III SA/Wr 112/25

III SA/Wr 112/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
dz. 10a ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi D. G. i K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2025 r. nr 0201-IGC.4823.34.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z 28 stycznia 2025 r. nr 0201-IGC.4823.34.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (organ odwoławczy, DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji) z 24 października 2024 r. nr 458000-CZC-3.4823.53.2024 nakładającą na spółkę G. s.c. z siedzibą w B. (strona skarżąca, przewoźnik, skarżąca spółka) karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Kara ta została nałożona na przewoźnika w związku z niewywiązaniem się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2023 r. poz. 104 w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zgłoszenia) – dalej: ustawa SENT, polegającym na braku zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w dniu 8 marca 2024 r. o godzinie 09:31 na "ul.[...] we W. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego dokonywanego zespołem pojazdów kierowanym przez S. G., składającym się z ciągnika samochodowego (nr rejestracyjny [...]) oraz naczepy (nr rejestracyjny [...]). Zgodnie z przedstawionym zgłoszeniem SENT20240307000921, podmiotem nadającym towar była firma Q.
l. z siedzibą: Via [...], [...] M., I., podmiotem odbierającym była firma I. Sp. z o.o. z siedzibą: [...]-[...] S., "ul. [...]", natomiast przewoźnikiem był podmiot G. s.c. z siedzibą: [...]-[...] B.. Kontrolowany przewóz odbywał się z W. do Polski. Przewożono towar o nazwie: xf 132, xf 277, xf 322, xrc, xf 711, xf 355, xf 732, priamus s21 (oleje smarowe) sklasyfikowany do pozycji CN 3404 w ilości 20140 l. Dokonując analizy pracy urządzenia geolokalizacyjnego pojazdu, wskazanego w zgłoszeniu do systemu SENT, zespół kontrolny stwierdził nieprawidłowości polegające na braku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu. W wyniku ujawnienia naruszeń przepisów ustawy SENT sporządzono protokół nr MKR202400142559/SENT. Kierowca podpisujący protokół nie zgłosił uwag do protokołu kontroli. W związku z tymi nieprawidłowościami, postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. wszczęto postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika. W postanowieniu organ I instancji poinformował stronę skarżącą o treści art. 22 ust. 3 ustawy o SENT i pouczył, że w przypadku występowania okoliczności mających wpływ na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, strona powinna przedstawić uzasadnienie na piśmie i potwierdzić ten fakt stosownymi dokumentami tzn. czy występują okoliczności potwierdzające jej ważny interes jako przewoźnika lub interes publiczny, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Spółka, pismem z 25 września 2024 r. (k. 37 akt administracyjnych) wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT ze względu na interes publiczny. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego poinformowała, że organ rozważając odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinien uwzględnić cel tej ustawy (m.in. ochrona legalnego handlu towarami uznanymi za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą, ograniczenie uszczuplenia należności podatkowych). Dalej podniosła, że kary wymienione w ustawie SENT przewidziane są dla podmiotów nieuczciwych, zatem w interesie publicznym jest nienakładanie kar na uczciwego przewoźnika, który dopuścił się pewnych przewinień, a stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny. Dlatego, według przewoźnika, w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające – przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności – odstąpienie od wymierzenia kary (uchybienie ma charakter incydentalny, doszło do niego na skutek nieumyślnego zaniedbania pracownika, przewoźnik nie był wcześniej karany, nie doszło do zagrożenia interesów Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie podatku akcyzowego lub VAT). Do wniosku dołączyła wydruk trasy przejazdu z systemu GPS na dowód, że nie wystąpiły sytuacje mogące świadczyć o zagrożeniu interesów Skarbu Państwa.
Organ I instancji decyzją z 24 października 2024 r., działając na podstawie art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a i ust. 3, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy SENT, nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w kwocie 10 000 zł za opisane w protokole kontroli naruszenie. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że kary przewidziane w ustawie SENT nie mają charakteru fiskalnego a prewencyjny. Obiektywnie stwierdzony fakt braku danych geolokalizacyjnych w rejestrze powoduje wymierzenie kary pieniężnej, a kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są niezależne od winy podmiotu. Organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów. Wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, istnieje możliwość odstąpienia od ukarania z powodu ważnego interesu podmiotu odbierającego lub interesu publicznego, przy spełnieniu pozostałych warunków wskazanych w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Wyjaśnił, że o istnieniu ważnego interesu strony świadczą okoliczności obiektywne, np. trudności finansowe wynikające ze zdarzeń losowych. Z kolei w interesie publicznym jest, aby uczestnicy systemu monitorowania przewozów wywiązywali się z obowiązków nałożonych na nich przepisami prawa. Wskazał, że przewoźnik nie odniósł się we wniosku do swojej sytuacji ekonomicznej. Z tego względu organ I instancji dokonał analizy majątkowej skarżącej spółki na podstawie dostępnych mu informacji. Stwierdził, że w jego ocenie sytuacja finansowa strony jest dobra i nałożenie kary finansowej nie doprowadzi do ograniczenia lub upadku prowadzonej działalności. W odniesieniu do twierdzenia strony o incydentalnym charakterze uchybienia z 8 marca 2024 r., organ I instancji podał, że podczas przewozu z dnia 29 lutego 2024 r. również nie przekazywał danych geolokalizacyjnych, co za tym idzie, również dopuścił się naruszenia art. 10a ustawy SENT.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) – dalej: o.p. oraz naruszenie art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosku i art. 33 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT i art. 2, art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zarzuciła również brak zastosowania zasady proporcjonalności w kontekście wagi naruszenia w odniesieniu do wysokości nałożonej kary. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary administracyjnej.
Organ odwoławczy rozpatrując powyższe stanowisko nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji z 24 października 2024 r. i uznał, że jest prawnie uzasadniona. Rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Dalej DIAS zreferował przebieg postępowania i powołał przepisy ustawy SENT dotyczące systemu monitorowania i obowiązków przewoźnika z tym systemem związanych. Wskazał, że jeżeli spółka nie wypełniła obowiązku nałożonego na przewoźnika przez art. 10a ustawy SENT, nieuniknionym było zastosowanie przez organ I instancji art. 22 ust. 2a ustawy SENT o nałożeniu kary pieniężnej. Bowiem – jak podkreślił – przewidziana w przepisach ustawy SENT odpowiedzialność ma charakter obiektywny, tj. niezależny od winy podmiotu lub jej braku, jej podstawą jest bowiem samo naruszenie przepisu. Sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej spełnia głównie rolę prewencyjną, co jednak nie wyklucza jej dyscyplinująco-represyjnego charakteru. Nie jest ona przy tym konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, ale skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem i stanowi przejaw pewnego interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej. Celem ustawy SENT jest m.in. zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach istotnego ryzyka naruszenia obowiązujących przepisów.
Organ II instancji odniósł się następnie do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.
Poinformował, że ocena czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, należy do sfery uznania administracyjnego, ponieważ ustawodawca zapisał w art. 22 ust. 3 ustawy SENT pojęcia niedookreślone: "ważny interes przewoźnika lub interes publiczny" jako materialnoprawne przesłanki stanowiące podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z tych przesłanek. Zaznaczył, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter fakultatywny i uznaniowy, zatem nawet wystąpienie przesłanek nie przesądza o zastosowaniu tej instytucji. Przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie rozumienia powyższych pojęć. Poparł stanowisko organu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes strony. Wyjaśnił, że dolegliwość wynikająca z zapłaty kary sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie strony i nie uzasadnienia odstąpienia od jej wymierzenia, a w sprawie nie zaszły okoliczności nadzwyczajne ani zdarzenia losowe, które umożliwiłyby odstąpienie od nałożenia kary.
Zdaniem organu odwoławczego odstąpienie od nałożenia kary nie leży również w interesie publicznym, gdyż w interesie publicznym, co do zasady jest, aby uprawnione organy stosowały ustawę SENT, przy uwzględnieniu jej prewencyjnego celu. Oznacza to, że nakładane kary pieniężne mają zapobiegać popełnianiu w przyszłości, przez podmioty uczestniczące w obrocie towarami wrażliwymi, takich samych, bądź podobnych naruszeń. Uznał zatem, że nałożenie kary pieniężnej, w stwierdzonym stanie faktycznym, jest zasadne i konieczne.
Dalej DIAS wskazał, że nie stanowią podstawy odstąpienia od nałożenia kary następujące okoliczności wskazane przez stronę skarżącą: prowadzenie przez stronę skarżącą swojej działalności zgodnie z prawem, przewoźnik nie działał w zamiarze dokonania przestępstwa, sytuacja nie spowodowała zapłaty mniejszego podatku – tym samym Skarb Państwa nie ucierpiał, bowiem – jak podkreślił DIAS – kary pieniężne przewidziane w ustawie SENT są sankcjami za stworzenie zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa, nie zaś za dokonanie rzeczywistego uszczuplenia podatkowego. Uznał zatem, że nałożenie kary pieniężnej, w stwierdzonym stanie faktycznym, było zasadne i konieczne.
Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu dotyczącego nieodstąpienia od wymierzenia kary w kontekście zasady proporcjonalności. Wyjaśnił, że na podstawie ustawy SENT wszyscy uczestnicy wykonywanego przewozu są objęci sankcjami a system kar wskazany w ustawie oraz ich wysokość są przejrzyste, a podstawę ich zróżnicowania stanowi waga naruszenia. Kary są wysokie, jak dalej wyjaśnił DIAS, żeby popełnianie naruszeń było nieopłacalne dla podmiotów biorących udział w przewozie, czyli mają działanie odstraszające i prewencyjne. Dodał, że organ nie ma możliwości miarkowania kary, gdyż ustawa SENT takiej możliwości nie przewiduje. Kończąc, organ odwoławczy uznał, że nałożona kara jest proporcjonalna i jednocześnie ma znaczenie prewencyjne. Wskazał również, że przedłożony załącznik do wniosku z 25 września 2024 r. w postaci wydruku trasy GPS – który według strony skarżącej wskazuje na fakt, że nie wystąpiły sytuacje mogące świadczyć o zagrożeniu interesów Skarbu Państwa – nie dotyczy przejazdu w sprawie, bowiem wydruk dotyczy innego kierowcy oraz danych adresowych podmiotów wysyłającego i odbierającego, niż podane w zgłoszeniu SENT.
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca podtrzymała stanowisko i zarzuty zawarte w odwołaniu. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 187 § 1w zw. z art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka w postaci interesu publicznego, przemawiająca za odstąpieniem od wymierzania kary;
2. art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosku skarżącego o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w związku z niewywiązaniem się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez niezapewnienie w trakcie trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT20240307000921 przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu
objętego zgłoszeniem, a to wobec błędnego uznania, iż nie wystąpiła przesłanka w
postaci interesu publicznego, przemawiająca za odstąpieniem od wymierzania kary;
3. naruszenie art. 22 ust.3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 2, art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej za delikt administracyjny, bez uwzględnienia okoliczności dotyczących tego czynu, w szczególności braku jego wpływu na należności publicznoprawne oraz zachowanie przez odwołującego należytej staranności, co narusza zasadę sprawiedliwości oraz proporcjonalności określoną w powołanych przepisach Konstytucji RP.
W związku z tymi zarzutami wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2025 roku utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 24 października 2024 roku (znak: 458000-CZC-3.4823.53.2024);
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych;
W uzasadnieniu skarżąca spółka powtórzyła zarzuty zawarte we wniosku z 25 września 2024 r. oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła również, że zarzut dotyczący wydruku z GPS dołączonego do tego wniosku jest niezasadny, bowiem organ błędnie uznał (bez należytej weryfikacji), że dotyczy on innego przewozu. Jak dalej wskazała – fakt, że na wydruku widniały dane innego kierowcy "wynika z aktualizacji danych kierowcy obecnie obsługującego samochód."
Wobec powyższego wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – arkusza jazdy wygenerowanego dla pojazdu nr rej. [...] za okres od 6 do 8 marca 2024 roku –w celu wykazania przebytej trasy przez pojazd w okresie od 6 do 8 marca 2024 roku i prawidłowości danych geolokalizacyjnych przedłożonych we wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary.
Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należało przypomnieć, że ustawa SENT reguluje zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, obowiązki podmiotów uczestniczących w tym przewozie oraz odpowiedzialność za ich naruszenie. Jak wynika z uzasadnienia jej projektu, ma ona stanowić ochronę legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy), a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Dalej wskazano, że ze względu na powyższe zachodzi konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów i w tym celu należy utworzyć system monitorowania tego typu przewozów. Dzięki danym z rejestru monitorującego możliwe będzie dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów i łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (zob. druk nr 1244 - rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, dostępny na stronie www.sejm.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie wykonywany transport stanowił przewóz towarów, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy SENT, (przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku). Strona skarżąca była w niniejszej sprawie przewoźnikiem, zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy SENT. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że spółka nie wykonała obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie zaś do art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 tej ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem danych geolokokalizacyjnych środka transportu, którym był przewożony towar. Przewóz ten podlegał niewątpliwie obowiązkowi, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Strona skarżąca tego nie kwestionuje, a zarzuty skargi dotyczą nieodstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem SENT20240307000921 towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano, że towar będzie przewożony z W. (Via [...] M.) do Polski ([...]-[...] S., "ul. [...]"). Jednakże kontrolując pracę urządzenia geolokalizacyjnego wskazanego w zgłoszeniu, zespół kontrolny stwierdził brak przekazywania danych środka transportu. We wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary z 25 września 2024 r., w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w treści niniejszej skargi strona skarżąca podkreśla, że uchybienie było wynikiem nieumyślnego zaniedbania ze strony jej pracownika i nie nosiło znamion lekceważącego stosunku do obowiązków nałożonych ustawą SENT oraz nie doprowadziło do zagrożenia interesów Skarbu Państwa. DIAS natomiast w zaskarżonej decyzji powtórzył za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 12 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 1464/19, CBOSA), że przewidziana w przepisach ustawy SENT odpowiedzialność ma charakter niezależny od winy podmiotu lub jej braku, jej podstawę stanowi bowiem sam fakt naruszenia przepisu, a ustawodawca nie uzależnia wymierzenia kary ani jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków, ani też od skutków dla finansów publicznych.
Sąd nie podziela przekonania strony skarżącej, że jest to tylko nieznaczne uchybienie o charakterze incydentalnym. Należy wskazać, że w celu zapewnienia monitorowania przewozu towarów wrażliwych – co jest jednym z głównych założeń ustawy SENT, o czym Sąd szerzej wspomniał powyżej – pojazd musi być widoczny w systemie bez przerw, urządzenie wskazane w zgłoszeniu SENT musi zostać włączone, trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Tymczasem w niniejszej sprawie ze względu na brak uruchomienia lokalizatora podanego w zgłoszeniu SENT, dane o położeniu pojazdu nie były monitorowane a pojazd nie był widoczny dla kontrolujących, co w konsekwencji stanowiło ryzyko naruszenia obowiązujących przepisów.
Podkreślić trzeba, że prawodawca nie uzależnia wymierzenia tej kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych (por. wyrok NSA z 12 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 1464/19, wyrok WSA w Olsztynie z 7 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 510/24, CBOSA). Art. 22 ust. 2a ustawy SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną: w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT wystarczające jest zatem stwierdzenie faktu naruszenia jej przepisów. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że przewoźnik podlega karze przewidzianej w art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy SENT.
W ocenie Sądu nie znajdują uzasadnienia zarzuty strony skarżącej kwestionujące nieodstąpienie od nałożenia kary przez organy. Art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Z powyższego wynika, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przepisy prawa uregulowały w sposób bardzo wąski (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 607/18, wyrok WSA w Krakowie z 20 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 654/18, CBOSA). Oznacza to, że ustawowych przesłanek odstąpienia nie należy interpretować rozszerzająco, a zwolnienie z kary jest uzasadnione jedynie w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych, na które podmiot nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo zinterpretował art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT i rozważył argumentację strony skarżącej poprzez pryzmat jego brzmienia. DIAS prawidłowo zinterpretował tę przesłankę jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, jak i przełożył te wartości na grunt rozpoznawanej sprawy. Argumentem za odstąpieniem od wymierzenia kary nie może być powoływanie się na nieumyślne zaniedbanie ze strony pracownika przewoźnika, przestrzeganie prawa w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy ostateczny brak uszczupleń podatkowych.
Sąd podkreśla, że przepisy ustawy SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych, a posługiwanie się argumentem w postaci braku narażenia Skarbu Państwa na stratę nie jest w żadnym razie uzasadnione i nie świadczy o zaistnieniu interesu publicznego. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość jego monitorowania przez służby, a więc realizację podstawowego celu ustawy (analizę danych ad hoc, weryfikację miejsc potencjalnych działań przestępczych, itp.). Cel ustawy, w tym przewidziane w niej narzędzia, pozwalające prześledzić nie tylko bieżąco, ale także wstecznie każdy zgłoszony i prawidłowo monitorowany przejazd, jest jej istotą. Dlatego nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych jest naruszeniem istotnym z perspektywy działania całego systemu monitorowania przewozów i nie stanowi wyłącznie mało istotnego uchybienia o charakterze stricte formalnym (por. wyrok NSA z 22 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1251/23,CBOSA).
W odniesieniu do przesłanki ważnego interesu strony wskazać należy, że o jej spełnieniu nie decyduje subiektywne przekonanie przewoźnika, lecz kryteria zobiektywizowane, uwzględniające różne aspekty sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowanej instytucji odstąpienia od nałożenia kary, z uwagi na tenże interes. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ważny interes podmiotu należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji; sytuację, gdy – czasem z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków – nie jest on w stanie uregulować zaległości finansowych (np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku). Strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów ani wyjaśnień, przez co nie wykazała, że faktycznie znajduje się w trudnej sytuacji. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do ewentualnych zaległości publicznoprawnych strony skarżącej, zeznań podatkowych złożonych przez podmiot za lata 2021, 2022 i 2023, oraz informacji o pomocy de minimis. Na podstawie analizy powyższego wywnioskował, że sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie wskazuje na problemy z płynnością finansową, zatem zapłata nałożonej kary nie spowoduje utraty jej płynności finansowej. Wniosków tych strona skarżąca nie podważyła w skardze.
Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że DIAS w zaskarżonej decyzji nie dokonał oceny powoływanych przez stronę skarżącą okoliczności z punktu widzenia proporcjonalności kary, choć Sąd nie podziela poglądu organu co do tego, że zróżnicowanie w ustawie SENT wysokości kar w zależności od rodzaju i charakteru naruszenia oraz możliwość odstąpienia od nałożenia kary jest przejawem zasady proporcjonalności. W ocenie Sądu trzeba bowiem mieć na uwadze, że sprawa wchodzi w zakres stosowania prawa Unii Europejskiej, co skutkuje koniecznością poszanowania zasady pierwszeństwa prawa Unii, zasady proporcjonalności, bezpośredniego skutku zasady proporcjonalności oraz uwzględnienia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczącego ww. aspektów. Sąd w tym zakresie przychyla się do stanowiska zawartego m.in. w wyrokach WSA we Wrocławiu: z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 374/22 i z 20 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 438/24 (wszystkie dostępne w CBOSA) oraz zawartej tam szczegółowej argumentacji i przyjmując to stanowisko za swoje uznaje, że realizacja tej zasady każe przyjąć, iż nie każde naruszenie obowiązku ma zawsze tę samą wagę i nie każde stanowi przeszkodę dla realizacji celu ustawy SENT. Należy jednak uznać, że w rozpoznawanej sprawie DIAS oceniając przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, zasadnie i wyczerpująco uargumentował w skarżonej decyzji, że niedopełnienie obowiązku nałożonego na przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy SENT w odniesieniu do wagi naruszenia i jego charakteru godzi bezpośrednio w cel ustawy i nie ma w tym kontekście znaczenia powoływana przez stronę skarżącą okoliczność, że było to niezawinione nieznaczne uchybienie o charakterze incydentalnym.
W ocenie Sądu wprowadzenie przez ustawodawcę stałego poziomu wysokości kary wobec niewątpliwej istotności omawianego naruszenia i jego wagi nie sprzeciwia się zasadzie proporcjonalności. Należy mieć na uwadze, że sankcje muszą mieć skuteczny i odstraszający charakter. Tym samym, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi wydruku "Arkusz jazdy dla [...]" na dowód przebytej trasy przez pojazd w okresie od 6 do 8 marca 2024 r. i prawidłowości danych geolokalizacyjnych przedłożonych wraz z wnioskiem z 25 września 2024 r., zauważyć trzeba, że wydruk nie stanowi dowodu na przebycie przez pojazd trasy między siedzibą nadawcy towaru a jego odbiorcy (inne adresy tychże w protokole kontroli). Przede wszystkim jednak Sąd stwierdza, że przedłożenie wydruku GPS nie sanuje uchybienia przepisowi art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość jego monitorowania przez służby, a więc realizację podstawowego celu ustawy ( np. analizę danych ad hoc, weryfikację miejsc potencjalnych działań przestępczych, itp.).
Sąd nie podzielił także podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w tym: art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 121 § 1 o.p. Należy w tym miejscu zauważyć, że w postępowaniu podatkowym panuje wyrażona w art. 191 o.p. zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu jest zatem ustalanie faktów na podstawie wszechstronnej analizy materiału dowodowego w oparciu o zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Organom podatkowym przyznano uprawnienie do swobodnej oceny poszczególnych dowodów, a zatem prawo do uznania, które z dowodów stanowią wiarygodne źródło twierdzeń o faktach, a które nie. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu skarga jako niezasługująca na uwzględnienie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.