III SA/Wr 126/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy, uznając, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada legitymacji procesowej do żądania wznowienia z uwagi na brak interesu prawnego.
Skarga dotyczyła postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości z ośrodkiem wypoczynkowym, domagał się wznowienia postępowania z uwagi na uciążliwość strzelnicy. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony, gdyż nie ma interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy ustawy o broni i amunicji nie przyznają sąsiednim właścicielom praw ani obowiązków w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu strzelnicy, a interes prawny nie może być wywodzony wyłącznie z przepisów Kodeksu cywilnego.
Przedmiotem skargi J.S. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Duszniki-Zdrój odmawiające wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji z 2019 r. zatwierdzającej regulamin strzelnicy. Skarżący, właściciel sąsiedniego ośrodka wypoczynkowego, wnioskował o wznowienie postępowania, powołując się na uciążliwość strzelnicy (hałas, zanieczyszczenie, brak zabezpieczeń) i wskazując na art. 145 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy uznały, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, wynikający z przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przymiot strony w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym (wznowieniowym) jest określany na podstawie tych samych norm prawa materialnego. W przypadku zatwierdzenia regulaminu strzelnicy, ustawa o broni i amunicji nie przyznaje praw ani obowiązków właścicielom sąsiednich nieruchomości. Interes prawny nie może być również wywodzony wyłącznie z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 140, 144 K.c.), które określają jedynie granice prawa własności i nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. (dotyczący przekazania sprawy organowi wyższego stopnia) za bezzasadny, wskazując, że nie wykazano stronniczości organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy, ponieważ nie posiada interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o broni i amunicji nie przyznają sąsiednim właścicielom praw ani obowiązków w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie może być wywodzony wyłącznie z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.b.a. art. 46 § 2
Ustawa o broni i amunicji
u.b.a. art. 47
Ustawa o broni i amunicji
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 5 i 6 jako podstawa wniosku o wznowienie
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
definicja strony postępowania
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 150 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
dotyczący rozstrzygania o wznowieniu przez organ wyższego stopnia w przypadku działalności organu I instancji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
odmowa wszczęcia postępowania przez organ, gdy żądanie wniosła osoba niebędąca stroną
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
nie stanowi podstawy do uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
nie stanowi podstawy do uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, gdyż nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Przepisy ustawy o broni i amunicji nie przyznają sąsiednim właścicielom praw ani obowiązków w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Interes prawny nie może być wywodzony wyłącznie z przepisów Kodeksu cywilnego. Nie zachodzą przesłanki do przekazania sprawy organowi wyższego stopnia na podstawie art. 150 § 2 k.p.a., gdyż nie wykazano stronniczości organu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiada interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 K.c.) oraz z faktu, że funkcjonowanie strzelnicy wpływa na jego prawa i obowiązki (prowadzenie ośrodka wypoczynkowego). Organ pierwszej instancji był niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, a sprawę powinien rozpoznać organ wyższego stopnia (art. 150 § 2 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Przymiotu strony nie posiada również osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony interesu osób trzecich. Interes prawny powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, tzn. nie może być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi lub niepewnymi, które wystąpią lub mogą wystąpić dopiero w przyszłości. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie nieważnościowe badany jest więc tylko pewien wycinek tego, co było przedmiotem badania w postępowaniu zwykłym. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania zwykłego. Art. 140 K.c. nie może być uznany za przepis dający podstawę do uznania skarżącego za stronę postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi akt o charakterze formalnym, a nie merytorycznym.
Skład orzekający
Kamila Paszowska-Wojnar
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w postępowaniach nadzwyczajnych (wznowienie, stwierdzenie nieważności), oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zatwierdzaniem regulaminu strzelnicy, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie procesowe dotyczące legitymacji procesowej i rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy sąsiad strzelnicy może zablokować jej działanie? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 126/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Kuczyńska-Szczytkowska Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/ Katarzyna Borońska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6319 Inne o symbolu podstawowym 631 Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2516 art. 47 Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA, Sędziowie Asesor WSA, Kamila Paszowska - Wojnar, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anna Kuczyńska - Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 19 stycznia 2023 r. nr SKO 4181/8/2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji dotyczącej regulaminu strzelnicy oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. S. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium , organ odwoławczy) z 19 stycznia 2023 r., nr SKO 4181/8/2022, utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Duszniki-Zdrój (dalej: Burmistrz, organ I instancji) 26 października 2022 r., nr 97/2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania . Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r. nr SE 520.01.2019 wydaną na wniosek S., Burmistrz zatwierdził regulamin strzelnicy znajdującej się w Dusznikach-Zdrój, działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...]. W dniu 16 sierpnia 2022 r. do Urzędu Miasta Duszniki-Zdrój wpłynął wniosek skarżącego (uzupełniony następnie pismem z dnia 3 października 2022 r.) o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Burmistrza. We wniosku jako postawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, wnioskodawca powołał się na uciążliwość funkcjonowania strzelnicy, wynikającą z faktu jej zlokalizowania w pobliżu należącego do skarżącego Ośrodka Wypoczynkowego na [...]. Wskazał m.in. na okoliczności takie, jak: brak należytego zabezpieczenia terenu strzelnicy, brak wyposażenia strzelnicy w urządzenia zapewniające bezpieczeństwo i uniemożliwiające zatrzymanie pocisków, zanieczyszczenie środowiska ołowiem, hałas naruszający obszar specjalnej ochrony ptaków "Natura 2000". Zaznaczył, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że zatwierdzenie regulaminu strzelnicy nastąpiło dochowania "należytej sekwencji wydarzeń" obejmującej uzyskanie odpowiednich zezwoleń i weryfikację uwarunkowań środowiskowych. We wniosku zaznaczył, że na podstawie art. 150 § 2 k.p.a. organem właściwym do jego rozpoznania powinien być organ wyższego stopnia, jako że to działalność Burmistrza była podstawą żądania wznowienia postępowania. Burmistrz nie znalazł podstaw do przekazania żądania wznowienia postępowania do organu wyższego stopnia i postanowieniem Nr 97/2022 z dnia 26 października 2022 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Burmistrza o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy S. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła osoba, która nie jest stroną postępowania. Zdaniem organu, wnioskodawca żądając wznowienia postępowania ww. decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy wykazał jedynie interes faktyczny (uciążliwości związane z użytkowaniem strzelnicy), a nie interes prawny. Posiadanie interesu faktycznego nie daje natomiast podstaw do uznania za stronę danego postępowania. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł do SKO zażalenie, w którym wskazał na naruszenie art. 150 § 2 i art. 28 k.p.a. poprzez: a) błędne przyjęcie, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest organ, który wydał decyzję obętą żądaniem wznowienia postępowania, b) uznanie że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony postępowania. Kolegium skarżonym obecnie postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z 26 października 2022 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że wbadanym przypadku dewolucja kompetencji nie była uzasadniona. Podstawą prawidłowego zastosowania art. 150 § 2 k.p.a. jest ocena działalności organu, będącej przyczyną wznowienia. Przy wznowieniu postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. dewolucję kompetencji na organ wyższego stopnia uzasadniałaby taka działalność organu I instancji w toku rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która nosiłaby znamiona stronniczości i godziła w zasadę obiektywizmu. W niniejszej sprawie taka sytuacja natomiast nie wystąpiła. SKO podzieliło tez pogląd organu I instancji o braku podstaw do uznania skarżącego za stronę postępowania, uprawnioną do wniesienia żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z dnia 13 grudnia 2019 r. nr SE 520.01.2019. Odwołując się do 28 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny, tzn. nie może być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi lub niepewnymi, które wystąpią lub mogą wystąpić dopiero w przyszłości. Przymiotu strony nie posiada również osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony interesu osób trzecich. Ponadto interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot, choć pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, to jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. Nie wystarczy zatem wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się właśnie z interesem faktycznym, a nie prawnym. Dalej Kolegium wskazało, że właściwie organ I instancji ocenił, iż w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy przymiot strony przysługuje jedynie adresatowi decyzji (wnioskodawcy) zatwierdzającej regulamin lub odmawiającej jego zatwierdzenia. Ze znajdujących w tym postępowaniu zastosowanie norm ustawy o broni i amunicji dla innych podmiotów nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Zarazem bark jest, zdaniem SKO, możliwości wywodzenia interesu prawnego jedynie w oparciu o art. 140 lub 144 Kodeksu cywilnego. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Burmistrza z 26 października 2022 r. Nr 97/2022. Zarzucił naruszenie: 1) art. 7 oraz 77 k.p.a w zw. art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 46 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 2.2. pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic, przez błędną ich wykładnię oraz przyjęcie, że skarżący nie posiada interesu prawnego, lecz co najwyżej interes faktyczny w zakresie legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy wydana przez Burmistrza decyzja z dnia 13 grudnia 2019r. nr SE 520.01.2019 zatwierdzająca regulamin "strzelnicy" wpływa w sposób bezpośredni na jego prawa i obowiązki uniemożliwiając skarżącemu korzystanie z jego prawa własności nieruchomości m.in. poprzez prowadzenie zlokalizowanego w pobliżu strzelnicy ośrodka wypoczynkowego "[...]", 2) art. 138 § 1 pkt 1 k. p.a.w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wznowienie postępowania, mimo iż skarżący posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż jego interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie oraz znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, co zostało przeoczone w zaskarżonym postanowieniu, a co stanowiło zdaniem organu przesłankę do odmowy uwzględnienia zażalenia z dnia 02.12.2022 r. 3) art. 150 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy był Burmistrz, podczas gdy przyczyny wznowienia postępowania wynikają bezpośrednio z działań i zaniechań ww. organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, w związku z czym o wznowieniu postępowania rozstrzygać powinien organ wyższego rzędu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując w ramach przyznanych mu kompetencji kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do wniosku, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy skarżącemu służy przymiot strony postępowania wznowieniowego w sprawie dotyczącej zatwierdzenia regulaminu strzelnicy w sytuacji, gdy nie był on podmiotem występującym o zatwierdzenie tego regulaminu ani stroną w tym postępowaniu, natomiast jest właścicielem posesji zlokalizowanej w pobliżu strzelnicy. Zdaniem organów obu instancji skarżący nie ma legitymacji do występowania jako strona w postępowaniu nadzwyczajnym ani do inicjowania takiego postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, znajdującego oparcie w przepisach prawa materialnego – ze stanowiącego podstawę wydania decyzji o zatwierdzeniu art. 46 ust. 2 w zw. z art. 47 ustawy o broni i amunicji nie wynikają bowiem żadne prawa lub obowiązki dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących ze strzelnicą. Skarżący natomiast wywodzi swój interes prawny z przepisów prawa cywilnego dotyczących ochrony własności wskazując, że funkcjonowanie strzelnicy nie tylko oddziałuje niekorzystnie na środowisko i bezpieczeństwo powszechne, ale też zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich, w tym utrudnia prowadzenie przez skarżącego jego działalności gospodarczej (ośrodek wypoczynkowy). Mając na względzie stan faktyczny sprawy Sąd, dokonując w ramach przysługującej mu kognicji oceny legalności zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona przepisów prawa. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek rozpatrzenia złożonego przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony. Z przepisów powyższych organy słusznie zatem wywiodły, że o dopuszczalności żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie decydowało to, czy skarżącego można uznać za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Według definicji zawartej w art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie interesu prawnego, którego pochodną jest legitymacja procesowa, musi być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić. Musi także wynikać z konkretnej normy prawnej. Biorąc pod uwagę związek pomiędzy trybem wznowieniowym a postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, podobnie należy oceniać interes prawny podmiotów, a co za tym idzie – przymiot strony, w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym (wznowieniowym). Tryb wznowienia postępowania służy w założeniu rektyfikacji ujawnionych istotnych wad natury procesowej, które mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, która stała się już ostateczna, natomiast źródłem interesu prawnego strony w obu przypadkach pozostają te same normy prawa materialnego, tak samo musi więc być ustalany kręg stron postępowania. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się w wyroku z 3 listopada 2021 r. , sygn. akt II OSK 3834/18 (dostępny w internetowej bazie CBOSA) na temat oceny legitymacji do wszczęcia innego trybu nadzwyczajnego tj. stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy. Jak stwierdził NSA, "w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie nieważnościowe badany jest więc tylko pewien wycinek tego, co było przedmiotem badania w postępowaniu zwykłym. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do tego, by krąg stron postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, określany był według innych zasad niż krąg stron postępowania zwykłego". W sprawie dotyczącej zatwierdzenia regulaminu strzelnicy Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że na gruncie wskazanych przepisów ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.), sfera praw i obowiązków strony postępowania może co najwyżej dotyczyć jej adresata, czyli podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy (przykładowo: wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 399/23). W postępowaniu tym organ dokonuje oceny, czy wnioskujący przedstawiając do akceptacji regulamin, uczynił to według wzorca uwzględniającego zasady korzystania ze strzelnicy, sposobu obchodzenia się z bronią, sposobu zachowania się osób przebywających na strzelnicy (§ 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic - Dz. U. Nr 18, poz. 234 ze zm.). Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy ustala również, czy wnioskodawca posiada stosowne pozwolenia w tym w szczególności od organu architektoniczno-budowlanego. W świetle bowiem ustawy o broni i amunicji, regulamin strzelnicy reguluje jedynie jeden z wybranych aspektów powstania i działania strzelnicy, tzn. kwestię jej zorganizowania (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1462/17, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wskazane przez ustawodawcę aspekty, jak np. zlokalizowanie i zbudowanie strzelnicy, nie stają się przedmiotem kontroli organu działającego na podstawie art. 46 ust. 2 i art. 47 ww. ustawy, w zakresie oddziaływania strzelnicy jako obiektu budowlanego, dla ludzi czy ochrony środowiska. Kwestie te uregulowane są w innych aktach normatywnych, np. w Prawie budowlanym i kontrolowane w odrębnych trybach. Organ zatwierdzający regulamin strzelnicy ogranicza się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca posiada stosowne pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego. Wyłącznie bowiem organ architektoniczno - budowlany jest uprawniony do rozstrzygnięcia, czy strzelnica jest prawidłowo zlokalizowana i zbudowana. Trafnie również Kolegium oceniło, że interes prawny skarżącego nie może być wywodzony wyłącznie z regulacji Kodeksu cywilnego ( art. 140 i 144 K.c.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3834/18 (dost. w bazie CBOSA), które to stanowisko orzekający Sąd w pełni podziela i przyjmuje za swoje, art. 140 K.c. nie może być uznany za przepis dający podstawę do uznania skarżącego za stronę postępowania. Warunkiem uznania skarżącego za stronę uprawnioną do złożenia żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą regulamin strzelnicy jest, by zatwierdzenie tego regulaminu skutkowało przyznaniem lub pozbawieniem skarżącego wynikającego z przepisów prawa uprawnienia bądź też nałożeniem na niego wynikającego z przepisów prawa obowiązku lub zwolnieniem z takiego obowiązku. Tymczasem zatwierdzenie regulaminu strzelnicy nie wiązało się z powstaniem w odniesieniu do skarżącego tego rodzaju skutków. Art. 140 K.c. stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może on rozporządzać rzeczą. Przepis ten określa granice prawa własności jednakże nie wynika z niego, że w związku z zatwierdzeniem regulaminu strzelnicy na skarżącego nałożono obowiązek lub zwolniono z obowiązku bądź też, że nabył prawo lub został pozbawiony prawa. Analogicznie odnieść należy się do twierdzenia, że przepisem dającym skarżącemu przymiot strony jest art. 144 K.c. Przepis ten stanowi, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten nie może być uznany za przepis dający skarżącemu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia regulaminu strzelnic. Określa on jedynie granice prawa własności nieruchomości, których przekroczenie może być podstawą roszczeń przewidzianych przez prawo cywilne. Dochodzenie roszczeń o charakterze cywilnym może nastąpić w postępowaniu przed sądem cywilnym nie zaś przed organami administracji oraz sądami administracyjnymi. Z powodu wydania decyzji na podstawie art. 46 ust. 2 w zw. z art. 47 ustawy o broni i amunicji, poza adresatem tego aktu, nie wynikają dla innych podmiotów, w tym właścicieli nieruchomości sąsiednich żadne uprawnienia ani obowiązki. Właściciele nieruchomości sąsiadujących ze strzelnicą, nie mają zatem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie są legitymowani do żądania wszczęcia i prowadzenia postępowania zarówno na podstawie art. 156 § 1 pkt 1-8 k.p.a., jak i na podstawie art. 145 k.p.a. oraz kwestionowania legalności zatwierdzonego regulaminu strzelnicy. Tym samym, z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego , który można wyprowadzić z norm prawa materialnego, zasadnie organy uznały w niniejszej sprawie, że nie jest on stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy. Zgodnie zaś z treścią art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zarazem należy zaznaczyć, że odmowa wszczęcia postępowania stanowi akt o charakterze formalnym, a nie merytorycznym, tak więc zarzuty co do trafności zatwierdzenia regulaminu strzelnicy nie mogły być przez organ oceniane na kwestionowanym etapie sprawy (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 13 września 2018r., II SA/Sz 216/18, dost. baza CBOSA). Tego rodzaju zarzuty mogłyby, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., zostać poddane ocenie przez organ dopiero w razie skutecznego wznowienia postępowania na wniosek podmiotu posiadającego legitymację do wniesienia żądania na podstawie art. 147 k.p.a. (strony postępowania) i potwierdzenia zaistnienia podstawy wznowienia. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. i nieprzekazania żądania wznowienia postępowania organowi wyższego stopnia, Sąd uznał powyższy zarzut za bezzasadny. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w §1 (organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji – dop. Sądu), o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. SKO słusznie wskazało w zaskarżonym postanowieniu, że w powyższym przepisie chodzi o taką działalność organu wydającego decyzję, która nosiłaby znamiona stronniczości, tymczasem sam fakt, że decyzja ta rozstrzyga w sposób, który skarżący postrzega jako godzący w jego interesy nie może być utożsamiany z brakiem obiektywizmu. O stronniczości organu nie można mówić też tylko dlatego, że wznowienie postępowania miałoby w założeniu umożliwiać podważenie stanowiska organu wyrażonego już w decyzji ostatecznej. Przyjęcie takiej interpretacji art. 150 § 2 k.p.a. prowadziłoby bowiem do wniosku, że prawie w każdym przypadku trzeba byłoby uznać organ ten za stronniczy i niewłaściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania - co stoi w opozycji do założenia przyjętego przez ustawodawcę w art. 150 § 1 k.p.a. o właściwości w tej kwestii właśnie organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W orzecznictwie podkreśla się, że przez działalność organu, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłoby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje zatem tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Będzie to miało miejsce, np. gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania dotycząca niezastosowania przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu, świadome dopuszczenie jako dowodu sfałszowanego dokumentu, świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania. Przepis art. 150 § 2 k.p.a. będzie miał zastosowanie przed wszystkim wtedy, gdy postępowanie jest dotknięte wadą wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. będąca wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego postępowanie zakończonego decyzją ostateczną np. w celu uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Musi zostać wykazany związek pomiędzy zamierzonym działaniem organu, a przyczyną wznowienia postępowania (np. wyroki NSA z 10 sierpnia 2011 r., I OSK 1401/10; z 20 czerwca 2012 r., II OSK 542/11; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski wydanie 12, wydawnictwo C.H. BECK str. 585). Celem art. 150 § 2 k.p.a. jest to, by ten sam organ, który wydał decyzję ostateczną, którego określone świadome działanie (zaniechanie), ukierunkowane na wydanie określonego rozstrzygnięcia jest powodem wznowienia postępowania, nie był "sędzią" we własnej sprawie (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., II OSK 1473/16). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że wystąpiły tego rodzaju świadome zaniechania czy uchybienia ze strony organu, mogące być podstawą wznowienia postępowania. Dodatkowo już tylko można zauważyć, że stanowisko Kolegium co do dopuszczalności wznowienia na żądanie skarżącego postępowania w sprawie decyzji Burmistrza z 13 grudnia 2019 r., nr SE 520.01.2019 jest takie samo, jak organu, który wydał powyższą decyzję. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI