III SA/Wr 13/19

III SA/Wr 13/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2199/19 - Wyrok NSA z 2023-09-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 361
par. 5, par. 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak(sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Ciołek, Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego (OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. (dalej Dyrektor OR AR i MR, Dyrektor, organ II instancji) - na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm., dalej ustawa o Agencji), art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1936, dalej ustawa), § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe) - po rozpatrzeniu odwołania A z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą [...]-[...] C., G. [...] (dalej spółka, skarżąca, strona) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego (BP) ARiMR w M. z/s w S., (dalej Kierownik BP ARiMR, organ I instancji) nr [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016 - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] r.
Wydanie powyższej decyzji spowodowane było przedstawionym stanem faktycznym;
W dniu [...] r. A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w M. z/s w S. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2016. Spółka zadeklarowała działki rolne, w ramach następujących pakietów i ich wariantów w ramach płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013): Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnię 63,32 ha; Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) powierzchnię 6,63 ha; Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone wariant 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łqkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 powierzchnię 5,32 ha; Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnię 25,13 ha; Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnię 5,79 ha.
W dniu [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. wystosował do Spółki, wezwanie do złożenia wyjaśnień, którym zobowiązał Spółkę do przedstawienia dowodów, potwierdzających prowadzenie przez podmiot A sp. z o.o., odrębnej działalności rolniczej w 2016 r.
W dniu [...] maja 2017 r. (data stempla pocztowego) spółka odpowiedziała na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Do pisma opisującego okoliczności użytkowania gruntów przez spółkę w 2016 r. załączyła m.in. cztery umowy dzierżawy zawarte pomiędzy A sp. z o.o. a B. B., R. K., B. M. oraz M. K.
W dniach: [...] września 2016.r., [...]-[...] listopada 2016 r., [...] grudnia 2016 ., [...] grudnia 2016 r., [...] grudnia 2016 r, [...] grudnia 2016 r. gospodarstwo A sp. z o.o. poddane zostało kontroli na miejscu. Kontrolą objęte były między innymi grunty położone w województwie d. Wyniki kontroli zostały utrwalone w raportach z czynności kontrolnych nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Pismem [...] lutego 2017 r. spółka złożyła do Oddziału Regionalnego ARiMR we W. zastrzeżenia na wyniki kontroli na miejscu. Pismem z [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu W.- M. Oddziału Regionalnego ARiMR w O. poinformował spółkę o tym, że ponowna weryfikacja raportu z czynności kontrolnych potwierdziła prawidłowość przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. odmówił A sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły ustalenia, że w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków sprzecznych z celami wsparcia w ramach wnioskowanego działania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor OR ARiMR we W. [...] października 2017 r. wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym było naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., art. 11 kpa, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w stopniu uniemożliwiającym jej funkcjonowanie w obrocie prawnym.
Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR w M. z/s w S. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla spółki za 2016 r. W rozstrzygnięciu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] organ I instancji uznał, że w sprawie nie doszło do stworzenia przez spółkę sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r. Jednocześnie organ wskazał, że w trakcie ponownej weryfikacji sprawy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, dotyczące przekazania zobowiązań rolnośrodowiskowych, nieznane Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. w dniu wydania pierwszej decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową w roku 2015, a mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w roku 2016. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że wraz z wnioskiem spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r. wpłynęły dokumenty świadczące o przejęciu przez A sp. z o.o. zobowiązania rolnośrodowiskowego od przekazującego grunty rolne I. M. Przeniesienie posiadania gruntów miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2015 r. na podstawie umowy dzierżawy pomiędzy spółką A sp. z o.o. a I. M. Podczas weryfikacji sprawy rolnośrodowiskowej za 2016 r. wystosowano do spółki wezwanie do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które producent dostarczył kilka umów dzierżawy na grunty objęte przejętym w dniu [...] kwietnia 2015 r. zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Dostarczone umowy dzierżawy, sporządzone w dacie [...] kwietnia 2015 r., zawarte pomiędzy podmiotem A sp. z o.o. a R. K., B.M. oraz M. K., w ocenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S., pozostawały w sprzeczności z umową przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego, zawartą pomiędzy spółką a I.M.
Z uwagi na takie ustalenia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla A sp. z o.o. za 2015 r. Odmawiając płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. stwierdził, że przekazanie gruntów pomiędzy panem I.M. a spółką było nieskuteczne, bowiem nie nastąpiło bezpośrednio od podmiotu objętego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor OR ARiMR we W. decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 roku uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP ARiMR w M. z/s w S. podstaw takiego działania organu leżała konieczność zakończenia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla Spółki za 2015 rok i określenia poziomu realizowanego przez Spółkę zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Kierownik BP ARiMR w M. z/s w S. w wyniku wykonania zaleceń Dyrektora OR ARiMR we W. w dniu [...] sierpnia 2018 r. wydał dla A sp. z o. o. decyzję nr [...] o odmowie przyznania spółce płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 za 2016 rok. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ I instancji podał, że w sprawie przyznania spółce płatności rolnośrodowiskowej za 2015 r., po analizie dostarczonych przez stronę dokumentów, w szczególności umów dzierżawy, protokołów zdawczo - odbiorczych oraz wyjaśnień uznał, że w sprawie nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych od poprzedniego posiadacza gruntów, I. M. Organ podał, że dostarczone dokumenty wskazują na przekazanie gruntów "osobie trzeciej", a zatem nie bezpośrednio podmiotowi przejmującemu zobowiązanie rolnośrodowiskowe od osoby, która dotychczas je realizowała. W związku z takimi ustaleniami [...] sierpnia 2018 r. Kierownik BP ARiMR w M. z/s w S. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2015 w związku z nieskutecznym przejęciem zobowiązań rolnośrodowiskowych. W takich okolicznościach, w ocenie organu, wydanie rozstrzygnięcia za rok 2015 stanowiło podstawę do ustalenia powierzchni kwalifikowanej do uzyskania płatności w kolejnym roku realizacji programu, tj. w roku 2016.
Podjętemu przez organ I instancji rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 21 ust. 1 ustawy w związku z art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Spółka podała, że twierdzenia organu, jakoby nie doszło do przejęcia przez spółkę A sp. z o.o. zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz że spółka przejęła grunty od osób trzecich są nieuprawnione. Zarzuciła organowi przedwczesne powoływanie się na fakt, iż decyzja za rok 2015 została uchylona i to, w jej ocenie świadczy o działalności organu niezgodnej z prawem. Nadto zarzuciła organowi brak podjęcia czynności procesowych, które mogłyby jednoznacznie wyjaśnić stan sprawy. Spółka uważała, że [...] kwietnia 2015 roku doszło do bezpośredniego przekazania posiadania działek rolnych od I. M. na rzecz spółki, jak również przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego. Spółka wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem B. M., R. K., M. K., B.B. oraz I.M., na okoliczność przejęcia przez skarżącą w [...] kwietnia 2015 roku posiadania działek rolnych, deklarowanych przez spółkę do płatności rolnośrodowiskowej w 2015 roku.
Utrzymując pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor OR AR i MR podał podstawnę prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2016, w ramach działania Program rolnośrodowiskowy PROW 2007-2013 i przywołał treść art. 21 ust. 1-3 ww. ustawy oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i § 5 ust. 1 tego rozporządzenia.
Dyrektor OR AR i MR wyjaśnił, że z przywołanych regulacji wynika, iż pomimo faktu, że przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego następuje na wniosek producenta rolnego, to o skutecznym podjęciu przez niego zobowiązania można mówić dopiero wówczas, gdy uzyska on prawo do płatności rolnośrodowiskowej w drodze decyzji administracyjnej i do czasu wydania decyzji administracyjnej określającej sumę dofinansowania przyznaną określonemu wnioskodawcy lub określającą obszar zatwierdzony w ramach deklarowanych pakietów i wariantów, który stanowi jednocześnie powierzchnię zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie można mówić o podjęciu bądź, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, przejęciu zobowiązania rolnośrodowiskowego, w rozumieniu przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Organ II Instancji powołał się na decyzję Dyrektora OR AR i MR z [...] października 2018 r., nr [...], w której orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika BP AR i MR z [...] sierpnia 2018 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2015 r. skarżącej spółce. Dyrektor OR AR i MR wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego w sprawie wynika, iż A sp. z o. o. w 2015 roku wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego od innego producenta rolnego, który na przejmowanych działkach realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe od 2012 roku. Organy na poziomie instancyjnym, w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania za 2015 rok uznały, że spółka A sp. z o.o., nie nabyła posiadania działek rolnych i prawa do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego od tego samego podmiotu, tylko od kilku różnych osób. Z treści załączonych umów (dzierżawy, poddzierżawy, aneksów do umów, protokołów zdawczo- odbiorczych) wynikało bowiem, że grunty, co do których spółka ubiega się o płatności rolnośrodowiskowe na 2015 rok, zostały przejęte bezpośrednio nie od I. M. rolnika realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe na działkach od 2012 r., a od innych osób (B.M., B. B., R. K. i M. K.), które nie realizowały na spornym areale programu rolnośrodowiskowego. Zdaniem organu II instancji w rozstrzygnięciu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowej za 2015 rok, występowała sytuacja, w której przekazanie zobowiązań rolnośrodowiskowych i działek rolnych nastąpiło od różnych osób. Organ II instancji wskazał na brak umowy, o której mowa w § 32 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przenoszącej posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika (I. M.) bezpośrednio na spółkę, bowiem przejęcie opisanych wyżej gruntów, miało miejsce od innych osób niż I. M. Organ II instancji uznał, że A sp. z o. o. nie spełniła warunków do przyznania płatności, wskazanych w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Organ II instancji wskazał również, że obowiązek, mówiący o przejęciu posiadania działek i samego zobowiązania od tej samej osoby, który wynika również z art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 nie został w przedmiotowej sprawie dochowany.
W opinii Dyrektora OR AR i MR powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że skoro A sp. z o.o. w 2015 roku nie przejęła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego od osoby realizującej to zobowiązanie na przejmowanych gruntach, to w myśl przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, spółka również w 2016 roku nie może otrzymać do gruntów tych płatności z tytułu realizacji kontynuowanego po poprzednim posiadaczu działek, programu rolnośrodowiskowego. Negatywny wynik weryfikacji przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015 rok, musiał doprowadzić do odmowy wnioskowanego wsparcia w kolejnym roku realizacji programu, a decyzja rolnośrodowiskowa za rok 2016, nie mogła obejmować powierzchni większej niż ustalona w sprawie za 2015 rok.
Dyrektor wyjaśnił, że słusznie organ I instancji wykluczył z wnioskowanego wsparcia działki zadeklarowane we wniosku o płatność rolnośrodowiskową na 2016 rok, wskazując za źródło takiej decyzji odmowę wsparcia wydaną przez ten organ w sprawie za 2015 rok. Dyrektor OR AR i MR zauważył ponadto, że pomimo, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji w zakresie powodów odmowy płatności za 2016 rok, dość skrótowo odniosło się do kwestii zobowiązania rolnośrodowiskowego i mających zastosowanie w tym zakresie przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, większy nacisk kładąc na powody odmowy płatności rolnośrodowiskowej dla spółki związane z nieskutecznym przejęciem zobowiązań rolnośrodowiskowych od poprzedniego posiadacza gruntów, to należy uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, choć lakoniczne w w/wym. zakresie, pozwala zapoznać się z tokiem rozumowania organu oraz przesłankami, które zaważyły na podjęciu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Powyższe, zdaniem Dyrektora, stanowiło naruszenie przepisów procesowych, jednak w sposób istotny nie wpłynęło na podjęte rozstrzygnięcie i braki te, nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a organ odwoławczy błąd ten sanował.
Dyrektor wyjaśnił charakter zobowiązania rolnośrodowiskowego i przypomniał treść § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dyrektor przypomniał, że w sytuacjach przeniesienia posiadania gruntów, powinny zostać spełnione przesłanki wynikające z § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a nowy posiadacz gruntów może otrzymać płatność rolnośrodowiskową w okresie trwania pięcioletniegoletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, na warunkach opisanych w w/wym. regulacji. Przyznanie bądź odmowa płatności w poprzednim roku realizacji zobowiązania, determinuje możliwość przyznania bądź, jak ma miejsce w przedmiotowej sprawie, odmowy przyznania wsparcia w ramach realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Dyrektor w odniósł się do wyrażonego w piśmie odwoławczym żądania przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem B.M., R. K., B. B., M. K. oraz I. M. na okoliczność przejęcia przez spółkę gruntów w dniu [...] kwietnia 2015 roku, stwierdzając, że takie działanie organu byłoby niecelowe.
Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się do pozostałych zarzutów odwołującej spółki w zakresie przepisów postępowania administracyjnego i rozważenia zebranego w prawie materiału dowodowego.
Spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we W.
Rozstrzygnięciu zarzuciła, że zarówno organ I jak i II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w jakiej organ uzależnia przyznanie płatności od wydanej decyzji za rok 2015, w sytuacji, gdy decyzja uchylająca dotychczasową decyzję i odmawiająca przyznania płatności za rok 2015 została zaskarżona do WSA we W., bowiem skarżąca skorzystała z prawa do złożenia skargi, a wiec decyzja za rok 2015 nie może stanowić podstawy do wydania decyzji za rok 2016,
2) art. 21 ust. 1 ustawy, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego i oparcie decyzji tylko o wnioski płynące z części materiału dowodowego sprawy,
3) art. 107 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez brak podania jednoznacznej i jasnej podstawy prawnej na podstawie, której została wydana zaskarżona decyzja dotycząca przyznania płatności za rok 2016, bowiem w niniejszej sprawie brak podstaw do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności z uwagi na to, iż w ocenie organu uchylono decyzję za 2015 r., gdyż sprawa przyznania płatności za rok 2015 nie jest rozstrzygnięta prawomocnie (skarga do WSA we W.). Nie można więc jednoznacznie twierdzić, że decyzja została słusznie uchylona,
4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak indywidualnego rozpatrzenia sprawy i przeanalizowania, bez ponownego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz wydawaniu przez organ decyzji na zasadzie "kopiuj- wklej" i nie rozpatrzył sprawy indywidualnie.
5) art. 89 k.p.a. poprzez niewyznaczenie rozprawy administracyjnej celem wyjaśnienia okoliczności przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez skarżącą, pomimo zgłoszonego przez stronę wniosku,
6) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji, w sytuacji, gdy zaistniały wątpliwości co do przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego i oparcie swojego rozstrzygnięcia bez prawidłowego odtworzenia stanu faktycznego,
7) art. 81 § 1 a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięte na korzyść skarżącej w sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do stanu faktycznego i nałożenie na stronę negatywnych konsekwencji prawnych, w sytuacji gdy wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść strony.
W opinii skarżącej spółki zarówno organ I jak i II instancji wydając zaskarżoną decyzję błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, co przyczyniło się do wyciągnięcia błędnych wniosku w zakresie możliwości przyznania na rzecz skarżącej wnioskowanych płatności, bowiem organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego dla ustalenia czy zobowiązanie rolnośrodowiskowe zostało skutecznie przejęte.
Mając powyższe na uwadze, spółka na podstawie: art. 145 § 1 ust. 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.) art. 135 p.p.s.a. art. 200 p.p.s.a. wniosła:
1) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2) o uchylenie w całości również decyzji organu I instancji,
3) o zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Skarżąca spółka uzasadniła zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR AR i MR podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem
faktycznym i prawnym sprawy, przyjął, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest rozpatrzenie skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora OR AR i MR z [...] października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP AR i MR z [...] sierpnia 2018 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007 – 2013 na rok 2016.
Kontrolowana decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U z 2017 r. poz. 1856 ze zm.). Ustawa przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 14 program rolnośrodowiskowy jako jedno z zadań realizowanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Z kolei przepis art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005), oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz w przepisach wydanych na podstawie jej art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, są to regulacje rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w niniejszej sprawie jest to rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.)
W przedmiotowej sprawie, istotą sporu są uprawnienia spółki do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w 2016 r. jako kolejnym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, w sytuacji gdy w 2015 r. spółka otrzymała odmowę przyznania tej dotacji rolnej. Powodem wydania decyzji Dyrektora OR AR i MR z [...] października 2018 r. stanowiącej podstawę odmowy było nieskuteczne przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych od poprzedniego posiadacza gruntów, który przystąpił do programu rolnośrodowiskowego w 2012 r.
Rozstrzygając ten problem podkreślić należy, że płatność rolnośrodowiskowa jest pomocą finansową objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013, co wynika z treści art. 36 pkt a ppkt iv rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Płatności rolnośrodowiskowej udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust. 2). Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat. W przypadkach koniecznych i uzasadnionych ustala się dłuższy okres dla poszczególnych rodzajów zobowiązań, zgodnie z procedurą, o której mowa wart. 90 ust. 2 rozporządzenia (art. 39 ust. 3). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania. Tam gdzie to niezbędne, mogą one obejmować koszty transakcji (art. 39 ust. 4). Z przywołanej regulacji wynika, że jedną z koniecznych okoliczności występujących w podjętym zobowiązaniu rolnika jest czas jego realizacji, gdyż czas realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego jest elementem zobowiązania rolnośrodowiskowego. O tym czasie realizacji zobowiązania jest mowa nie tylko w art. 39 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 (z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat), ale również w ustawie z 7 marca 2007 r., w art. 10 ustawy, w którym ustanowiono, że pomoc ta jest przyznawana przy spełnianiu warunków określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej delegacji zawartej wart. 29 ust. 1 pkt 1 czyli w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym będącym wykonaniem ww. art. 29 ustawy, tj. w jego § 2 ust. 1 pkt 3, w myśl którego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi jeżeli: 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, rolnik podejmując się realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zamian za przyznane wsparcie, zobowiązuje się do realizacji w tym okresie ściśle określonych działań, zgodnych z planem rolnośrodowiskowym oraz zapisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Oczywistym więc jest, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe, realizacji którego podejmuje się producent rolny, stanowi źródło zobowiązania kilkuletniego, w ramach którego rolnikowi przysługuje uprawnienie do corocznego uzyskiwania płatności rolnośrodowiskowych.
Płatność rolnośrodowiskową definiuje § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie, z którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. W myśl art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji z dnia 11 marca 2014 r.nr 640/2014 (Dz. U.UE.L 2014.181.48) "obszar zatwierdzony" oznacza: b) w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.
Sąd podkreśla, że prawodawca przewidział co prawda możliwość przenoszenia gruntów wchodzących do danego programu rolnośrodowiskowego w trakcie jego trwania jednak określił warunki na jakich takie działanie może być skutecznie wykonane (bez utraty uprawnień do otrzymania płatność rolnośrodowiskowej). W myśl ar. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 (Dz. U. UE. L 368 z 23.12.2006 str.15) " W przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. ..." Dalsze regulacje w tym zakresie stanowi krajowy normodawca w szczególności w § 32 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego "Oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza: .....
2) umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji." Przywołane regulacje jednoznacznie wskazują, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe zatwierdzone (w efekcie kontroli administracyjnej – decyzji administracyjnej) na określonych gruntach może zostać przekazane bezpośrednio podmiotowi (który spełnia wskazane: ustawą, rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005 warunki) od osoby, która je dotychczas realizowała Dowodem na to działanie musi być dołączona do wniosku o przyznanie płatności stosowna umowa dokumentujące przekazanie gruntów.
W tym miejscu uzasadnienia przypomnienia wymaga, że decyzją z [...] października 2018 r. odmówiono skarżącej spółce płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 r. Przyczyną odmowy przyznania spółce płatności na 2015 r. była okoliczność, że spółka faktycznie przejęła grunty nie od I.M. (przekazującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe), a od B.M., R. K. oraz M. K. i w konsekwencji nie dołączyła stosownej umowy, która wskazywałaby na nabycie gruntów od pierwotnego beneficjenta tej dotacji rolnej (I. M.). Przyczynę odmowy stanowił art 44 ust. 1 rozporządzenia oraz § 32 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Bezspornym jest, że spółka wniosła skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie, która wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została oddalona. (sygn. akt III SA/Wr 12/19.). Wyrok ten jest prawomocny od [...] maja 2019 r.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie został przerwany pięcioletni okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczęty w 2012 r. przez I. M. Spowodowane to zostało okolicznością, że spółka, która ubiegała się o płatności rolnośrodowiskowe za 2015 r., przejęła grunty zgłoszone do tej dotacji rolnej nie od rolnika realizującego to zobowiązanie rolnośrodowiskowe od 2012 r. ale od innych osób, które nie realizowały na tym areale programu rolnośrodowiskowego.
Przypomnienia wymaga, że obowiązkiem rolnika jest realizacja całego wieloletniego zobowiązania, co do którego się zobowiązał we wniosku i w odniesieniu do tego całego zobowiązania powinien być odnoszony zakres jego nierealizowania.
Obowiązek ten ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 - letniego okresu zobowiązania. Wywiązywanie się z obowiązków przyjętych w ramach programu ocenia się w perspektywie podjętego wieloletniego zobowiązania, zatem stwierdzenie zaprzestania realizacji program oznacza niedotrzymanie zobowiązania wieloletniego i skutkuje brakiem możliwości uzyskania płatności w kolejnych latach. W konsekwencji brak skutecznego przejęcie tych zobowiązań nie może, z uwagi na brzmienie § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, doprowadzić do wypłaty środków w kolejnym roku programu.
Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać należy, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej organy zobowiązane są, na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy do wyczerpującego rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego. Organy uczyniły zadość obowiązkom wskazanym w powyższym przepisie, w szczególności w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie, co znajduje pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art 80 k.p.a. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom spółki stosownie do wymogów art 107 §1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do istotnych argumentów odwołania, swoim działaniem nie uchybił przepisom art 107 §1 i § 3 k.p.a w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a.
Wskazując na powołane przez spółkę błędne niezastosowanie w sprawie art 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja uchylająca dotychczasową decyzję i odmawiająca przyznania płatności spółce za rok 2015 została zaskarżona do WSA we W., w sytuacji, gdy organ uzależnia przyznanie płatności za rok 2016 od wydanej decyzji za rok 2015. Sąd ponownie podkreśla, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 25 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Wr 12/19) skarga spółki została oddalona. Wyrok tej jest prawomocny od dnia [...] maja 2019 r. Z tego powodu odnoszenie się przez Sąd w niniejszym postępowaniu do tego zarzutu stało się bezprzedmiotowe.
W konsekwencji Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora OR AR i MR w zakresie zarzutów podnoszonych przez spółkę naruszenia art. 89 k.p.a., art. 136 § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a i stwierdza za organem II instancji, że działanie polegające na przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w celu wyjaśnienia okoliczności przejęcia przez spółkę zobowiązania rolnośrodowiskowego, było niecelowe, gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie dokumentujący przejęcie przez spółkę gruntów wchodzących do programu rolnośrodowiskowego rozpoczętego w 2012 r. przez I. M. był jasny i nie wymagał przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Sąd stwierdza ponadto, że powyższe stanowisko zdaje się potwierdzać również spółka, która nie kwestionowała wyroku WSA we W. kontrolującego decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej spółce za 2015 rok., w którym to postępowaniu poddano badaniu kwestię przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego od poprzedniego beneficjenta płatności rolnośrodowiskowej. Konsekwentnie nie można się zgodzić ze spółką, że w sprawie można było powziąć jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego i zastosować art 81a § 1 k.p.a.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Spółka nie spełniła warunków do przyznania pomocy w zakresie działania - program rolnośrodowiskowy, co wykazano w zaskarżonych decyzjach. W konsekwencji pomoc ta nie mogła zostać spółce przyznana (art 10ust. 1 pkt 2 ustawy).
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.