III SA/Wr 155/23

III SA/Wr 155/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 78 ust. 2 i  art. 140mb ust. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: Referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 6 marca 2023 r. nr SKO 4162/15/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 107 (sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 27 stycznia 2023 r. nr ZK.5410.8.10.2023 Starosta Wałbrzyski (dalej: Starosta, organ I instancji, organ rejestrujący) nałożył na A. D. (dalej: skarżąca, strona) karę pieniężną w wysokości 200,00zł. w związku z niedopełnieniem obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 60 dni o nabyciu pojazdu marki [...] nr rej. [...] nr VIN [...], tj. obowiązku określonego w art. 78 ust.2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. t.j. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) – dalej: p..r.d.
Jak wynikało z uzasadnienia tej decyzji Starosta powziął z urzędu wiedzę o nabyciu przez skarżącą od syna D. D. na podstawie umowy darowizny z 22 sierpnia 2022 r. udziałów w samochodzie marki [...] nr rej. [...], w wyniku czego stała się ona się jedyną jego właścicielką. Stwierdził, że do końca 60 -dniowego, ustawowego terminu skarżąca nie zgłosiła do organu rejestrującego faktu nabycia ww. pojazdu, a zgłoszenia dokonała dopiero w dniu 14 listopada 2022 r. Orzekając o karze organ I instancji powołał się na art. 140mb i w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. oraz z art. 140mb ust. 4 p.r.d. oraz regulacje zawarte w dziale IVa k.p.a. i stwierdził, że za niedopełnienie ustawowego terminu zgłoszenia przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawodawca przewidział karę pieniężną od 200 do 1000zł., (art. 140mb pkt 2 ustawy i art. 140n pkt 1 p.r.d.). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Dalej Starosta powołał się na przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.Urz.UE.L z 2000 r. poz.269.34, dalej dyrektywa) Jednocześnie organ uznał, że w tym kontekście, nie można uznać, że istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na znikome naruszenie prawa, mając na względzie art. 189f oraz art.189d pkt 1 k.p.a. Celem bowiem wprowadzonych regulacji, sankcjonujących niedochowanie ustawowego terminu w zakresie zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, jest kontrola nad przepływem pojazdów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tak aby powołane organy, które sprawują pieczę nad ewidencją pojazdów, miały pełne informacje o ilości pojazdów oraz kto jest aktualnie ich właścicielem. Zdaniem organu, okres utrzymującego się stanu niezgodności z prawem przez stronę poważnie zagrażał ważnemu interesowi publicznemu, czyli efektywnemu wykonywaniu zadań publicznych, jako że w tym czasie podmioty uprawnione do korzystania z systemu CEP mogły sugerować się tak nierzetelnymi danymi dotyczącymi aktualnego statusu własnościowego pojazdu. Zaznaczył, że z uwagi na materialno prawny charakter terminu na złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu nie podlegał on przywróceniu w oparciu o przepis art. 58 k.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła zarzuty naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.140mb pkt 2 w zw. z art. 78ust.2 pkt 1 p.r.d. oraz przepisów art.7, art.77§1, art.80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nienależyte ustalenie okoliczności mających znaczenie dla oceny stopnia szkodliwości, art.107§3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonej decyzji przesłanek dla których organ uznał, iż waga naruszenia prawa przez stronę nie była znikoma, art.189fk.p.a. i w konsekwencji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie postępowania. Podtrzymała argumentację zawartą w wyjaśnieniach z 18 stycznia 2023 r., w których wskazywała, że dokonała stosownego zgłoszenia nabycia 28 marca 2022 roku, w związku z nabyciem 50% własności ww. pojazdu w dniu 4 lutego 2022 r. na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Umową darowizny z 22 sierpnia 2022 r. nabyła natomiast od syna udział we współwłasności pojazdu, stając się w ten sposób jedyną jego właścicielką – co zgłosiła organowi dopiero 14 listopada 2022 r.
Samorządowe Kolegium odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) skarżoną obecnie decyzją z 6 marca 2023 r. nr SKO 4162/15/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko i argumentację organu I instancji. Nie podzielił stanowiska strony, że nabycie w drodze darowizny od syna udziałów pojazdu, którego skarżąca była współwłaścicielką nie rodziło, w świetle art. 78 ust.2 pkt 1 p.r.d., obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu. Powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 361/22 organ wskazał, że do zbycia dochodzi także wówczas, gdy przedmiotem darowizny jest część/udział w prawie własności pojazdu, a darowizna części pojazdu powoduje niewątpliwie zmianę w obrębie prawa własności do pojazdu, która z kolei rodzi określone konsekwencje na gruncie prawa administracyjnego, wiążąc się z koniecznością dokonania zmiany w dokumencie dotyczącym rejestracji pojazdu i centralnej ewidencji pojazdów i kierowców. Teza ta jest nadal aktualna mając na względzie obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów.
Odnosząc się do zasad wymiaru kary, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d. SKO wskazało, iż wymierzając karę na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. organ ma tzw. luz decyzyjny, a ustawodawca posługuje się tu konstrukcją uznania administracyjnego. Kolegium podzieliło też ocenę Starosty w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art.189f k.p.a.
W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Sformułowała zarzuty naruszenia art. 189 f § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie, że nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa oraz że nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów i wynikających z nich powinności nie stanowi okoliczności wyłączającej winę ani okoliczności redukującej wagę naruszenia, podczas gdy z utrwalonego orzecznictwa wynika, ze ujęta w art. 140 mb pkt 2) p.r.d. kara pieniężna za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w zależności od ukształtowanego stanu faktycznego może nie mieścić się w obszarze ważnego interesu publicznego przewidzianego przez ustawę. Podkreśliła skarżąca w tym kontekście, że: (i) zachowanie związane z nabyciem udziałów w pojeździe przez dotychczasowego współwłaściciela pojazdu nie wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, (ii)skarżąca jako współwłaściciel pojazdu nabyła jedynie udziały w pojedzie, zaś treści art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw z art. 140 mb pkt 2 p.r.d. nie wynika, że znajduje on zastosowanie do nabycia udziałów w własności, ale "nabycia pojazdu w ogóle", wobec czego obywatel nie będący z wykształcenia prawnikiem, ma prawo zinterpretować ten przepis według siebie, literalnie, (iii) skarżąca była wpisana w systemie CEPIK, tym samym jej zachowanie należało uznać za zachowanie o znikomej wadze naruszenia prawa - co uzasadniało odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Na wypadek gdyby Sąd nie przychylił się do tego stanowiska powyższego i uznał, że doszło do naruszenia ustawowego terminu na zgłoszenie nabycia pojazdu podniosła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140 mb pkt 2 p.r.d. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie, że nabycie przez dotychczasowego właściciela udziałów w pojeździe w drodze darowizny rodzi obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu, a w konsekwencji ustalenie, że w dniu 23 sierpnia 2022 r. rozpoczął bieg ustawowy termin 60 dni, w którym właściciel pojazdu miał obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu pojazdu i zakończył się w dniu 21 października 2022 r., podczas gdy skarżąca faktycznie nabyła pojazd w dniu 4 lutego 2022 r. i w ustawowym terminie tj, 28 marca 2022 r. zgłosiła nabycie pojazdu. Żądanie organu do dokonania kolejnego zgłoszenia było bezprawne, a w konsekwencji należy uznać, że nałożona na skarżąca kara jest bezpodstawna.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle tak określonych kryteria ów Sąd uznał, ze skarga jest uzasadniona.
U podstaw wydania decyzji o ukaraniu skarżącej legło stwierdzenie, że dopuściła się ona naruszenia obowiązku powiadomienia organu rejestrującego o zbyciu pojazdu. Zgodnie bowiem z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2024 r. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a ustawy, kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6).
W świetle powołanych wyżej przepisów jako nietrafne ocenił Sąd argumenty skarżącej dotyczące braku obowiązku zgłoszenia organowi rejestrującemu nabycia pozostałych 50% udziałów we własności wskazanego na wstępie pojazdu. Zgodzić się należy z organem, że "nabycie" w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. powinno być odnoszone do każdej czynności skutkującej przeniesieniem prawa własności i w konsekwencji zmianą stosunków własnościowych, niezależnie od tego czy przedmiotem tej czynności jest 100% własności pojazdu czy jedynie udział we własności. Nabycie i zbycie pojazdu lub udziałów we własności pojazdu są kategoriami odnoszącymi się w istocie do tej samej czynności prawnej (jak sprzedaż, darowizna), odróżnianymi z uwagi na strony tej czynności. Zmiany zaistniałe w wyniku tej czynności przekładają się na obowiązki w zakresie rejestracji pojazdu, ciążące na właścicielu pojazdu oraz wpływają na zakres danych gromadzonych przez organ, dostępnych m.in. w centralnej ewidencji pojazdów - co leży o u podstaw wymogu dokonania zgłoszenia. Za właściciela pojazdu - w rozumieniu art. 73 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy - należy przy tym uważać każdego, komu służy prawo własności do pojazdu w ujęciu cywilistycznym ( art. 140 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną (art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego), przy czym współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika (§ 2). Przepisy p.r.d., w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. obowiązek zawiadomienia organu rejestrującego nakładały zaś zarówno w związku ze zbyciem pojazdu, jak i jego nabyciem i obowiązek ten należy analogicznie odnosić do zbycia i nabycia udziałów we własności pojazdu. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w ówczesnym stanie prawnym obowiązek ten spoczywał jedynie na zbywcy udziałów we własności pojazdu, nie natomiast na nabywającym je dotychczasowym współwłaścicielu pojazdu.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że przeniesienie drodze umowy darowizny z syna na skarżącą 50% własności pojazdu, w efekcie czego stała się ona jego jedyna właścicielką, w świetle obowiązujących w dniu umowy regulacji, rodziło po stronie zbywcy (syna skarżącej) i nabywcy ( skarżącej) obowiązek poinformowania o tym fakcie Starosty. W świetle zaś bezspornych okoliczności faktycznych, tj. tego, że w dniu 22 sierpnia 2022 r. doszło do przeniesienia na skarżącą pozostałych 50% udziałów we własności pojazdu oraz że stosowną informację złożyła strona do organu rejestrującego w dniu 10 listopada 2022 r., stwierdzić należy, że faktycznie skarżąca uchybiła terminowi do poinformowania Starosty o nabyciu pojazdu. Niedokonanie w terminie przedmiotowego zgłoszenia wypełnia zaś przesłankę nałożenia kary na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d..
Przechodząc w tym miejscu do oceny stanowiska organu w kwestii nałożonej kary Sąd uznał, że organy nie w pełni rozważyły podstawy do odstąpienia od ukarania na podstawie art. 189f §1 k.p.a.
W świetle utrwalonego już stanowiska sądów administracyjnych powołany przepis ma zastosowanie w sprawie dotyczącej kary przewidzianej w art. 140mb ustawy. "Ani przepisy ustawy p.r.d., ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej, nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem »odpowiedniego« stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (co oczywiste), w sprawie należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Skoro, jak wspomniano wyżej przepisy odrębne (p.r.d. i O.p. poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d.) nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2261/20, CBOSA).
Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Przepis art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga zatem dla odstąpienia od nałożenia kary spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, czego organ nie kwestionuje, z własnej inicjatywy dopełniła ostatecznie (choć z 23-dniowym opóźnieniem) obowiązku powiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Organ I instancji powołał się w tej kwestii na podglądy wyrażane w doktrynie (M. Jaśkowska. M. Wilbrant-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020 s. 1023), iż wymóg zaprzestania naruszania prawa znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma natomiast zastosowania do zachowania osoby polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela jednak tego poglądu, jako że takiego ograniczenia nie można wyprowadzić z treści art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu zaprzestanie naruszenia prawa może polegać także na zakończeniu stanu niezgodności z prawem wywołanym przez zaniechanie strony. Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2261/20 (dostępny w bazie orzeczeń CBOSA), gdyby bowiem przyjąć powyższe stanowisko za prawidłowe, prowadziłoby to do sytuacji, że osoby naruszające przepisy prawa przez dłuższy okres i w sposób ciągły, byłyby w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do podmiotów, których działanie polegało na jednorazowym naruszeniu prawa.
Przechodząc do problematyki wagi naruszenia prawa zauważyć należy, że ustawodawca nie sformułował żadnych wskazówek w tym względzie. W szczególności nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy dokonywaniu oceny czy w danej sprawie mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa, czy też nie. W orzecznictwie wyrażano w tej kwestii różne poglądy – m.in. o dopuszczalności odwołania się przy ocenie, czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (por. S. Dudziak, Zasady wymiaru administracyjnych kar pieniężnych po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2018, nr 6. s. 23-32.) i gdzie (art. 115 § 1 k.k.) przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Wymienione tu okoliczności odpowiadają natomiast z grubsza zawartym w art. 189d pkt 1 k.p.a. przesłankom wymiaru kary administracyjnej - które w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 149 mb pkt 2 p.r.d. zostały uregulowane odrębnie (ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy – art. 140n ust. 4 p.r.d.). Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko (por. A. Cebera i J. G. Firlus, Art. 189(f). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019), że wagę naruszenia prawa należy zatem w tym wypadku oceniać kierując się tym, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną, wskazując że jeżeli konkretne naruszenie prawa:
– wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna;
– wywołało (lub mogło wywołać) sporadyczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa nie jest znaczna;
– wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.
Wyznacznikiem zatem stopnia ciężkości/znikomości naruszenia prawa powinno być zatem zagrożenie celu ustawowego i dobra chronionego regulacjami nakładającymi sankcjonowany obowiązek. W rozpoznawanej sprawie organy, zwłaszcza organ I instancji, poczyniły dość szerokie rozważania w kwestii warunków odstąpienia od nałożenia kary i z poczynionymi w wydanych przez nie decyzjach ogólnymi uwagami co do zasady należy się zgodzić. Organ słusznie, zdaniem Sądu wskazał na cel jakim jest dążenie do poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i trafnie zwrócił uwagę, że u podstaw wprowadzenia sankcji za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zbycia lub nabycia pojazdu legła konieczność realizacji założeń dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.Urz. UE.L z 2000 r., poz. 269.34 – dalej: Dyrektywa). Ujęte w motywach Dyrektywy cele, takie jak zredukowanie niekorzystnego wpływu pojazdów wycofanych z użytku na środowisko naturalne, właściwy obrót pojazdami w ramach wspólnotowego rynku wewnętrznego, wymagania wobec podmiotów zajmujących się zbieraniem odpadów i ich przetwarzaniem – wymagają wprowadzenia mechanizmów efektywnej kontroli, a jednym z nich jest gromadzenie danych o pojazdach wycofanych z użytku na obszarze UE przy pomocy właściwej ewidencji (motyw 26). Prowadzona w krajowym porządku prawnym Centralna Ewidencja Pojazdów (CEP) ułatwia zatem realizację tych celów. Jednakże, zdaniem Sądu, oceniając w konkretnej sprawie czy doszło do naruszenia dobra chronionego ustawą nie można utożsamiać go z tą ewidencją, a to właśnie dlatego, że ewidencje nie są celem samym w sobie, ale narzędziem do realizacji dalszych celów – tak jak wskazanych powyżej, wynikających z Dyrektywy. Z tego względu nie można uznać za wystarczające powołanie się na to, że naruszenie przez stronę obowiązku dokonania w terminie zgłoszenia do organu rejestrującego spowodowało lub mogło spowodować w CEP czasowy brak pełnych informacji co do własności pojazdu, bez wyjaśnienia w jaki sposób w tej konkretnej sytuacji wpływa to na realizację celów, dla których taki obowiązek przewidziano. Specyfika sytuacji skarżącej polega bowiem na tym, że w wyniku przejęcia należących uprzednio do syna udziałów we własności pojazdu nie przestała być ona jego właścicielem (znanym organowi), a tym samym podmiotem na którym z tego tytułu ciążyły już niezmiennie rozmaite obowiązki i odpowiedzialność, w tym w zakresie normowanym ustawą z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z ekploatacji (Dz. U. z 2020 r., poz. 2056 - vide art. 18-20 tej ustawy) i objętym zakresem normowania wspomnianej Dyrektywy. Zarazem, w wyniku tej czynności, nie pojawił się żaden nowy, nieznany organowi podmiot, którego obowiązki takie i odpowiedzialność mogłyby dotyczyć. Specyficzny stan faktyczny, w którym zmiana w obrębie prawa własności polegała wyłącznie na ograniczeniu kręgu już znanych organowi podmiotów nie został w efekcie w niniejszej sprawie skonfrontowany z eksponowanymi przez organ celami (lub innymi celami) mającymi identyfikować dobro chronione ustawą w sposób, który uzasadniałby wniosek o tym, że doszło rzeczywiście do jego zagrożenia lub unicestwienia. Sam fakt, że różne podmioty korzystają z danych zawartych w CEP nie jest zaś, w opinii Sądu, również jednoznaczny z naruszeniem dóbr chronionych przepisem 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez skarżącą, która nieprzerwanie, od momentu dokonania zgłoszenia w marcu 2022 r. figurowała w tej ewidencji jako właścicielka pojazdu. Zauważyć już na marginesie końcowo należy, że po nowelizacji przepisów p.r.d. z dniem 1 stycznia 2024 r. ( ustawą z 7 lipca 20203 r. - Dz.U. z 2023, poz. 1394) ustawodawca w ogóle zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem zgłoszenia nabycia pojazdu, przyjmując za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy nałożenie tego obowiązku w związku wyłącznie ze zbyciem pojazdu. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zatem wskazać czy i w jaki sposób opóźnienie skarżącej w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia nabycia udziałów we własności pojazdu mogło w jej sytuacji rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych ustawą Prawo o ruchu drogowym.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.