III SA/Wr 105/23

III SA/Wr 105/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Barbara Ciołek /przewodniczący/
Kamila Paszowska-Wojnar
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 23 stycznia 2023 r. nr SKO/41/RD-119/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, T oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. (nr SKO/41/RD-119/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Starosty Lwóweckiego (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z dnia z 9 grudnia 2022 r. (nr KD.5430.1820.2022.AK) o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, T, utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm., dalej: ustawa o kierujących pojazdami).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia 9 maja 2022 r. (nr 03/2022) Starosta Lwówecki orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Po badaniu w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze uprawniony lekarz orzeczeniem lekarskim nr [...] z 3 czerwca 2022 r. stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W orzeczeniu nie wskazano terminu następnego badania. W wyniku złożenia przez skarżącego odwołania od tego orzeczenia, po badaniu w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi, uprawniony lekarz orzeczeniem lekarskim nr [...] z 28 lipca 2022 r. stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii m. in. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W tym orzeczeniu termin następnego badania określono na 28 lipca 2023 r.
Decyzją z 18 sierpnia 2022 r. (nr 10/2022) Starosta orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii A, B, T. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją SKO z 18 października 2022 r. (nr SKO/41/RD-95/2022). SKO wskazało na rozbieżność pomiędzy powołaną przez Starostę podstawą prawną decyzji - art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, który odnosi się do przeciwwskazań zdrowotnych, a uzasadnieniem decyzji, w którym organ pierwszej instancji powołał się na orzeczenie w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenie dotyczące przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zdaniem SKO, Starosta powinien jednoznacznie określić podstawę decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ponadto Kolegium wskazało, że Starosta powinien ocenić także wpływ na sprawę przedstawionego przez stronę przy odwołaniu badania psychologicznego z dnia 18 lipca 2022 r. (DWOMP nr [...]).
Decyzją z 9 grudnia 2022 r. (nr 15/2022), wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami Starosta orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii A, B, T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na dwa orzeczenia lekarskie – z 3 czerwca 2022 r. i z 28 lipca 2022 r. – stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, 10, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bezdowodowe oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki przyjęcie, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia kategorii A, B, T;
2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nadużywający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
3. art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z uwagi na niewyjaśnienie stronie, dlaczego organ pominął w uzasadnieniu swojej decyzji dowód w postaci orzeczenia lekarskiego DWOMP nr [...] z dnia 18 lipca 2022 r. wydanego w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi;
4. brak wskazania okresu, na jaki cofnięto uprawnienia.
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W przypadku strony treść orzeczeń lekarskich zarówno Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze, jak i Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi nie budzi wątpliwości - odwołujący nie ma predyspozycji zdrowotnych do tego, aby kierować pojazdami na drogach publicznych. Kolegium wskazało również, że w postępowaniu odwoławczym wyjaśniony został zarzut odwołania dotyczący pominięcia przy rozstrzyganiu sprawy orzeczenia lekarskiego DWOMP nr [...] z dnia 18 lipca 2022 r. Orzeczenie to dotyczy stanu psychologicznego odwołującego, a nie stanu zdrowotnego, co potwierdził pełnomocnik odwołującego w piśmie wyjaśniającym z 17 stycznia 2023 r. Dołączone do tego pisma kserokopie dokumentów odnoszących się do stanu zdrowia psychicznego i uzależnień odwołującego nie mogą zastąpić orzeczeń lekarskich wydanych w trybie ustawy o kierujących pojazdami. Wobec pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu, SKO podkreślił, że skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, a przeciwskazania zdrowotne odwołującego do kierowania pojazdami wynikają wprost z treści orzeczeń lekarskich, których organy administracyjne orzekające w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami nie mogą kwestionować. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że w zaskarżonej decyzji nie został wskazany okres, na który zostało cofnięte uprawnienie, Kolegium wyjaśniło, że nie ma przesłanek, aby uzależniać ważność orzeczenia lekarskiego od upływu wskazanego w nim terminu następnego badania. Termin ten wskazuje jedynie na to, kiedy osoba, której orzeczenie dotyczy, może poddać się kolejnym badaniom celem weryfikacji, czy nie nastąpiły zmiany w jej stanie zdrowia.
W skardze do WSA skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na korzyść skarżącego w zakres interpretowania;
2. art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z ponownego badania, a jest to okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, mających wpływ na zaskarżoną decyzję, z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
4. art. 80 k.p.a. przez dowolną nie zaś swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ I instancji nie wskazał dlaczego nie odniósł się do przedłożonego przez stronę na etapie postępowania odwoławczego nowego dowodu w postaci zaświadczenia DWOMP nr [...] z dnia 18 lipca 2022 r., natomiast organ II instancji nie odniósł się do żądania przeprowadzenia dowodu z nowego badania lekarskiego z uwagi na ustanie przyczyn przeciwwskazań zdrowotnych. Skarżący uważa, że powinien być poddany ponownej weryfikacji przeciwwskazań, ponieważ lekarz nie wskazał żadnych innych przeciwwskazań zdrowotnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wobec wniosku organu i braku żądania strony przeciwnej przeprowadzenia rozprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego wydawana jest po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści tego przepisu wynika obowiązek starosty wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści (por. np. wyroki NSA: z 10 listopada 2021 r., II GSK 517/21, z 18 maja 2020 r., I OSK 786/19, z 16 października 2013 r., I OSK 952/12; z 22 czerwca 2009 r., I OSK 840/08; z 6 lipca 2020 r., I OSK 3042/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
W sprawie jest bezsporne, że skarżący ostateczną decyzją został skierowany na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami i temu badaniu się poddał. Nie jest również sporne, że badanie lekarskie zostało przeprowadzone dwukrotnie w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. W obu orzeczeniach stwierdzone zostało istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Okoliczność ta obligowała zatem organy do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Tym samym postępowanie wyjaśniające w sprawie sprowadzało się wyłącznie do uzyskania przez organ orzeczenia lekarskiego. Jak już bowiem zaznaczono powyżej, w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami organy nie są uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stanu zdrowia kierującego oraz co do weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze w przedmiocie stwierdzenia u kierującego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro organy dysponowały orzeczeniami lekarskimi stwierdzającymi istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to były zobligowane, do cofnięcia skarżącemu uprawnień. Bez znaczenia przy tym dla rozstrzygnięcia sprawy było uzyskanie przez skarżącego orzeczenia nr [...] z dnia 18 lipca 2022 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Podkreślić bowiem należy, że w sprawie skarżący został skierowany ostateczną decyzją na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i przyczyną cofnięcia mu uprawnień określonych kategorii było stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, a nie psychologicznych. Przesłanki określone w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami są natomiast od siebie niezależne. Nie miało wpływu na wynik sprawy również to, że organ I instancji nie odniósł się do przedłożonego orzeczenia psychologicznego. Starosta bowiem cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami z uwagi na orzeczenia lekarskie i przeciwwskazania zdrowotne, a nie psychologiczne. Kwestia ta została wyjaśniona przez organ odwoławczy.
Wobec sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z ponownego badania wskazać należy, że skarżący w postępowaniu administracyjnym nie przedłożył orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wydanego przez uprawnionego lekarza w uprawnionej do przeprowadzania badań lekarskich jednostce. Zauważyć przy tym trzeba, że w celu przeprowadzenia takich badań skarżący nie musi uzyskać skierowania od organu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia. Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się na wniosek osoby - w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, 6 i 8 (art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami).
W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Organy dysponując orzeczeniami lekarskiemu były zobligowane wydać decyzję cofającą uprawnienia do kierowania pojazdami. Całość postępowania dowodowego w sprawie sprowadzała się wyłącznie do uzyskania stosownego dokumentu wydanego przez uprawnioną jednostkę, a w sprawie nie występowały wątpliwości, co do istnienia takich orzeczeń lekarskich. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wszczęte w oparciu o orzeczenie lekarskie właściwej jednostki orzeczniczej, nie jest władny dokonywać w toku prowadzonego postępowania weryfikacji ww. orzeczenia w oparciu o inne środki dowodowe. Wbrew zatem zarzutom postawionym w skardze, organy wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności sprawy, poprzez uzyskanie stosownego ostatecznego orzeczenia lekarskiego i nie mogły prowadzić dalszego postępowania w celu jego weryfikacji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawę prawną jej wydania i względy którymi kierował się organ. Wskazać także należy, że Starosta nie był zobowiązany do określenia w decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienia. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 3 zd. 1 ustawy o kierujących pojazdami Starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.