III SA/WR 142/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc publicznadotacjaCOVID-19przedsiębiorcaPKDpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzasada związania wyrokiempostępowanie dowodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezydenta Wrocławia odmawiającą przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej, uznając, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wyroków sądu i nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania R. Sp. z o.o. dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej związanej z COVID-19. Organ odmówił dotacji, uznając, że spółka nie spełniała warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD na dzień 30 września 2020 r., opierając się głównie na wpisie w rejestrze REGON. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ ponownie rozpoznał wniosek, jednak nadal nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez spółkę i nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, powołując się na niejasne interpretacje i wyjaśnienia ministerstwa. Sąd uchylił kolejną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i brak realizacji wskazań poprzednich orzeczeń.

Przedmiotem skargi R. Sp. z o.o. we W. była decyzja Prezydenta Wrocławia odmawiająca udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej w związku z pandemią COVID-19. Spółka wniosła o dotację, wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 5610A. Organ odmówił, opierając się na danych z GUS, że spółka nie prowadziła tej działalności jako przeważającej na wymagany dzień. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA (sygn. akt III SA/Wr 57/23) i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA (sygn. akt I GSK 1010/24), organ ponownie rozpoznał wniosek. Organ powołał się na wyjaśnienia MRPiPS, że jedynym wyjątkiem od wymogu posiadania przeważającego kodu PKD jest pomyłka techniczna, i wezwał spółkę do dostarczenia dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie zmiany kodu PKD przed złożeniem wniosku. Spółka argumentowała, że wezwanie to jest sprzeczne z orzeczeniami sądów. Organ następnie wezwał do dostarczenia dokumentacji księgowej i potwierdzenia przychodu niższego o 40% w październiku 2020 r. w stosunku do października 2019 r. Spółka przedłożyła dokumenty, wyjaśniając, że spadek przychodów był spowodowany restrykcjami COVID-19, a główną działalnością była restauracja. Wnioskowała o przesłuchanie świadka. Organ ponownie odmówił dotacji, uznając, że dowody nie potwierdzają spełnienia warunku, zwrócił dokumenty i nie przeprowadził dowodu z zeznań świadka, argumentując, że świadek nie miał prawa reprezentować spółki. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach, nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, zwrócił dokumenty i nie uwzględnił faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę, opierając się na nieuzasadnionych podstawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez brak realizacji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w zapadłym wcześniej prawomocnym orzeczeniu sądu.

Uzasadnienie

Organ nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, zwrócił dokumenty, nie uwzględnił wyjaśnień strony i powoływał się na niejasne interpretacje, co stało w sprzeczności z wcześniejszymi wyrokami nakazującymi umożliwienie stronie wykazania spełnienia warunku na podstawie innych dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

ustawa COVID-19 art. 15zze4 § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten nakłada na sąd i organ administracji obowiązek związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez brak realizacji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w poprzednim wyroku sądu. Organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, w tym nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie świadka i zwrócił dokumenty. Organ nie zastosował się do wytycznych sądu, które nakazywały umożliwienie stronie wykazania spełnienia warunku na podstawie innych dowodów niż wpis w rejestrze REGON.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niewłaściwość trybu postępowania (argument oddalony przez sąd). Organ twierdził, że jego działanie było zgodne z przepisami i nie miał podstaw do szerszego badania działalności niż w ramach rejestru REGON (argument odrzucony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednich wyrokach. Działania organu stoją z zaleceniami sądu w ewidentnej wręcz sprzeczności. Podane przez organ uzasadnienie może być odczytane jako celowe wręcz uniemożliwianie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Nie znajduje również żadnej podstawy prawnej zwracanie stronie dokumentów objętych jej wnioskami dowodowymi.

Skład orzekający

Kamila Paszowska-Wojnar

przewodniczący sprawozdawca

Anetta Chołuj

sędzia

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące zasady związania wyrokiem sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) oraz prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście interpretacji przepisów dotyczących pomocy publicznej i dowodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dotacjami COVID-19 i interpretacją przepisów dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, ale jego kluczowe przesłanie o związaniu wyrokiem i obowiązku przeprowadzenia dowodów ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wyroków sądowych i prawidłowe prowadzenie postępowań dowodowych. Jest to przykład walki przedsiębiorcy o swoje prawa i ilustracja konsekwencji ignorowania przez organ orzecznictwa sądowego.

Organ zignorował wyroki sądu i odmówił dotacji. WSA: To niedopuszczalne!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 142/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. we W. na akt Prezydenta Wrocławia z dnia 7 marca 2025r., nr AP.532.909.5.2021/2025.KU w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Prezydenta Wrocławia na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. sp. z o.o. we W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest akt Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) – pismo Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu z dnia 7 marca 2025 r. nr AP.532.909.5.2021/2025.KU, odmawiające udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek z dnia 21 grudnia 2020 r. o udzielenie dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małego przedsiębiorcy przyznawanej na podstawie rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. W sprawie zastosowanie miał przepis art. 15zze4 i nast. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm., dalej: ustawa COVID-19).
W złożonym wniosku (pkt 6 ust. 4) strona złożyła oświadczenie, że na dzień 30 września 2020 r. prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, oznaczoną kodem 5610A jako rodzaj przeważającej działalności.
Organ aktem z dnia 3 marca 2021 r. nr AP.532.909.2.2021.JOK odmówił udzielenia dotacji, wskazując, że w uparciu o dane pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego ustalono, że na dzień 30 września 2020 r. strona nie prowadziła działalności gospodarczej jako rodzaj przeważającej działalności według PKD 2007, kodami wskazanymi art. 15zze4 ustawy COVID-19, a tym samym strona nie kwalifikuje się do uzyskania dotacji.
Po rozpoznaniu skargi strony na powyższy akt, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie III SA/Wr 57/23 tutejszy Sąd akt ten uchylił, wskazując, że przyjęty przez ustawodawcę jako jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD – tj. wpis w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r., nie przyczynia się do realizacji celu przepisu pomocowego i jest nieproporcjonalny w kontekście skutków, jakie wywołuje i w efekcie prowadzi również do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP. W ocenie Sądu wprowadzony jako jedyny sposób (dowód) spełnienia spornego warunku - wpis w rejestrze REGON na dany dzień - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do wsparcia podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Sąd stwierdził zatem, że stanowisko zajęte przez organ w sprawie spowodowało, że strona została wykluczona z kręgu podmiotów mogących się ubiegać o pomoc bez uwzględnienia faktycznego prowadzenia danej działalności jako przeważającej na dzień 30 września 2020 r., co może zostać wykazane w postępowaniu. Końcowo Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ winien uwzględnić wyrażone w uzasadnieniu stanowisko Sądu oraz przyjąć/umożliwić wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów. Skarga kasacyjna organu od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2024 r. w sprawie I GSK 1010/24.
Ponownie rozpoznając wniosek, organ pismem z dnia 6 grudnia 2024 r. przywołał treść wyjaśnień otrzymanych z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MRPiPS), zgodnie z którymi jedynym wyjątkiem uzyskania przedmiotowej dotacji przy posiadaniu przeważającego kodu PKD, który nie uprawnia do jej otrzymania, jest sytuacja pomyłki technicznej przy wpisie przeważającego kodu w rejestrze powstałej z winy urzędnika lub systemu informatycznego. Wskazano, że wniosek zostanie rozpatrzony po dostarczeniu dokumentacji przez stronę, potwierdzającej fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych przed dniem złożenia wniosku o udzielenie dotacji. Ponadto wezwano stronę do uzupełnienia wniosku w poszczególnych, wskazanych częściach formularza.
W odpowiedzi na powyższe, strona pismem z dnia 31 grudnia 2024 r. wskazała, że wezwanie tam zawarte stoi w sprzeczności z treścią wydanych w sprawie wyroków WSA i NSA, podnosząc, że w przypadku spółki nie doszło do pomyłki technicznej przy dokonywaniu wpisu kodów PKD. W ocenie strony powoływanie się przez organ na wyjaśnienia MRPiPS w kontekście jasnych orzeczeń sądów administracyjnych jest całkowicie bezzasadne, a jeśli są one niezgodne z tymi orzeczeniami, to organ nie powinien ich stosować. Strona podała również dane celem uzupełnienia wniosku.
Pismem z dnia 5 lutego 2025 r. organ wezwał stronę do dostarczenia dokumentacji księgowo – rachunkowej i innych dokumentów, potwierdzających jednoznacznie: prowadzenie działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r. oznaczonej według PKD jako rodzaj przeważającej działalności, tj. zgodnej z kodem 56.10.A w złożonym wniosku oraz uzyskanie przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych w miesiącu październiku 2020, który był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu październiku 2019 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wskazał również organ, że wciąż pozostają do odbioru przesłane przez spółkę wydruki z kasy fiskalnej baru S. w ilości [...] rolek oraz deklaracje rozliczeniowe VAT R. sp. z o.o. (19 dokumentów), o czym urząd zawiadamiał w piśmie z dnia 3 marca 2021 r., stwierdzając, że na podstawie tych dokumentów Urząd nie jest w stanie jednoznacznie ustalić prawdziwości oświadczeń zawartych we wniosku.
Strona w załączeniu do pisma z dnia 18 lutego 2025 r., stanowiącego odpowiedź na powyższe pismo organu, dla wykazania, że doszło do wymaganego ustawą spadku przychodów w miesiącu październiku 2020 r. w stosunku do października 2019 r., przedłożyła deklarację podatkową VAT – 7 za październik 2019 r., rejestr sprzedaży VAT za październik 2019 r., kopie paragonów za październik 2019 r., deklarację podatkową VAT – 7 za lipiec 2020 r., rejestr sprzedaży VAT za lipiec 2020 r. oraz kopie paragonów za lipiec 2020 r.. Strona wyjaśniła, że na dzień 30 września 2020 r. główną działalnością prowadzoną przez nią było prowadzenie restauracji S. przy ul. [...] we W., natomiast okres Covid-19 z uwagi na zakaz prowadzenia działalności restauracyjnej doprowadził do obniżenia przychodów spółki i w konsekwencji do ich ustania. Strona podniosła, że w październiku 2020 r. w ogóle nie uzyskała przychodu z uwagi na wprowadzone restrykcje. Na potwierdzenie tych okoliczności strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka W. R. – pracownika strony w przedmiotowym okresie (również dla objaśnienia kwestii związanych z przedłożoną dokumentacją). Odnosząc się do wezwania do odbioru złożonych do tej pory dokumentów, strona wskazała, że są to dokumenty źródłowe, które potwierdzają zasadność jej stanowiska i odbiór ich strona deklaruje dopiero po prawomocnym i ostatecznym zakończeniu sprawy, wnosząc jednocześnie o ich zaliczenie w poczet materiału dowodowego. Zakwestionowała też możliwość pozostawienia przez organ wniosku bez rozpoznania, podnosząc, że złożony wniosek spełnia wymogi formalne.
Zaskarżonym w sprawie aktem z dnia 7 marca 2025 r. nr AP.532.909.5.2021/2025.KU organ wskazał, że nie jest możliwe pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącego. Podano, że organ zwrócił się do strony o udokumentowanie rzeczywistego prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o kodzie 56.10 A na dzień 30 września 2020 r., w odpowiedzi na co strona złożyła wymienione wyżej dokumenty, jednak zdaniem organu nie można uznać ze spełniony omawianego warunku do przyznania pomocy, ponieważ dowody te nie potwierdzają faktu prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o wskazywanym kodzie na dzień wymieniony w ustawie. Dodatkowo, odnosząc się do wniosku strony zawartego w piśmie z dnia 18 lutego 2025 r. poinformowano stronę, że reprezentować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może tylko osoba wskazana w KRS bądź ustanowiony przez tę osobę pełnomocnik, a z dokumentów nie wynika, że Pan W. R. reprezentuje spółkę. Stwierdzono również, że przedłożone przez stronę dokumenty zostaną jej zwrócone.
W skardze na ten akt strona wniosła o jego uchylenie oraz zobowiązanie organu do udzielenia przedmiotowej dotacji, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.
Powyższemu aktowi zarzucono naruszenie art. 15 zze4 ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że strona nie kwalifikuje się do uzyskania prawa do otrzymania dotacji w związku z niespełnieniem warunku prowadzenia działalności gastronomicznej jako przeważającej działalności gospodarczej oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77 i 107 k.p.a., poprzez zaniechanie prowadzenia właściwego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę w toku postępowania (m.in. dowodu z zeznań świadka oraz zapisów z kasy fiskalnej), a w konsekwencji uznanie, że strona nie wykazała spełnienia warunków otrzymania przedmiotowej dotacji. Strona wniosła również o dopuszczenie dowodów, których przeprowadzenia organ odmówił (dokumentów w postaci wydruków z kasy fiskalnej i deklaracji rozliczeniowych VAT) oraz dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność zbadania na podstawie zapisów kasy fiskalnej restauracji S. i składanych przez skarżącą deklaracji VAT, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadziła na dzień 30 września 2020 r.
Strona w uzasadnieniu skargi rozwinęła powyższe stanowisko, wskazując, że organ zlekceważył wytyczne tutejszego Sądu i zignorował przedkładane przez nią dowody.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, wskazując na niewłaściwość trybu postepowania przed sądem administracyjnym w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na fakt, iż zdaniem organu odmowa udzielenia dofinansowania nie stanowi czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wniesiono o oddalenie wniosku dowodowego strony zawartego w skardze jako zbędnego. Odnosząc się do kwestii merytorycznych, organ wskazał, że jego działanie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie miał podstawy prawnej do wychodzenia poza ramy regulacji art. 15 zze4 ustawy COVID-10 przez szersze badanie przeważającej działalności gospodarczej na podstawie wskazanego numeru PKD niż w ramach rejestru REGON. Organ stwierdził również, że wezwał stronę do złożenia stosownych wyjaśnień zgodnie ze wytycznymi Sądu, a zebrany materiał dowodowy nie dał podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
Na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe strony zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając w powyższych ramach kontroli, Sąd uznał skargę za zasadną.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że orzekanie w sprawie niniejszej odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok został poprzedzony prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 31 maja 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 234/22, w którym Sąd zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia ponownej, dogłębnej analizy okoliczności sprawy pod kątem występowania obu przesłanek stwierdzenia nieprawidłowości określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i poparcia wniosków w tej mierze wyczerpującą argumentacją, uwzględniającą okoliczności sprawy.
Zgodnie z powołanym przepisem prawa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/OI 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justitia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).
Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt: II GSK 240/06).
Podkreślić należy, że pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt: II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie III SA/Wr 57/23.
Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że istotą zawartych w powołanym wyroku tutejszego Sądu wskazań co do dalszego postępowania było zbadanie, czy strona faktycznie prowadziła przeważającą działalność gospodarczą według podanego przez nią PKD na dzień 30 września 2020 r., umożliwiając stronie wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów niż wpis w rejestrze REGON.
Zatem zadaniem organu było przyjąć dowody w tej mierze przedłożone przez stronę, a następnie dokonać ich właściwej analizy i oceny pod kątem spełnienia przez stronę ustawowego warunku udzielenia przedmiotowej dotacji, tj. warunku dotyczącego prowadzenia na wskazany dzień jako przeważającej działalności gospodarczej zgodnie z podanym numerem PKD.
W nawiązaniu do powyższego, Sąd wskazuje, że, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, strona w toku ponownego postępowania przedłożyła deklarację podatkową VAT – 7 za październik 2019 r., rejestr sprzedaży VAT za październik 2019 r., kopie paragonów za październik 2019 r., deklarację podatkową VAT – 7 za lipiec 2020 r., rejestr sprzedaży VAT za lipiec 2020 r. oraz kopie paragonów za lipiec 2020 r. Strona złożyła również wyjaśnienia, zgodnie z którymi na dzień 30 września 2020 r. główną działalnością prowadzoną przez nią było prowadzenie restauracji S. przy ul. [...] we W., natomiast okres Covid-19 z uwagi na zakaz prowadzenia działalności restauracyjnej doprowadził do obniżenia przychodów spółki i w konsekwencji do ich ustania. Strona podniosła, że w październiku 2020 r. w ogóle nie uzyskała przychodu z uwagi na wprowadzone restrykcje. Na potwierdzenie tych okoliczności oraz dla objaśnienia kwestii związanych z przedłożoną dokumentacją, strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka W. R. – pracownika strony w przedmiotowym okresie. Ponadto, jak wskazuje organ, strona przedłożyła już wcześniej (na etapie postepowania przed uchyleniem poprzednio wydanego aktu o odmowie udzielenia dotacji) wydruki z kasy fiskalnej baru S. w ilości [...] rolek oraz deklaracje rozliczeniowe VAT R. sp. z o.o. (19 dokumentów), o czym urząd zawiadamiał w piśmie z dnia 3 marca 2021 r.
W odniesieniu do powyższych dowodów, organ podniósł, że, po pierwsze, dowody złożone przez stronę nie potwierdzają faktu prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o wskazywanym kodzie na dzień wymieniony w ustawie. Po drugie, odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, poinformowano, że reprezentować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może tylko osoba wskazana w KRS bądź ustanowiony przez tę osobę pełnomocnik, a z dokumentów nie wynika, że powoływany świadek miałby reprezentować spółkę. Dowodu tego nie przeprowadzono. Po trzecie, wskazano, że przedłożone przez stronę dokumenty zostaną jej zwrócone i wezwano ją do ich odbioru. Nie odniesiono się w ogóle do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia 18 lutego 2025 r., w których strona wskazywała na przyczyny ustania przychodu w miesiącu październiku 2020 r. (restrykcje wprowadzone w okresie Covid-19) i podkreślała jednocześnie, że jej główną działalnością było prowadzenie restauracji S. Ponadto organ wzywał stronę do dostarczenia dokumentacji potwierdzającej fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych przed dniem złożenia wniosku o udzielenie dotacji, powołując się na treść wyjaśnień otrzymanych z MRPiPS.
Biorąc to pod uwagę, należy stwierdzić, że zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu w sposób oczywisty nie zostały spełnione. Jak słusznie wskazywała strona w toku postępowania, działania organu stoją z tymi zaleceniami w ewidentnej wręcz sprzeczności.
Organ nie przeprowadził wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań świadka, przy czym podane uzasadnienie braku przeprowadzenia tego dowodu jest całkowicie niedorzeczne - otóż organ w ramach uzasadnienia tej kwestii wskazuje na to, że świadek nie ma prawa do reprezentacji strony. W sytuacji, w której wniosek nie dotyczył przesłuchania danej osoby w charakterze strony, a jedynie przesłuchania świadka (pracownika strony w spornym okresie), na co strona wskazywała w sposób bardzo wyraźny, podane przez organ uzasadnienie może być odczytane jako celowe wręcz uniemożliwianie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
Nie znajduje również żadnej podstawy prawnej zwracanie stronie dokumentów objętych jej wnioskami dowodowymi, nawet jeśli organ stwierdził, że na ich podstawie nie jest w stanie jednoznacznie ustalić prawdziwości oświadczeń zawartych we wniosku. Dokumenty przedłożone przez stronę stanowią materiał dowodowy sprawy i w żadnej mierze nie jest dopuszczalne usuwanie ich z akt, czy domaganie się od strony ich odebrania. Działania organu w tej kwestii budzą zasadniczy sprzeciw i są nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad postępowania administracyjnego. Ponadto, jeśli rzeczywiście w ocenie organu ocena złożonych przez stronę dokumentów nie mogła doprowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia, to tym bardziej organ powinien był przeprowadzić wnioskowany przez stronę dowód z zeznań świadka, pracownika, który w zamierzeniu strony miał wyjaśnić kwestie związane z przedkładaną dokumentacją oraz prowadzeniem działalności gastronomicznej w spornym okresie, w tym przyczyn nieuzyskiwania przychodu. Na marginesie, podawane przez stronę przyczyny zaprzestania otrzymywania przychodu z tytułu prowadzenia restauracji winny być znane organowi z urzędu, dotyczą bowiem wprowadzonych restrykcji w okresie występowania Covid-19 właśnie w tej branży. Świadek, według treści wniosku dowodowego strony, został powołany dla wyjaśnienia okoliczności z tym związanych w odniesieniu do działalności strony i nie da się znaleźć żadnych racjonalnych powodów, dla których dowód ten nie miałby być przeprowadzony, zwłaszcza, że mógł on mieć wpływ na ocenę pozostałych dowodów przedłożonych przez stronę (strona wskazywała, że świadek miał również objaśnić kwestie związane z przedstawiona dokumentacją). Zatem dopiero tak zgromadzony, pełny materiał dowodowy sprawy pozwalałby organowi na wyciągnięcie wniosków co do spełnienia przez stronę warunków przyznania przedmiotowej dotacji.
Jeszcze raz podkreślić trzeba, że w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie III SA/Wr 57/23 nakazano organowi umożliwić stronie wykazanie spełnienia spornego warunku na podstawie innych dowodów niż wpis w rejestrze REGON i przyjąć w tej mierze dowody przez nią wnioskowane. Ich ocena, zawierająca wyprowadzone z tych dowodów wnioski, jest natomiast zupełnie inną kwestią, co organowi administracji jest z pewnością wiadome.
Brak było również podstaw do domagania się od strony przedłożenia dokumentacji potwierdzającej fakt zgłoszenia zmiany przeważającego kodu PKD do odpowiednich organów rejestrowych przed dniem złożenia wniosku o udzielenie dotacji. Powoływanie się w tej mierze przez organ na bliżej nieokreślone wyjaśnienia MRPiPS, zgodnie z którymi jedynym wyjątkiem uzyskania przedmiotowej dotacji przy posiadaniu przeważającego kodu PKD, który nie uprawnia do jej otrzymania, jest sytuacja pomyłki technicznej przy wpisie przeważającego kodu w rejestrze powstałej z winy urzędnika lub systemu informatycznego, jak słusznie wskazuje strona, stoi w oczywistej sprzeczności z treścią zapadłych w sprawie wyroków.
Końcowo należy podnieść, że zdziwienie budzą zawarte w odpowiedzi na skargę (stanowiące wręcz jej przeważającą treść) rozważania dotyczące kwestii związanych z podnoszoną przez organ niedopuszczalnością skargi, skoro w tej mierze wypowiadał się zarówno tutejszy Sąd, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych, wiążących organ w tej sprawie wyrokach, stwierdzając, że skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu i brak jest podstaw do jej odrzucenia.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez brak realizacji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w zapadłym wcześniej prawomocnym orzeczeniu sądu. Powyższe wyczerpuje również naruszenie ogólniejszej zasady wyrażonej w art. 170 p.p.s.a. i zasługuje na jednoznacznie negatywną ocenę.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić wyrażoną w wyroku ocenę prawną i zrealizować wskazania zawarte w wyroku tutejszego Sądu w sprawie III SA/Wr 57/23 .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI