III SA/Wr 162/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-09-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacja oświatowarozliczenie dotacjisąd administracyjnykognicja sądudopuszczalność skargiczynność materialno-technicznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiRada GminyBurmistrz Miasta

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na pismo Burmistrza Miasta Kłodzka wzywające do przedłożenia informacji o rozliczeniu dotacji, uznając je za niedopuszczalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Strona skarżąca wniosła skargę na pismo Burmistrza Miasta Kłodzka wzywające do przedłożenia dodatkowych informacji dotyczących rozliczenia dotacji oświatowej. Skarżący zarzucił bezprawność żądań organu oraz nieprawidłowe przekazanie części dotacji do Urzędu Skarbowego. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że pismo nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego i nie jest czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Sąd przychylił się do stanowiska organu, odrzucając skargę jako niedopuszczalną, ponieważ pismo nie jest decyzją ani postanowieniem, a także nie mieści się w katalogu innych zaskarżalnych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę O.M. na czynność Burmistrza Miasta Kłodzka dotyczącą żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień w przedmiocie rozliczenia dotacji oświatowej. Skarżący kwestionował zasadność żądań organu, wskazując na ich bezpodstawność prawną oraz podnosząc zarzut nieprawidłowego przekazania części dotacji do Urzędu Skarbowego w Kłodzku. Burmistrz Miasta Kłodzka wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sporne pismo nie jest czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego i nie ingeruje bezpośrednio w jego prawa. Sąd, po analizie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznał skargę za niedopuszczalną. Stwierdzono, że pismo organu z dnia 28 lutego 2023 r. nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem, a także nie kwalifikuje się jako inna zaskarżalna czynność z zakresu administracji publicznej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ze względu na wyłączenia ustawowe dotyczące postępowań administracyjnych i podatkowych. Sąd podkreślił, że strona będzie mogła kwestionować zasadność pisma w ramach zaskarżenia ewentualnych dalszych rozstrzygnięć organu. Wskazano również, że kwestie związane z zajęciem dotacji przez Urząd Skarbowy powinny być rozpatrywane w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo organu wzywające do przedłożenia dodatkowych informacji i wyjaśnień w przedmiocie rozliczenia dotacji oświatowej nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest to decyzja ani postanowienie, a także nie mieści się w katalogu innych zaskarżalnych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, ze względu na wyłączenia ustawowe dotyczące postępowań administracyjnych i podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo organu nie jest decyzją ani postanowieniem. Nie jest również inną zaskarżalną czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ zostało podjęte w ramach postępowania uregulowanego przepisami, do których stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, co wyłącza jego zaskarżalność na tej podstawie. Strona będzie mogła kwestionować zasadność pisma w ramach zaskarżenia ewentualnych dalszych rozstrzygnięć organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 47

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.k.a.s.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

u.f.z.o. art. 36

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.p.e.a.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uchwała Rady Miejskiej w Kłodzku nr LXI/473/2018 art. 4 § ust. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Burmistrza Miasta Kłodzka wzywające do przedłożenia dodatkowych informacji i wyjaśnień w przedmiocie rozliczenia dotacji oświatowej nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem. Pismo organu nie jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ze względu na wyłączenia ustawowe dotyczące postępowań administracyjnych i podatkowych. Strona będzie mogła kwestionować zasadność pisma w ramach zaskarżenia ewentualnych dalszych rozstrzygnięć organu.

Odrzucone argumenty

Żądania organu nie mają pokrycia w obrocie prawnym. Dotacja za maj 2022 r. nie powinna być przekazana do Urzędu Skarbowego lecz bezpośrednio na konto przedszkola.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu bez dokonywania oceny jej zarzutów merytorycznych. Sprawa której dotyczy skarga nie mieści się bowiem w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Kwestionowane pismo nie zawiera jednak władczego rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Jest ono bowiem jedynie wezwaniem do dokonania czynności przez stronę. Samo wezwanie do rozliczenia dotacji nie jest natomiast czynnością, o której mowa w art. 3 § pkt 4) i § 3 p.p.s.a w zw. z art. 47 u.f.z.o.

Skład orzekający

Magdalena Jankowska-Szostak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w odniesieniu do pism wzywających do udzielenia informacji w ramach postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście dotacji oświatowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pismo organu nie jest decyzją ani postanowieniem i zostało podjęte w ramach postępowania wyłączonego spod bezpośredniej kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i rozgraniczenia między czynnościami podlegającymi kontroli sądowej a tymi, które nie są. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy pismo urzędnika nie jest jeszcze 'prawomocnym' wyrokiem? Sąd administracyjny odrzuca skargę na wezwanie do wyjaśnień.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 162/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.M. na czynność Burmistrza Miasta Kłodzka w przedmiocie żądania dodatkowych informacji i wyjaśnień w przedmiocie rozliczenia dotacji oświatowej za okres od 1 stycznia do 8 lipca 2022 r. postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 20 kwietnia 2023 r. O. M. (dalej: strona, strona skarżąca) wniósł skargę na czynności Burmistrza Miasta Kłodzka (dalej: organ) w zakresie otrzymanego w dniu 21 marca 2023 r. pisma organu z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]). W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że żądania organu nie mają pokrycia w obrocie prawnym bowiem Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, ani żadna ustawa oraz uchwała obowiązująca na terenie Gminy Miasta Kłodzka, nie przewidują możliwości działania Burmistrza Miasta Kłodzka w zakresie jego żądań, które w konsekwencji są bezprawne i nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że dotacja za maj 2022 r., którą przekazano do Urzędu Skarbowego w Kłodzku na podstawie prowadzonej egzekucji należności - została przekazana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, gdyż zgodnie z przepisami o finansowaniu zadań oświatowych, dotacja na działalność niepublicznego przedszkola winna być przekazana na konto tego przedszkola, a nie bezpośrednio do organów skarbowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismo, na które wskazuje strona skarżąca, w żaden sposób nie kształtuje sytuacji prawnej zainteresowanego i jednocześnie nie ma do czynienia z sytuacją bezpośredniej i rzeczywistej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Czynność ta nie może być kwalifikowana jako inna czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", podlegająca kognicji sądów administracyjnych. Burmistrz Miasta Kłodzka wniósł ponadto o oddalenie skargi na wypadek gdyby Sąd nie podzielił argumentacji organu w zakresie podstaw do jej odrzucenia. W zakresie zarzutu bezprawnego przekazania dotacji do Urzędu Skarbowego w Kłodzku organ wskazał, iż postąpił zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400), dalej: "u.f.z.o."
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu bez dokonywania oceny jej zarzutów merytorycznych. Sprawa której dotyczy skarga nie mieści się bowiem w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi strony jest pismo organu z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]), które strona skarżąca odebrała w dniu 21 marca 2023 r., zgodnie z którym organ wezwał O. M., jako organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole "[...]" do przedłożenia dodatkowych informacji w zakresie złożonego przez stronę w dniu 15 stycznia 2023 r. rozliczenia dotacji za część roku 2022, udzielonej z budżetu Gminy Miejskiej w Kłodzku Niepublicznemu Przedszkolu "[...]". W piśmie tym organ wskazał, że w ramach wyjaśnień należy przedłożyć pełne zestawienie wydatków poniesionych z otrzymanej w części roku 2022 dotacji oraz uwzględnić chronologiczny wykaz dowodów księgowych składających się na sumę rozliczenia dotacji ogółem. Organ poinformował stronę, że w informacji identyfikującej każdy dowód księgowy należy wskazać numer dowodu księgowego, datę dokumentu księgowego, datę płatności, a w informacji o wydatkach poniesionych na podstawie danego dowodu księgowego należy wskazać rodzaj wydatku i kwotę wydatku z dotacji. Ponadto należy też wskazać objaśnienie jakie konkretnie wydatki zostały zaszeregowane do pozycji "inne" i wyszczególnić wydatki poniesione z tytułu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także wskazać jaka część z umieszczonych w rozliczeniu wydatków była poniesiona na kształcenie specjalne. Organ wezwał również stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie nieprawidłowo rozliczonej kwoty dotacji na kształcenie specjalne, w przedłożonym bowiem dokumencie nie wskazano, na jaki cel wydatkowano środki z kształcenia specjalnego oraz ponadto nie zostało wskazane w jaki sposób wydatkowana została dotacja z tytułu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. W piśmie z dnia 28 lutego ([...]) organ wskazał ponadto, że dotacja za maj 2022 r. została zajęta przez Urząd Skarbowy w Kłodzku na podstawie prowadzonej egzekucji należności i nieuprawnione są twierdzenia strony o pomniejszeniu należnej jej dotacji oraz działaniu na szkodę placówki. Organ wskazał też, że zgodnie z art. 36 u.f.z.o., może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej w okresie 5 lat poprzedzających rok budżetowy, w którym jest ona przeprowadzana, a niezłożenie tych informacji może skutkować wszczęciem procedury kontrolnej za 2022 r.
W swojej skardze strona podnosi, że żądania organu nie mają pokrycia w obrocie prawnym, a ponadto dotacja za maj 2022 r. nie powinna być przekazana do Urzędu Skarbowego lecz bezpośrednio na konto przedszkola.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania, czy w sprawie skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli wynik tej oceny okaże się negatywny, to Sąd zobligowany jest skargę odrzucić i nie bada zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują
środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjnych stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Kwalifikacja zaskarżonego przez stronę pisma z dnia 28 lutego 2023 r. (WES.4431.2.3.2023.MD) nakazuje stwierdzenie, iż nie jest to żadna ze spraw wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a., na które skarżący mógłby wywieść skuteczną skargę.
W tym zakresie Sąd wyjaśnia, że pismo organu z dnia 28 lutego 2023 r. (WES.4431.2.3.2023.MD) nie jest decyzją administracyjną wskazaną w art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że do uznania konkretnego aktu za decyzję administracyjną wystarczy stwierdzić, że ów akt zawiera minimum niezbędnych elementów. Według tego stanowiska do elementów tych należą: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata tego aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, LEX nr 10683).
Kwestionowane pismo nie zawiera jednak władczego rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Jest ono bowiem jedynie wezwaniem do dokonania czynności przez stronę.
Pismo z dnia 28 lutego 2023 r. (WES.4431.2.3.2023.MD) nie jest również postanowieniem, w o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2) i 3) p.p.s.a. Skarga strony nie może być również kwalifikowana jako wniesiona na sprawy wymienione w art. 3 § 2 pkt 4a) - 9 p.p.s.a.
Głębszej analizy wymaga kwalifikacja zaskarżonej czynności przez pryzmat art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W tym zakresie należy wyjaśnić, że co do zasady zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., a więc niemające charakteru decyzji lub postanowień. W orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, LEX nr 125767) przyjmuje się, że w komentowanym przepisie chodzi o akty i czynności podejmowane w sprawach indywidualnych, a więc w stosunku do konkretnych podmiotów. Z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. wynika też, że wymienione akty i czynności muszą mieć charakter publicznoprawny oraz, że akty te lub czynności muszą dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Ponadto zredagowanie art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. i bezpośredniego normatywnego otoczenia tego przepisu (art. 3 § 2 pkt 1-3 oraz pkt 4a-9 p.p.s.a.) skutkuje tym, że rzeczywisty zakres czynności poddanych na jego podstawie kognicji sądów administracyjnych jest w pierwszym rzędzie uzależniony od dorobku orzecznictwa (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu..., s. 57). I tak, Naczelny Sąd Administracyjny uznał m.in., że przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w ww. przepisie należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne (uchwała NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, LEX nr 81935) oraz, że przez "czynność" należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z 12 marca 1998 r., sygn. akt II SA 1247/97, LEX nr 34730). W literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie ww. przepisu mogą być czynności, które mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowień, ponieważ te ostatnie są objęte kontrolą sądową na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., i są podejmowane w sprawach indywidualnych ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5) i 6) p.p.s.a., muszą mieć charakter publicznoprawny z tego powodu, że tylko w takim zakresie dopuszczalna jest kontrola sądów administracyjnych oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Jak jednak wynika z pisma organu z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]) nie wywołuje ono żadnych skutków prawnych względem strony skarżącej, nie zawiera też władczego rozstrzygnięcia.
Co więcej, w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. zostało wyraźnie wskazane, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy nie dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W podstawie prawnej wezwania z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]) zostało wskazane, iż jest ono wystosowane na podstawie § 4 ust. 5 Uchwały nr LXI/473/2018 Rady Miejskiej w Kłodzku z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania, rozliczania oraz kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego na terenie Gminy Miejskiej Kłodzko (Dz. Urz. Woj. Dolno. z 2018 r., poz. 5898), dalej: "uchwała", zgodnie z którym Burmistrz ma prawo żądania pisemnych wyjaśnień i dodatkowych informacji w zakresie złożonych rozliczeń oraz korekt tych rozliczeń. W kwestionowanym przez stronę piśmie z dnia 28 litego 2023 r. organ powołał się również na art. 36 u.f.z.o., zgodnie z którym organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32. W art. 36 ust. 5 u.f.z.o. zostało wskazane, że kontrola może obejmować okres 5 lat budżetowych poprzedzających rok budżetowy, w którym jest ona przeprowadzana.
Ograniczenie zaskarżalności wspomnianych aktów i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. zostało powiązane ze ściśle określonymi w tym przepisie ustawami procesowymi, a zatem obejmuje tylko te akty i czynności, które wydano lub podjęto w ramach tych postępowań. Jak wynika z kwestionowanego pisma, powyższe czynności polegające na wezwaniu strony do przedstawienia wskazanych informacji toczą się w ramach szerszego postępowania uregulowanego m.in. w ww. uchwale oraz w u.f.z.o., do których stosuje się odpowiednio przepisy ustawy wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis § 4 ust. 5 uchwały oraz art. 36 u.f.z.o. są ogólnymi przepisami kompetencyjnym (upoważniającym), lecz zarazem z punktu widzenia beneficjentów dotacji - szkół i placówek niesamorządowych - tworzą prawny obowiązek poddania się procedurom rozliczania, kontroli i ujawnienia informacji żądanych przez kontrolujących. Powyższe ograniczenie z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. ma na celu wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur bowiem to w interesie skarżącego lepiej jest odczekać, aż sprawa dojrzeje do rozpoznania przez sąd administracyjny, który - w sytuacji bezpośredniej i rzeczywistej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki - będzie mógł zagwarantować realną, a nie przedwczesną czy też pozorną, ochronę prawną (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 3).
Wobec powyższego należy wskazać, że kwestionowane pismo z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]) nie może być kwalifikowane jako akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. z uwagi na wskazane w tym przepisie ograniczenie. Strona będzie mogła skutecznie kwestionować jego zasadność w ramach zaskarżenia ewentualnych dalszych rozstrzygnięć, jakie będą mogły dopiero być podjęte przez organ w związku z wystosowanym pismem. Z akt sprawy wynika bowiem, że wypłata dotacji już nastąpiła, strona nie kwestionuje jej wypłaty a jedynie wezwanie do rozliczenia dotacji.
Kwalifikując możliwość zaskarżenia przez stronę pisma z dnia 28 lutego 2023 r. ([...]) należy również wskazać, że zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środku określone w tych przepisach). Jedną z ustaw szczególnych, o których mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest u.f.z.o., która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15- 21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41 a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40- 41 a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, że zakres kognicji sądów administracyjnych został w sposób istotny uszczegółowiony, dookreślono we wskazanym powyżej przepisie w ten sposób, że właściwością tą objęto nie tylko "ustalenie wysokości", lecz również czynności w zakresie przekazania dotacji, co stanowi objęcie zakresem właściwości sądów administracyjnych zarówno czynności organów jednostek samorządu terytorialnego zmierzających do ustalenia wysokości należnej dotacji, jak też ponadto przekazania należnej dotacji. Dotychczasowo w judykaturze istniał spór dotyczący charakteru prawnego dotacji przyznawanych niepublicznym placówkom oświatowym, co rzutowało na ocenę możliwości kontroli sądowoadministracyjnej czynności polegającej na wypłacie dotacji, czy też w zakresie możliwości orzekania w tym zakresie przez sądy powszechne z powództw wytaczanych o wypłatę dotacji. Do 31 grudnia 2017 r. zasady finansowania szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego były uregulowane w przepisach ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Podczas jej obowiązywania spory o dotacje oświatowe podlegały rozpoznawaniu przez sądy powszechne i dominowało stanowisko, zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego o niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym (por.: orzeczenia Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r., sygn. akt II CSK 773/16, LEX nr 2417586, z 3 stycznia 2007 r., sygn. akt IV CSK 312/06, LEX nr 2486821). Omawiane zagadnienie było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt I GSK 1713/20 (dostępny w CBOSA), w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (tak też w licznych orzeczeniach: np. wyroki o sygn. akt I GSK 650/21, I GSK 427/21 oraz I GSK 1168/21 – wszystkie dostępne w CBOSA).
Z utrwalonego poglądu judykatury wynika zatem, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych (który to pogląd był wyrażany we wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego), a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji.
W ramach czynności podejmowanych przez organ dotujący, o jakich mowa w ww. przepisie, należy wymienić przyznanie i przekazanie dotacji na rzecz niepublicznego przedszkola.
Strona skarżąca wniosła natomiast skargę nie na sprawę dotyczącą przyznania i przekazania dotacji leczy jedynie na pismo, na podstawie którego organ prowadzi wyjaśnienia w zw. z art. 36 u.f.z.o. i § 4 ust. 5 uchwały.
Zaskarżeniu do Sądu podlegają natomiast działania organu polegające na ustaleniu wysokości dotacji i przekazaniu jej na rachunek bankowy jednostki oraz czynności przyznania dotacji, które na podstawie art. 47 u.f.z.o. stanowią czynności podlegające kognicji Sądu (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1713/20, LEX nr 3168178).
W tym zakresie Sąd raz jeszcze podkreśla, że strona będzie mogła kwestionować pismo organu w sytuacji gdy względem niej zostanie podjęta czynność podlegająca zaskarżeniu do sądu zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4) i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. Samo wezwanie do rozliczenia dotacji nie jest natomiast czynnością, o której mowa w art. 3 § pkt 4) i § 3 p.p.s.a w zw. z art. 47 u.f.z.o.
Biorąc pod uwagę powyższe, ocena zamieszczonego w kwestionowanym piśmie stwierdzenia organu, iż dotacja za maj 2022 r. została zajęta przez Urząd Skarbowy w Kłodzku, również nie podlega merytorycznemu badaniu przez Sąd. Dodatkowo wskazaniu wymaga, że strona skarżąca chcąc zwolnic przedmiotową wierzytelność (środki) spod egzekucji administracyjnej lub kwestionując ewentualnie zasadność ich zajęcia przez organ egzekucyjny oraz następcze przekazanie środków finansowych z tego tytułu przez dłużnika zajętej wierzytelności, winna stosować odpowiednie środki prawne przewidziane na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), w ramach tego postępowania.
Brak jest zatem podstaw do uznania, że sąd administracyjny jest właściwy do oceny działalności organu w zakresie wezwania strony pismem z dnia 28 lutego 2023 r. W tym stanie rzeczy skargę, jako niemieszczącą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalną.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., należało skargę odrzucić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI