III SA/Wr 189/25

III SA/Wr 189/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2025 r. nr SKO 4320.1.2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Oławskiego z dnia 18 grudnia 2024 r. nr KM.5422.1.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącego 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 lutego 2025 r. oznaczoną numerem SKO 4320.1.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej SKO, Kolegium, organ II instancji) działając na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Starosty Oławskiego (dalej organ I instancji, Starosta) z 18 grudnia 2024 r. (nr KM.5422.1.2024.) o cofnięciu M. D. (dalej skarżącemu, diagnoście, stronie) uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W uzasadnieniu decyzji SKO we Wrocławiu wskazało, że organ I instancji na podstawie art. 104 k.p.a., art. 84 ust.3 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze. zm. dalej ustawa, u.p.r.d.), cofnął skarżącemu uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów ponieważ skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], zasilanego gazem LPG w sposób nieprawidłowy.
Organ II instancji przypomniał, że cofnięcie uprawnień diagnoście jest konsekwencją ustaleń kontroli przeprowadzonej w stacji kontroli pojazdów, zatrudniającej M. D. Wyjaśniono, że "(...) zespół kontrolujący w trakcie kontroli stwierdził, iż diagnosta Pan M. D. przeprowadził 12 września 2023 r. o godz. 14:33 z wynikiem pozytywnym okresowe badanie techniczne pojazdu marki V., nr rej. [...] (...) zasilanego gazem LPG, pomimo tego, że w pozwoleniu czasowym serii [...] numer [...] dla ww. pojazdu nie było adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem LPG". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że diagnosta przyznał się do dopuszczenia się zarzucanej mu nieprawidłowości stanowiącej podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W swoich wyjaśnieniach z 23 lutego 2024 r. diagnosta wskazał, że: "w trakcie przeprowadzonego badania nr [...]/[...]/[...]/[...] z dnia 12 września 2023 r. mając na biurku dowód rejestracyjny (próbny) omyłkowo przeczytałem zapis w adnotacjach obok pieczątki z Wydziału Komunikacji. A zatem zamiast przeczytać HAK i VAT1 ja przeczytałem GAZ i VAT1 i dlatego badanie wykonałem z wynikiem pozytywnym. Nadmienię, że wszystkie czynności podczas badania technicznego wykonałem prawidłowo. Mając przed sobą Decyzję nr KM.5410.11264.2023.BS ze Starostwa w Oławie o rejestracji pojazdu, a także Protokół nr TDT/31/ZTZ T4B 0319/22/BOR ważny do 23.06.2023r. i Decyzję TDT/31/ZTZ T4B 0319/22/BOR ważną do 23 czerwca 2032 r. przeprowadziłem badanie pojazdu wraz ze sprawdzeniem butli razem z instalacją gazową. Wpisałem informacje uzyskane z Protokołu i Decyzji potwierdzone danymi z butli gazowej. W/w sytuacja jest to tylko i wyłącznie moją niezamierzoną pomyłką, która w żaden sposób nie wpłynęła na proces wykonywania przeze mnie badania technicznego pojazdu. W przyszłości zobowiązuję się do bardziej skrupulatnej kontroli dokumentów pojazdu".
Organ II instancji uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie przywołał treść: art. 84 ust. 3 u.p.r.d., § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, ust. 4, ust. 5 § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm. dalej rozporządzenie).
Kolegium podkreśliło, że organy administracji są związane konstytucyjną i kodeksową zasadą praworządności (por. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.), w myśl której organy administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a w tym oczywiście mają obowiązek stosować przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a analiza treści art. 84 ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest tylko i wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. W konsekwencji organ II instancji przyjął, że strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy, czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż żaden przepis ustawy - przy określeniu konsekwencji tego naruszenia - nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia. Podobnie, jak żaden przepis tej ustawy nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia (nie przewidziano za nie żadnej innej sankcji niż cofnięcie uprawnień).
W opinii organu II instancji decyzja Starosty odpowiada przepisom prawa, gdyż diagnosta mając w ręku pozwolenie czasowe pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], a przed sobą ten pojazd, który wyposażony był w instalację do zasilania gazem powinien był m.in. dokonać porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w pozwoleniu czasowym i w momencie stwierdzenia braku adnotacji w tym dokumencie o przystosowaniu go do zasilania gazem określić wynik tego badania jako negatywny, czego jednak nie uczynił. Kolegium zauważyło, że w znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu okresowym opisanego pojazdu M. D. zamieścił w sposób wyraźny informację o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem.
Postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r. Kolegium wstrzymało wykonanie własnej decyzji.
Z decyzją samorządowego Kolegium we Wrocławiu nie zgodził się diagnosta wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 84 ust. 3 ustawy, b) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 ustawy z zw. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) naruszenie art. 1 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., b) naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., c) naruszenie art. 107§ 3 k.p.a.
Wskazując na powyższe zarzuty strona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I instancji, tj. wydanej z upoważnienia Starosty Oławskiego decyzji Naczelnika Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Oławie z dnia 18 grudnia 2024r. (KM.5422.1.2024) cofającej M. D. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych o nr [...]/[...]/[...] oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skarżący podkreślił, że przeprowadził badania techniczne w oparciu o pozwolenie czasowe wydane dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], w którym ostatecznie nie znalazła się adnotacja o posiadanej instalacji, dokonał jednak sprawdzenia wszelkich wymaganych dokumentów, w tym m.in. objęcie dozorem zbiornika instalacji gazowej, w którą był wyposażony ten pojazd, stwierdzając, że był bezpieczny, dokumenty do gazu były kompletne i ważne, a instalacja gazowa była w pełni sprawna. Natomiast brak adnotacji w pozwoleniu czasowym stanowiło w opinii strony niejako omyłkę pisarską spowodowaną błędnym odczytaniem adnotacji urzędowych, na których znajdowały się zapisy HAK i VAT1, błędnie odczytane przez diagnostę jako GAZ i VAT1. Diagnosta podkreślił, że kontrolowany samochód był w pełni sprawny, posiadał wszelkie wymagane dokumenty w tym potwierdzające prawidłowość montażu instalacji gazowej - homologacji oraz sprawności zbiornika gazu, tj. ważny Protokół i Decyzję Transportowego Dozoru Technicznego z datą ważności do dnia 23 czerwca 2032 r. obu tych dokumentów, co skarżący wnikliwie zweryfikował i potwierdziła w toku wykonywanych przez siebie czynności kontrolnych, co też potwierdził w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu okresowym pojazdu, wskazując w sposób wyraźny informację o przystosowaniu go do zasilania gazem. W dalszej kolejności strona wskazała, że właściciel kontrolowanego pojazdu zgłosił się na ww. badanie techniczne z pozwoleniem czasowym, a dowód rejestracyjny samochodu odebrany został dopiero po ww. badaniu technicznym. Dowód rejestracyjny nie został wydany właścicielowi, ponieważ przedawniły się badania techniczne, przez co właściciel został skierowany do Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdu celem wykonania okresowego badania technicznego. Po przeprowadzeniu ww. badania, odebrał w 12 września 2023 r. dowód rejestracyjny w wydziale komunikacyjnym Starostwa Powiatowego. Zgodnie z informacjami skarżącego, tego samego dnia, właściciel kontrolowanego samochodu chciał także uzupełnić w nowo odebranym dowodzie rejestracyjnym adnotację o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem - instalacji gazowej LPG, jednakże w związku z faktem, że nie posiadał przy sobie oryginału faktury VAT za jej montaż - nie uzyskał stosownego wpisu, a uzyskał ją dopiero 13 września 2023 r., po tym jak pojawił się ponownie w urzędzie, przedkładając niezbędne dokumenty oraz oryginał faktury VAT - konsekwencją była adnotacja "GAZ" z 13 września 2023 r.
W przedmiotowej sprawie, w opinii strony, organy administracji, nie dokonały wnikliwego rozważenia wszelkich aspektów sprawy, w tym także oceny stopnia naruszenia prawa przez diagnostę oraz zasadności podanych przez stronę wyjaśnień co do powodów wystąpienia nieprawidłowości. W opinii skarżącego, organy nie tylko nie wzięły pod uwagę wyjaśnień diagnosty, a wręcz je całkowicie pominęły nie dając im właściwego dla ich doniosłości i istotności znaczenia. Tymczasem decyzja starosty w tym zakresie jest i o skutkach równoważna orzeczeniu przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu lub pełnienia funkcji. Strona podkreśliła, że ten rodzaj sankcji nie różni się zbytnio od sankcji kryminalnych. Implikuje to stosowanie zasady, że wątpliwości winny być rozstrzygnięte na korzyść obwinionego. Zdaniem skarżącego tego rodzaju sankcja jest niewątpliwie bardzo dotkliwa i powinna być zarezerwowana dla drastycznych naruszeń przez diagnostę prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w tej sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej p.p.s.a.) umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Materialnoprawną podstawą decyzji podjętych przez organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 81 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy właściciel pojazdu samochodowego jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi. Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (art. 81 ust. 5). Zgodnie z art. 81 ust. 11 pkt 3 u.p.r.d. niezależnie od badań, o których mowa w ust. 3-5, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem. Przepis art. 81 ust. 12 ustawy stanowi, że badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu (art. 82 ust. 1 u.p.r.d.). Uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu. Badanie techniczne przeprowadza się po uiszczeniu przez właściciela lub posiadacza pojazdu opłaty za przeprowadzenie badania technicznego i opłaty ewidencyjnej, w podstawowej lub okręgowej stacji kontroli pojazdów (art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r.d.). Nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (art. 83b ust. 1 u.p.r.d.). Po myśli art. 83b ust. 2 pkt 1 lit. a-c u.p.r.d. w ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3 (lit. a) u.p.r.d., prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów (lit. b), prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (lit. c).
Z kolei – jak dalej wyjaśnił – zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Stosownie do treści art. 84 ust. 2 u.p.r.d. starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny. Jak stanowi art. 84 ust. 3 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1), wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (pkt 2). W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 83 ust. 4 u.p.r.d.).
Szczegółowe zasady dotyczące wykonywania badań technicznych unormowane zostały w przepisach Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm., dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze powołanego aktu zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje m.in. identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym. W myśl § 2 ust. 4 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia badania) stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy: 1) usterki drobne - usterki techniczne niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska; 2) usterki istotne - usterki techniczne mogące naruszać bezpieczeństwu ruchu drogowego i ochrony środowiska; 3) usterki stwarzające zagrożenie - usterki stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub ochrony środowiska w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, niezależnie od okoliczności. W przypadku gdy w pojeździe nie stwierdzono żadnych usterek lub stwierdzono usterki drobne, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego pojazdu jako pozytywny (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu określa wynik badania technicznego jako negatywny (§ 6 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia). W przypadku popełnienia oczywistej omyłki w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu uprawniony diagnosta zatrudniony w stacji kontroli pojazdów, która przeprowadziła badanie techniczne pojazdu, prostuje ją w rejestrze, wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów oraz wydaje nowe zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (§ 9 pkt 1 rozporządzenia). Wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 10.5 kolumna 3 lit. d tabeli zawartej w Dziale I Załącznika nr 1 do rozporządzenia za nieprawidłowość skutkującą uznaniem stanu technicznego za niezadowalający - w odniesieniu do pojazdu przystosowanego do zasilania gazem - uznaje się brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Wytyczne dotyczące usterek zawarte w kolumnie 4 tabeli określają tego rodzaju nieprawidłowość jako usterkę istotną.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko, że art. 84 ust. 3 u.p.r.d. jako przepis o charakterze sankcyjnym powinien być stosowany w sposób ścisły (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II GSK 87/09, lex nr 573546). Orzeczenie to należy rozumieć w ten sposób, że cofnięcie diagnoście uprawnień do dokonywania badań technicznych pojazdów powinno mieć miejsce w sytuacji niebudzącego wątpliwości zaistnienia jednej z przesłanek ustawowych. Biorąc pod uwagę, że celem wprowadzonych regulacji jest eliminacja z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm, a w konsekwencji eliminacja wynikających stąd zagrożeń.
Decyzja o cofnięciu uprawnień diagnoście do badań technicznych pojazdów musi być poprzedzona każdorazowym dokonaniem oceny, czy występujące w danej sprawie uchybienia mogą dawać podstawę do zastosowania sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 84 ust. 3 ustawy, a to zawsze wymaga zindywidualizowanej oceny, czy stwierdzone podczas kontroli przez organ administracji publicznej nieprawidłowości rzeczywiście były tego rodzaju, że obiektywnie mogły stanowić podstawę wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście, a ocena ta jest i musi być odnoszona do treści, wagi i znaczenia obowiązków, którym diagnosta uchybił wykonując powierzone zadania, które są istotne z punktu widzenia potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz eliminowania i ograniczania ryzyk z ruchem tym związanych. Tym bardziej, że skutek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do badań technicznych pojazdów pociąga za sobą niemożność wydania przez organ osobie zainteresowanej ponownego uprawnienia wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnień stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 u.p.r.d.). Przepis nie wprowadza żadnych rozróżnień mających na celu zróżnicowanie stopnia winy i tym samym zróżnicowania sankcji. W myśl art. 84 ust. 3 u.p.r.d. cofnięcie uprawnień diagnoście jest obligatoryjne, niezależnie od stopnia przewinienia i jego rodzaju. Przepis ten nie daje żadnych uprawnień do miarkowania konsekwencji. Dlatego tego rodzaju sankcja jest bardzo dotkliwa i powinna być zarezerwowana dla drastycznych naruszeń obowiązków przez diagnostę, gdyż decyzja starosty w tym zakresie jest w skutkach równoważna orzeczeniu przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu lub pełnienia funkcji (wyrok NSA z 31 sierpnia 2006 r. sygn. I OSK 1151/05 Lex nr 275441). Należy podzielić wypowiadany w literaturze przedmiotu pogląd, że "bez istnienia dostatecznie zróżnicowanego zespołu sankcji trudno byłoby przecież wyobrazić sobie normalne funkcjonowanie regulacji administracyjnoprawnej" (Z. Kmieciak: ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000 str. 122).
Rozstrzygając niemniejsza sprawę Sąd wziął pod uwagę, treść dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylające dyrektywę 2009/40/WE (Dz. UE.L.20154.127.51, dalej dyrektywa 2014/45/UE). Biorąc pod uwagę treść art. 23 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE, termin implementacji dyrektywy upłynął z 20 maja 2017 r. Prawodawca unijny zauważył w jej punkcie 11, że w "Unii przyjęto szereg norm technicznych i wymogów dotyczących bezpieczeństwa pojazdów. Należy zapewnić, za pomocą systemu okresowych badań zdatności do ruchu drogowego, aby pojazdy w dalszym ciągu spełniały normy bezpieczeństwa." W myśl art. 9 tej dyrektywy: "W przypadku jedynie drobnych usterek uznaje się, że badanie zostało przeprowadzone z wynikiem pozytywnym, usterki zostają usunięte, a pojazd nie wymaga ponownego badania 1. W przypadku poważnych usterek wynik badania uznaje się za negatywny. Państwo członkowskie lub właściwy organ decyduje o okresie, przez który dany pojazd może być użytkowany zanim wymagane będzie poddanie go ponownemu badaniu zdatności do ruchu drogowego. Ponowne badanie odbywa się w okresie określonym przez państwa członkowskie lub właściwy organ, lecz nie później niż dwa miesiące od pierwotnego badania 2. W przypadku niebezpiecznych usterek wynik badania uznaje się za negatywny. Państwo członkowskie lub właściwy organ mogą postanowić, że dany pojazd nie może być użytkowany na drogach publicznych oraz zatrzymać dopuszczenie do ruchu drogowego na czas określony, bez obowiązku ponownej rejestracji, do czasu usunięcia usterek i wydania nowego świadectwa zdatności do ruchu drogowego potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego 3."
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie art. 84 ust. 3 u.p.r.d. powinien być rozumiany, że diagnosta zostanie pozbawiony uprawnień zawodowych wyłącznie w sytuacji kiedy przeprowadziłby badanie techniczne pojazdu akceptując zaistnienie usterek (nieprawidłowości) poważnych i niebezpiecznych. Zgodnie z definicją ujętą w art. 7 ust. 2 dyrektywy 2014/45/UE usterki poważne to te, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pojazdu lub oddziaływać na środowisko lub stwarzać zagrożenie dla innych użytkowników dróg, lub inne istotniejsze niezgodności.; usterki niebezpieczne to te, które stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziaływujące na środowisko, które uzasadniają możliwość wydania przez państwo członkowskie lub jego właściwe organy zakazu użytkowania pojazdu na drogach publicznych. W myśl natomiast treści § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia przez usterki poważne rozumiemy usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; przez usterki niebezpieczne rozumiemy usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu pkt 3.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że diagnosta przeprowadził z wynikiem pozytywnym okresowe badanie techniczne pojazdu marki V., nr rej. [...], nr [...]: [...] zasilanego gazem LPG, pomimo tego, że w pozwoleniu czasowym serii [...] numer [...] dla ww. pojazdu nie było adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem LPG. Nie jest również kwestionowany przez strony fakt, że kontrolowany samochód posiadał wszelkie wymagane dokumenty w tym zakresie potwierdzające prawidłowość montażu instalacji gazowej - homologacji oraz sprawności zbiornika gazu, tj. ważny Protokół i Decyzję Transportowego Dozoru Technicznego z datą ważności do dnia 23 czerwca 2032 r.
Takie działanie diagnosty zostało uznane, w myśl załącznika nr 1 pkt 10.5.d rozporządzenia za usterkę poważną i w konsekwencji Starosta cofnął diagnoście uprawnienia do badań technicznych pojazdów na 5 lat.
Oczywistym jest, że dyrektywa 2014/45/UE pozostawia państwom członkowskim swobodę w określaniu surowości kar, w myśl bowiem jej art. 1 ustanawia ona minimalne wymogi dotyczące systemu okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowanych na drogach publicznych. Zauważyć jednak należy, że art. 21 dyrektywy 2014/45/UE wskazuje, że Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszej dyrektywy oraz przyjmują wszystkie środki niezbędne do zapewnienia ich wdrożenia. Sankcje te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące, zakreśla ich granice. Zgodnie z wskazaną zasadą proporcjonalności forma i zakres działania Państwa Członkowskiego nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu. Celem wprowadzenia określonych standardów badań pojazdów jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach, zmniejszenie ilości wypadków na drogach powodujących obrażenia lub śmierć ofiar (zob. pkt 6 wstępu do dyrektywy 2014/45/UE).
W zał. nr 1 do dyrektywy 2014/45/UE została wskazana poszczególna ocena nieprawidłowości (usterek), których może dopuścić się diagnosta w trakcie badania technicznego pojazdu, z podziałem ich na rodzaje: drobne poważnie i niebezpieczne. Sąd zauważył, że usterka, która została stwierdzona przy wykonywaniu badań diagnostycznych samochodu wykonywanych przez skarżącego, tzn.- niezauważony przez diagnostę brak adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiednim dokumencie - nie została w nim w ogóle wymieniona.
W takiej sytuacji, zgodnie z treścią ust. 3 zał. nr 1 do dyrektywy 2014/45/UE zdanie 3: "Usterki niewymienione w niniejszym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego."
Z tego powodu dokonując oceny jakości działania skarżącego w rozpoznawanej sprawie wskazać należy na powołaną zasadę proporcjonalności wynikającą nie tylko z dyrektywy 2014/45/UE, ale z Traktatu o Unii Europejskiej (art. 5 pkt 4) i Konstytucji RP (art. 31 ust.3) nakazującą stosowanie środków proporcjonalnych do wagi naruszenia, z tym, że wagę naruszenia należy ocenić mając na uwadze cel chronionego dobra jakim w tym wypadku jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym i taką ocenę organy powinny przeprowadzić.
Nie bez znaczenia dla oceny działań diagnosty w tej sprawie jest treść załącznika nr V do dyrektywy 2014/45/UE wskazującego na przepisy i procedury dotyczące organów nadzoru ustanowionych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 14 obejmujące następujące minimalne wymogi: w tym dla diagnostów stacji kontroli pojazdów między innymi - cofnięcie lub zawieszenie upoważnienia diagnosty (pkt 3 litera b), również zgodnie z pkt 1 lit f tego załącznika organy nadzoru wykonują co najmniej następujące zadania między innym: proponowanie cofnięcia lub zawieszenia licencji diagnostów w przypadku wykrycia poważnych nieprawidłowości, utraty dobrej reputacji przez diagnostę, powtarzających się negatywnych wyników audytu.
Z powyższych uregulowana wynika wprost konieczność wprowadzenia przez państwa członkowskie UE zasady proporcjonalności sankcji dla diagnostów w zależności od popełnionego przez nich czynu związanego z nieprawidłowym przeprowadzeniem badania technicznego pojazdu.
Sąd odwołując się do wspomnianych regulacji przypomina, że zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 lit. b "usterki poważne, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pojazdu lub oddziaływać na środowisko lub stwarzać zagrożenie dla innych użytkowników dróg, lub inne istotniejsze niezgodności", w myśl § 2 pkt 4 lit. b "usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania" i pod tym katem należy dokonać oceny nieprawidłowości jakiej dopuścił się skarżący dokonując sprawdzenia technicznego pojazdu. Dokonując tej oceny podstawowym dla organów powinien być fakt, że zamontowana w kontrolowanym samochodzie instalacja gazowa miała aktualne i ważne badania, była w dniu kontroli bezpieczna i zdatna do użytku co diagnosta stwierdził.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych, że artykuł 84 ust. 3 u.p.r.d. przyznaje staroście kompetencję do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej zakazu, który w swojej treści odpowiada orzeczeniu przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu lub pełnienia funkcji. W konsekwencji biorąc pod uwagę dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec diagnosty, któremu zostanie wykazane naruszenie przepisów lub prowadzenie czynności kontrolnych z rażącym naruszeniem przyjętych zasad, konieczne staje się niezwykle wnikliwe i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej. Nie może być bowiem tak, że pobieżne działanie i ocena urzędników zadecyduje o tym, że w gruncie rzeczy z niewnikliwie wyjaśnionych powodów pozbawiać się będzie obywatela uprawnień, które decydują nie tylko o jego statusie zawodowym, ale także o sytuacji materialnej jego rodziny. Tym samym zadaniem organu administracyjnego jest w takiej sytuacji szczegółowe zbadanie zakresu ewentualnych nieprawidłowości w wykonywaniu przez danego diagnostę funkcji i rozważenie, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istnieją podstawy do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień. W kontekście postanowień zawartych w art. 84 ust. 3 u.p.r.d. należy zauważyć, że ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie. Sąd podziela podnoszone w doktrynie zastrzeżenia, że przyjęte w art. 84 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym "mechaniczne" uksztaltowanie odpowiedzialności diagnosty budzi zastrzeżenia z punktu widzenia zasady proporcjonalności (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji), w świetle której stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności niedopełnienia obowiązku przewidzianego przez prawo (por. M. Kaczocha, Cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych jako typ sankcji administracyjnej, IUS Novum 1/2016, s. 109 i n.; (podobnie zob. wyrok WSA z Gorzowie Wielkopolskim z 11 lipca 2018 sygn. akt II SA/Go 285/18)
Organy powinny przy ponownej ocenie jakości przeprowadzonego przez skarżącego badania technicznego pojazdu mieć na uwadze proponowane zmiany w ustawie Prawo o ruchu drogowym mające na celu prawidłową, kompletną implementacje dyrektywy 2014/45/UE przewidującą gradację kar wobec diagnosty, którą dotychczas polski ustawodawca pominął i dokonać oceny zaistniałej usterki biorąc pod uwagę wpływ tej nieprawidłowości na bezpieczeństwo w ruchu drogowym w świetle przypisania jej stosownej wagi mając na uwadze definicję usterki poważnej zawartej w dyrektywie i rozporządzeniu. Takie działanie organów jest uzasadnione brakiem umieszczenia usterki przypisanej skarżącemu w załączniku nr. 1 dyrektywy 2014/45/UE w świetle przywołanego pkt 3 ww. załącznika.
W opinii Sądu usterka przypisana skarżącemu wykonującemu badanie techniczne pojazdu nie ma znaczenia pod kątem bezpieczeństwa w użytkowaniu tego samochodu w ruchu drogowym.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z takim naruszeniem przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.