III SA/Wr 133/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-09-10
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwoszkody powodziowepomoc finansowastan klęski żywiołowejARiMRrozporządzenieinterpretacja przepisówWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę producenta rolnego na odmowę przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód powodziowych, uznając, że pomoc przysługuje tylko do działek położonych na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej.

Producent rolny skarżył decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód powodziowych w uprawach kukurydzy. Skarżący argumentował, że pomoc powinna przysługiwać do wszystkich zalanych działek, niezależnie od tego, czy znajdują się na obszarze objętym stanem klęski żywiołowej. Sąd administracyjny uznał jednak stanowisko organów administracji za prawidłowe, interpretując przepisy rozporządzenia Rady Ministrów jako warunkujące przyznanie pomocy wyłącznie do działek zlokalizowanych na terenach, na których formalnie wprowadzono stan klęski żywiołowej.

Przedmiotem sprawy była skarga A.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu szkód w uprawach spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. Skarżący złożył wniosek o pomoc, jednak nie wykazał żadnej powierzchni szkody, a dołączone protokoły nie spełniały wymogów formalnych. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że działki wskazane przez skarżącego nie znajdowały się na obszarach objętych stanem klęski żywiołowej, co było warunkiem koniecznym do uzyskania wsparcia zgodnie z § 13zzs rozporządzenia Rady Ministrów. Skarżący zarzucił organom błędną, zawężającą wykładnię przepisów, twierdząc, że pomoc powinna przysługiwać do wszystkich działek dotkniętych powodzią, a nie tylko tych na obszarach formalnie objętych stanem klęski żywiołowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że pojęcie "stan klęski żywiołowej" jest pojęciem normatywnym, a pomoc finansowa może być udzielana wyłącznie na obszarach formalnie objętych tym stanem, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów wprowadzającym stan klęski żywiołowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pomoc finansowa przysługuje wyłącznie do działek zlokalizowanych na terenach, na których formalnie wprowadzono stan klęski żywiołowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "stan klęski żywiołowej" jest pojęciem normatywnym, a przepisy rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzającego stan klęski żywiołowej jednoznacznie określają obszary objęte tym stanem. Pomoc finansowa może być udzielana tylko na tych obszarach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 art. 13zzs § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomoc finansowa przysługuje do upraw dotkniętych powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, ale tylko na działkach zlokalizowanych na obszarach objętych tym stanem.

Pomocnicze

Dz.U. 2024.1395

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego

Określa obszary, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.

u.s.k.ż.

Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie nr 2022/2472

Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa warunki przyznawania pomocy na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe w sektorze rolnym, w tym wymóg formalnego uznania zdarzenia za klęskę żywiołową przez państwo członkowskie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Pomoc finansowa z tytułu szkód powodziowych powinna przysługiwać do wszystkich działek zalanych przez powódź, niezależnie od tego, czy znajdują się na obszarze objętym stanem klęski żywiołowej. Przepis § 13zzs ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ARiMR nie zawiera ograniczenia, że pomoc przysługuje wyłącznie do działek położonych na terenie gmin objętych stanem klęski żywiołowej. Organy administracji dokonały zawężającej wykładni przepisu i stworzyły dodatkową przesłankę warunkującą przyznanie pomocy. Wątpliwości co do treści przepisu powinny być rozstrzygane na korzyść strony.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "stan klęski żywiołowej" jest pojęciem normatywnym nie można nadawać mu innego znaczenia aniżeli wynika to z przepisów nie można w sposób dowolny obejmować nim innego obszaru, aniżeli obszar na którym został on wprowadzony zgodnie z ustawą o stanie klęski żywiołowej

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący sprawozdawca

Kamila Paszowska-Wojnar

sędzia

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej z tytułu szkód powodziowych i warunku formalnego wprowadzenia stanu klęski żywiołowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkód powodziowych i pomocy ARiMR, ale zasada interpretacji pojęć normatywnych jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy dla rolników poszkodowanych przez klęski żywiołowe, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Rolniku, czy pomoc po powodzi Ci się należy? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 133/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 133zzs
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Kamila Paszowska – Wojnar, Anna Kuczyńska – Szczytkowska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2025 r. nr 9001-00000000003/25 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu szkód w gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem powodzi we wrześniu 2024 r oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: DO ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 24 stycznia 2025 r. nr 9001-00000000003/25 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Środzie Śląskiej (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z dnia 18 listopada 2024 r. nr BP018.8110.619.2024.KG.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 14 listopada 2024 r. złożył do organu I instancji za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR (PUE) wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach wskazanych w § 13zzs ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej rozporządzenie ARiMR), tj. kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej. We wniosku w sekcji "Informacja o szkodach" nie wykazano żadnej działki rolnej, a powierzchnia niezebranych i zalanych plonów zgłoszonych do płatności wyniosła 0,00 ha. Strona do wniosku dołączyła 6 stron protokołu nr 5 sporządzonego przez Komisję ds. oszacowania szkód w Gminie S. -z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym w związku z wystąpieniem zjawiska atmosferycznego powodzi oraz pismo w sprawie rekompensaty do uprawy kukurydzy na działce nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, z powodu wystąpienia powodzi na terenie zalewowym.
Organ I instancji decyzją z dnia 18 listopada 2024 r. odmówił przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu wskazał, że powodem odmowy było stwierdzenie zerowej powierzchni szkody spowodowanej wystąpieniem powodzi w uprawach. Wyjaśnił, że powierzchnia ta określona została na podstawie danych udostępnionych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy.
W wyniku rozpoznania odwołania strony, DO ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przepisy regulujące warunki przyznawania przedmiotowej pomocy finansowej. Wskazał organ odwoławczy, że jednym z warunków uzyskania pomocy o jakiej stanowi § 13 zzs rozporządzenia ARiMR jest m.in. aby działki z przewidzianą do pomocy uprawą znajdowały się na terenach, na których został ogłoszony stan klęski żywiołowej, tj. ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 roku w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz.U. z 2024 roku, poz. 1395 ze zm.) i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego oraz lubuskiego (Dz. U. poz. 1435 z późn.zm.). Dalej wyjaśnił organ II instancji, że zgodnie z § 13zzs ust. 2 rozporządzenia ARiMR przedmiotowa pomoc jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu unii Europejskiej (Dz. U. UE.L.2022.237.1 z dnia 21.12.2022 r., ze zm.), oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. A Zgodnie z art. 37 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 2022/2472, pomoc wypłaca się wyłączenie, gdy właściwy organ państwa członkowskiego formalnie uznał dane zdarzenie za klęskę żywiołową.
Wskazał ARiMR, że w sprawie działki wskazywane przez stronę nie są zlokalizowane na obszarach, na których ogłoszono stan klęski żywiołowej. Działki wskazywane przez stronę zlokalizowane są województwie dolnośląskim, powiat. w., gmina S., obręb S. –miasto, a Gmina S. nie była objęta stanem klęski żywiołowej. W wyniku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzony został stan klęski żywiołowej na obszarze województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego na okres 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1395 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 2 omawianego rozporządzenia obszar, na którym wprowadzono stan klęski żywiołowej obejmuje: 1) w województwie dolnośląskim - powiaty kamiennogórski, karkonoski, kłodzki, lwówecki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasta na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenią Górę; la) w województwie dolnośląskim - powiaty dzierżoniowski, lubański i świdnicki; lb) w województwie dolnośląskim - powiaty bolesławiecki, jaworski, legnicki i złotoryjski; lc) w województwie dolnośląskim - powiat zgorzelecki, gminę miejską Oława oraz gminę wiejską Oława w powiecie oławskim, gminę Kąty Wrocławskie oraz gminę Sobótka w powiecie wrocławskim; ld) w województwie dolnośląskim - miasto na prawach powiatu Legnicę oraz gminę Mietków w powiecie wrocławskim; 2) w województwie opolskim - powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim; 2a) w województwie opolskim - powiaty brzeski, kędzierzyńsko-kozielski, opolski oraz powiat krapkowicki w zakresie innym niż określony w pkt 2;
3) w województwie śląskim - powiaty bielski, cieszyński, pszczyński i raciborski oraz miasto na prawach powiatu Bielsko- -Białą; 4) w województwie lubuskim - gminę miejsko-wiejską Szprotawa, miasto Żagań, miasto Małomice i gminę wiejską Żagań w powiecie żagańskim.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania i zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. § 13zzs ust. 1 pkt 1) rozporządzenia ARiMR poprzez jego błędną, zawężającą wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy polegającą na uznaniu, że pomoc finansowa udzielana przez Agencję na podstawie tego przepisu może być przyznana wyłącznie do tych działek, które znajdują się na terenie gmin objętych stanem klęski żywiołowej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia i że pomoc finansowa może zostać przyznana również do działek położonych na terenie gmin, na których stanu klęski żywiołowej nie wprowadzono,
- przepisów prawa materialnego, tj. § 13zzs ust. 1 rozporządzenia ARiMR poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania skarżącemu pomocy do działek, na których na skutek powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. powstały szkody w uprawach kukurydzy, podczas gdy analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że działki te powinny kwalifikować się do przyznania skarżącemu pomocy;
- przepisów postępowania, tj. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony mimo, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa przyznania stronie pomocy, a w sprawie nie zachodzą przesłanki, wyłączające zastosowanie ww. przepisu.
W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że gdyby prawodawca chciał zaznaczyć, że pomoc finansowa przewidziana w § 13zzs ust. 1 pkt 1) rozporządzenia ARiMR przysługuje wyłącznie do takich powierzchni, które znajdują się na terenie objętym stanem klęski żywiołowej, to przepis ten miałby następujące brzmienie: "1. W 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654 i 1473) będącemu producentem rolnym: 1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, na terenie tych działek, na których powstały szkody". Natomiast skoro § 13zzs ust. 1 pkt 1) rozporządzenia nie wprowadza takiego wymogu, aby stan klęski żywiołowej był wprowadzony na terenie tych konkretnych działek, na których powstały szkody, to przy interpretowaniu tego przepisu nie można stosować wykładni zawężającej i tworzyć dodatkowej przesłanki warunkującej prawo do otrzymania pomocy finansowej. Zdaniem strony organy nie mogą tworzyć dodatkowych przesłanek warunkujących przyznanie pomocy finansowej, które wprost nie wynikają z przepisów. Według strony stan klęski żywiołowej, o którym mowa w przepisie, odnosi się ogólnie do zdarzenia jakim była powódź, która miała miejsce we wrześniu 2024 r.
Zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nostrum est distinguere nie ma zatem podstaw do takiego rozróżniania i przyjmowania, że pomoc finansowa może być udzielona wyłącznie do działek, znajdujących się na terenie gmin objętych stanem klęski żywiołowej, a nie do wszystkich działek dotkniętych powodzią mającą miejsce we wrześniu 2024 r.
Zarzuciła również strona pominięcie wykładni celowościowej przepisu, a celem tego przepisu było udzielenie pomocy finansowej producentom rolnym poszkodowanym w wyniku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. w usuwaniu jej skutków. Skarżący takim poszkodowanym niewątpliwie jej, ponieważ jego działki, na których uprawiał kukurydzę zostały zalane przez powódź mającą miejsce we wrześniu 2024 r. na terenie województwa dolnośląskiego, w związku z którą wprowadzony został stan klęski żywiołowej. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest bowiem to, że samo zdarzenie jakim była powódź, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., została uznana przez właściwy organ państwa formalnie za klęskę żywiołową.
Ponadto zdaniem strony wszelkie ewentualne wątpliwości co do treści § 13zzs ust. 1 pkt 1) rozporządzenia organy obowiązane były rozstrzygać na korzyść strony.
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w ramach tych kompetencji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przez organ przyznania pomocy finansowej przewidzianej w § 13 zzs rozporządzenia ARiMR z uwagi na to, działki wskazywane we wniosku, na których wystąpiły szkody w uprawach zlokalizowane były poza obszarami, na których ogłoszony został stan klęski żywiołowej w związku z powodzią we wrześniu 2024 r.
Zdaniem strony organ dokonał zawężającej wykładni przepisu, ponieważ przepis nie zawiera ograniczenia i pomoc finansowa może zostać przyznana również do działek położonych na terenie gmin, na których stanu klęski żywiołowej nie wprowadzono.
W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów.
Wskazać należy, że kwestia przyznawania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach tj. kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 roku, w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej uregulowana została w § 13zzs rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2015, poz. 187 ze zm.)..
Zgodnie z § 13zzs ust. 1 rozporządzenia ARiMR w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r. poz, 654 i 1473) będącemu producentem rolnym:
1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej;
2) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
4) który w 2024 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię uprawy kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków, soi, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika lub warzyw.
A zgodnie z ust. 2 Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Powołane w ust. 2 § 13 zzs rozporządzenia ARiMR rozporządzenie Komisji (ue) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2022.327.1 z dnia 2022.12.21, dalej rozporządzenie nr 2022/2472) w art. 1 określa zakres jego zastosowania wskazując kategorie pomocy i w ust. 1 lit. d wskazuje, że ma ono zastosowanie do pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe w sektorze rolnym. Dalej w rozdziale III Sekcja 4 Pomoc na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe w sektorze rolnym w art. 37 przewiduje, że Programy pomocy na naprawienie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe są zgodne z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 2 lit. b) Traktatu i są wyłączone z wymogu zgłoszenia ustanowionego w jego art. 108 ust. 3, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym artykule i w rozdziale I niniejszego rozporządzenia. (ust. 1). A w ust. 2 lit. a) przewiduje, że Pomoc spełnia następujące warunki: a) wypłaca się ją wyłącznie gdy właściwy organ państwa członkowskiego formalnie uznał dane zdarzenie za klęskę żywiołową. W art. 2 Definicje pkt 38 zdefiniowano pojęcie klęski żywiołowe, które obejmuje m.in. powodzie.
Przypomnieć należy bezpośredni skutek rozporządzeń w prawie Unii oraz konieczność zapewnienia skuteczności prawa Unii.
Dalej wskazać należy, że na gruncie prawa krajowego w zakresie klęsk żywiołowych obowiązuje ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 112, ze zm., dalej: u.s.k.ż.), która w art. 1 stanowi, że Ustawa określa tryb wprowadzenia i zniesienia stanu klęski żywiołowej, a także zasady działania organów władzy publicznej oraz zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu klęski żywiołowej. W art. 4 stanowi, że 1. Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony na obszarze, na którym wystąpiła klęska żywiołowa, a także na obszarze, na którym wystąpiły lub mogą wystąpić skutki tej klęski. 2. Stan klęski żywiołowej wprowadza się na czas oznaczony, niezbędny dla zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia, nie dłuższy niż 30 dni. Z kolei art. 5 przewiduje 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić stan klęski żywiołowej z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego wojewody. 2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określa się przyczyny, datę wprowadzenia oraz obszar i czas trwania stanu klęski żywiołowej, a także, w zakresie dopuszczonym niniejszą ustawą, rodzaje niezbędnych ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela. 3. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto podaje do publicznej wiadomości, w drodze obwieszczenia właściwego wojewody przez rozplakatowanie w miejscach publicznych, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym obszarze.
Tym samym wbrew zarzutom skargi pojęcie "stan klęski żywiołowej" jest pojęciem normatywnym i nie można nadawać mu innego znaczenia aniżeli wynika to z przepisów, jak również nie można w sposób dowolny obejmować nim innego obszaru, aniżeli obszar na którym został on wprowadzony zgodnie z ustawą o stanie klęski żywiołowej.
Dlatego odwołanie się w § 13 zzs rozporządzenia ARiMR do "powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej" wymaga uwzględnienia obowiązującego w tym zakresie rozporządzenia Rady Ministrów.
Stan klęski żywiołowej w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. został uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (t.j. Dz.U. 2024.1395 ze zm. z 17 września 2024 r., 20 września 2024 r., 21 września 2024 r., 25 września 2025 r.). Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia, obszar, na którym wprowadzono stan klęski żywiołowej obejmuje:
1) w województwie dolnośląskim - powiaty kamiennogórski, karkonoski, kłodzki, lwówecki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasta na prawach powiatu Wałbrzych i Jelenią Górę;
la) w województwie dolnośląskim - powiaty dzierżoniowski, lubański i świdnicki;
lb) w województwie dolnośląskim - powiaty bolesławiecki, jaworski, legnicki i złotoryjski;
lc) w województwie dolnośląskim - powiat zgorzelecki, gminę miejską Oława oraz gminę wiejską Oława w powiecie oławskim, gminę Kąty Wrocławskie oraz gminę Sobótka w powiecie wrocławskim;
ld) w województwie dolnośląskim - miasto na prawach powiatu Legnicę oraz gminę Mietków w powiecie wrocławskim;
2) w województwie opolskim - powiaty głubczycki, nyski i prudnicki oraz gminę Strzeleczki w powiecie krapkowickim;
2a) w województwie opolskim - powiaty brzeski, kędzierzyńsko-kozielski, opolski oraz powiat krapkowicki w zakresie innym niż określony w pkt 2;
3) w województwie śląskim - powiaty bielski, cieszyński, pszczyński i raciborski oraz miasto na prawach powiatu Bielsko- -Białą;
4) w województwie lubuskim - gminę miejsko-wiejską Szprotawa, miasto Żagań, miasto Małomice i gminę wiejską Żagań w powiecie żagańskim.
Prawidłowo wskazał organ, że ww. rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, które obszary zostały objęte klęską żywiołową i do których przysługuje pomoc finansowa. A działki zlokalizowane poza ww. obszarami, pomimo ich zalania i zniszczenia uprawy nie kwalifikują się do pomocy.
W stanie faktycznym sprawy, co wyjaśnił organ, skarżący w piśmie dołączonym do wniosku podkreśla, że wszystkie jego deklarowane działki, zarówno we wniosku jak i wskazane w piśmie z dnia 14 listopada 2024 r., kwalifikują się do pomocy (dotyczy to działek z uprawą kukurydzy o nr [...],[...],[...] i [...]). Jednakże w piśmie odwoławczym skarżący wskazał tylko dwie działki o nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 20,40 ha, na których uprawa kukurydzy uległa zniszczeniu w wyniku zalania. Natomiast na podstawie wniosku na 2024 r. o przyznanie płatności bezpośrednich, ustalono, że pan skarżący zadeklarował działki rolne z uprawą kukurydzy: - działka rolna D, nr. dz. ew. [...]; -działka rolna H, nr. dz. ew. [...]; - działka rolna I, nr. dz. ew. [...]; - działka rolna J, nr. dz. ew. [...]; działka rolna L, nr. dz. ew. [...].
Przy czym wszystkie te działki zlokalizowane są w województwie dolnośląskim, powiat. w., gmina S., obręb S. - miasto.
A mając na uwadze powołane rozporządzanie Rady Ministrów dotyczące stanu klęski żywiołowej w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. słusznie stwierdził organ, że wniosek strony nie zawierał żadnego wykazu upraw i powierzchni, które mogły być objęte pomocą, ponieważ Gmina S. nie była objęta stanem klęski żywiołowej.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI