III SA/Wr 141/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-01-08
NSAinneŚredniawsa
płatności bezpośredniewsparcie rolnictwaARiMRkontrolanieprawidłowościsankcjerolnictwo ekologicznezabiegi agrotechniczneuprawy polowesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności unijnych z powodu niespełnienia wymogów dotyczących upraw i zabiegów agrotechnicznych.

Rolnik zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności unijnych na rok 2022, w tym płatności do jednolitej płatności obszarowej (JPO), za zazielenienie, płatności związane do roślin strączkowych oraz uzupełniającej płatności podstawowej (UPP). Organy administracji stwierdziły rozbieżności między deklaracjami rolnika a stanem faktycznym na działkach, w tym brak wymaganych zabiegów agrotechnicznych i brak deklarowanej uprawy roślin strączkowych. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie organów było prawidłowe, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli terenowych i danych satelitarnych, potwierdza zasadność odmowy przyznania części płatności i nałożenia sankcji.

Rolnik T. T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania części płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Spór dotyczył przyznania płatności do jednolitej płatności obszarowej (JPO), za zazielenienie, płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz uzupełniającej płatności podstawowej (UPP). Organy administracji stwierdziły szereg nieprawidłowości w gospodarstwie rolnika, w tym brak wymaganych zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających chwastom na niektórych działkach (kod DR14) oraz brak deklarowanej uprawy roślin strączkowych (kod DR7). W wyniku kontroli terenowych i analizy danych satelitarnych (aplikacja Sentinel) ustalono, że na niektórych działkach nie prowadzono produkcji roślinnej, a jedynie zabieg talerzowania, co skutkowało uznaniem tych działek za ugór. Stwierdzono również rozbieżności między deklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów. Rolnik kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że prowadził produkcję roślinną i wykonywał wymagane zabiegi, a dowody przedstawione przez niego (faktury, protokoły prac) potwierdzają jego stanowisko. Zarzucał organom nienależyte postępowanie wyjaśniające, wybiórczą ocenę dowodów oraz odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadka i przesłuchania strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i oceniły materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na rolniku. Analiza wyników kontroli terenowych, dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz danych satelitarnych potwierdziła zasadność ustaleń organów co do braku wymaganych upraw i zabiegów agrotechnicznych. Sąd uznał, że dowody przedstawione przez rolnika nie podważyły ustaleń kontroli, a odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów była uzasadniona ze względu na już zebrany obszerny materiał dowodowy. W konsekwencji, sąd uznał decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a zgromadzone dowody, w tym wyniki kontroli terenowych i danych satelitarnych, potwierdzają zasadność odmowy przyznania części płatności i nałożenia sankcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na rolniku. Wyniki kontroli terenowych i danych satelitarnych jednoznacznie wykazały brak wymaganych upraw i zabiegów agrotechnicznych, co uzasadniało decyzje organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.s.b. art. 3

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.b. art. 14

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.b. art. 15 § 2a

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.b. art. 17a

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.b. art. 8 § 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozporządzenie 1307/2013 art. 32 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Rozporządzenie 1306/2013 art. 67 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Rozporządzenie 809/2014 art. 24 § 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014

Rozporządzenie 640/2014 art. 19 § 2

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014

Rozporządzenie 640/2014 art. 28 § 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie MRiRW § § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli terenowych i danych satelitarnych. Ciężar udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na rolniku. Brak wymaganych zabiegów agrotechnicznych i upraw na działkach rolnych uzasadniał odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji.

Odrzucone argumenty

Organy przeprowadziły nienależycie postępowanie wyjaśniające i oceniły dowody wybiórczo. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka i przesłuchania strony naruszyła przepisy postępowania. Dowody przedstawione przez rolnika (faktury, protokoły) potwierdzają prowadzenie produkcji i wykonanie zabiegów.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne kontrole terenowe przeprowadzane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą profesjonalną wiedzę i przygotowanie zdjęcia satelitarne stanowiły alternatywne źródło danych i stanowiły uzupełniający materiał dowodowy względem ustaleń poczynionych w ramach kontroli na miejscu

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący sprawozdawca

Kamila Paszowska-Wojnar

sędzia

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania płatności unijnych z powodu niespełnienia wymogów formalnych i faktycznych, znaczenie dowodów z kontroli terenowych i danych satelitarnych, rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu o płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o płatnościach unijnych dla rolników i znaczenie rzetelnego dokumentowania działań w gospodarstwie. Pokazuje też, jak sądy administracyjne weryfikują decyzje ARiMR.

Rolnik stracił unijne dopłaty przez brak zabiegów agrotechnicznych i dane satelitarne.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 141/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1775
art. 5,6, 14
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2024 r. nr 9001-2024-000051 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. T. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DOR ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 9 lutego 2024 r. nr 9001-2024-000051 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Środzie Śląskiej (dalej: KBP ARiMR, organ I instancji) z dnia 14 listopada 2023 r. nr 0018-2023-001654 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r.
Z akt sprawy wynika, że strona 14 maja 2022 r. złożyła wniosek o płatność na rok 2022, deklarując: płatności do jednolitej płatności obszarowej (JPO), za zazielenienie, redystrybucyjnej do łącznej powierzchni [...] ha, w tym do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni [...] ha; uzupełniającej płatności podstawowej (UPP) do powierzchni [...] ha.
W okresie od 29 sierpnia 2022 r. do 6 września 2022 r. (z przerwami w dniach 1-5 września 2022 r.) w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach kontroli na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego. Zasięg kontroli obejmował wszystkie działki rolne zadeklarowane do płatności ekologicznej. Kontrola realizowana przez inspektorów ARiMR, zakończona raportem z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...], miała na celu weryfikację spełniania przez stronę warunków i wymogów do otrzymania wsparcia w ramach rolnictwa ekologicznego. Ale w związku z tym, że działki rolne zadeklarowane do płatności ekologicznej były działkami zgłoszonymi również do systemów wsparcia bezpośredniego, wyniki tej kontroli miały odniesienie do sprawy. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli. Wśród stwierdzonych niezgodności wskazano m.in., że na działkach [...], [...], [...]/[...], [...]/[...], [...], [...] wystąpił kod niezgodności DR14 – Na działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym, zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. A na działkach [...]/[...],[...]/[...],[...]/[...], [...]/[...], [...]/[...], [...]/[...],[...]/[...] - kod niezgodności DR7 - Nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw, Stwierdzona uprawa/uprawy należy/należą do innej grupy upraw niż deklarowana.
Strona w piśmie z 3 lutego 2023 r. wyjaśniła, że na działkach ewidencyjnych nr [...] (dz. rolna [...], [...], [...], [...]),[...]/[...] (dz. rolna [...], [...], [...]), [...]/[...] (dz. rolna [...]), [...]/[...] (dz. rolna [...]) oraz [...]/[...] (dz. rolna [...]) przeprowadzane były zabiegi agrotechniczne mające na celu usunięcie bądź zniszczenie niepożądanej roślinności w okresie pożniwnym. Zabiegi wykonywane były przez firmę zewnętrzną oraz przez stronę osobiście np. zabieg talerzowania. Na terenach zrealizowane były prace polowe tj. koszenie, dołączyła strona fakturę nr [...] dokumentującą wykonanie usługi z dnia 12 lipca 2022 r. Wyjaśniała strona, że na działkach prowadzona była produkcja [...], a następnie część plonu została sprzedana (faktura [...] nr [...] z datą dokonania dostawy 4 sierpnia 2022 r.) Ponadto strona wskazała, że kontrolowany rejestr działań agrotechnicznych zawiera błąd w dacie zbioru z kampanii 2022 r. z działek, na których produkowany był [...], prawidłowa data zbioru płodu rolnego powinna być wykazana jako 12 lipca 2022 r.
Organ I instancji w związku z rozbieżnościami dotyczącymi stwierdzonej uprawy [...] na działkach rolnych [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...] wykazanych w wykazie producentów z 14 października 2022 r., którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2022 udostępnionym przez jednostkę certyfikującą TUV R. Sp. z o.o. (dalej: Jednostka Certyfikująca, JC), zwrócił się do JC z prośbą o odniesienie się do stwierdzonych różnic. Jednostka Certyfikująca poinformowała, że dane dotyczące działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] są zgodne ze stanem faktycznym, a dane dotyczące działek [...] i [...] uległy zmianie – t.j. w dniu 20 marca 2023 r. JC podjęła decyzję o dokonaniu zmiany stwierdzonej uprawy z [...] na ugór zielony i zaktualizowano wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2022.
Dalej organ I instancji dokonał analizy dokumentacji fotograficznej oraz danych z zobrazowań z Sentinela, gdzie stwierdzono zmianę struktury gleby dopiero w dniach 14 i 17 lipca 2022 r., przy czym 14 lipca uznano za dzień rozpoczęcia prac agrotechnicznych, natomiast na dzień 12 lipca 2022 r. nie stwierdzono żadnych zmian związanych z zabiegami uprawowymi. Stwierdził organ, że dołączona do wyjaśnień faktura nie zostanie uwzględniona ponieważ oględziny działek, ich stan agrotechniczny nie wskazują na prowadzenie uprawy [...] na gruncie.
Organ I instancji decyzją nr.0008-2023-001437 z dnia 14 kwietnia 2023 r.: -odmówił przyznania płatności do powierzchni, upraw roślin strączkowych na ziarno i nałożył sankcję w wysokości 63.834,33 zł; -odmówił przyznania UPP i nałożył sankcję w wysokości 3.912,31 zł; - przyznał JPO w wysokości 79.037,97 wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 7.54,61 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; przyznał płatność za zazielenienie w wysokości 8.057,89 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14.562,61 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; -przyznał płatność redystrybucyjną w wysokości 5.295,78 zł; przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej wysokości 1.304,61 zł. Wskazał, że kwoty sankcji będą potrącane z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, DOR ARiMR w dniu 10 sierpnia 2023 r. wydał decyzję nr 9001-2023-000875, na mocy której uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym brak wyjaśnienia stanowiska Jednostki Certyfikującej.
W toku ponownego postępowania organ pozyskał dodatkowe wyjaśnienia od strony oraz od Jednostki Certyfikującej. Strona w dniu 2 października 2023 r. złożyła wyjaśnienia wskazując, że po dokonanym w dniu 12 lipca 2022 r. zbiorze [...] został on przewieziony do magazynu spółki A. Sp. z o. o., która decyzję o jego zakupie podjęła dopiero w dniu 4 sierpnia 2022 r. (faktura VAT [...] nr [...]). Przedłożyła strona kopie dokumentów magazynowych wystawionych w dniu 12 lipca 2022 r., potwierdzających przyjęcie przez spółkę A. [...] ton [...]. Jednostka Certyfikująca w dniu 25 października 2023 r. wyjaśniła, że dane przekazane w wykazie z dnia 14 października 2022 r. oraz zmiana stanu faktycznego z dnia 20 marca 2023 r. były zgodne ze stanem faktycznym na dzień kontroli bezpośredniej na miejscu, tj. na dzień 27 lipca 2022 r. Zgodnie z wyjaśnieniami inspektora przeprowadzającego bezpośrednią kontrolę na miejscu zbiór [...] odbył się w dniu 12 lipca 2022 r., co zostało stwierdzone na podstawie zapisów w rejestrach producenta, w którym znajdowały się ponadto zapisy i dowody na zakup i siew [...].
Następnie Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr 0018- 2023-001654 z dnia 14 listopada 2023 r., w której: odmówił przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno i nałożył sankcję w wysokości 63.834,33 zł. Wskazał, że kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych; - przyznał JPO w wysokości 78.222,10 wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 8.244,13 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; - przyznał płatność za zazielenienie w wysokości 7.986,62 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14.507,85 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; - przyznał płatność redystrybucyjną w wysokości 5.295,78 zł; - przyznał UPP w wysokości 5.855,11 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 248,24 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia; -przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej wysokości 1.290,61 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do płatności JPO wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. Mając na uwadze wyniki z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, kontroli administracyjnej, kontroli na miejscu, kody pokontrolne, sporządzoną dokumentację fotograficzną, szkice i uwagi kontrolerów stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza od deklaracji we wniosku na 2022 r. o [...] ha. Nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych: [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. dekl. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] (pow. deki. [...] ha) wykluczeniu podlegał areał [...] ha. Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej uznał, że powierzchnia do JPO na działkach rolnych [...] (pow. dekl. [...] ha), [...] (pow. dekl. [...] ha) oraz [...] (pow. dekl. [...] ha) uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha oraz [...] ha.
W zakresie działek objętych kontrolą na miejscu wskazał organ, że strona na działkach podrzędnych zadeklarowanych we wniosku, tj. [...] –[...] ( deklaracja [...] - [...]ha), [...] (dekl. ugór [...]ha), [...] – [...]/[...] (dekl. [...] [...] ha), [...] - [...]/[...] (dekl. [...] [...]ha), [...]/[...] (dekl. [...][...]ha), [...] – [...] (dekl. [...] [...]ha) nie przeprowadziła co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności (chwasty wieloletnie, samosiejki drzew i krzewów) w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, co skutkuje nieprawidłowością oznaczoną kodem DR 14 i powierzchnie tych działek są wykluczone z JPO. Ponadto ustalono, że na działkach [...]-[...]/[...] (deklaracja - [...] pow. [...] ha) deklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od stwierdzonej i wynosi [...] ha oraz dla działki rolnej [...] - [...]/[...] (deklaracja - [...] [...]ha) wynosi [...] ha kod DR 13.
W zakresie kontroli administracyjnej wskazał organ, że wykazała ona, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana, co wykazano przy użyciu dostępnych systemów informatycznych ARiMR-u, co skutkowało wyznaczeniem nowej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (MKO) dla działki rolnej: [...] = [...] ha (zmniejszenie o [...] ha), [...] = [...] ha (zmniejszenie o [...] ha), [...] = [...] ha (zmniejszenie o [...] ha).
Wyjaśnił organ, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła [...] %. Mając na uwadze powyższe, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia stwierdzona do JPO wyniosła [...] ha.
Odnośnie płatności za zazielenienie organ wskazał, że obszar zgłoszony do JPO przekraczał obszar zatwierdzony, w związku z czym do obliczania płatności za zazielenienie, zastosowano obszar zatwierdzony. Omówił organ przepisy dotyczące płatności za zazielenienie i wskazał, że w sprawie obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o [...] ha. Dalej wyjaśnił, że strona posiadając więcej niż 15 hektarów gruntów ornych, powinna zapewnić obszar proekologiczny wynoszący przynajmniej 5% gruntów ornych. W toku prowadzonego postępowania organ stwierdził, że powierzchnia gruntów ornych uwzględniająca obszary zatwierdzone, wynosi [...] ha, a obszar proekologiczny zajmował powierzchnię 0,0000 ha, co stanowiło 0%. Ustalono, że powierzchnia obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono, wyniosła [...] ha. W związku z powyższym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o [...] ha, co stanowi dziesięciokrotność brakującego obszaru proekologicznego. Wobec ww. nieprawidłowości, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie została zmniejszona o [...] ha i wyniosła [...] ha. Z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o obszarem stwierdzonym początkową kwotę płatności za zazielenienie zmniejszono dodatkowo o 25 %, tj. o kwotę 14 507,85 zł.
W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) wskazał organ, że wyznaczył obszar kwalifikujący się do płatności dodatkowej wynoszący [...] ha, który stanowi powierzchnię maksymalną, jaka może być objęta tą płatnością.
W odniesieniu do płatność związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do wsparcia wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wyniosła 0,00 ha. Organ wyjaśnił, że podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na 2022 r., a ponadto zastosowane kody pokontrolne wpłynęły na ostateczną powierzchnię stwierdzoną. Wskazał, że z uwagi na zastosowany kod pokontrolny DR7 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy; stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana) wykluczeniu podlegały powierzchnie wszystkich działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zadeklarowane do wnioskowanej płatności. Wyjaśnił, że w związku ze stwierdzonymi: brakiem pozostałości resztek po uprawie [...], brakiem uprawy [...] w miejscach, na których nie przeprowadzono zabiegu talerzowania, wysokością i rozwojem chwastów występujących na obrzeżach działek, obszarami pominiętymi, czy też "mijakami", brakiem koszenia kombajnem oraz analizą zdjęć w aplikacji Sentinel, na przedmiotowych działkach w roku 2022 nie prowadzono żadnej działalności związanej z produkcją roślinną, a działki te w związku z przeprowadzonym zabiegiem talerzowania stanowią ugór. Wskazał organ, że ani dokumenty przedłożone przez stronę (faktury, rejestr działań agrotechnicznych, zdjęcia) ani dokumentacja przedstawiona przez JC nie potwierdzają uprawy [...]. W kontekście ustaleń przeprowadzonej kontroli na miejscu sama faktura sprzedaży [...] nie jest dowodem na jego uprawę, a przedłożone zdjęcia na zawierają parametrów (daty, położenia działek). Odnośnie Jednostki Certyfikującej, wskazał organ, że inspektor JC przeprowadzał kontrolę w dniu 27 lipca 2022 r. i czynił ustalenia tylko na podstawie zapisów w rejestrach producenta, z których wynikało, że zbiór [...] odbył się 12 lipca 2022 r.
Z uwagi na wyliczoną procentową różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą 100,00% płatność została odmówiona, a na rolnika nałożona karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wyniosła 63.834,33 zł.
W przypadku UPP organ wskazał, że powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła [...] ha, jednak z uwagi na wykryte nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu, powierzchnia zatwierdzona do UPP wyniosła [...] ha. Podkreślił organ, że dane zawarte w protokole podlegały dodatkowej weryfikacji z uwagi na zastosowane kody pokontrolne. Po ponownej weryfikacji organ I instancji z uzupełniającej płatności podstawowej wykluczył w ramach działki rolnej [...] (dekl. [...] ha) powierzchnię [...] ha i [...] (dekl. [...] ha) powierzchnię [...] ha, zaś w ramach działek rolnych [...] (deki. [...] ha) i [...] (dekl. [...] ha) wykluczył całe ich powierzchnie. Ponadto w wyniku kontroli admiracyjnej uznał, że powierzchnia do JPO na działkach rolnych [...] (pow. dekl. [...] ha), [...] (pow. dekl. [...] ha) oraz [...] (pow. dekl. [...] ha) uległa redukcji, odpowiednio o: [...] ha, [...] ha oraz [...] ha. Łącznie z UPP organ wykluczył powierzchnię [...] ha, co stanowiło przedeklarowanie o 2,03 %. Mając na uwadze powyższe, powierzchnia zatwierdzona do UPP według organu wyniosła [...] ha.
Wskazał także organ, że strona podlegała zwrotowi dyscypliny finansowej wysokości 1.290,61 zł za rok obrotowy 2022.
W wyniku złożonego odwołania, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję KBP ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ omówił obowiązujące przepisy unijne i krajowe oraz przeanalizował okoliczności faktyczne sprawy i materiał dowodowy. Dokonał analizy materiału sporządzonego na okoliczność przeprowadzonej kontroli - raportu z czynności kontrolnych, szkiców i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej i stwierdził, że z analizy dokumentacji pokontrolnej wynika, iż działki rolne: [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...] zostały obarczone kodem nieprawidłowości DR7 oznaczającym, że na działce nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw, dodatkowo dla działek [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...] kontrola stwierdziła, że na działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR 14). Kod DR 14 zastosowany został również na działkach rolnych [...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]. Natomiast w przypadku działek rolnych [...]/[...]/[...] i [...]/[...] kontrola stwierdziła powierzchnię równą deklaracji, a w przypadku działki rolnej [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej. Stan kontrolowanych działek został utrwalony w dokumentacji fotograficznej oraz na szkicach kontrolowanych działek. Podkreślił organ II instancji, że przy ustaleniu powierzchni objętej wsparciem na rok 2022, Kierownik BP ARiMR zobowiązany był do uwzględnienia wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Stwierdził DOR ARiMR, że w sprawie uprawnione było dokonanie weryfikacji danych zawartych we wniosku strony zarówno w drodze kontroli administracyjnej wniosku jak i kontroli na miejscu w gospodarstwie.
W wyniku przeprowadzonej analizy organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń kontroli, a obszar wyłączonych z płatności powierzchni został określony prawidłowo. Argumentował organ odwoławczy, że powierzchnia wykluczona ze wsparcia w 2022 r., znajdująca się na działkach rolnych [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...] nie dawała podstaw do uznania jej za kwalifikujący się hektar. W przypadku tych działek w związku z zastosowaniem kodu nieprawidłowości DR14, organ I instancji prawidłowo wykluczył z płatności całe ich zadeklarowane powierzchnie. Argumentował organ odwoławczy, że szkice oraz fotografie stanowiące integralną część raportu z kontroli, potwierdzają, że na działkach nie wykonano w wymaganym terminie żadnego zabiegu agrotechnicznego w celu zapobiegania występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W przypadku działek rolnych [...] i [...] z uwagi na wykraczanie granicy działki rolnej poza działki referencyjne zadeklarowane we wniosku, kontrolerzy zastosowali kod DR50. Natomiast w przypadku działek rolnych [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], kontrolerzy stwierdzili brak zadeklarowanej uprawy [...]. W trakcie kontroli ww. działek kontrolerzy stwierdzili brak pozostałości po uprawie [...] ([...], ziarna czy łodygi), które powinny pozostać po nieintensywnym zabiegu talerzowania, które zostało przeprowadzone na ok. miesiąc przed wizytacją. Zgodnie z uwagami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, brak zadeklarowanej uprawy stwierdzono analizując pozostawione tzw. "mijaki" na gruncie, jak i obrzeża działek rolnych. Miejsca te, pominięte przy talerzowaniu, były porośnięte wysokimi chwastami (bylica, wrotycz, dziurawiec, pokrzywa, źdźbła trawy). Niepożądane rośliny były w stadium zamierania, a ich wysokość ok. 1 metra świadczyła o braku obligatoryjnego koszenia/zbioru deklarowanej uprawy [...], który przeprowadza się na wysokości [...] cm. Wskazał organ odwoławczy, że uzasadnione było czynienie ustaleń przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel – jest to misja kosmiczna Sentinel-hub EO-Browser, która dostarcza zdjęcia satelitarne danego obszaru wykonywane w odstępach kilkudniowych, które umożliwiają identyfikację zmian na gruncie.
Stwierdził organ II instancji, że analiza zdjęć satelitarnych pozwoliła określić, że w terminach rozpoczęcia uprawy, wskazanych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych, prowadzonego przez stronę (orka, uprawa przedsiewna i siew 9-11 kwietnia 2022 r.), nie stwierdzono zmiany profilu gruntu, które świadczyłyby o przeprowadzonych zabiegach. Natomiast analiza zdjęć pozwoliła ustalić, że w dniach 14-17 lipca 2022 r. przeprowadzono zabieg talerzowania, co wyklucza wskazany w rejestrze termin 1 sierpnia 2022 r. jako wykonania zabiegu zbioru plonu. Wskazał organ, że ustalenia potwierdzają, że w 2022 r. skarżący nie prowadził uprawy [...], a przedmiotowe działki z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania stanowiły ugór.
Argumentował DO ARiMR, że sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki nie budzą zastrzeżeń, w raporcie pokontrolnym opisano wyniki czynności, dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD), sporządzono szkice działek rolnych, na których naniesiono obszary użytkowane, tereny niekwalifikujące się do płatności ze wskazaniem miejsc i kierunku wykonania fotografii. Zestawienie ww. dokumentacji z przeprowadzonego wywiadu i ortofotomap z wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym uprawniało - zdaniem organu odwoławczego - Kierownika BP ARiMR do wydania decyzji.
Przedstawił organ II instancji w formie tabelarycznej wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w zestawieniu z powierzchnią zadeklarowaną, w odniesieniu do wnioskowanych płatności (str. 16-17 decyzji).
Dalej wskazał DOR ARiMR, że odnośnie JPO zasadnie pomimo braku stwierdzenia zadeklarowanej roślinności podane powierzchnie działek zostały zakwalifikowane do wsparcia, ponieważ z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania w dniach 14-17 lipca 2022 r. grunty stanowiły ugór, który uprawnia do płatności. W przypadku UPP stwierdzony ugór na działkach rolnych [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...]/ [...]/[...]/[...] kwalifikował się do otrzymania wsparcia, ponieważ zgodnie z art. 17a ustawy o płatnościach, UPP przysługuje rolnikowi do powierzchni upraw niektórych rodzajów roślin lub gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, a do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Skoro strona na ww. działkach wykonała zabieg talerzowania w terminie do 31 lipca 2022 r., to spełniła warunek, o którym mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. oraz otrzymała do tych działek JPO. Natomiast stwierdzone trawy na gruntach ornych na działkach rolnych [...]/[...]/[...] i [...]/[...]/[...] nie zostały zakwalifikowane do płatności, ponieważ nie zostały ujęte w wykazie roślin uprawianych w plonie głównym do których przysługuje UPP. Odnośnie płatności do powierzchni roślin strączkowych na ziarno zdaniem organu odwoławczego zasadnie działki rolne ze stwierdzonym ugorem zostały wykluczone. Postępowanie potwierdziło, że na działkach nie było deklarowanej uprawy [...]; dokumentacja fotograficzna wykonana podczas przeprowadzania czynności kontrolnych na miejscu, uwagi wniesione przez kontrolerów do raportu, jak i analiza dostępnych ortofotomap, wyklucza możliwość prowadzenia uprawy [...] na spornych działkach i możliwość dokonania w 2022 r. zbioru ziarna z tych działek. Podzielił DOR ARiMR stanowisko organu I instancji odnośnie JC, wskazał, że z wyjaśnień inspektora ekologicznego wynika, iż zgodnie z zapisami w rejestrach, zbiór ziarna nastąpił w dniu 12 lipca 2022 r., zatem ustalony stan faktyczny w dniu 27 lipca 2022 r. opierał się tylko i wyłącznie na zapisach strony w rejestrach zabiegów agrotechnicznych. A w kontroli na miejscu przeprowadzonej przez inspektorów ARiMR inspektorom terenowym został przedstawiony rejestr zabiegów agrotechnicznych, z którego wynika, iż zbiór [...] w 2022 r. odbył się 1 sierpnia 2022 r., tego samego dnia plon został wprowadzony na rynek. Zaznaczył organ odwoławczy, że dołączona faktura sprzedaży, potwierdza co prawda sprzedaż [...] w ilości [...] ton, jednakże nie można uznać, że wykazany [...] dotyczy zbioru z 2022 r., ponieważ wykonane czynności kontrolne przez inspektorów ARiMR dowodzą brak prowadzenia w tym roku uprawy [...].
Odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. K. oraz strony wyjaśnił organ, że wyniki z kontroli na miejscu, zebrany materiał dowodowy w postaci szkiców, zdjęć, ponowna analiza działek przez Biuro Kontroli na Miejscu potwierdziła, że na spornych działkach skarżący nie dokonał w 2022 r zasiewu i zbioru ziarna. Podkreślił organ szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, że o wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania. Zdaniem organu odwoławczego przesłuchanie świadka i strony jest wobec dowodów (m. in. raport z czynności kontrolnych) jakie zostały zgromadzone w niniejszej sprawie niecelowe i nie wniosłoby nic nowego do sprawy, a argumentacja jak i stanowisko strony są organowi znane, ponieważ wyjaśnił je w piśmie odwoławczym oraz w zażaleniach na wyniki z kontroli na miejscu.
W skardze do WSA na powyższą decyzję DO ARiMR strona wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1775 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach) polegające na tym, że organy obu instancji przeprowadziły nienależycie postępowanie wyjaśniające, nie rozpatrzyły wszechstronnie całego materiału dowodowego oraz dokonały jego oceny w sposób wybiórczy, nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym, w konsekwencji ustaliły stan faktyczny w sposób nieprawidłowy, że na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w 2022 r. nie prowadziłem żadnej działalności związanej z produkcją roślinną, a przedmiotowe działki w związku z przeprowadzonym zabiegiem talerzowania stanowią ugór, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, iż w 2022 r. prowadziłem produkcję [...] i wykonałem wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...];
b) art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku przekonującego wyjaśnienia przez organ
II instancji, dlaczego nie przeprowadził zawnioskowanych przeze mnie dowodów z zeznań świadka T. K. i przesłuchania mnie w charakterze strony i uznał za wystarczający dowód w sprawie raport z czynności kontrolnych, podczas gdy kontrola na miejscu została przeprowadzona już po dokonanych zbiorach [...] i po wykonaniu zabiegu talerzowania, a więc jej wyniki, że nie stwierdzono deklarowanej uprawy opierały się wyłącznie na przypuszczeniach kontrolerów, natomiast przedłożone przeze mnie dowody temu przeczą,
c) art. 75 § 1 k.pa. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ II instancji dowodu z zeznań świadka T. K. i dowodu z przesłuchania mnie jako strony, mimo zgłaszania przeze mnie wniosków w tym zakresie w odwołaniach od decyzji organu I instancji;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 15 ust. 2a ustawy o płatnościach poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie mi płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, podczas gdy prawidłowe zebranie i ocena materiału dowodowego powinny prowadzić do wniosku, że w 2022 r. prowadziłem produkcję [...] i wykonałem wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...], wobec czego organ II instancji nie powinien utrzymać w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej mi tej płatności;
b) art. 19 ust. 2, art. 24 ust. 3 oraz 28 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności z dnia 11 marca 2014 r. (Dz.U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.; dalej: Rozporządzenie 640/2014) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która nie przyznawała mi płatności w należnej mi wysokości, podczas gdy prawidłowe zebranie i ocena materiału dowodowego powinny prowadzić do wniosku, że w 2022 r. prowadziłem produkcję [...] i wykonałem wymagane zabiegi agrotechniczne na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...], wobec czego brak jest podstaw do zastosowania wobec mnie zmniejszenia płatności, odmowy płatności i kar administracyjnych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, wskazał, że kontrolerzy nie stwierdzili braku uprawy [...] na w momencie, kiedy powinien się na tych działkach znajdować, ale poczynili swoje ustalenia już po zbiorze i talerzowaniu, wyłącznie w oparciu o poszlaki i przypuszczenia. Argumentowała strona, że zabieg agrotechniczny talerzowania wykonuje się w celu spulchnienia gleby oraz wymieszania jej górnej warstwy, jednym z głównych zadań zabiegu jest skruszenie wierzchniej warstwy gleby, częściowe jej obrócenie oraz pocięcie i przykrycie darni jak i pożniwowych resztek. Z tego powodu na przedmiotowych działkach mogą być słabo widoczne pozostałości po mnie prowadzona. Zdaniem strony niewystarczającym dowodem są również zdjęcia z aplikacji Sentinel. Zdjęcia satelitarne często są niewyraźne, ilustrują jedynie dany moment i są robione w odstępach kilkudniowych, więc nie wszystkie prace na gruncie muszą być na takich zdjęciach widoczne. Stwierdziła strona, że organy nie przedłożyły dowodów, z których jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wynikałoby, że na działkach rolnych [...], [...], [...],[...], [...] i [...] nie prowadziła w 2022 r. żadnej działalności związanej z produkcją roślinną. Zarzuciła strona, że organ do części przedłożonych dowodów w ogóle się nie ustosunkował. W szczególności, nie odniósł się do przedłożonego dowodu z protokołu z wykonywanych prac z dnia 12-07-2022 r., podpisanego przez operatora T. K.. Na powyższym protokole wprost zostało wskazane, że usługa koszenia [...] została wykonana w dniu 12 lipca 2022 roku na działkach ewidencyjnych nr [...], [...]/[...], [...], [...]/[...]. Organ II instancji nie uzasadnił, dlaczego nie uwzględnił powyższego dowodu przy ocenie materiału dowodowego. Tymczasem jest to bardzo istotny dowód, który ponad wszelką wątpliwość potwierdza, że w 2022 r. prowadzona była produkcja [...], skoro w dniu 12 lipca 2022 r. [...] na wskazanych wyżej działkach został skoszony.
Wyjaśniła strona, że data zbioru, która była wskazana w kontrolowanym rejestrze zabiegów agrotechnicznych 01.08.2022 r. była nieprawidłowa i spowodowana była niedopatrzeniem. Koszenie miało miejsce 12 lipca 2022 r. jak wynika z pozostałych przedłożonych dokumentów. Ustalenia organów obu instancji, że na działkach rolnych [...]. [...], [...],[...], [...] i [...]. nie była prowadzona w 2022 r. żadna działalność związana z produkcją roślinną, a przedmiotowe działki w związku z przeprowadzonym zabiegiem talerzowania stanowią ugór, są dowolne i arbitralne, a wiec naruszające art. 80 k.p.a., ti. swobodna ocenę dowodów.
W odpowiedzi na skargę DOR ARiMR nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja DOR ARiMR oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR nie naruszają prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy powierzchni gruntów zgłoszonych przez stronę do płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz spełnienia warunków uprawniających do płatności, co skutkowało przyznaniem płatności w zmniejszonej wielkości do JPO, za zazielenienie, redystrybucyjnej, UPP oraz odmową płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno oraz nałożeniem sankcji; w sprawie przyznano również kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
Organy stwierdziły, że dla JPO o zadeklarowanej powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, do płatności za zazielenienie o zadeklarowanej powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, do UPP o zadeklarowanej powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, a do płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wyniosła 0,00 ha. Płatność redystrybucyjna została przyznana do limitu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach. Na stronę nałożono także sankcję.
Zdaniem strony organy nie przeprowadziły w sprawie prawidłowego postępowania i nie wykazały, że strona nie dopełniła wymogów uprawniających do płatności, w szczególności że nie wykonała na działkach wykluczonych z płatności w przewidzianym terminie żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów, jak również nie wykazały, że strona nie uprawiała [...].
W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.
Ramy prawne w sprawie wyznaczają następujące przepisy unijne i krajowe:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013),
- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014),
- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014);
- ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2022.1775 t.j. ze zm. dalej: ustawa o płatnościach );
- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz. 351 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich);
- ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w zakresie wskazanym w art. 3 ustawy o płatnościach.
Art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach stanowi, że ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym następujących płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw, zwanych dalej "płatnościami bezpośrednimi", oraz płatności niezwiązanej do tytoniu. Zasady i tryb przyznania tych płatności, poza uregulowaniami zawartymi w ustawie, określone są również w rozporządzeniach unijnych, wymienionych w art. 1 pkt 1 lit. a – f (rozporządzenie nr 1307/2013, rozporządzenie nr 641/2014, rozporządzenie nr 639/2024, rozporządzenie nr 809/2014, rozporządzenie nr 640/2014).
Zgodnie z art. 6 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. W myśl zaś art. 7 ust. 1 ww. ustawy. warunkiem przyznania płatności jest posiadanie numeru identyfikacyjnego oraz gruntów objętych obszarem zatwierdzonym o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej.
Obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013). Zaznacza Sąd, że w sprawie ww. przepis nie ma zastosowania, ponieważ w stanie faktycznym sprawy takie okoliczności nie zaistniały.
Dalej, z uwagi na to, że zasadnicze zarzuty skargi skierowane są względem przeprowadzonego postępowania i kwestionują jego prawidłowość, niezbędne jest omówienie zasad weryfikacji prawidłowości złożonych wniosków i spełnienia warunków uprawniających do płatności.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A zgodnie z ust. 2 ww. system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.
Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje m.in. system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 70 ust. 1 System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.
A jak stanowi art. 17 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 w z góry ustalonych formularzach przekazanych beneficjentowi określa się maksymalny kwalifikujący się obszar na działkę referencyjną zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 oraz obszar zatwierdzony w poprzednim roku według działek rolnych do celów systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub obszarowych środków rozwoju obszarów wiejskich.
Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że 1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.
2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:
a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;
Dalej wyjaśnić należy, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna. Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.
A zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Niezbędne jest także wskazanie, że postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).
A zgodnie z ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Tym samym, co nie budzi wątpliwości w praktyce organów, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postepowaniu w sprawie płatności odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczony został obowiązek działania organów z urzędu. (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1884/14 i z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II GSK 195/16). Oznacza to, że obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.
Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, w ocenie Sądu postepowanie organów i wydane decyzje odpowiadają prawu.
W sprawie, co wynika z akt została przeprowadzona zarówno kontrola administracyjna, jak i kontrola na miejscu w okresie od 29 sierpnia do 6 września 2022 r., z przerwą w dniach 1-5 września 2022 r. Kontrola na miejscu swoim zasięgiem obejmowała wszystkie działki rolne zadeklarowane przez stronę do płatności ekologicznej. Przy czym działki rolne zadeklarowane do płatności ekologicznej były także działkami zgłoszonymi do systemów wsparcia bezpośredniego, stąd też w pełni uzasadnione było uwzględnienie jej wyników w sprawie.
W ocenie Sądu materiał zgromadzony w postepowaniu uzasadniał stanowisko organów w zakresie przyjętych naruszeń, tj., że na działkach rolnych: [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...] nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw (kod DR7), ponadto na działkach [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...] stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (kod DR14); na działkach [...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...] stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów; na działkach rolnych [...] powierzchnia stwierdzona była większa od powierzchni deklarowanej. Natomiast w przypadku działek [...]/[...]/[...] i [...]/[...] stwierdzono powierzchnię równą deklaracji.
Weryfikując zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek organy prawidłowo uwzględniły materiał dowodowy obejmujący zarówno dane pochodzące z systemu LPIS, ortofotomapy, jak również z przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Organy uwzględniły raport z czynności kontrolnych oraz szkice i fotografie wykonane podczas wizytacji terenowej, a także ustalenia poczynione przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel.
Jako nieuzasadnione ocenia Sąd zarzuty strony odnośnie wykorzystania aplikacji Sentinel. Jak wskazał organ misja kosmiczna Sentinel-hub EO-Browser dostarcza zdjęcia satelitarne danego obszaru wykonywane w odstępach kilkudniowych, które umożliwiają identyfikację zmian na gruncie. Ww. narzędzie stanowi legalne źródło dowodowe i posłużenie się nim było w pełni uprawnione. Podkreślenia również wymaga i wskazywały na to organy w toku postępowania i w decyzjach, że zdjęcia satelitarne stanowiły alternatywne źródło danych i stanowiły uzupełniający materiał dowodowy względem ustaleń poczynionych w ramach kontroli na miejscu.
Podobnie, jako całkowicie nieuzasadnione ocenia Sąd zarzuty dotyczące kontroli na miejscu. Wbrew twierdzeniom strony, kontrole terenowe przeprowadzane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą profesjonalną wiedzę i przygotowanie do wykonywania czynności kontrolnych. Kontrolerzy dysponują fachową wiedzą i doświadczeniem, pozwalającym na ocenę stanu roślinności, która występuje na kontrolowanych działkach rolnych. Kontrole przeprowadzane są przez wyspecjalizowane jednostki i osoby o określonych kwalifikacjach, co wynika z unormowań zawartych w przepisach unijnych oraz krajowych, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.374).
W sprawie sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz ich wyniki zawarte zostały w raporcie pokontrolnym nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą stan zgłoszonych do płatności upraw na zadeklarowanych działkach rolnych (płyta CD), ponadto sporządzono szkice działek rolnych, na których naniesiono obszary użytkowane, tereny niekwalifikujące się do płatności ze wskazaniem miejsc i kierunku wykonania fotografii. W treści raportu zawarte były informacje odnośnie zgromadzonego w trakcie kontroli materiału dowodowego, w tym opisany został stan gruntów oraz proces weryfikacji uprawy na gruncie.
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadniał stanowisko organów o wykluczeniu ze wsparcia powierzchni znajdującej się na działkach rolnych [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...],[...], ponieważ nie stanowiła obszaru, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach i która spełniałaby definicję kwalifikującego się hektara. Z ustaleń kontroli (potwierdzonych na szkicach i fotografiach) jednoznacznie wynikało, że na działkach nie wykonano w wymaganym terminie żadnego zabiegu agrotechnicznego w celu zapobiegania występowaniu rozprzestrzeniania się chwastów. Jak wskazano w raporcie na działkach był zaniedbany grunt z dominującą zaschłą roślinnością trawiastą oraz chwastami (pokrzywy, nawłoć) i samosiejkami drzew i krzewów.
Nie znajduje również Sąd podstaw aby zakwestionować stanowisko organów odnośnie braku uprawy [...] (działki rolne [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...]). Podjęte w tym zakresie czynności, ustalenia i wnioski są w pełni uzasadnione.
Jak wynika z akt, w toku kontroli na miejscu, kontrolerzy stwierdzili przeprowadzenie w okresie około miesiąca przed kontrolą zabieg talerzowania, polegający na przecięciu wierzchniej warstwy gleby wraz z porośniętą roślinnością oraz jej nieznacznym obróceniu i dociśnięciu. Zabieg ten przeprowadzono na płytkiej głębokości, jednorazowo, pozostawiając w niektórych miejscach obszary bez zabiegu, tj. obrzeża działek, omijaki- brak zakładki. Jak ocenili kontrolerzy po nieintensywnym zabiegu talerzowania na gruncie powinny być pozostałości po uprawie [...], w tym [...], ziarna czy łodygi. Pogłębiona inspekcja gruntu wykazała, że na całym spornym obszarze nie ma żadnych resztek pożniwnych. Deklarowanego [...] nie było również w miejscach, gdzie nie przeprowadzano zabiegu u talerzowania, tj. obrzeżach działek, większych powierzchniach pominiętych zabiegiem, na "mijakach" (m.in. zdjęcia 33, 34, 90, 97, 40, 41, 65-67, 47, 111). W ww. miejscach stwierdzono natomiast, że są one porośnięte wysokimi chwastami (bylica, wrotycz, dziurawiec, pokrzywa, źdźbła trawy). Jak wskazał organ niepożądane rośliny były w stadium zamierania, a ich wysokość ok. 1 metra świadczyła o braku obligatoryjnego koszenia/zbioru deklarowanej uprawy [...], który przeprowadza się na wysokości [...] cm.
Ustalenia w terenie zostały również potwierdzone przy wykorzystaniu aplikacji Sentinel
Pozyskane zdjęcia satelitarne potwierdziły, że w terminach rozpoczęcia uprawy, wskazanych w rejestrze zabiegów agrotechnicznych, prowadzonego przez stronę, tj. orka, uprawa przedsiewna i siew 9-11 kwietnia 2022 r., nie stwierdzono zmiany profilu gruntu, które świadczyłyby o przeprowadzonych zabiegach. Na podstawie zdjęć satelitarnych ustalono natomiast, że w dniach 14-17 lipca 2022 r. przeprowadzono zabieg talerzowania, co wykluczało wskazany w rejestrze termin 1 sierpnia 2022 r. wykonania zabiegu zbioru plonu.
W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja organu poparta zebranym materiałem dowodowym nie budzi wątpliwości. Zasadne jest tym samym stanowisko organu, że na ww. działkach strona w 2022 r. nie prowadziła uprawy [...], a działki z uwagi na przeprowadzony zabieg talerzowania stanowiły ugór.
Zasadności twierdzeń organu nie podważają podnoszone przez stronę zarzuty.
W zakresie kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą, Sąd podziela ocenę organów. Słusznie wskazał organ i potwierdzają to wyjaśnienia otrzymane od JC, że kontrola przeprowadzona przez Jednostkę Certyfikującą odbyła się 27 lipca 2022 r., a zgodnie z zapisami w rejestrach zabiegów agrotechnicznych (przedstawionych kontrolerowi JC) zbiór ziarna nastąpił w dniu 12 lipca 2022 r., czyli przed kontrolą i ustalenia tej kontroli opierały się wyłącznie na zapisach strony w rejestrach. Przeprowadzona natomiast przez ARiMR kontrola w terenie wykazała natomiast brak uprawy [...].
Uzasadniona jest również ocena organów dotycząca przedłożonych przez stronę dowodów w postaci faktury sprzedaży [...], faktury wynajmu maszyn, protokołu prac i dokumentu przyjęcia na magazyn. Jak słusznie wskazał organ ww. nie dokumentują – nie potwierdzają uprawy [...] na spornych działkach w 2022 r. i w żaden sposób nie podważają ustaleń kontroli na miejscu – braku jakichkolwiek śladów [...] na działkach.
W ocenie Sądu ustalenia kontroli na miejscu poparte stosowną dokumentacją fotograficzną, szkicami oraz dodatkowe dowody w postaci zdjęć satelitarnych, które wykluczyły zabiegi na gruncie, jak również analiza zebranego materiału dowodowego przez wyspecjalizowane i dysponujące profesjonalną wiedzą podmioty – w sposób jednoznaczny wykluczyła uprawę [...]. Natomiast strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważyłyby czy mogłyby podważyć stwierdzony całkowity brak pozostałości po [...] na działkach (jak wskazali kontrolerzy w ani jednym miejscu nie znaleziono resztek pożniwnych) oraz stwierdzony brak zabiegów na gruncie (Sentinel). Ani zdjęcia przedłożone przez stronę, które pozbawione były parametrów potwierdzających, że dotyczą kwestionowanych działek, ani faktury nie podważały stwierdzonego przez organ stanu działek. Podobnie nie stanowiła naruszenia przepisów odmowa przez organ przeprowadzenia dowodu ze świadka i z przesłuchania strony. Zauważa Sąd, że strona w toku całego postępowania, w którym miała zapewniony udział nie przedstawiła żadnego wyjaśnienia dotyczącego zupełnego braku resztek pożniwnych. Twierdzenia strony o wpływie zabiegu talerzowania na słabą widoczność pozostałości po [...] zostały przez organ ocenione jako nieuzasadnione, ponieważ kontrolerzy wnikliwie analizując działki nie znaleźli żadnych śladów [...]. Ponadto jak zauważyli kontrolerzy tak duże plonowanie [...], jakie podaje strona powinno zwiększyć możliwość stwierdzenia resztek pożniwnych, ale ich nie stwierdzono.
Podkreślenia wymaga, że organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony i jest uprawniony do ich oceny pod kątem przydatności dla postępowania. W sprawie materiał dowody został zebrany w sposób wyczerpujący, a organ poczynił niezbędne wyjaśnienia i wielokrotnie przeanalizował dowody, które całkowicie wykluczyły możliwość uprawy [...], z czym Sąd się zgadza. Tym samym wobec ustalonego i zweryfikowanego stanu faktycznego nie było potrzeby dalszego prowadzenia postępowania.
Nie kwestionuje Sąd ustaleń i oceny organów w zakresie płatności do JPO. Stanowisko organów ma potwierdzenie w ustaleniach z kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, jak również nie zostało podważone przez stronę. Zasadnie ocenił organ, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza od deklaracji we wniosku na 2022 r. o [...] ha. Nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych: [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha, [...] wykluczeniu podlegał areał [...] ha. Ponadto powierzchnia do JPO na działkach rolnych [...],[...] oraz [...] uległa redukcji, odpowiednio o [...] ha, [...] ha oraz [...] ha. Słusznie mając na uwadze § 2 rozporządzenia z 2015 r. organ stwierdził, że pomimo, że na wskazanych działkach stwierdzono brak zadeklarowanej rośliny zostały zakwalifikowane do wsparcia, ponieważ stanowiły ugór.
A w przypadku UPP stwierdzony ugór na działkach rolnych [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...], [...]/[...]/[...]/ [...]/[...]/[...] kwalifikuje się do wsparcia, zgodnie z art. 17a ustawy o płatnościach. W sprawie, jak stwierdzono strona na ww. działkach wykonała zabieg talerzowania w terminie do 31 lipca 2022 r., a zatem spełniła warunek, o którym mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. i otrzymała do tych działek JPO. Prawidłowo natomiast stwierdzone trawy na gruntach ornych na działkach rolnych [...]/[...]/[...] i [...]/[...]/[...] nie zostały zakwalifikowane do płatności, ponieważ nie zostały ujęte w wykazie roślin uprawianych w plonie głównym do których przysługuje UPP (art. 14a ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego). Zasadnie w zakresie płatności do powierzchni roślin strączkowych na ziarno, działki rolne ze stwierdzonym ugorem zostały wykluczone. Zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ww. ustawy jeżeli dokonano zbioru ziarna. A jak wcześnie Sąd wskazywał w sprawie zostało zasadnie stwierdzone, że strona takiego zbioru nie dokonała. Tym samym powierzchnia działek rolnych stwierdzona dla JPO wyniosła [...] ha i była mniejsza od powierzchni deklarowanej o [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła [...] %, co skutkowało zastosowaniem art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 i po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do JPO wyniosła [...] ha.
W zakresie płatności za zazielenienie prawidłowo kierując się zapisami art. 7 ust. 1 i 2 i art. 8 ustawy o płatnościach, art. 43 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 organ wobec tego, że obszar zgłoszony do jpo przekraczał obszar zatwierdzony, to przyjęta powierzchnia do jpo przyjęta została jako podstawa do przyznania płatności za zazielenienie. Ponadto w toku prowadzonego postępowania stwierdzono, że powierzchnia gruntów ornych uwzględniająca obszary zatwierdzone, o których mowa w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy lit. c), d), g) i h) rozporządzenia nr 1307/2013 wynosi [...] ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 0,0000 ha, co stanowi 0%. Na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 ustalono, że powierzchnia obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono, wynosi [...] ha. W związku z powyższym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o [...] ha. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie została zmniejszona o [...] ha i wyniosła [...] ha. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 różni się od obszaru wykorzystywanego do obliczania płatności z tytułu zazieleniania po zastosowaniu przepisów art. 24-27, płatność z tytułu zazieleniania oblicza się na podstawie tego drugiego obszaru pomniejszonego o dwukrotność ustalonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru wykorzystywanego do obliczania płatności z tytułu zazieleniania po zastosowaniu przepisów art. 24- 27. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20%, pomoc nie jest przyznawana. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50%, pomoc nie jest przyznawana, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między obszarem wykorzystywanym do obliczania płatności z tytułu zazielenienia, na podstawie zatwierdzonej powierzchni do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną - po zastosowaniu zmniejszeń wynikających z art. 24-27. W kampanii 2022 r., zgodnie z art. 28 ust. 3, kara administracyjna ustalona zgodnie z ww. zostaje podzielona przez 4 i ograniczona do 25%. W sprawie powierzchnia stwierdzona działek rolnych deklarowanych do JPO, która stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie wynosiła [...] ha, obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie po zastosowaniu przepisów art. 24-27 wynosił [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 100%. W świetle powyższego oraz po zastosowaniu zmniejszenia kary administracyjnej zgodnie z art. 28 ust. 3, wyznaczono karę administracyjną w wysokości 14 507,85 zł.
Prawidłowe jest także stanowisko organów odnośnie płatności redystrybucyjnej.
Płatność dodatkowa przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 tejże ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. W sprawie przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia nr 809/2014, uwzględniono wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu i wynosi ona [...] ha.
W przypadku płatności związanej do powierzchni upraw strączkowych na ziarno organy zasadnie uwzględniły wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...] ha, a powierzchnia stwierdzona (co wcześniej omówiono) została ustalona na poziomie 0,00 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 100 %. W sprawie zastosowane miał art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wyniosła 63 834,33 zł. Stwierdzone nieprawidłowości uprawniały organ do odmowy płatności i zastosowania sankcji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym zarzucanych w skardze, a decyzja DOR ARiMR i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI