III SA/WR 183/23

III SA/Wr 183/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1930
art. 33 ust. 4
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Kamila Paszowska- Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant: referent Aleksandra Bartczak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2023 r. nr SKO 4030/25/22 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczby uczniów : 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 12 lipca 2022 r. nr 11/2022; 2. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2022 r. nr 4030/4/22 i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Wrocławia z dnia 19 stycznia 2022 r. nr 1/2022; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi N. Sp. z o.o. z/s w W. (dalej: skarżąca, strona, spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 31 stycznia 2023 r. nr SKO 4030/25/22 utrzymującą w mocy decyzję z dnia 12 lipca 2022 r. nr WFI-SSN.4431.12.2022 Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) w sprawie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów.
Z akt sprawy wynika, że strona będąca organem prowadzącym dla szkół: P. Szkoła Policealna Techniczna we Wrocławiu, P. Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych we Wrocławiu, P. Szkoła Policealna we Wrocławiu oraz P. Szkoła Policealna Medyczna we Wrocławiu, w dniu 30 września 2021 r. złożyła wnioski o dotację na rok 2021/2022 z informacją o planowanej liczbie uczniów, którzy otrzymają świadectwo dojrzałości, dyplom zawodowy lub certyfikat kwalifikacji zawodowej z kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie (absolwentów) dla każdej z ww. szkół. We wniosku nie wskazano informacji o planowanej liczbie uczniów. Organ I instancji wzywał stronę o uzupełnienie braków wniosku, czego strona nie uczyniła.
Pismem z 3 grudnia 2021 r. organ poinformował stronę o odmowie przekazania dotacji w 2022 r. na każdego innego poza absolwentami ucznia prowadzonych szkół.
Pismem z 4 stycznia 2022 r. strona zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosków o dotacje i złożyła korekty.
Postanowieniem nr 1/2022 z dnia 19 stycznia organ I instancji odmówił przywrócenia terminu na korektę wniosków.
W wyniku złożonego zażalenia SKO postanowieniem z dnia 2 marca 2022 r. nr 4030/4/22 uchyliło ww. postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując że wniosek strony winien być rozpoznany w trybie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm., dalej: ufzo), jak również nakazało rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji.
Organ I instancji decyzją z dnia 12 lipca 2022 r. wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 ufzo odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podjął wobec strony postępowanie naprawcze, mające na celu usunięcie braków złożonych wniosków o dotację, ale pomimo podjętych działań przez organ, spółka braków nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Poza tym, zdaniem organu, zdarzenie mające miejsce w dniu 19 września 2021 r. - kradzież mienia w szkołach, na którą powoływała się strona nie uniemożliwiało spółce usunięcia braków złożonych wniosków, ponieważ zdarzenie to miało miejsce przed upływem ustawowego terminu do złożenia wniosków o dotację. Ponadto wskazał organ, że prowadzona była korespondencja ze szkołami w innych sprawach, co nie stanowiło utrudnienia. Organ odniósł się również do interesu społecznego, tj. oferty edukacyjnej szkół prowadzonych przez Spółkę w stosunku do oferty szkół na terenie miasta Wrocławia i stwierdził, że nie ma zagrożenia co do zubożenia oferty edukacyjnej na terenie miasta Wrocławia.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości podzielając argumentację i stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postepowania. Zarzuciła strona:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.), art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8la k.p.a. poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie rozstrzygnięcie powstałych wątpliwości na korzyść Odwołującego, a konsekwencji naruszenie słusznego interesu Odwołującego, jak również naruszenie zasady praworządności;
2. art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co spowodowało niedostateczne, a w konsekwencji błędne rozpoznanie sprawy;
3. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez niedokonanie wszech stronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oparcia decyzji na wybiórczo zebranym materiale dowodowym;
4. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów i dowodów, które legły u podstaw wydanej decyzji, a także wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom Organ Administracji odmówił wiarygodności;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 33 ust. 1 pkt 1 ufzo poprzez uznanie, że Odwołujący w terminie do dnia 30 września 2021 r. nie złożył organowi administracji wniosku o udzielenie dotacji, w sytuacji gdy taki wniosek został złożony;
2. art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 4 ufzo, poprzez odmowę wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ufzo, w sytuacji gdy przesłanki do jego zastosowania w sprawie wystąpiły.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, jak również uzasadnione było w ramach uprawnienia z art. 135 p.p.s.a. uchylenie wydanych w toku postępowania postanowień: SKO z dnia 2 marca 2022 r. nr 4030/4/22 uchylającego postanowienie Prezydenta Wrocławia z dnia 19 stycznia 2022 r. nr 1/2022 oraz ww. postanowienia Prezydenta Wrocławia.
W ocenie Sądu zarówno ww. decyzje, jak i postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że nie kwestionuje wyrażanego przez SKO stanowiska, że złożony przez stronę 4 stycznia 2022 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosków o dotację - winien być przez organ I instancji rozpoznany w ramach art. 33 ust. 4 ufzo, jako wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów. Tym samym wydane przez organ I instancji postanowienie o odmowie przywrócenia terminu z dnia 19 stycznia 2022 r. nr 1/2022 było wadliwe.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 ufzo na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 47 ufzo czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przy czym, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji.
Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt I GSK 1713/20, I GSK 650/21, I GSK 427/21, I GSK 1168/21, dostępne w CBOSA).
A zatem rozpoznanie wniosku strony będącego wnioskiem o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów, podobnie jak przewidziane w art. 33 ust. 4 ufzo rozpoznanie wniosku o udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, udzielenie dotacji czy odmowa jej udzielenia – winno nastąpić w drodze czynności z zakresu administracji publicznej, dla której nie została przewidziana forma szczególna.
Zwraca Sąd uwagę, że skutkiem rozpoznania wniosku strony w trybie art. 33 ust. 4 ufzo, (odstąpienie od warunków dotyczących terminów przekazania informacji od liczbie uczniów, czy przekazania danych do systemu, czy zgoda na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym) jest przyznanie dotacji bądź odmowa jej przyznania.
Ustawodawca nie przewidział żadnego sformalizowanego sposobu zawiadamiania organów prowadzących placówki oświatowe o udzieleniu czy nieudzieleniu dotacji. Zawiadomienie strony takiego postępowania o sposobie załatwienia sprawy nie powinno przybierać formy decyzji, a jedynie formę zwykłego pisma. Udzielenie dotacji oświatowej czy też odmowa jej udzielenia nie następuje w formie decyzji administracyjnych, wydawanych w trybie postępowania administracyjnego lecz zgodnie z powołanym art. 47 ustawy stanowi wykonywanie czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1476/21, z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1218/20, WSA w Rzeszowie z dnia 5 września 2023 r., sygn.. akt I SA/Rz 271/23, WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 571/18, NSA z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 613/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd nie podziela tym samym stanowiska wyrażonego przez SKO, że rozstrzygnięcie podejmowane w trybie art. 33 ust. 4 ufzo winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.
W sprawie rozstrzygnięcie wniosku o odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów nie powinno więc przybierać formy decyzji. Zawiadomienie strony o sposobie rozstrzygnięcia powinno mieć formę zwykłego pisma stanowiącego czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W konsekwencji stronie na taką czynność organu – w sprawie Prezydenta –przysługuje skarga do Sądu. A stronami postepowania przed Sądem winna być strona oraz organ - Prezydent, który dokonał czynności.
W sprawie w następstwie wadliwego zalecenia przez SKO (w postanowieniu z dnia 2 marca 2022 r. nr 4030/4/2022) rozpoznania wniosku strony w drodze decyzji i wydania decyzji przez organ I instancji i następnie utrzymania jej w mocy przez SKO (zaskarżoną decyzją) – stroną postępowania przed Sądem jest niewłaściwy organ, tj. SKO zamiast Prezydenta.
Z uwagi na powyższe Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jak również w trybie art. 135 p.p.s.a. postanowienie SKO z dnia 2 marca 2022 r. nr 4030/4/2022 i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
W wyniku powyższego, w ponownie prowadzonym postepowaniu organ I instancji zobligowany będzie do rozpoznania wniosku strony o odstąpienie od terminu złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów w trybie art. 33 ust. 4 p.p.s.a. w ramach czynności z zakresu administracji publicznej.
Czynność ta, jak już Sąd wskazywał jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka podlega kontroli sądu administracyjnego.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a,