III SA/Wr 152/23

III SA/Wr 152/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GZ 44/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-29
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1634
art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 22 lutego 2023 r., nr DEF-Z-IV.433.14.2022 w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. Sp z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca, beneficjent) jest decyzja Zarządu Województwa Dolnośląskiego (dalej: IZ, organ) z 22 lutego 2023 r., nr DEF-Z-IV.433.14.2022 wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.), w zw. z art. 122 ust. 2, art. 125 ust. 1 i ust. 4 lit. a) oraz art. 143 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 ze. zm., dalej: Rozporządzenie nr 1303/2013) oraz na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818) i art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 12a pkt 1 w związku z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze.zm., dalej: u.f.p.), w zw. z art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2094), którą - po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymała w mocy decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z 25 lipca 2022 r., nr DEFS-0/16/2022 określającą kwotę środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...], pn. [...].
Jak wynika z uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia oraz przekazanych akt sprawy beneficjent w dniu 8 lipca 2019 r. zawarł z Województwem Dolnośląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego, pełniącym rolę IZ RPO WD, umowę o dofinansowanie projektu pn. [...] (dalej: projekt).
Jak wynika z treści wniosku o dofinansowanie celem głównym projektu było podwyższenie kwalifikacji 100 słuchaczy placówki kształcenia dla dorosłych we W. A. (69 K i 31 M) o umiejętności rynkowe odpowiadające zapotrzebowaniu przedsiębiorców z uwzględnieniem wykorzystywania narzędzi IT poprzez krótkie kursy oraz zdobycie doświadczenia poprzez staże zawodowe, a także rozwój kwalifikacji nauczycieli zgodny z trendami rynkowymi (10 nauczycieli współpracujących z AP CK) oraz kreacja 1 nowego kompleksowego programu wraz z podręcznikiem dla kwalifikacji rynkowej w branży telemedycznej (okres realizacji projektu: 1.09.2019 r. - 31.08.2021 r.).
W przedmiotowej sprawie Zarząd Województwa Dolnośląskiego, pełniący rolę IZ RPO WD orzekł o niekwalifikowalności 100% wydatków rozliczonych oraz wykazanych we wnioskach o płatność. W związku z nałożoną korektą finansową oraz brakiem zwrotu środków wynikających z wezwań do zapłaty z dnia 3 lutego 2022 r. oraz z dnia 10 marca 2022 r., w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, IZ w dniu 25 lipca 2022 r. wydała decyzję określającą obowiązek zwrotu przez Beneficjenta łącznej kwoty dofinansowania w wysokości 714 800,00 zł wraz z odsetkami.
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2023 r. IZ utrzymało w mocy decyzję z 25 lipca 2022 r. określającą kwotę środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...], pn. [...].
IZ w obszernych motywach obu ww. rozstrzygnięć stwierdziła min., że uczestnicy szkoleń w przedmiotowym projekcie nie spełniają kryterium kwalifikowalności, tj. nie są słuchaczami kwalifikacyjnych kursów zawodowych prowadzonych przez placówkę A. we W. Zgodnie z Regulaminem konkursu uczestnikami projektu mogli być uczniowie i słuchacze szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe oraz nauczyciele, w tym nauczyciele kształcenia zawodowego. Tymczasem w omawianym przypadku, placówka w latach 2017-2021 nie zgłaszała żadnych kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie widnieje też w rejestrze Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej we Wrocławiu, co oznacza, że szkolenia realizowane w ramach zadania nr 1 prowadzone były dla osób niespełniających kryterium kwalifikowalności (tj. posiadania statusu słuchacza placówki prowadzącej szkolenie zawodowe).
W dalszej kolejności zakwestionowano prawidłowość przeprowadzonych staży w zakresie kryterium czasu trwania oraz ich realizacji poza województwem dolnośląskim. Dalej, nie został osiągnięty cel w postaci liczby nauczycieli kształcenia zawodowego oraz instruktorów praktycznej nauki zawodu, którzy uzyskali kwalifikacje lub nabyli kompetencje po opuszczeniu programu (10 osób). Na dzień 31 sierpnia 2021 r. ukończenie zaplanowanej formy wsparcia, w postaci studiów podyplomowych, zostało potwierdzone jedynie w przypadku 2 osób poprzez przedłożenie dyplomów ukończenia ww. studiów. Zakwestionowano wreszcie program nauczania dla kwalifikacji pn. Zastosowanie telemedycyny w przychodniach, szpitalach i opiece domowej, domach seniora, domach pomocy społecznej ponieważ nie spełniał wymagań zawartych w umowie podpisanej z Wykonawcą zamówienia.
Od decyzji tej skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie:
I. Przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a. poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy zaistniałego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji zaś naruszenie słusznego interesu Skarżącego, jak również naruszenie zasady praworządności;
2. art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co spowodowało niedostateczne, a w konsekwencji błędne, rozpoznanie sprawy;
3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niewyczerpujące zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oparciu decyzji na wybiórczo zebranym materiale dowodowym;
II. prawa materialnego tj:
1. art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że naruszył zapisy umowy o dofinansowanie, w sytuacji gdy takie naruszenia w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić;
2. art. 117 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 20 w zw. z art. 172 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 35 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) w zw. z § 8 ust. 1, § 9, § 23 - 25 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 652) - poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że słuchacze Skarżącego zakwalifikowani do projektu nie byli słuchaczami kwalifikacyjnego kursu zawodowego organizowanego przez Skarżącego, bowiem Skarżący nie poinformował właściwej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej o jego prowadzeniu, w sytuacji, gdy sam fakt zgłoszenia takiego kursu nie determinuje o jego ważności, a o uznaniu danego kwalifikacyjnego kursu zawodowego przesądza spełnienie przesłanek określonych w r.s.k.u opisanych w § 8, § 9, § 23-25;
3. art. 3 pkt 21 w zw. z art. 44zzzb ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - dalej ustawa o systemie oświaty - w zw. z § 11 r.s.k.u. w zw. z § 6 ust. 9 i 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1707) - dalej rozporządzenie w sprawie egzaminu zawodowego - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że słuchacze Skarżącego nie byli uprawnieni do przystąpienia do egzaminu zawodowego, w sytuacji, gdy po ukończeniu kwalifikacyjnego kursu zawodowego i uzyskaniu zaświadczenia o jego ukończeniu wydanego zgodnie z treścią r.s.k.u., są oni uprawnieni do przystąpienia do egzaminu zawodowego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze powyższe zarzuty beneficjent wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie szczegółowo argumentując przyjęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Zarządu Województwa Dolnośląskiego, pełniącego rolę IZ RPO WD (dalej: organ) z 22 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję z 25 lipca 2022 r. określającą kwotę środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...], pn. [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634, dalej: u.f.p.). Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.) Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.).
W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818) instytucją zarządzającą jest zarząd województwa – w przypadku regionalnego programu operacyjnego.
Wskazać trzeba, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320). Zgodnie z tym przepisem każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 rozporządzenia – obowiązek dokonania korekt finansowych. Zauważyć należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w rozporządzeniu. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia – co oznacza naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Tym samym wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (wyrok NSA z 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15).
Procedury jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą zatem wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że interpretacja pojęcia "inne procedury" musi zostać dokonana na tle zarówno potocznego rozumienia terminu "procedura" jak i sposobu uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 732/11, wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12, wyrok NSA z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1141/14). W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami niemającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie zaakceptowanego wniosku o dofinansowanie i dalej umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie projektów zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania (wyrok NSA z 13 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2109/14, wyrok NSA z 20 października 2016 r., sygn. akt II GSK 733/15, wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2020 r.).
Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że naruszenie procedury to także realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie, z wytycznymi oraz zaakceptowanym wnioskiem o dofinansowanie (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2024 r., III SA/Wr 173/23 oraz z dnia 16 maja 2024 r., III SA/Wr 175/23).
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadzała się zaś do oceny, czy skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie oraz postanowienia wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków i czy wobec tego była zobowiązana do zwrotu środków przekazanych jej na realizację projektu jako wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.
Aby dokonać ww. oceny należało zatem odnieść się do ustalonych kryteriów realizacji Projektu na podstawie ww. umowy z 8 lipca 2019 r. Zgodnie natomiast z jej § 4 ust. 5, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z Wnioskiem oraz zgodnie z zamieszczonymi na stronie internetowej Instytucji Zarządzającej Programem, SzOOP (Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-20220 przyjęty 23 kwietnia 2018 r.), oraz Regulaminem konkursu obowiązującymi dla danego konkursu.
Zgodnie w zawartym w SzOOP opisem celów szczegółowych osi priorytetowej10 Edukacja, w jej ramach realizowane będą 4 cele szczegółowe: w tym mi.in. "Zwiększenie szans na zatrudnienie uczniów kształcenia i szkolenia zawodowego, w szczególności poprzez poprawę efektywności kształcenia zawodowego." W tym zakresie wyodrębniono Działanie 10.4 "Dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy" oraz Poddziałanie nr 10.4.1 "Dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy – konkursy horyzontalne"
Jak wynika ze złożonego wniosku miał on realizować następujące typy projektów, które przewiduje SzOOP:
10.4.A. Organizacja praktycznych form nauczania – staże, praktyki zawodowe (które obejmują wg definicji(wg definicji SzOOP):
• praktyki zawodowe organizowane u pracodawców lub przedsiębiorców dla uczniów zasadniczych szkół zawodowych, szkół branżowych I i II stopnia;
• staże zawodowe obejmujące realizację kształcenia zawodowego praktycznego we współpracy z pracodawcami lub przedsiębiorcami lub wykraczające poza zakres kształcenia zawodowego praktycznego.
10.4.B. Uruchamianie i dostosowywanie kształcenia i szkolenia w zawodach, na które występuje potwierdzone zapotrzebowanie rynku.
10.4.G. Szkolenia, doradztwo oraz inne formy podwyższania kwalifikacji nauczycieli, w tym nauczycieli kształcenia zawodowego i instruktorów praktycznej nauki zawodu we współpracy z uczelniami i rynkiem pracy (np. staże nauczycieli w przedsiębiorstwach).
(zob. https://rpo.dolnyslask.pl/szczegolowy-opis-osi-priorytetowych-regionalnego-programu-operacyjnego-wojewodztwa-dolnoslaskiego-2014-2020-2/).
Z opisu wniosku o dofinasowanie projektu, w szczególności takich jego elementów jak "Opis projektu" (s.5), "Cel główny projektu z uzasadnieniem" (s.11), Grupy docelowe" (s.13-14) jednoznacznie wynika, że miał on służyć jego słuchaczom realizującym "kształcenie zawodowe" w formie "kwalifikacyjnych kursów zawodowych".
To z kolei – jak podkreśla Sąd w pełni koresponduje z przywołanymi wyżej opisami SzOOP dotyczącymi Działania 10.4 "Dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb rynku pracy". Innymi słowy, projekt o którego dofinansowanie wniósł beneficjent bezspornie dotyczył "kształcenia i szkolenia zawodowego" a jako grupy docelowe zostały zdefiniowani "uczniowie kształcenia i szkolenia zawodowego" (a także ich nauczyciele).
Sąd podkreśla wreszcie – na co zwracała uwagę IZ w motywach wydanych decyzji – że zgodnie z Regulaminem konkursu ("Uczestnicy konkursu") jego uczestnikami mogli być m.in. uczniowie i słuchacze szkół i placówek prowadzących kształcenie zawodowe oraz nauczyciele, w tym nauczyciele kształcenia zawodowego.
Z drugiej strony również zgodnie z Regulaminem konkursu ("Typy Wnioskodawców/Beneficjentów"), w ramach niniejszego konkursu, Beneficjentami mogą być m.in. "organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły i placówki prowadzące kształcenie zawodowe".
(zob. https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/nabory/104-dostosowanie-systemow-ksztalcenia-i-szkolenia-zawodowego-do-potrzeb-rynku-pracy-1041-dostosowanie-systemow-ksztalcenia-i-szkolenia-zawodowego-do-potrzeb-rynku-pracy-konkursy-horyzontalne-5/).
Przy tym od razu należy wskazać, że pojęcie "kształcenia zawodowego" ma charakter normatywny i jego znaczenia należy doszukiwać się w przepisach prawa krajowego. Na podstawie zapisów Regulaminu konkursu ("Podstawy prawne oraz inne ważne dokumenty") Konkurs jest prowadzony m.in. w oparciu o ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.
Zgodnie z jej przepisami jedną z form kształcenia zawodowego – jako kształcenia ustawicznego – jest m.in. zadeklarowany we wniosku Beneficjenta "kwalifikacyjny kurs zawodowy" (art. 117 ust. 1a pkt 1 Prawa oświatowego).
Należy wskazać, że zgodnie z definicją wynikająca z przepisów art. 4 pkt 35 Prawa oświatowego, który to akt na podstawie zapisów Regulaminu stanowił podstawą prawną konkursu - przez "kwalifikacyjny kurs zawodowy" należy rozumieć "kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji".
A zatem Sąd dostrzega, że konstytutywnym elementem "kwalifikacyjnego kursu zawodowego" jako jednej z form kształcenia zawodowego jest "możliwość przystąpienia do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji".
Z takim założeniem korespondują przepisy powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych. Zgodnie z § 9 rozporządzenia, podmiot prowadzący kwalifikacyjny kurs zawodowy jest obowiązany poinformować okręgową komisję egzaminacyjną o rozpoczęciu kształcenia na kwalifikacyjnym kursie zawodowym w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia tego kształcenia. Informacja zawiera:
1) oznaczenie podmiotu prowadzącego kwalifikacyjny kurs zawodowy;
2) nazwę i symbol cyfrowy zawodu, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego, oraz nazwę i oznaczenie kwalifikacji, zgodnie z podstawą programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, w zakresie której jest prowadzone kształcenie;
3) termin rozpoczęcia i zakończenia kwalifikacyjnego kursu zawodowego;
4) liczbę słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego.
W niniejszej sprawie w istocie bezspornym jest natomiast to, że Beneficjent nie dokonał notyfikacji kursów których dotyczył wniosek o dofinasowanie do okręgowej komisji egzaminacyjnej. Co istotne, obowiązek ten wynikał także ze statutu skarżącego. Oznacza to w konsekwencji, że kursy te nie mogły spełnić swojego normatywnego celu możliwości przystąpienia do egzaminu zawodowego w zakresie tej kwalifikacji. W konsekwencji tego prowadzone kusy nie będąc kwalifikacyjnymi kursami zawodowego jednocześnie nie wypełniały przewidzianej prawie oświatowym stypizowanej formy kształcenia zawodowego. Skoro skarżący nie realizował przewidzianej przepisami prawa formy kształcenia zawodowego, to nie mógł realizować wspomnianego działania, którym jest dostosowanie systemów kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy.
W konsekwencji oznacza to, że Beneficjent – co słusznie zaakcentowała IZ naruszył cytowany wyżej § 4 ust. 5 umowy.
Stwierdzona jaskrawa niezgodność dotyczyła więc zarówno treści samego wniosku jak i SzOOP oraz Regulaminu konkursu. Należy bowiem przyjąć, że domniemanym założeniem zarówno konkursu jak i treści Regulaminu oraz SzOOP jest realizowanie przyjętych tam celów zgodnie z przepisami prawa. Dlatego nie może przyjąć aby cel projektu (w tym cel główny) został zrealizowany skoro nie spełniał kryteriów kształcenia zawodowego.
Beneficjent realizował kursy, które nie spełniały kwalifikowanej formy kwalifikacyjnego kursu zawodowego, ponieważ nie mogły przynieść przewidzianego w przepisach Prawa oświatowego rezultatu w postaci "możliwości przystąpienia do egzaminu zawodowego". To z kolei oznacza, że realizowane przez skarżącą działanie nie dotyczyło ani kwalifikowanej formy "kształcenia i szkolenia zawodowego", ani tym bardziej nie dotyczyło deklarowanej grupy docelowej w postaci "uczniów (oraz nauczycieli) kształcenia i szkolenia zawodowego".
Z tego też powodu nie można było uznać za kwalifikowalne inne – akcesoryjne w swojej istocie – cele projektu (staże zawodowe, rozwój kwalifikacji nauczycieli poprzez realizację studiów podyplomowych, kreacja nowego kompleksowego programu wraz z podręcznikiem dla kwalifikacji rynkowej w branży telemedycznej), skoro nierozerwalnie miały być powiązane z deklarowanym przez skarżącą "kształceniem zawodowym", którego w istocie nigdy nie realizowano. Nie zmienia to oceny Sądu, że i tak w tym zakresie obszerne ustalenia IZ co do braku kwalifikowalności wydatków są prawidłowe i spójne oraz dokonane z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej.
Tym samym, nie podlegały uwzględnieniu sformułowane w rozpatrywanej skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego. Odnosząc się do nich Sąd akcentuje, że wbrew zarzutom skargi nie zakwestionowano w sprawie statusu "słuchaczy" kursów zawodowych lecz to, że kursy te nie zapewniały normatywnego warunku oraz celu "kształcenia zawodowego". Po prostu, uczniowie na których nakierowano dofinasowanie byli "słuchaczami kursu" który nie mógł realizować celu kształcenia zawodowego do którego odnosiły się zarówno wniosek beneficjenta, SzOOP oraz Regulamin konkursu.
To z kolei oznacza, że niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie z naruszeniem prawa dotyczącym stosowania prawa unijnego, wynikającym z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Jest to nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 rozporządzenia – obowiązek dokonania korekt finansowych.
Powstała w omawianej sprawie więcej niż "hipotetyczna" szkoda w budżecie Unii ponieważ sfinansowano wydatek niezgodny z przytoczymy dyrektywami, a tym samym wydatek nieuzasadniony.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.