem pojazdu, organ I instancji w dniu 17 lutego 2023 r. wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Karkonoskiego, w wyniku czego Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 222/23 orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Karkonoskiego, które to postanowienie w dniu 23 czerwca 2023 r. stało się prawomocne.
Jak wynika z protokołu odbioru pojazdu z parkingu, w dniu 31 maja 2024 r. podmiot wyznaczony przez Starostę na podstawie zlecenia odbioru i demontażu pojazdu odebrał pojazd z parkingu.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2025 r. organ I instancji ustalił koszty wynikające z usunięcia, przechowywania i oszacowania przedmiotowego pojazdu na kwotę 6760,66 zł i orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty powyższej kwoty w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, przywołał treść przepisów art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) – dalej: p.r.d. oraz podał, że na powyższe koszty składają się 1) koszty związane z usunięciem pojazdu w kwocie 450 zł,
2) koszty przechowywania i dozorowania pojazdu w okresie:
- od 9 sierpnia 2017 r. do 9 listopada 20 17 r. – 262,70 zł (32 dni po 28,95 zł + 30 dni po 17,08 zł + 31 dni po 10,08 zł) = 1751,28 zł x I5%;
- od 10 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. – 76,96 zł (52 dni po 1,48 zł);
- od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. – 546 zł (546 dni po 1 zł);
- od 1 lipca 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. – 1100 zł (550 dni po 2 zł);
- od 1 stycznia 2021 r. do 31.03.2022 r. – 1729 zł (455 dni po 3,80 zł);
- od 1 kwietnia 2022 r. do 30.04.2022 r. – 512,40 zł (30 dni po 17 ,08 zł);
- od 1 maja 2022 r. do 13 maja 2022 r. do godz. 14:40– 222,04 zł(13 dni po 17,08 zł);
- od 13 maja 2022 r. od godz. 14:40 do 31 grudnia 2022 r. – 1087,56 zł (232 dni po 4,68 zł + 9H po 0,20 gr);
- od 1 stycznia 2023 r. do 26 stycznia 2023 r. – 93,60 zł (26 dni po 3,60 zł);
- od 27 stycznia 2023 r. do 23 czerwca 2023 r. – 532,80 zł (148 dni po 3,60 zł);
łącznie koszt przechowywania i dozorowania pojazdu w okresie od 9 sierpnia 2017 r. do 23 czerwca 2023 r. wyniosły 6163,06 zł;
3) koszt oszacowania wartości pojazdu 147,60 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący poinformował, że nie powinien ponosić kosztów ustalonych tą decyzją, gdyż w dniu 9 sierpnia 2017 r. nie był właścicielem pojazdu. Podał, że pojazd wcześniej sprzedał i oryginał umowy kupna-sprzedaży wysłał do Starostwa Powiatowego. Jak dalej wyjaśnił, nie skopiował umowy przed wysłaniem, bo znajdował się wówczas w trudnej sytuacji rodzinnej (śmierć żony), a okazało się, że oryginał umowy zaginął. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi I instancji, że ten pozostawał bezczynny przez blisko sześć lat, co było przyczyną naliczenia tak wysokich kosztów.
Po rozpatrzeniu odwołania, SKO decyzją z dnia 10 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powołał się na treść przepisów art. 130a ust. 2, ust. 4 pkt 1, ust. 5c, ust. 10, ust. 10e, oraz ust. 10h i 10j p.r.d. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zaszły wszystkie przesłanki obciążenia skarżącego kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. W sprawie doszło do usunięcia pojazdu z drogi publicznej na podstawie dyspozycji wydanej przez Komisariat Policji w J. przy "ul. [...]", gdyż pojazd zagrażał bezpieczeństwu w ruchu drogowym, został bowiem pozostawiony w miejscu, gdzie utrudniał ruch. Jak dalej poinformował organ odwoławczy, według dokumentów ustalono, że formalnym właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji był skarżący (pojazd zakupiony przez skarżącego w dniu 14 czerwca 2017 r.). Dalej organ odwoławczy podniósł, iż pomimo twierdzeń strony skarżącej, że po upływie około dwóch tygodni od zakupu sprzedała zakupiony samochód kolejnej osobie, to w dokumentacji urzędowej brak dowodów potwierdzających, że samochód zmienił właściciela przed dniem odholowania, bowiem umowa sprzedaży nie dotarła do Starostwa Powiatowego, a skarżący nie zachował kopii umowy.
W konsekwencji, skarżący został poinformowany o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu i o obowiązku odebrania pojazdu w terminie 14 dni i poinformowany o konieczności pokrycia kosztów związanych z odholowaniem i przechowywaniem pojazdu. Skarżący został poinformowany również, że w przypadku braku jego reakcji na wezwanie, Starostwo wystąpi o orzeczenie przepadku pojazdu na swoją rzecz.
Jak dalej wskazał organ odwoławczy, skarżący nie przedłożył dowodów jednoznacznie wskazujących na zbycie pojazdu, zatem decyzja organu I instancji była prawidłowa. Podał, że kwestia ustalenia właściciela pojazdu została rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze na podstawie prawomocnego postanowienia z 15 czerwca 2023 r. sygn. akt I Ns 222/23.
W odniesieniu do zarzutu bezczynności organu SKO stwierdziło, że jest on niezasadny, gdyż Starostwo podejmowało wszelkie czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami zapewniając skarżącemu możliwość realizacji jego praw i wyjaśnienia okoliczności sprawy.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji.
Zarzucił naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz zasady zaufania obywatela do państwa. W uzasadnieniu podniósł, że powiadomił Starostwo o zbyciu pojazdu poprzez wysłanie umowy i nie miał wpływu na to, że umowa zaginęła. Ponownie powołał się na swoją trudną sytuację rodzinną, z powodu której nie pomyślał o wykonaniu kopii umowy sprzedaży pojazdu. Podtrzymał również zarzut bezczynności organu w jego sprawie. Wskazał też, że ze względu na niewielkie dochody jego rodziny nie będzie w stanie uiścić naliczonej opłaty.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej p.p.s.a.
Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty kwoty w wysokości 6760,66 zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania wartości pojazdu.
Sąd uznał, że w sprawie zasadnie – zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. – nałożono na skarżącego jako właściciela pojazdu powyższy obowiązek. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 130a ust. 10h p.r.d. przewiduje, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje Starosta.
W niniejszej sprawie dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi wydano ze względu na okoliczność przewidzianą w art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., tj. pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Pismem z 9 listopada 2017 r. podmiot prowadzący parking strzeżony w rozumieniu art. 130a ust. 2 pkt 5c p.r.d., poinformował Starostę, że pojazd nie został odebrany przez osobę uprawnioną w ciągu trzech miesięcy od umieszczenia na parkingu.
W dniu 5 grudnia 2017 r. organ I instancji zlecił rzeczoznawcy wykonanie oceny stanu technicznego oraz wyceny wartości usuniętego pojazdu. W tym samym dniu zawnioskował do Komendy Miejskiej Policji w J. o przekazanie kopii dyspozycji usunięcia i zawiadomienia właściciela o tym fakcie. Następnie w dniach 20 lutego 2018 r., 7 czerwca 2018 r., 29 stycznia 2019 r. i 5 lipca 2019 r. powtórzył powyższe wezwanie. Dalej dopiero pismem z 18 listopada 2021 r. Starosta powiadomił skarżącego, że minął trzymiesięczny termin na odebranie pojazdu i wezwał do jego odbioru w terminie 14 dni oraz pouczył o skutkach nieodebrania pojazdu: wystąpieniu do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, kosztach związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania.
Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. sygn. akt I Ns 222/23, Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze orzekł przepadek pojazdu stanowiącego własność skarżącego na rzecz Powiatu Karkonoskiego. Postanowienie stało się prawomocne 23 czerwca 2023 r.
Zauważyć trzeba, że w myśl art. 130a ust. 10e u.p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wobec tego o tym, czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu dołożono należytej staranności i czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, orzekł już Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze w postanowieniu z 15 czerwca 2013 r. sygn. akt I Ns 222/23 opisanym powyżej. Za niezasadne zatem Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał zarzuty skargi dotyczące błędów w ustaleniu właściciela pojazdu na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast wysokość ustalonych kosztów przechowywania pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji bezpośrednio po usunięciu pojazdu nie zawiadomił skarżącego o tej okoliczności i nie pouczył o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie trzech miesięcy od daty usunięcia, do czego zobowiązuje treść art. 130a ust. 10 p.r.d. Zrobił to dopiero zawiadomieniem z 18 listopada 2021 r. (doręczonym stronie skarżącej 23 listopada 2021 r.), zatem po upływie czterech lat i czterech miesięcy, czyli długo po upływie trzymiesięcznego terminu od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.
W tym miejscu należy wskazać, że chociaż Starosta nie jest związany żadnym końcowym terminem w zakresie poinformowania skarżącego, że minął trzymiesięczny termin na odebranie pojazdu i wezwania do jego odbioru w terminie 14 dni oraz pouczeniu o skutkach nieodebrania pojazdu, to zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a., prowadząc postępowanie organ winien działać w sposób budzący zaufanie strony. Organ powinien tak prowadzić postępowanie aby czynności związane z orzeczeniem przepadku pojazdu i ustaleniem opłaty za jego przechowanie dokonywane były bez zbędnej zwłoki. Koszty obciążające skarżącego muszą być uzasadnione, a więc skarżący winien ponieść koszty będące normalnym następstwem jego nagannego zachowania.
W wyżej opisanych okolicznościach sprawy organ powinien wyjaśnić, czy powiadomienie skarżącego o usunięciu pojazdu i skutkach jego usunięcia po upływie ponad czterech lat od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, przyczyniło się do zwiększenia należności za przechowywanie pojazdu.
Prawidłowa interpretacja przepisu art. 130a ust. 10h p.r.d. powinna bowiem prowadzić do wniosku, że do kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążających właściciela tego pojazdu nie można zaliczyć takich kosztów, które spowodowane były zaniechaniem dokonania stosownych czynności przez organ administracji. Trzeba bowiem zauważyć, że pojazd usunięto z drogi 9 sierpnia 2017 r. a powiadomienie skarżącego, że minął trzymiesięczny termin na odebranie pojazdu i wezwanie do jego odbioru oraz pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu nastąpiło dopiero 18 listopada 2021 r., co niewątpliwie wpłynęło na naliczenie kosztów przechowywania usuniętego pojazdu.
Organ II instancji oceniając ustalone koszty powinien w takiej sytuacji uwzględnić dynamikę działań organu I instancji i rozważyć czy za okres od 9 sierpnia 2017 r. do 18 listopada 2021 r. zasadne jest naliczanie kosztów przechowywania usuniętego pojazdu.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w wyroku i wydając orzeczenie w sprawie weźmie pod uwagę zawarte w wyroku wskazania.