III SA/Wr 16/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące obwieszczenia o licytacji nieruchomości, uznając, że skarga na czynność obwieszczenia nie pozwala na kwestionowanie zasadności prowadzonej egzekucji co do zasady.
Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji nieruchomości. Spółka podnosiła m.in. zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia, braku doręczenia obwieszczenia i braku dodatkowego oszacowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarga na czynność obwieszczenia o licytacji ma ograniczony zakres i nie pozwala na kwestionowanie zasadności prowadzonej egzekucji ani wcześniejszych etapów postępowania.
Przedmiotem skargi spółki D. Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o drugiej licytacji nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego Burmistrza Gminy P. z dnia 4 maja 2016 r. na kwotę 1 878 216,70 zł za usunięcie drzew bez zezwolenia. Spółka zarzucała m.in. wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia, brak doręczenia obwieszczenia o licytacji oraz brak przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. NUS i DIAS oddaliły skargę, wskazując, że tryb skargi na obwieszczenie o licytacji (art. 110z u.p.e.a.) nie pozwala na ocenę zarzutów dotyczących zasadności egzekucji, przedawnienia czy wygaśnięcia obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynność obwieszczenia o licytacji ma ograniczony zakres i dotyczy jedynie naruszeń przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia oraz doręczenia. Nie pozwala ona na kwestionowanie wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego, takich jak zajęcie nieruchomości, opis i oszacowanie, ani na badanie zasadności samej egzekucji czy wygaśnięcia obowiązku. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny dochował wymogów formalnoprawnych dotyczących obwieszczenia o licytacji i jej doręczenia, a zarzuty spółki wykraczały poza zakres dopuszczalny w ramach tej procedury.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność obwieszczenia o licytacji ma ograniczony zakres i dotyczy jedynie naruszeń przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia oraz jego doręczenia. Nie pozwala na kwestionowanie zasadności prowadzonej egzekucji ani wcześniejszych etapów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podkreślił, że skarga na obwieszczenie o licytacji jest środkiem o ograniczonym zakresie, służącym wyłącznie kontroli formalnoprawnej czynności obwieszczenia i jego doręczenia. Zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku, przedawnienia czy wadliwości wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego nie mogą być podnoszone w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 110z § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Dz.U. 2019 poz 1438 art. 110z
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 110w § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa sposób sporządzania obwieszczenia o drugiej licytacji.
u.p.e.a. art. 110u § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy możliwości przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości.
u.p.e.a. art. 45 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Normuje instytucję odstąpienia od czynności egzekucyjnych w przypadku wykazania wykonania, umorzenia, wygaśnięcia lub nieistnienia obowiązku.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 104 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozpatrzenia zarzutów zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność obwieszczenia o licytacji ma ograniczony zakres i nie pozwala na kwestionowanie zasadności prowadzonej egzekucji ani wcześniejszych etapów postępowania. Organ egzekucyjny dochował wymogów formalnoprawnych dotyczących obwieszczenia o licytacji i jej doręczenia. Zarzuty dotyczące wygaśnięcia obowiązku, przedawnienia czy braku dodatkowego oszacowania nie mogły być podnoszone w ramach skargi na obwieszczenie o licytacji.
Odrzucone argumenty
Wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia. Brak doręczenia obwieszczenia o licytacji. Brak przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. przez wybiórcze odniesienie się do zarzutów zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania. Skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia. W ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności.
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Anetta Chołuj
członek
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych co do ścisłego zakresu kontroli sądowej w sprawach dotyczących skarg na czynności egzekucyjne, w szczególności na obwieszczenia o licytacji. Podkreślenie, że takie skargi nie służą do kwestionowania zasadności egzekucji czy jej podstaw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu zaskarżania czynności egzekucyjnych w administracji (art. 110z u.p.e.a.) i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych środków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się postępowaniem egzekucyjnym, ponieważ precyzuje zakres kontroli sądowej nad czynnościami egzekucyjnymi.
“Egzekucja z nieruchomości: Kiedy można skarżyć obwieszczenie o licytacji?”
Dane finansowe
WPS: 1 878 216,7 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 16/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Nikiforów /przewodniczący/ Anetta Chołuj Dominik Dymitruk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 543/24 - Wyrok NSA z 2025-07-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 110z Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2022 r., nr 0201-IEE1.711.275.2022.MŚ w przedmiocie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca; zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ, DIAS) z dnia 9 listopada 2022 r. (nr 0201-IEE.711.275.2022.MŚ) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: NUS) z dnia 28 września 2022 r. (nr 0221-SEE.711.2022) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że NUS kontynuuje postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Gminy P. z dnia 4 maja 2016 r. (nr [...]), obejmującego należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 1 878 216,70 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest z nieruchomości rolnej zobowiązanej położonej w R. (nr [...]), która została obciążona hipoteką przymusową. Biorąc pod uwagę, że pierwsza licytacja nie doprowadziła do sprzedaży nieruchomości, NUS przystąpił do drugiej licytacji nieruchomości, wyznaczając jej termin na dzień 18 października 2022 r. w drodze obwieszczenia sporządzonego w dniu 19 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 110w § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), tj. w brzmieniu obowiązującym do spraw wszczętych i niezakończonych przed 30 lipca 2020 r. Obwieszczenie o licytacji zostało ogłoszone w dniu 29 sierpnia 2022 r. na stronie podmiotowej NUS w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w dniu 6 września 2022 r. w dzienniku ogólnopolskim. Z kolei w dniu 8 września 2022 r. zawiadomienie o publicznej licytacji wraz z treścią obwieszczenia zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanej. Pismem z dnia 3 września 2022 r. pełnomocnik zobowiązanej wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na wyznaczeniu drugiego terminu licytacji nieruchomości, domagając się odwołanie ustalonej na dzień 18 października 2022 r. licytacji, odstąpienia od dalszych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania, względnie wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wywołanego tą skargą postępowania, trwającego postępowania sądowego dotyczącego nieważności decyzji administracyjnej, będącej podstawą postępowania egzekucyjnego oraz trwającego postępowania sądowego dotyczącego wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku w całości ze względu na jego przedawnienie. Zobowiązana wniosła także pomocniczo o przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku zobowiązana zasygnalizowała, że wyznaczenie kolejnego terminu licytacji nieruchomości nastąpiło z naruszeniem przepisów u.p.e.a. Wskazała na niedopuszczalność stosowania środka egzekucyjnego ze względu na bezprzedmiotowość obowiązku z powodu jego wygaśnięcia (przedawnienie obowiązku zapłaty administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ przedawnienia) oraz istniejący po stronie organu egzekucyjnego obowiązek odstąpienia od egzekucji. Powołała również obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na trwające postępowania w sprawie istnienia dochodzonej należności pieniężnej, jak też brak doręczenia obwieszczenia o licytacji oraz brak przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości. NUS, postanowieniem z dnia 28 września 2022 r. (nr 0221-SEE.711.2022), oddalił skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Z kolei DIAS - po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie – zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 listopada 2022 r. (nr 0201-IEE.711.275.2022.MŚ) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ, w wyniku analizy akt postępowania, stwierdził, że NUS, dokonując obwieszczenia o drugiej licytacji, dochował wymogów określonych w art. 110 u.p.e.a. Biorąc natomiast pod uwagę, że przedmiotem zaskarżenia jest czynność organu egzekucyjnego dotycząca obwieszczenia o licytacji, organ wyjaśnił zakres skargi na wskazaną czynność egzekucyjną realizowaną w oparciu o art. 110z u.p.e.a. W tym względzie argumentował, że w ramach tego postępowania kontrolowana jest jedynie prawidłowość działań organu egzekucyjnego na kolejnym już etapie prowadzonej egzekucji z nieruchomości – tj. na etapie obwieszczenia o licytacji. Rozpoczęcie kolejnego etapu nie oznacza dla zobowiązanej uruchomienia możliwości kwestionowania zasadności prowadzonej egzekucji co do zasady. Tym samym organ wskazał, że tryb skargi na obwieszczenie o licytacji nie pozwala na ocenę zarzucanego przez zobowiązaną wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie. Dalej wyjaśnił organ, że w stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. badanie tej przesłanki mogło nastąpić w ramach postępowania prowadzonego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, z której to możliwość zobowiązana skorzystała. Uruchomienie odrębnego postępowania nie doprowadziło jednak do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, o czym orzekł także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Wr 311/22. Podobnie organ ocenił sformułowane we wniosku żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powołując się toczące się postępowania sądowe w sprawie istnienia dochodzonej należności pieniężnej, uznając, że postępowania w tym przedmiocie nie tamują postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, iż nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji, na podstawie której wszczęto egzekucję. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia obwieszczenia o licytacji, który w toku postępowania został przekształcony w zarzut opóźnienia w doręczeniu tego obwieszczenia, organ wyjaśnił, że obwieszczenie i drugiej licytacji zostało sporządzone w dniu 19 sierpnia 2022 r. Przesyłka zawierająca obwieszczenie została nadana do pełnomocnika zobowiązanej w dniu 29 sierpnia 2022 r., a doręczona w dniu 8 września 2022 r. Obwieszczenie to została opublikowane w dniu 29 sierpnia 2022 r. Tym samym zarzut ten nie okazał się uzasadniony, biorąc także pod uwagę, że skargę na tę czynność organu egzekucyjnego zobowiązana wniosła z zachowaniem terminu – tj. w dniu 3 września 2022 r. W kwestii natomiast zarzutu braku przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości, organ wyjaśnił, że wskazana czynność ma charakter fakultatywny i może nastąpić tylko wówczas, gdy upływ czasu między zakończeniem opisu i szacowania nieruchomości a wyznaczonym terminem licytacji spowodował na tyle istotne zmiany w stanie nieruchomości, które czynią poprzedni opis i szacowanie nieaktualnymi oraz nieodpowiadającymi rzeczywistej i aktualnej wartości nieruchomości. W przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie wystąpiła. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie DIS zobowiązana zarzuciła naruszenie: 1) art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) przez rozpatrzenie i odniesienie się w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia jedynie do istoty wybranych zarzutów zażalenia na postanowienie NUS i pominięcie pozostałych; 2) art. 7 § 3 oraz art. 45 § 1 u.p.e.a. przez uznanie, że w przedmiotowym postępowaniu skargowym stronie nie przysługują środek zaskarżenia polegający na żądaniu zakończenie prowadzenia działań egzekucyjnych ze względu na wygaśnięcie egzekwowanej wierzytelności; 3) art. 110w § 4 pkt 1 u.p.e.a. przez uznanie, że spóźnione doręczenie zobowiązanej obwieszczenia o licytacji nie stanowi braku należytego doręczenia takiego obwieszczenia; 4) art. 110u § 2 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zaszły przesłanki koniecznego do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania wartości nieruchomości zobowiązanej. Na podstawie powyższych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji prowadzonej w dniu 18 października 2022 r., zobowiązanie NUS do przeprowadzenia dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowała oddaleniem skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie DIAS w przedmiocie oddalenie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Zaznaczyć trzeba, że dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070). Stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Stosownie do art. 110z § 1 u.p.e.a., na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę przysługuje zażalenie, (art. 110z § 3 u.p.e.a.). Przedmiotem skargi z art. 110z § 1 u.p.e.a. może być jedynie naruszenie przepisów dotyczących sposobu i terminu publicznego obwieszczenia o licytacji, jak również nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia uprawnionym podmiotom, a określenia: "naruszenie" lub "nieprawidłowości" odnoszą się do zachowań będących działaniem lub zaniechaniem, jeśli ich konsekwencją będzie spowodowanie naruszeń lub nieprawidłowości. W skardze tej nie można zatem zaskarżyć innych czynności niż te, które dotyczą wyłącznie obwieszczenia. W ramach skargi można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu danej czynności (zmierzającej do realizacji określonego środka egzekucyjnego - egzekucji z nieruchomości, z jej licytacji) na podstawie przepisów regulujących sposób, formę i termin dokonania tych czynności. Pogląd tej treści należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4510/21, z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3150/17; wyrok Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1049/17 - te i inne przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarga w powyższym zakresie, uregulowana w art. 110z u.p.e.a., wyklucza zatem możliwość uznanie jej za skargę na czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 54 u.p.e.a. Nie budzi bowiem wątpliwości zarówno w judykaturze, jak i w piśmiennictwie, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt III FSK 91/21; z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 557/18; z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2259/18; z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2177/18; z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1200/18, jak również w piśmiennictwie: P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 54.; C. Kulesza (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 54.). W kontekście powyższych rozważań przyjąć należy, że zarzuty adresowane wobec obwieszczenia o licytacji nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości, czy też opisu i oszacowania. Podstawa zażalenia postanowienia organu egzekucyjnego co do skargi na czynność obwieszczenia o licytacji ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie obwieszczenia o licytacji i jego doręczenia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania. Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 452/23). Jak zasadnie wskazał DIAS, skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia. W kontrolowanej sprawie organ prawidłowo dokonał więc oceny podjętej czynności przez pryzmat przepisów określających jej wymagania formalnoprawne. W realiach rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że na etapie zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi na czynność obwieszczenia o licytacji nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te mogły być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym, na podstawie odrębnego środka zaskarżenia. Podnoszenie tego rodzaju zarzutów na etapie postępowania egzekucyjnego, jakim jest skarga na czynność obwieszczenia o licytacji, jest spóźnione. Zatem zarzut braku aktualnego operatu szacunkowego nie może być przedmiotem skargi na podstawie art. 110z § 1 u.p.e.a., czyli skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o licytacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4510/21). Analogicznie należało rozstrzygnąć kwestię możliwości podniesienia w trybie skargowym zarzutu braku przeprowadzenia przez organ egzekucyjny dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a. Zaistnienie istotnych zmian w stanie nieruchomości, uzasadniających przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, może stanowić podstawę do podjęcia określonych czynności przez organ egzekucyjny, jednakże stanowi odrębną kwestię, którą organ ten rozstrzyga z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 456/21, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt I SA/Po 540/22). Zgłoszony zatem na etapie skargi na czynność obwieszczenia o licytacji zarzut braku dodatkowego opisu i szacowania nieruchomości nie mógł być rozpatrzony w tym postępowaniu, gdyż nie odnosi się on do kwestii formalnoprawnych związanych z realizacją (wykonywaniem) czynności egzekucyjnej. Dotyczył on bowiem materii nie mieszczącej się w dyspozycji art. 110z § 1 u.p.e.a. i jako taki nie mógł być badany zarówno w postępowaniu przed organami, jak i przed sądem administracyjnym. Nie było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 § 3 i art. 45 § 1 u.p.e.a. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych m.in. w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zaprzestania stosowania środka egzekucyjnego w momencie, gdy obowiązek i charakterze pieniężnym lub niepieniężnym zostanie spełniony. Z kolei art. 45 § 1 u.p.e.a. normuje instytucję odstąpienia od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie fakt kwestionowania przez skarżącą możliwości przymusowego dochodzenia obowiązku zapłaty administracyjnej kary pieniężnej nie stanowił odrębnego środka prawnego przysługującego zobowiązanej, ponieważ omawiane przepisy u.p.e.a. takiego środka nie kreują, jednakże stanowił uzasadnienie dla zgłoszenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że analiza dopuszczalności dalszego prowadzenia egzekucji nie mogła być prowadzona w ramach procedury przewidzianej w art. 110z u.p.e.a. Ponadto, obowiązek odstąpienia od czynności egzekucyjnych ma miejsce tylko w razie tzw. oczywistej bezzasadności egzekucji, to jest jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto organ egzekucyjny ma obowiązek odstąpić od egzekucji ze składnika majątkowego zobowiązanego, jeżeli okazał on dowody stwierdzające częściowe wykonanie obowiązku lub umorzenie należności pieniężnej, a wartość zajętego składnika majątkowego znacznie przekracza kwotę ostatecznie dochodzonej należności i zobowiązany posiada inne składniki majątkowe, z których egzekucja może być prowadzona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1048/17). Analiza akt sprawy i okoliczności wynikających z twierdzeń samej zobowiązanej dowodzi, że w rozpoznawanej sprawie zobowiązana nie okazała żadnych dowodów, o których mowa w art. 45 § 1 i 2 u.p.e.a. Twierdzenia sprowadzające się w rezultacie do kwestionowania możliwości przymusowego dochodzenia należności stanowiącej administracyjną karę pieniężną nie mogą być oczywiście rozważane jako podstawa do zastosowania art. 45 § 1 i 2 u.p.e.a. Należy także mieć na względzie, że zagadnienie to było już przedmiotem prawidłowo zainicjowanego środka prawnego zobowiązanej w postaci wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zakończonego ostatecznym postanowieniem organu z dnia 23 grudnia 2021 r. o odmowie jego umorzenia, od którego tutejszy Sąd, wyrokiem z dnia 5 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Wr 311/22) skargę oddalił. W rozpatrywanej sprawie, analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ egzekucyjny, dokonując obwieszczenia o pierwszej licytacji, dochował wymogów określonych w art. 110w u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny wyznaczył licytację na dzień 18 października 2022 r., czyli po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, który sporządzono w dniu 25 września 2020 r. Oceniając obwieszczenie z dnia 19 sierpnia 2022 r. o drugiej licytacji przedmiotowej nieruchomości w świetle przepisów art. 110w § 3 u.p.e.a., stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, iż zawiera ono wszystkie wymagane elementy. W ocenie Sądu, zasadnie DIAS nie stwierdził również nieprawidłowości w zakresie doręczenia obwieszczenia podmiotom określonym w art. 110w § 4 i § 5 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, obwieszczenie o licytacji zostało doręczone uczestnikowi postępowania, tj. skarżącej jako zobowiązanej w dniu 8 września 2022 r. Uprzednio natomiast zostało opublikowane w dniu 29 sierpnia 2022 r. na stronie podmiotowej NUS w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w dniu 6 września 2022 r. w dzienniku ogólnopolskim (Gazie Wyborczej). Zgodzić się należy z organem, że doręczenie obwieszczenia o licytacji po upływie 20 dni od dnia jego sporządzenia nie wywołało żadnych negatywnych skutków w sferze uprawnień zobowiązanej, która skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia skargi uregulowanej w art. 110z u.p.e.a. Nie doszło także do wzmiankowanego w skardze do tutejszego Sądu ograniczenia możliwości zapoznania się i zbadania wszystkich okoliczności mających znaczenia dla prawidłowości podjętych przez organ egzekucyjny czynności związanych z obwieszczeniem o licytacji. Wszelkie bowiem okoliczności, które skarżąca powołała w toku tego postępowania, zawarła już w skardze wniesionej do organu pierwszej instancji w dniu 3 września 2022 r., a zatem na długo przed wyznaczonym terminem drugiej licytacji. Nie okazały się one jednakże uzasadnione. W konsekwencji powyższego, biorąc pod uwagę omawiany już zakres postępowania wywołanego skargą na czynność obwieszczenia o licytacji, nie doszło także do naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. objawiającego się wybiórczym odniesieniem się przez organ do podniesionych zarzutów zażalenia. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu dowodzi, że odniósł się on nie tylko do tych zarzutów, które mogły być objęte postępowaniem skargowym, tzn. te, które dotyczył kwestii formalnoprawnych związanych z realizacją (wykonywaniem) czynności egzekucyjnej, lecz przedstawił swoje stanowisko także co do tych z podniesionych zarzutów, które wykraczały poza zakres prowadzonego postępowania. Jak już wskazano powyżej, w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnosić można tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Skarżąca nie podniosła okoliczności, które podważałyby ocenę dokonanej czynności zabezpieczającej. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI