III SA/Wr 193/25

III SA/Wr 193/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 83 ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2025 r. Nr SKO 4320.8.2025 w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. N. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 19 lutego 2025 r. nr SKO.4320.8.2025 uchylająca - decyzję Starosty Trzebnickiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 5 listopada 2024 r. nr KM.5421.24.2024 orzekającą o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę (stronę) działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów i skreślająca przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Starostę Trzebnickiego – i orzekająca o zakazie przedsiębiorcy (strony) wykonywania działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów.
Z akt sprawy wynika, że Starosta Trzebnicki w dniu 7 września 2006 r. wydał na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej: u.p.r.d.) stronie uprawnienia diagnosty nr [...]. W dniu 27 sierpnia do organu I instancji wpłynął prawomocny wyrok S. z dnia [...] r. sygn. akt [...], na podstawie którego skarżący, będąc diagnostą upoważnionym do dokonywania badań technicznych pojazdów dopuszczających pojazdy do ruchu, został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 271 § 1 kk polegającego na poświadczeniu w dniu 22 kwietnia 2023 r. nieprawdy, co do stanu technicznego pojazdu marki [...], nr rej. [...], dopuszczając przedmiotowy pojazd do ruchu w stanie zagrażającym bezpośrednio bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Organ I instancji po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z dnia 5 listopada 2024 r. orzekł na podstawie art. 83 ust. 3 pkt 3, art. 83b ust. 2 pkt3 lit. c i ust. 2a u.p.r.d. o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę - stronę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów i skreślająca przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Starostę Trzebnickiego. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na ww. wyrok S. i wskazał, że zgodnie z art. 83 ust.3 pkt 3 u.p.r.d. stację kontroli pojazdów może prowadzić przedsiębiorca, który nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom. Po uprawomocnieniu się ww. wyroku Sądu przedsiębiorca przestał spełniać warunek braku skazania przedsiębiorcy prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom. W ocenie tut. organu, - stwierdzone wyrokiem Sądu karnego poświadczenie w dowodzie rejestracyjnym nieprawdy i dopuszczenie pojazdu do ruchu w stanie zagrażającym bezpośrednio bezpieczeństwu w ruchu drogowym - stanowi rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 83b ust. 2 pkt 3 lit. c.
Nie uwzględnił Starosta wniosków dowodowych strony, argumentując że nie mogą one podważyć i znieść ustaleń wydanego w sprawie wyroku karnego. Nie uwzględnił również Starosta wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny dotyczącego art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., wskazał organ, że przepis ten nie jest w sprawie stosowany.
SKO w wyniku rozpoznania odwołania strony zaskarżoną decyzją orzekło o zakazie przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Podkreślił organ II instancji, że poza sporem jest, że skarżący - przedsiębiorca prowadzący stację kontroli pojazdów, będąc diagnostą upoważnionym do dokonywania badań technicznych pojazdów, został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 271 § 1 kk. Z prawomocnego wyroku S. z dnia [...] r. [...] bezsprzecznie wynika, że strona jako uprawniony diagnosta wystawiła dokument w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z wynikiem pozytywnym, dokonując tym samym wpisu do dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki [...] nr rej.: [...], czym poświadczyła nieprawdę co do stanu technicznego pojazdu i dopuściła wspomniany pojazd do ruchu w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zaznaczył organ, że czyn opisany w art. 271 § 1 kk znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, co niewątpliwe obliguje do traktowania go jako przestępstwa przeciwko dokumentom, o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 3 u.p.r.d.
Podzielił organ odwoławczy stanowisko Starosty, że skoro zgodnie z art. 83 ust. 3 pkt 3 u.p.r.d. stację kontroli pojazdów może prowadzić przedsiębiorca, który nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom (dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej), to fakt skazania za popełnienie czynu z art. 271 § 1 kk stanowi rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, o jakim stanowi art. 83b ust. 2 pkt 3 lit. c) u.p.r.d. Zdaniem SKO uzasadnione jest stwierdzenie, że fakt skazania przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów za poświadczenie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nieprawdy co do badań technicznych i tym samym naruszenie bezwzględnego wymogu niekaralności (art. 83 ust. 3 pkt 3) świadczy o rażącym naruszeniu warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. A niewątpliwym celem badań technicznych pojazdów jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego i w konsekwencji obowiązek prawidłowego wykonywania tych badań jest oczywisty. Poświadczenie w tym zakresie nieprawdy pozostaje w sprzeczności z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości wymogiem niekaralności - przewidzianym art. 83 ust. 3 pkt 3 ustawy.
Dalej organ II instancji ocenił, że niewydanie przez Starostę postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania nie może być kwalifikowane jako uchybienie prawu strony do wniesienia zażalenia, ponieważ ewentualne zaskarżenie postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania mogłoby mieć miejsce dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie, co w sprawie nastąpiło.
Jako uzasadnione oceniło SKO stanowisko Starosty o nieuwzględnieniu wniosku o zawieszenie postępowania, ponieważ w skardze do Trybunału nie poddano w wątpliwość zgodności z Konstytucją art. 83b ust. 2 pkt 3 lit. c i/lub art. 83 ust. 3 pkt 3 u.p.r.d. Podobnie jako uzasadnione ocenił organ odwoławczy nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę.
Uchylenie decyzji Starosty i orzeczenie co do istoty sprawy, organ II instancji uzasadnił tym, że art. 83 b ust. 2 pkt 3 u.p.r.d. przewiduje, że starosta wydaje decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów, skreślając przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej (...) i z brzmienia tego przepisu wynika, że rozstrzygnięciu wskazanego organu pozostawiono jedynie kwestię zakazu wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej, a skreślenie przedsiębiorcy z prowadzonego przez starostę rejestru jest jedynie następstwem orzeczonego zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.
W skardze do Sądu strona wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postepowania, zarzuciła naruszenie konstytucyjnej reguły państwa prawnego tj. art. 2 Konstytucji RP, z której wywodzi się zakaz wielokrotnego karania za ten sam czyn, zważywszy że w niniejszej sprawie skarżący został ukarany w postępowaniu administracyjnym podwójną surową sankcją za ten sam czyn, mianowicie - po pierwsze Starosta Trzebnicki wydał decyzję w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnienia diagnosty o numerze [...] do wykonywania badań technicznych, oraz - po drugie Starosta Trzebnicki wydał decyzję o zakazie prowadzenia przez stronę podstawowej stacji kontroli pojazdów [...] i skreśleniu strony z rejestru działalności prowadzonego przez starostę.
W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że wydano wobec niej dwie decyzje, nakładające dwie różne dotkliwe sankcje, które dotyczą dokładnie tego samego zdarzenia i tego samego postępowania skarżącego. A Konstytucja RP w artykule 2 zawiera regułę państwa prawnego, z której wywodzi się zakaz wielokrotnego karania za ten sam czyn. Podwójna sankcja prowadzi także do naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa i do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji RP), gdyż skarżący został potraktowany przez organ administracyjny, jako dwa różne podmioty - jako przedsiębiorca i jako diagnosta, a przecież jest to cały czas ta sama osoba, której to samo zachowanie zostało wielokrotnie oddzielnie ocenione. Nałożenie się statusu przedsiębiorcy i diagnosty nie może stanowić uprawnienia dla władzy publicznej do podwójnego karania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji.
Sąd postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r. odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy zasadności orzeczenia o zakazie przedsiębiorcy -stronie, wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów na podstawie art. 83b ust. 2 pkt 3 lit. c) u.p.r.d.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 83b u.p.r.d. Nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (ust.1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta: wydaje decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów, skreślając przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej, jeżeli przedsiębiorca: rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów (ust. 2 pkt 3 lit. c).
Z kolei art. 83 ust. 3 pkt 3) u.p.r.d. przewiduje, że Stację kontroli pojazdów może prowadzić przedsiębiorca, który: nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej.
Sąd jako uzasadnione ocenia stanowisko SKO, że w sprawie skarżący – przedsiębiorca prowadzący stację kontroli pojazdów rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, ponieważ został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko dokumentom.
Z akt sprawy wynika, że skarżący, będąc diagnostą upoważnionym do dokonywania badań technicznych pojazdów, został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 271 § 1 kk. Z prawomocnego wyroku S. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, że skarżący, jako uprawniony diagnosta wystawił dokument w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z wynikiem pozytywnym, dokonując tym samym wpisu do dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki [...] nr rej.: [...], czym poświadczył nieprawdę co do stanu technicznego pojazdu i dopuścił wspomniany pojazd do ruchu w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Ww. czyn z art. 271 § 1 kk znajduje się w rozdziale zatytułowanym Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, a zatem stanowi przestępstwo, o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 3 u.p.r.d.
W ocenie Sądu skarżący nie został podwójnie ukarany za ten sam czyn. Odrębną kwestią pozostaje bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w formie stacji kontroli pojazdów i odrębną kwestią jest posiadanie uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Uprawnieni diagności stanowią wymagany personel diagnostyczny na stacjach kontroli pojazdów. W sprawie skarżący jednocześnie występował w roli podmiotu – przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów i w roli diagnosty – podmiotu uprawnionego do wykonywania badań technicznych pojazdu, przy czym w każdym z przypadków podlegał odrębnym wymogom prawnym i odrębnym skutkom ich naruszenia.
Względem strony została wydana decyzja SKO z dnia 19 lutego 2025 r. nr SKO.4322.9.2025 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Trzebnickiego z dnia 20 listopada 2024 r. nr KM.5421.25.2024 orzekającą o cofnięciu stronie uprawnienia diagnosty o numerze [...] do wykonywania badań technicznych na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., ponieważ skarżący posiadający uprawnienia diagnosty wydał zaświadczenie z wynikiem pozytywnym o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym, ponieważ pojazd posiadał usterki, które bezpośrednio zagrażały bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Natomiast orzeczenie o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów jest następstwem braku spełnienia przesłanki niekaralności z art. 83 ust. 3 pkt 3 u.p.r.d. Orzeczenie o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów nastąpiło z uwagi na rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów w postaci naruszenia warunku niekaralności – skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko dokumentom.
Zauważyć również trzeba, że problematyka sprawy wchodzi w zakres regulacji z zakresu europejskiej polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z Tytułem VI TRANSPORT art. 90 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Rzym.1957.03.25. (Dz.U.2004.90.864/2 z dnia 2004.04.30, dalej: TFUE) cele Traktatów, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszym tytule, są realizowane w ramach wspólnej polityki transportowej, a art. 91 ust. 1 lit. c) TFUE stanowi, że w celu wykonania artykułu 90 i z uwzględnieniem specyficznych aspektów transportu Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, ustanawiają: c) środki pozwalające polepszyć bezpieczeństwo transportu.
W ramach realizacji ww. celów UE przyjęła m.in. pakiet środków nazywany "pakietem dotyczącym zdatności do ruchu drogowego", na który składają się również regulacje dotyczące okresowych badań zdatności do ruchu drogowego – aktualnie obowiązuje dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE (Dz.U.UE.L.2014.127.51 z dnia 2014.04.29, dalej: dyrektywa 2014/45/UE). Dyrektywa określa minimalne wymagania niezbędne w zakresie badań technicznych pojazdów, jakie winny wprowadzić państwa członkowskie UE. Przepisy unijne wymagają, aby badanie zdatności do ruchu drogowego przez przewidziane podmioty było nadzorowane bezpośrednio przez państwo.
W dyrektywie 2014/45/UE w motywie 3 dyrektywy wskazano, że badania okresowe pojazdów powinny stanowić główne narzędzie zapewniania zdatności do ruchu drogowego. Motyw 32 stanowi, że stacje kontroli pojazdów powinny zapewniać obiektywność i wysoką jakość badań technicznych pojazdów. Aby spełnić minimalne wymogi dotyczące zarządzania jakością, stacje kontroli pojazdów powinny zatem spełniać wymogi określone przez upoważnione państwo członkowskie, a motyw 36 stanowi, że aby zapewnić trwałe utrzymanie wysokiej jakości badań, państwa członkowskie powinny ustanowić system zapewnienia jakości, który obejmuje proces wydawania zezwoleń na prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego, ich nadzoru oraz cofania, zawieszania lub anulowania. Ponadto w ww. dyrektywie w art. 21 przewidziano, że państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszej dyrektywy oraz przyjmują wszystkie środki niezbędne do zapewnienia ich wdrożenia. Sankcje te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące.
W sprawie skarżący -przedsiębiorca naruszył warunki przewidziane dla działalności polegającej na prowadzeniu stacji kontroli pojazdów, która to działalność z uwagi na jej szczególny charakter i znaczenie dla polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego UE jest regulowana i kontrolowana przez państwo.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 141 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.