III RN 118/97

Sąd Najwyższy1998-02-13
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
opłata skarbowaterminwpis sądowyPolska Pocztaprzelew bankowyNSASąd Najwyższyrewizja nadzwyczajnakoszty sądowe

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA odrzucające skargę z powodu rzekomego uchybienia terminowi wpłaty, uznając, że wpłata została dokonana w terminie, a opóźnienie wynikało z błędów poczty lub banku.

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Podskarbińskiego Towarzystwa Finansowego "S." Sp. z o.o. z powodu rzekomego uiszczenia wpisu sądowego po terminie. Towarzystwo wykazało jednak, że wpłata została dokonana w terminie przez polską pocztę, a opóźnienie w jej zaksięgowaniu wynikało z pomyłki poczty lub banku. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną, argumentując, że strona nie powinna ponosić konsekwencji błędów innych podmiotów. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną i uchylił zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła skargi Podskarbińskiego Towarzystwa Finansowego "S." Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wyznaczając siedmiodniowy termin. Skarżący dokonał wpłaty w terminie, korzystając z usług Polskiej Poczty, co potwierdził urzędowy dokument. Mimo to, NSA odrzucił skargę, uznając, że wpłata wpłynęła na konto sądu po terminie, opierając się na dacie wpływu polecenia przelewu do NBP, które wskazywało na pomyłkę w odbiorcy (Sąd Rejonowy zamiast NSA). Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną, podnosząc, że NSA nie wziął pod uwagę dowodu wpłaty dokonanej przez skarżącego w terminie przez pocztę. Argumentowano, że strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji błędów popełnionych przez pocztę lub bank, które spowodowały opóźnienie w zaksięgowaniu wpłaty na właściwym koncie. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, uznał, że datą uiszczenia opłaty jest data złożenia zlecenia przelewu w banku lub na poczcie, a potwierdzenie nadania wpłaty przez pocztę ma moc dokumentu urzędowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie NSA, uznając, że skarżący dochował terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uiszczenie opłaty sądowej przez wpłatę w jednostce "Polskiej Poczty" jest skuteczne dla zachowania terminu, a decydujące znaczenie ma data odnotowana na potwierdzeniu nadania wpłaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 45 ustawy o łączności, potwierdzenia nadania wpłat przyjmowanych przez jednostki "Polskiej Poczty" mają moc dokumentów urzędowych. W związku z tym, data widniejąca na takim potwierdzeniu jest datą uiszczenia opłaty, nawet jeśli doszło do opóźnienia w jej zaksięgowaniu na koncie sądu z winy poczty lub banku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Podskarbińskie Towarzystwo Finansowe "S." Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Podskarbińskie Towarzystwo Finansowe "S." Spółki z o.o.spółkaskarżący
Izba Skarbowa w W.organ_państwowyorgan
Urząd Skarbowy W.-P.organ_państwowyorgan
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.c. art. 16 § 1 i 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Skarga do NSA podlega odrzuceniu, jeżeli w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia opłaty nie została ona uiszczona.

u.NSA art. 36 § 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

W sprawach skarg do NSA stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

u.ł. art. 45

Ustawa o łączności

Potwierdzenia nadania wpłat przyjmowanych przez jednostki organizacyjne "Polskiej Poczty" mają moc dokumentów urzędowych.

Pomocnicze

u.NSA art. 59

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

KPA art. 57 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin dla dokonania należnej opłaty uważa się za zachowany, jeżeli strona przed jego upływem dokonała zlecenia przelewu należnej na rzecz sądu opłaty w polskim urzędzie pocztowym.

Konstytucja RP art. 236 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. Nr 43, poz.189 art. 10

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłata dokonana przez Polską Pocztę w terminie, potwierdzona dokumentem urzędowym, jest skuteczna dla zachowania terminu. Strona nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia w zaksięgowaniu wpłaty spowodowane błędami poczty lub banku.

Odrzucone argumenty

Skarga powinna zostać odrzucona, ponieważ wpłata wpisu sądowego nastąpiła po terminie, co potwierdza data wpływu polecenia przelewu do NBP.

Godne uwagi sformułowania

decydujące znaczenie dla oceny zachowania siedmiodniowego terminu [...] ma data odnotowana na dowodzie potwierdzenia nadania wpłaty, który ma moc dokumentu urzędowego skarżący w żadnym razie nie może być obciążony skutkami prawnymi powstałego opóźnienia dokonania przelewu

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Józefowicz

członek

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wpłat dokonywanych przez pocztę i zasady odpowiedzialności za opóźnienia w księgowaniu wpłat sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wpłat dokonywanych przez pocztę i interpretacji terminów w postępowaniu przed NSA w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe dokumentowanie wpłat i jak sądy podchodzą do błędów proceduralnych wynikających z działania osób trzecich (poczta, bank). Jest to praktyczny przykład dla prawników i przedsiębiorców.

Błąd poczty kosztowałby firmę utratę prawa do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność za opóźnienia w wpłatach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 13 lutego 1998 r. III RN 118/97 Jeżeli uiszczenie opłaty sądowej następuje przez wpłatę w jednostce or- ganizacyjnej "Polskiej Poczty", decydujące znaczenie dla oceny zachowania siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) ma data odnotowana na dowodzie potwierdzenia nadania wpłaty, który ma moc dokumentu urzędowego (art. 45 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności, jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 ze zm.). Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 1998 r. sprawy ze skargi Podskarbińskiego Towarzystwa Finansowego "S." Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 12 grudnia 1996 r. [...] w przedmiocie wymiaru opłaty skar- bowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Podskarbińskie Towarzystwo Finansowe „S.” Sp. z o.o. wniosło do Naczel- nego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 12 grudnia 1996 r. [...], która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-P. z dnia 5 sierpnia 1996 r. [...] w przedmiocie opłaty skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi i równocześnie pouczył go, że nieuiszczenie wpisu w terminie sied- - 2 - miodniowym od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 lutego 1997 r. W dniu 25 lutego 1997 r. skarżący dokonał wpłaty należnej kwoty tytułem wpisu na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 czerwca 1997 r. odrzucił skargę na podstawie art.16 ust.3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz.110 ze zm.) w związku z art.36 ust.3 i art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) stwierdzając, że wpłatę należnej tytułem wpisu sądowego kwoty uiszczono na rzecz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero w dniu 21 kwietnia, a więc po upływie siedmiodniowego terminu dla jej wniesienia. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył w dniu 17 grudnia 1997 r. rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu rażące naruszenie prawa przez obrazę art.1 Przepisów Konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art.77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawo- dawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz.426 ze zm.) a także art.16 ust.3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz.110 ze zm.) w związku z art.36 ust.3 i art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) oraz na podstawie art.57 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazanie sprawy temu Są- dowi do merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej pod- niesiono w szczególności, że jest poza sporem, iż skarżącemu doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przezeń skargi w dniu 19 lutego 1997 r.. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że skarżący uiścił wpis sądowy od skargi dopiero w dniu 21 kwietnia 1997 r., biorąc pod uwagę datę wpływu tej kwoty do Narodowego Banku Polskiego polecenia przelewu kwoty powyższego wpisu. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że na wymie- nionym poleceniu przelewu nie skarżący figuruje jako dłużnik, lecz Sąd Rejonowy dla m. St. Warszawy w Warszawie, a tytuł przelewu określono jako: „mylnie dokonana - 3 - wpłata przez Podskarbińskie Towarzystwo Finansowe „S.” Sp. z o.o. w sprawie [...]”. Tymczasem kserokopia potwierdzenia dokonania wpłaty, którym dysponuje skarżący, dowodzi, że wpłata została dokonana przez skarżącego już w dniu 25 lu- tego 1997 r. na rzecz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i z prawid- łowym wskazaniem numeru konta bankowego tego Sądu [...], to jest z takim samym numerem konta jaki został wskazany na wspomnianym poleceniu przelewu z dnia 21 kwietnia 1997 r. Na tej podstawie można wnioskować, że w niniejszej sprawie doszło do pomyłkowego przekazania prawidłowo dokonanej przez skarżącego wpłaty wpisu sądowego na konto Sądu Rejonowego dla m. St. Warszawy, zamiast na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z winy pracowników poczty lub pracowników banku, a z tego powodu strona postępowania nie może ponosić kon- sekwencji prawnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1995 r., ARN 25/95, OSNAPiUS 1995 nr 23 poz.284). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Stosownie do postanowienia art.36 ust.3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) w sprawach skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stosować odpowiednio prze- pisy ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.). Na tej podstawie, zgodnie z dyspozycją art.16 ust.1 i ust.3 tej ustawy, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuce- niu, jeżeli w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wnoszącemu skargę wezwa- nia do uiszczenia należnej opłaty opłata ta nie została uiszczona. Wedle utrwalonego w orzecznictwie sądowym poglądu prawnego, jeżeli opłata taka następuje w drodze przelewu bankowego, przyjmuje się, że datą uiszczenia opłaty jest data złożenia przez stronę w banku zlecenia dokonania przelewu na rzecz sądu (por. postano- wienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1970 r., II CZ 20/70; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1978 r., IV PZ 59/78; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1980 r., I CZ 88/80; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 1995 r., III ARN 27/95, OSNAPiUS 1996 nr 3, poz.40). Należy przyjąć, - 4 - że dotyczy to także wpłat dokonywanych na bankowe konta czekowe w jednostkach organizacyjnych państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Polska Poczta”, skoro w myśl wyraźnego postanowienia art.45 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 117, poz.564 ze zm.) potwier- dzenia nadania wpłat przyjmowanych przez jednostki organizacyjne „Polskiej Poczty”, także w wypadku świadczonych przez nie tzw. niektórych usług bankowych, „mają moc dokumentów urzędowych”. Stosownie do postanowienia art.57 § 5 KPA w związku z art.59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, obowiązuje zasada, w myśl której termin dla dokonania należnej opłaty uważa się za zachowany, jeżeli strona przed jego upływem dokonała zlecenia przelewu należnej na rzecz sądu opłaty w polskim urzędzie pocztowym. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że w dniu 19 lutego 1997 r. do- ręczono skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wniesionej do Na- czelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący przedstawił w toku postę- powania urzędowe potwierdzenie, że w dniu 25 lutego 1997 r., czyli z zachowaniem siedmiodniowego terminu ustawowego, dokonał w jednostce organizacyjnej „Polskiej Poczty” wpłaty należnej kwoty tytułem wpisu od skargi na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując również prawidłowo numer konta bankowego tego Sądu [...] (numer ten widnieje na wydanym skarżącemu potwier- dzeniu wpłaty). Jeżeli więc nie została podważona wiarygodność wydanego przez jednostkę organizacyjną „Polskiej Poczty” potwierdzenia dokonanej przez skarżące- go w określonym terminie wpłaty, a mimo to wpłata ta wpłynęła na konto Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero w dniu 21 kwietnia 1997 roku, to niezależnie od przyczyn, które spowodowały opóźnienie dokonania przelewu ban- kowego kwoty wpisu, skarżący w żadnym razie nie może być obciążony skutkami prawnymi powstałego opóźnienia dokonania przelewu (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1995 r., ARN 25/95, OSNAPiUS 1995 nr 23 poz.284). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art.236 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz.483) oraz art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo - 5 - o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189) w związku z art.393 13 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI