III SA/WR 122/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Fundacji "P" na decyzję SKO, uznając, że zaparkowany pojazd z przekazem światopoglądowym w pasie drogowym stanowił reklamę wymagającą zezwolenia zarządcy drogi.
Fundacja "P" wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy nakaz przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego. Fundacja umieściła w pasie drogowym pojazd z przekazem społecznym, nie uzyskując zezwolenia zarządcy drogi. Sąd uznał, że pojazd z informacjami wizualnymi stanowił reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a jego umieszczenie bez zezwolenia uzasadniało nakaz usunięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Fundacji "P" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Oleśnicy. Decyzja ta nakazywała Fundacji przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego poprzez usunięcie reklamy społecznej zamontowanej na pojeździe, który samowolnie umieszczono w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Zarząd Powiatu wskazał, że Fundacja nie uzyskała zezwolenia ani nie zawarła umowy cywilnoprawnej na zajęcie pasa drogowego. SKO podtrzymało tę decyzję, uznając pojazd z przekazem za reklamę. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie pojazdu za reklamę oraz ograniczenie prawa przemieszczania się. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych jest szeroka i obejmuje każdy nośnik informacji wizualnej. Uznano, że długotrwałe parkowanie pojazdu z przekazem w pasie drogowym, szczególnie w pobliżu szpitala, stanowiło zajęcie pasa drogowego w celu promowania określonego światopoglądu, a nie zwykłe parkowanie. Sąd podkreślił, że decyzja dotyczyła usunięcia reklamy, a nie samego pojazdu, co nie naruszało prawa do jego parkowania. Stwierdzono, że organy prawidłowo zastosowały art. 36 ustawy o drogach publicznych, a postępowanie było zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pojazd z umieszczonymi na nim informacjami wizualnymi stanowi reklamę, nawet jeśli nie promuje towarów lub usług, a jedynie idee lub światopogląd. Szeroka definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych obejmuje każdy nośnik informacji wizualnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych jest szeroka i obejmuje każdy nośnik informacji wizualnej. Długotrwałe parkowanie pojazdu z przekazem w pasie drogowym, zwłaszcza w pobliżu szpitala, wskazuje na cel promowania określonego światopoglądu, a nie zwykłe parkowanie. Umieszczenie takiej reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi uzasadnia nakaz przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.d.p. art. 36
Ustawa o drogach publicznych
Nakaz przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego w przypadku zajęcia bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § pkt 23
Ustawa o drogach publicznych
Definicja reklamy jako każdego nośnika informacji wizualnej, niebędącego znakiem drogowym ani znakiem informacyjnym gminy.
u.d.p. art. 22 § ust. 2, 2a lub 2c
Ustawa o drogach publicznych
Umowa cywilnoprawna dotycząca zajęcia pasa drogowego.
u.d.p. art. 39 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Zasada ochrony pasa drogowego.
u.d.p. art. 39 § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
Warunki lokalizowania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z zarządzaniem drogą lub ruchem.
u.d.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Wymóg zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z drogami.
u.d.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Zezwolenie na umieszczanie w pasie drogowym reklam.
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa o drogach publicznych
Administracyjna kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
p.p.s.a. art. 1 § ust. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych nad zgodnością z prawem aktów administracji.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit "a" - "c"
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 16b i 16c
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja urządzenia reklamowego.
u.r.d. art. 46 § ust. 1
Ustawa o ruchu drogowym
Przepisy dotyczące parkowania pojazdów.
Konstytucja RP art. 52
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do swobodnego przemieszczania się.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych obejmuje nośniki informacji wizualnej, niezależnie od ich treści. Długotrwałe parkowanie pojazdu z przekazem w pasie drogowym, zwłaszcza w kontekście lokalizacji (pobliże szpitala) i treści przekazu, stanowi zajęcie pasa drogowego w celu promowania światopoglądu, a nie zwykłe parkowanie. Nakaz przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego jest właściwą sankcją za samowolne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Decyzja o usunięciu reklamy nie narusza prawa do przemieszczania się, gdyż dotyczy nośnika informacji, a nie samego pojazdu.
Odrzucone argumenty
Pojazd zaparkowany w pasie drogowym, gdzie nie ma zakazu parkowania, nie stanowi reklamy. Samochód nie może być uznany za reklamę tylko z powodu treści na nim umieszczonych. Nie doszło do niedozwolonego umieszczenia reklamy na pasie drogowym. Nakładanie konsekwencji z tytułu postoju pojazdu w miejscu, gdzie mógł się odbywać zgodnie z prawem, narusza art. 52 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
"nie drogowe" korzystanie z terenu pasa drogowego pojazd został wykorzystany wyłącznie jako instrument w celu przekazania ściśle określonych informacji o charakterze społecznym i światopoglądowym nie ma na gruncie tej ustawy znaczenia co promuje, o czym informuje, czy to są towary lub usługi, czy też są to idee lub określony światopogląd każdy nośnik informacji wizualnej nie chodziło wyłącznie o zaparkowanie samochodu w miejscu do tego przeznaczonym, lecz umieszczenie w obrębie pasa drogowego, skrzyni, zamontowanej na pojeździe, będącej nośnikiem informacji, czyli w rozumieniu ustawy o drogach, reklamą.
Skład orzekający
Magdalena Jankowska-Szostak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Borońska
sędzia
Dominik Dymitruk
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji reklamy w pasie drogowym oraz zasad zajmowania pasa drogowego przez pojazdy z przekazami wizualnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pojazdu z przekazem w pasie drogowym i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form zajęcia pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowego wykorzystania pojazdu jako nośnika przekazu światopoglądowego w przestrzeni publicznej i jego kwalifikacji prawnej jako reklamy. Pokazuje, jak szeroko prawo interpretuje pojęcie reklamy.
“Czy zaparkowany samochód z hasłami o aborcji to reklama? WSA we Wrocławiu rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 122/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 645
art. 36
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Dominik Dymitruk, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji "P" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2021 r. nr SKO 4101/34/21 w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (SKO, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Kolegium, Organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji "P" z siedzibą w P. (strona skarżąca, strona odwołująca, Fundacja), od wydanej z upoważnienia Zarządu Powiatu Oleśnickiego, decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Oleśnicy (Zarząd Powiatu, Organ I instancji) z dnia 30 kwietnia 2021 r. (ZDP-DT.6851.16.7.2020.UT-JK) nakazującej Fundacji przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] ("ul. [...]" w O., działka nr [...]-[...]), poprzez niezwłoczne usunięcie z pasa drogowego reklamy społecznej zamontowanej na specjalnie przystosowanym do tego pojeździe będącym własnością Fundacji, samowolnie umieszczonej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że Fundacja umieściła w pasie drogowym drogi powiatowej – "ulica [...]" w O., reklamę społeczną o powierzchni 18 m2 zamontowaną na specjalnie przystosowanym do tego pojeździe będącym jej własnością. Na swoje działanie nie uzyskała zezwolenia zarządcy drogi. Zarząd Powiatu podkreślił, że Fundacja nie wystąpiła o zezwolenie zarządcy drogi na umieszczenie ww. reklamy w pasie drogowym drogi powiatowej. Organ I instancji stwierdził, że Fundacja nie zawarła także odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2023. poz. 645 ze zm., dalej u.d.p., ustawa o drogach). Organ I instancji wyjaśnił, że fakt umieszczenia przez stronę reklamy został potwierdzony przez świadków przesłuchanych w toku postępowania administracyjnego oraz przez zgromadzony materiał dowodowy, który ten organ uzyskał podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych. Zarząd Powiatu przywołał art. 36 ustawy o drogach i stwierdził, że w związku z brzmieniem przywołanej regulacji należało orzec o niezwłocznym usunięciu z pasa drogowego reklamy społecznej zamontowanej na specjalnie przystosowanym do tego pojeździe Fundacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie Fundacji, przywołało treść przepisów art. 4 ust. 1 u.d.p., art. 39 ust.1, art. 40 ust. 2 ustawy o drogach i wyjaśniło, że brak uzyskania stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego może skutkować zastosowaniem dwojakiego rodzaju sankcji.
Po pierwsze, wskazana okoliczność może prowadzić do nakazania przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego (jego restytucji). Zgodnie bowiem z art. 36 ustawy o drogach, w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub niezgodnie z warunkami tej umowy, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
Z kolei, druga sankcja ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, gdyż art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach stanowi, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c ustawy, wymierza on, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6 ustawy.
Kolegium przypomniało, że organ pierwszej instancji jako zarządca drogi powiatowej nr [...] ("ul. [...]" w O., działka nr [...]-[...]) stwierdził zajęcie pasa drogowego tej drogi publicznej w celu umieszczenia reklamy społecznej zamontowanej na specjalnie przystosowanym do tego pojeździe będącym własnością Fundacji, w związku z czym, decyzją wydaną na podstawie przywołanego art. 36 ustawy, organ nakazał Fundacji przywrócenie stanu poprzedniego tej drogi poprzez niezwłoczne usunięcie z pasa drogowego ww. reklamy samowolnie umieszczonej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.
SKO wyjaśniło, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, że opisany pojazd stanowiący własność Fundacji znajdował się w pasie drogowym "ul. [...]" w O., na wysokości budynku położonego przy "ul. [...]" [...]-[...], w okresie od dnia 9 lipca 2020 r. do dnia 29 sierpnia 2020 r. oraz od dnia 23 listopada 2020 r. do dnia 16 kwietnia 2021 r. Pojazd ten był zaparkowany na jezdni tej drogi publicznej wzdłuż krawężnika oddzielającego jezdnię od pasa zieleni i chodnika. Na tylnej części pojazdu zabudowanej kontenerem (skrzynią) została umieszczona, z czterech stron tej bryły, informacja wizualna o określonej treści. Treść tej informacji obejmowała m. in. sformułowania: "Powstrzymajcie aborcje w Powiatowym Zespole Szpitali w T.", "Dzieci z zespołem Downa mają prawo żyć", "W PZS w O. od 2016 r. aborterzy zabili 77 dzieci". Informacje obejmowały również zdjęcia martwych płodów, jak również odesłanie do strony internetowej: "stronażycia.pl".
W ocenie Kolegium, przedstawione okoliczności sprawy dowodzą, że w rozpatrywanym przypadku mieliśmy do czynienia z "niedrogowym" korzystaniem z terenu pasa drogowego. Organ II instancji stwierdził, że opisany pojazd, jakkolwiek służący, co do zasady, korzystaniu z dróg publicznych zgodnie z ich przeznaczeniem, został wykorzystany wyłącznie jako instrument w celu przekazania ściśle określonych informacji o charakterze społecznym i światopoglądowym umieszczonych na zabudowie znajdującej się w jego tylnej części. W konsekwencji Kolegium przyjęło, że umieszczenie ww. reklamy zamontowanej na części pojazdu należącym do Fundacji w pasie drogowym drogi powiatowej wymagało, stosownie do art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy, uzyskania zezwolenia zarządcy drogi. Natomiast brak uzyskania przez Fundację stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego uzasadniało orzeczenie o przywróceniu tego pasa do stanu poprzedniego na podstawie art. 36 ustawy drogowej.
Fundacja nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Fundacja zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przpepisów prawa materialnego:
1) art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych poprzez błędne uznanie zaparkowanego samochodu przy drodze za reklamę;
2) art. 46 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym poprzez błędne uznanie, że samochód nie może parkować w miejscu, gdzie nie jest to zakazane, ze względu na fakt, że znajdują się na nim konkretne treści, skutkujące uznaniem takiego samochodu za reklamę;
3) art. 40 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 12 pkt 1 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że doszło do niedozwolonego umieszczenia w pasie drogowym reklamy i nałożenie kary administracyjnej, podczas gdy oznaczenia, którymi pokryta była naczepa, nie stanowią reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, a nawet gdyby przyjmując, że oznaczenia te stanowią reklamę, to nie doszło do niedozwolonego umieszczenia reklamy na pasie drogowym;
4) art. 52 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa przemieszczania się, poprzez nakładanie na stronę negatywnych konsekwencji z tytułu postoju pojazdu w miejscu, gdzie zgodne z prawem mógł się odbywać.
Ponadto Fundacja sformułowała zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazała nanaruszenia:
1) art. 7 w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na naruszeniu zasady zaufania uczestników postępowania;
2) art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i nierozstrzygnięciu co do istoty sprawy w tym zakresie w sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o przepisy prawa materialnego nie mające zastosowania w przypadku niniejszej sprawy.
Wskazując na powyższe uchybienia strona wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" - "c" ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi p.p.s.a. zaskarżanej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 3 ww. ustawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Fundacja przywołała argumenty wskazujące na słuszność jej stanowiska w tej sprawie. Przywołał również na poparcie swojego stanowiska orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, ((Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył się by organy nie dopełniły formalności starannego wyjaśnienia sprawy. Organy administracji publicznej przeprowadziły bowiem ustalenia, w efekcie, których stwierdziły, że w rozważanym stanie faktycznym sprawy doszło do umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a działanie strony skarżącej nie nosiło znamion zwykłego korzystania z drogi publicznej, mając na uwadze ogólną zasadę powszechności dostępu do dróg publicznych, wynikającą z art. 1 ustawy o drogach, w konsekwencji przyjęły, że w rozstrzyganej sprawie zaistniał stan zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, co stanowiłoby podstawę do orzeczenia, na podstawie art. 36 ustawy, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
Rozpoznając sprawę organy prawidłowo powołały definicję pasa drogowego ujętą w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach i podkreśliły, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Istotnym dla rozpoznania tej sprawy jest przypomnienie, że w ustawie o drogach została sformułowana zasada ochrony pasa drogowego. Ustawodawca określił ją w art. 39 ust. 1 u.d.p., przepis ten dla zarządcy drogi tworzy gwarancje niezakłóconego administrowania pasem drogowym, dla użytkowników zaś warunki bezpiecznego poruszania się. Prawodawca co prawda dopuścił, na zasadzie wyjątku, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, uczynił to jednak pod określonymi warunkami. W świetle art. 39 ust. 3 u.d.p., w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.). W związku z tym wymogiem należało odnieść się do pojęcia reklamy zdefiniowanej w ustawie o drogach, co organy prawidłowo uczyniły. W myśl art. 4 pkt 23 u.d.p. reklamą jest umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu, a nadto każdy nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowanymi, niebędący znakiem drogowym..."
Sąd oceniając działanie organów administracji w tej sprawie stwierdził, że okolicznością bezsporną i niekwestionowaną przez stronę skarżącą było to, że samochód stanowiący własność Fundacji znajdował się w pasie drogowym "ul. [...] w O., na wysokości budynku położonego przy "ul. [...]". Potwierdza to materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (dokumentacja fotograficzna, karta kontrolna zajęcia pasa drogowego). Ponadto bezspornie na tylnej części pojazdu zabudowanej kontenerem (skrzynią) została umieszczona z czterech stron tej bryły, informacja wizualna o określonej treści. Treść tej informacji obejmowała m. in. sformułowania: "Dzieci z zespołem Downa mają prawo żyć", "W PZS w O. od 2016 r. aborterzy zabili 77 dzieci". Informacje obejmowały również zdjęcia martwych płodów, jak również odesłanie do strony internetowej: "stronażycia.pl". Bezspornym jest również fakt, że strona skarżąca nie posiadała zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego ani o zezwolenie nie wystąpiła. Nie zawarła także odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c u.d.p.
Prawidłową zdaniem Sądu konsekwencją stwierdzonych w postępowaniu administracyjnym faktów było zastosowanie przez organy administracji art. 36 ustawy drogowej zgodnie z którym w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub niezgodnie z warunkami tej umowy, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi w zakresie, podnoszonego przez stronę skarżącą, naruszenia przepisów prawa materialnego, podkreślić należy, że powołane w skardze przepisy, co prawda nie stanowiły podstawy dla wydanej w tej sprawie decyzji, Sąd jednak postanowił odnieść się do nich ze względu na fakt, że ustawodawca przyjął dwa rodzaje konsekwencji prawnych związanych z zajęciem pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Pierwsza z nich, określona w powołanym art. 36 u.d.p., polega na nałożeniu na zajmującego nielegalnie pas drogowy (sprawcę deliktu administracyjnego) obowiązku przywrócenia (restytucji) pasa drogowego do stanu poprzedniego. Druga zaś, została określona w art. 40 ust. 12 u.d.p. i jest to administracyjna kara pieniężna.
W pierwszej kolejności, wskazując na zarzut naruszenia art. 4 pkt 23 ustawy o drogach należy przypomnieć, że definicja reklamy zawarta w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych została ujęta bardzo szeroko. Nie ma na gruncie tej ustawy znaczenia co promuje, o czym informuje, czy to są towary lub usługi, czy też są to idee lub określony światopogląd. Ustawodawca zdefiniował reklamę jako każdy nośnik informacji wizualnej, który nie jest: - znakiem drogowym, - ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze w tym obiektach użyteczności publicznej - ani znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody. Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że reklamą są wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej przez dany podmiot działalności czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, zwiększenia zbytu. W konsekwencji treści umieszczone na skrzyni zamontowanej na tylnej części samochodu należało uznać za reklamę.
Odnosząc się do drugiej kwestii - naruszenia art. 46 ust. 1 u.d.p. poprzez błędne przyjęcie, że samochód nie może parkować w miejscu, gdzie nie jest to zakazane, należy wskazać, że w ocenie Sądu organy opierając się na zebranym materiale dowodowym prawidłowo wykazały i uzasadniły, że w sprawie nie mamy do czynienia z zaparkowaniem samochodu w dozwolonym miejscu, jako uczestnika ruchu drogowego, ale że samochód znajdował się w pasie drogowym w celu promowania określonego światopoglądu. Wskazuje na to przede wszystkim długość postoju samochodu w pasie drogowym, co wynika z kart kontrolnych zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej – "ul. [...]" w O. oraz zgormadzona w tej sprawie dokumentacja fotograficzna, Sąd zwraca uwagę, że Fundacja nie kwestionuje czasu, w którym pojazd wraz z oklejoną skrzynią zajmował pas drogowy. Przy tym z okoliczności sprawy nie wynika, by pojazd znajdował się w tym okresie w podróży, takich okoliczności nie podnosiła też strona skarżąca, ponadto pojazd nie parkował w okolicach siedziby Fundacji (siedziba: P.), co mogłoby stanowić uzasadnienie tak długiego postoju.
Strona nie przedstawiła żadnego uzasadnienia dla tak długiego parkowania pojazdu Fundacji w pasie drogowym w Oleśnicy.
Ponadto – jak słusznie podkreśliły organy - pojazd został zaparkowany w pobliżu szpitala w Oleśnicy, a umieszone na kontenerze udokumentowane (w bogatym materiale fotograficznym dołączonym do akt adm.) treści dotyczyły tego szpitala, co również wskazuje na zaparkowanie pojazdu w celu przekazania określonych informacji o charakterze światopoglądowym i społecznym.
Wygląd zewnętrzny "pojazdu" świadczy o prawdziwym celu jego zaparkowania i wskazuje bez żadnej wątpliwości, że samochód ten z umieszczoną na nim wielką oklejoną skrzynią był jedynie elementem konstrukcyjnym do prezentowania wskazanych na skrzynie treści. Gdyby zatem strona skarżąca chciała samochód jedynie zaparkować, tak aby nie stanowił on jednocześnie nośnika informacji, to na ten czas bezspornie powinna reklamę zdemontować lub zasłonić. Parking ogólnodostępny umożliwia pozostawienie na nim pojazdu, gdy następuje przerwa w ruchu drogowym. Przeznaczeniem parkingu nie jest natomiast umieszczanie w nim reklam. W konsekwencji o ile wyłącznie samochód (bez znajdującej się na nim reklamie) byłby zaparkowany w dozwolonym miejscu, to z pewnością nie zakwestionowano by prawa do jego parkowania.
Sąd w tym miejscu uzasadnienia stwierdza, co umknęło Fundacji, że zaskarżona decyzja odnosiła się do przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego - drogi powiatowej "ul. [...]" w O. - poprzez niezwłoczne usunięcie z pasa drogowego, reklamy społecznej zamontowanej na specjalnie przystosowanym do tego pojeździe będącym własnością Fundacji – F. o nr rej. [...] samowolnie umieszczonej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, a nie samego samochodu. O ile więc Fundacja zastosowałaby się do treści decyzji, to mogłaby pozostawić swój samochód na miejscu parkingowym w Oleśnicy. W tym kontekście zarzut naruszenia przez organy art. 52 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest całkowicie chybiony, Sąd nie stwierdził, aby organy przeciwstawiały się sytuacji, w której strona skarżąca odjedzie ww. samochodem, przeparkuje go, bądź opuści nim terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Sadu również zarzut naruszenia art. 40 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 12 pkt 1 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie nie znajduje uzasadnienia. Powyższe regulacje mają na celu kontrolę nad stanem pasów drogowych. Sąd stwierdza, że kontrola ta jest w pełni uzasadniona, między innymi, ochroną bezpieczeństwa dla ruchu drogowego, a konkretnie jego uczestników. Kategorycznej wymowy powołanych przepisów nie można obchodzić tylko z tego względu, że reklama umieszczona w pasie drogowym została zainstalowana na samochodzie. Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy zamontowanie specjalnej skrzyni na pojeździe miało wpływ na warunki widoczności pasa drogowego, o czym świadczą jej rozmiary, ponadto umieszczone na tej skrzyni treści, w formie dużych kolorowych zdjęć zawierających drastyczne obrazy (o czym świadczy dokumentacja fotograficzna) niewątpliwie mogły dekoncentrować kierowców i innych uczestników ruchu drogowego, tym samym ten nośnik informacji miał wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego w tej okolicy. W konsekwencji Sąd uznał, że prawidłowym środkiem, w świetle celów ustawy o drogach, było wydanie decyzji o usunięciu opisanej skrzyni z zaparkowanego samochodu.
Sąd nie stwierdził również, aby organy administracji prowadziły postępowanie w tej sprawie w sposób naruszający zaufanie do uczestników postępowania. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, natomiast art. 8 § 1 k.p.a. stanowi, ze organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy niewadliwie ustaliły stan faktyczny w sprawie, wykazując zebranym materiałem dowodowym, że Fundacji nie chodziło wyłącznie o zaparkowanie samochodu w miejscu do tego przeznaczonym, lecz umieszczenie w obrębie pasa drogowego, skrzyni, zamontowanej na pojeździe, będącej nośnikiem informacji, czyli w rozumieniu ustawy o drogach, reklamą. W konsekwencji organy w sposób logiczny wywiodły, że w kontekście zebranych dowodów, w okolicznościach tej sprawy, nie miało miejsce dozwolone parkowanie pojazdu lecz umieszczenie w pasie drogowym reklamy bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi.
Przeciwna interpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych, w ocenie Sądu, prowadziłaby do łatwego obejścia wymogu uzyskiwania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez reklamy i zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia niezgodnie z jego funkcją i przeznaczeniem. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy udowodniły, że doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie w nim reklamy.
Z przedstawionych w uzasadnieniu przyczyn, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Wynikiem tego było zgromadzenie - zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - materiału dowodowego, który uznać należy za wystarczający dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Materiał ten następnie poddany został ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z tych względów skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., została oddalonaPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI