III SA/Wa 961/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-05-29
NSApodatkoweŚredniawsa
blokada rachunkuOrdynacja podatkowawypłata środkówumorzenie postępowaniazajęcie egzekucyjnebezprzedmiotowość postępowaniakontrola celno-skarbowawyłudzenia skarbowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Szefa KAS o umorzeniu postępowania w sprawie zgody na wypłatę środków z zablokowanych rachunków, uznając, że blokada upadła z dniem zajęcia rachunków przez organ egzekucyjny.

Spółka złożyła wniosek o zgodę na wypłatę środków z zablokowanych rachunków bankowych na zapłatę zobowiązań. Szef KAS umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ rachunki zostały zajęte przez organ egzekucyjny w celu zabezpieczenia należności podatkowych. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że blokada rachunków upadła z mocy prawa z chwilą zajęcia przez organ egzekucyjny, co czyniło wniosek bezprzedmiotowym.

Spółka M. sp. z o.o. sp. k. wniosła o zgodę na wypłatę środków z zablokowanych rachunków bankowych na zapłatę zobowiązań podatkowych, składek ZUS i wynagrodzenia. Blokada została nałożona przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (Szefa KAS) z powodu podejrzenia wykorzystywania działalności banków do wyłudzeń skarbowych. W trakcie postępowania, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego określił Spółce kwoty zobowiązań podatkowych i dokonał zabezpieczenia na jej majątku, a następnie organ egzekucyjny zajął te rachunki bankowe. W związku z tym Szef KAS umorzył postępowanie dotyczące wniosku o wypłatę środków, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ blokada rachunków upadła z mocy prawa z dniem zajęcia przez organ egzekucyjny. Spółka zaskarżyła postanowienie o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 119zz § 1 (niewyrażenie zgody na zwolnienie środków), art. 139 § 1 i 2 (niezałatwienie sprawy w terminie) oraz art. 208 § 1 (umorzenie postępowania mimo braku przesłanki przedawnienia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Szef KAS prawidłowo ocenił bezprzedmiotowość postępowania, gdyż blokada rachunków upadła z dniem zajęcia przez organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p.). W konsekwencji, Szef KAS utracił uprawnienie do dysponowania środkami na rachunkach i nie mógł już rozpoznać wniosku co do istoty. Sąd odniósł się również do zarzutu przewlekłości postępowania, stwierdzając, że choć Szef KAS przekroczył miesięczny termin na rozpoznanie wniosku, nie miało to wpływu na możliwość innego rozstrzygnięcia niż umorzenie po upadku blokady.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania jest zasadne, ponieważ upadek blokady rachunków bankowych z dniem zajęcia przez organ egzekucyjny czyni wniosek o wypłatę środków bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego upada z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wystawionego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Od tej chwili organ podatkowy nie może już dysponować środkami na rachunku i nie może rozpoznać wniosku o wypłatę co do istoty, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i koniecznością jego umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 119zz § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 119zz § 1

Ordynacja podatkowa

Możliwość wnioskowania o zgodę na wypłatę środków z zablokowanego rachunku bankowego.

O.p. art. 119zz § 1

Ordynacja podatkowa

Możliwość wnioskowania o zgodę na wypłatę środków z zablokowanego rachunku bankowego.

O.p. art. 119zzc § 1

Ordynacja podatkowa

Lit. a - blokada rachunku upada z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

O.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

O.p. art. 139 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 139 § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 166 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W okresie zabezpieczenia możliwe są wypłaty z zajętego rachunku za zgodą organu egzekucyjnego.

P.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upadek blokady rachunków bankowych z mocy prawa z dniem zajęcia przez organ egzekucyjny czyni wniosek o wypłatę środków bezprzedmiotowym. Postępowanie w sprawie zgody na wypłatę środków z zablokowanych rachunków bankowych stało się bezprzedmiotowe z chwilą zajęcia rachunków przez organ egzekucyjny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Szefa KAS przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminów załatwiania spraw (art. 139 O.p.) powinno skutkować uchyleniem postanowienia o umorzeniu. Szef KAS nie powinien był umarzać postępowania, gdyż nie zaszła przesłanka przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

blokada rachunków bankowych należących do M. sp. z o.o. s. k. [...] na okres 72 godzin, z uwagi na podejrzenie, że Spółka w swojej dokumentacji podatkowej [...] ujęła faktury VAT niedokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych. Szef KAS dokonał blokady siedmiu rachunków bankowych Szef KAS umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Szef KSA stwierdził, że postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, w związku z upadkiem blokady rachunków bankowych Spółki, będącym wynikiem zajęcia tych rachunków przez organ egzekucyjny Okoliczność ta, zdaniem Szefa KAS, powoduje stosownie do treści art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p., upadek ustanowionej wcześniej blokady ww. rachunków bankowych Spółki, z dniem dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia tych rachunków Szef KAS nie może natomiast być na podstawie tych przepisów dysponentem środków znajdujących się na rachunkach bankowych podmiotu kwalifikowanego, który – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – zostały następnie zajęte przez organ egzekucyjny w toku wykonania decyzji o zabezpieczeniu. W konsekwencji od 12 lutego 2020 r. środki znajdujące się na rachunkach bankowych Skarżącej nie były już objęte blokadą [...] Dlatego też, Szef KAS od tej daty nie mógł już wyrazić zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych. Szef KAS utracił uprawnienie do "dysponowania" środkami na rachunkach bankowych spółki. niemniej jednak, to kilkunastodniowe przekroczenie przez Szefa KAS terminu na rozpoznanie wniosku, nie może zmienić oceny, że po 12 lutego 2020 r. Szef KAS nie mógł wydać w niniejszej sprawie innego rozstrzygnięcia niż umorzenie postępowania.

Skład orzekający

Anna Zaorska

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

przewodniczący

Katarzyna Owsiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących blokady rachunków bankowych w kontekście późniejszego zajęcia egzekucyjnego oraz zasad umarzania postępowań w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy blokada nałożona przez Szefa KAS upada z powodu zajęcia przez organ egzekucyjny. Nie dotyczy ogólnych zasad wypłaty środków z rachunków objętych zabezpieczeniem egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożone interakcje między różnymi organami administracji skarbowej i egzekucyjnej oraz pokazuje, jak jedno zdarzenie (zajęcie egzekucyjne) może wpłynąć na bieg innego postępowania (wniosek o wypłatę środków z blokady). Jest to ciekawe dla prawników procesowych i podatkowych.

Blokada rachunków bankowych upadła z powodu zajęcia przez komornika – co dalej z wnioskiem o wypłatę środków?

Dane finansowe

WPS: 2 811 988 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 961/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska /sprawozdawca/
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący/
Katarzyna Owsiak
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 1589/20 - Wyrok NSA z 2021-03-05
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 208 § 1, art. 119zz § 1 pkt 1, art. 119zz § 1 pkt 2, art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych oddala skargę
Uzasadnienie
1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS") dokonał w dniu [...] listopada 2019 r. blokady siedmiu rachunków bankowych należących do M. sp. z o.o. s. k. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na okres 72 godzin, z uwagi na podejrzenie, że Spółka w swojej dokumentacji podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od września 2018 r. do marca 2019 r. ujęła faktury VAT niedokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych. Posiadane informacje, w ocenie Szefa KAS, wskazywały, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub czynnościami zmierzającymi do wyłudzenia skarbowego.
2. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Szef KAS, przedłużył termin blokady przedmiotowych rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 21 lutego 2020 r., do kwoty 2.811.988 zł.
3. W dniu 5 grudnia 2019 r. Spółka złożyła wniosek o wyrażenie przez Szefa KAS zgody na zwolnienie, na podstawie art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm., dalej: "O.p."), z zablokowanych rachunków bankowych, środków pieniężnych z przeznaczeniem na zapłatę: zobowiązania podatkowego z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych wynikający z deklaracji PlT-4 za październik i listopad 2019 r. w kwocie 6.432 zł, składek na ubezpieczenie społeczne w ZUS za listopad 2019 r. w kwocie 6.608,52 zł oraz wynagrodzenia Prezesa Zarządu Spółki – J. J. za listopad 2019 r. w kwocie 9.001,29 zł.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Spółka wskazała, że na skutek ustanowienia blokady jej rachunków bankowych utraciła ona możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania swoich bieżących zobowiązań związanych z tą działalnością. Z tego względu Spółka wniosła o wyrażenie zgody na wypłatę środków pieniężnych z jej zablokowanych rachunków bankowych, celem zmniejszenia negatywnych konsekwencji ustanowionej blokady oraz uniknięcia naliczania odsetek za zwłokę.
4. Szef KAS, pismem z 18 grudnia 2019 r., wezwał Spółkę do uzupełnienia jej wniosku, poprzez wskazanie szczególnie uzasadnionego przypadku, który by przemawiał za wyrażeniem przez zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych.
5. W piśmie z 10 stycznia 2020 r. Spółka wskazała, że szczególnie uzasadnioną przesłanką do zwolnienia środków pieniężnych z jej zablokowanych rachunków bankowych jest potrzeba wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań, w tym tych publicznoprawnych. Podkreśliła też, że ustanowienie blokady rachunków bankowych uniemożliwiło jej prowadzenie działalności gospodarczej, co w praktyce może skutkować upadłością.
6. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Szef KAS umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Szef KSA stwierdził, że postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, w związku z upadkiem blokady rachunków bankowych Spółki, będącym wynikiem zajęcia tych rachunków przez organ egzekucyjny na podstawie wystawionych zarządzeń zabezpieczenia w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, ze zm., dalej "u.p.e.a.") na zabezpieczenie przybliżonych kwot nienależnie zwróconego podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i listopad 2018 r. oraz styczeń, luty i marzec 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także kwot dodatkowych zobowiązań podatkowych za ww. okresy, określonych decyzjami organu kontrolnego.
7. Spółka na ww. postanowienie wniosła zażalenie, w którym podniosła zarzut naruszenia:
- art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p., poprzez niewyrażenie zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego Spółki, pomimo wykazania przez nią uzasadnionych przesłanek do dokonania zwolnienia,
- art. 139 § 1 i § 2 O.p., poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie,
- art. 208 § 1 O.p., poprzez umorzenie postępowania, pomimo niewystąpienia wskazanej w przedmiotowym przepisie przesłanki przedawnienia postępowania.
8. Postanowieniem z [...] marca 2020 r. Szef KAS utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2020 r.
Szef KAS argumentowałł, że wobec Spółki została wszczęta przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. (dalej: "NUS") kontrola celno-skarbowa w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od września do grudnia 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r.
W toku tej kontroli NUS decyzjami z [...] lutego 2020 r. określił Spółce przybliżone kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., przybliżone kwoty niezależnie zwróconego podatku od towarów i usług za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., oraz przybliżone kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., a także dokonał zabezpieczenia tych kwot na majątku Spółki.
Następnie na podstawie wskazanych decyzji organ egzekucyjny – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydał w dniu [...] lutego 2020 r, zarządzenia zabezpieczenia o nr [...] i nr [...] i dokonał na ich podstawie zajęcia rachunków bankowych prowadzonych na rzecz Spółki przez [...] S.A. oraz [...] S.A., które wcześniej zostały objęte ustanowioną przez Szefa KAS blokadą. Okoliczność ta, zdaniem Szefa KAS, powoduje stosownie do treści art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p., upadek ustanowionej wcześniej blokady ww. rachunków bankowych Spółki, z dniem dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia tych rachunków na podstawie wystawionych zarządzeń zabezpieczenia, tj. [...] lutego 2020 r.
Jak dodał Szef KAS, skutek w postaci upadku blokady rachunków bankowych następuje z mocy prawa. Zatem powyższa okoliczność odnosząca się do upadku ustanowionej wcześniej blokady rachunków bankowych Spółki czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie jej wniosku o wyrażenie zgody na wypłatę z zablokowanego rachunku środków pieniężnych. Jak podkreślił Szef KAS, przewidziana w art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p., możliwość wnioskowania przez podmiot kwalifikowany do Szefa KAS o wyrażenie zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanego rachunku bankowego tego podmiotu z przeznaczeniem na cele wskazane w treści tych przepisów, odnosić się może jedynie do blokady tego rachunku ustanowionej przez Szefa KAS na podstawie przepisów działu III B ustawy Ordynacja podatkowa – Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Szef KAS nie może natomiast być na podstawie tych przepisów dysponentem środków znajdujących się na rachunkach bankowych podmiotu kwalifikowanego, który – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – zostały następnie zajęte przez organ egzekucyjny w toku wykonania decyzji o zabezpieczeniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Szefa KAS w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie.
W ocenie Szefa KAS za niezasadny należy też uznać zarzut Strony dotyczący naruszenia art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyrażenie zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych Spółki, pomimo wykazania przez nią przesłanek do dokonania tego zwolnienia. Bowiem w sytuacji stwierdzenia przez Organ, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i z tego względu podlega umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, brak było też podstaw do tego aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania badać jednocześnie wystąpienie przesłanek zwolnienia środków pieniężnych określonych w przepisach art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 139 § 1 i § 2 O.p., Szef KAS stwierdził, że wbrew twierdzeniom Spółki w niniejszej sprawie nie może znaleźć zastosowania termin załatwienia sprawy określony w przepisie art. 139 § 2 O.p., tj. niezwłocznie, mający zastosowanie w odniesieniu do spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z jej wnioskiem. Organ zobowiązany był bowiem do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zwolnienia środków pieniężnych z zablokowanych rachunków podmiotu kwalifikowanego określone w art. 119zz § 1 pkt 2 O.p., który obok art. 119zz § 1 pkt 1 O.p., został wskazany przez Spółkę jako podstawa prawna jej żądań zawartych w przedmiotowym wniosku. W tym celu Szef KAS skierował do Spółki wezwanie z 18 grudnia 2019 r., do uzupełnienia jej wniosku, poprzez wskazanie szczególnie uzasadnionego przypadku, który by przemawiał za wyrażeniem zgody na zwolnienie środków pieniężnych z jej zablokowanych rachunków bankowych. Zdaniem Szefa KAS powyższe oznacza, że niniejsza sprawa nie mogła być załatwiona w terminie określonym w przepisie art. 139 § 2 O.p., a więc niezwłocznie, na podstawie dowodów przedstawionych przez Spółkę łącznie z jej wnioskiem.
Szef KAS argumentował, że miesięczny termin na załatwienie niniejszej sprawy określony w przepisie art. 139 § 1 O.p., winien być liczony od dnia 13 stycznia 2020 r., kiedy wpłynęło do Szef KAS pismo Spółki stanowiące odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia jej wniosku. Natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu [...] lutego 2020 r., a więc jeszcze przed upływem miesiąca licząc od dnia uzupełnienia przedmiotowego wniosku.
9. W skardze na powyższe postanowienie Spółka zarzucił naruszenie:
- art. 119zz § 1 pkt 1 i 2 O.p., poprzez niewyrażenie zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego Spółki, pomimo wykazania przez nią uzasadnionych przesłanek do dokonania zwolnienia;
- art. 139 § 1 i 2 O.p., poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie,
- art. 208 § 1 O.p., poprzez umorzenie postępowania, pomimo niewystąpienia wskazanej w przedmiotowym przepisie przesłanki przedawnienia postępowania.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu, który przesądza o wadliwości skarżonego postanowienia. Poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, a następnie jego umorzenie naruszono prawa Spółki i narażono ją na nieuzasadnione negatywne konsekwencje finansowe.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Szefa KAS z dnia [...] marca 2020 r. i zasądzenie kosztów postępowania, Strona zarzuciła naruszenie:
10. W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
11.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
11.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
11.3. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie Szefa KAS z [...] marca 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych Skarżącej.
11.4. W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy, Szef KAS prawidłowo ocenił, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość, co stanowiło postawę do umorzenia postępowania.
Stosownie do art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ (S. Presnarowicz w: L. Etel, R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Treszner "Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany" LEX komentarz do art. 208 O.p.).
Ta ostatnia okoliczność wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
11.5. Przypomnieć w tym miejscu należy, że postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Szef KAS, przedłużył termin blokady rachunków bankowych Spółki na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 21 lutego 2020 r.
Skarżąca w dniu 5 grudnia 2019 r., na podstawie art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p., złożyła wniosek o wyrażenie przez Szefa KAS zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych, z przeznaczeniem na zapłatę: zobowiązania podatkowego z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, składek na ubezpieczenie społeczne w ZUS oraz wynagrodzenia Prezesa Zarządu Spółki.
Z kolei w toku kontroli celno-skarbowa NUS decyzjami z [...] lutego 2020 r. określił Spółce przybliżone kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., przybliżone kwoty niezależnie zwróconego podatku od towarów i usług za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., oraz przybliżone kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od września do listopada 2018 r. oraz od stycznia do marca 2019 r., a także dokonał zabezpieczenia tych kwot na majątku Spółki.
Następnie, na podstawie wskazanych decyzji organ egzekucyjny – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydał w dniu [...] lutego 2020 r., zarządzenia zabezpieczenia o nr [...] i nr [...] i 12 lutego 2020 r. dokonał na ich podstawie zajęcia rachunków bankowych prowadzonych na rzecz Spółki przez [...] S.A. oraz [...] S.A., które wcześniej zostały objęte ustanowioną przez Szefa KAS blokadą.
Tym samym w dniu 12 lutego 2020 r. doszło do upadku ustanowionej wcześniej blokady ww. rachunków bankowych Spółki.
Jak stanowi bowiem art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p., blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego upada: z chwilą dokonania zajęcia na podstawie: zarządzenia zabezpieczenia wystawionego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 119zv § 3 pkt 2, na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego lub należności celnej wraz z odsetkami za zwłokę, w części odpowiadającej wysokości określonej odpowiednio w zarządzeniu zabezpieczenia lub postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym.
W konsekwencji od 12 lutego 2020 r. środki znajdujące się na rachunkach bankowych Skarżącej nie były już objęte blokadą, o której mowa w art. 119zv § 1 w zw. z art. 119zw § 1 O.p. Dlatego też, Szef KAS od tej daty nie mógł już wyrazić zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych. Szef KAS utracił uprawnienie do "dysponowania" środkami na rachunkach bankowych spółki.
Innymi słowy, wniosek Skarżącej, złożony na podstawie art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p., od dnia 12 lutego 2020 r. nie mógł już być rozpoznany co do istoty przez Szefa KAS.
Tym samym, nie można Szefowi KAS zarzucić, że wydając w dniu [...] lutego 2020 r. postanowienie o umorzeniu postępowania, naruszył art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 208 § 1 O.p.
Jedynie na marginesie wskazać można, że w okresie zabezpieczenia wypłaty z zajętego rachunku bankowego są możliwe za zgodną organu egzekucyjnego.
Jak stanowi bowiem art. 166 § 2 u.p.e.a. w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej.
11.6. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 139 § 1 i § 2 O.p., poprzez niezałatwienie sprawy przez Szefa KAS w ustawowym terminie, zgodzić się należy z Szefem KAS, że w sprawie nie miał zastosowania termin załatwienia sprawy określony w przepisie art. 139 § 2 O.p., tj. niezwłocznie, mający zastosowanie w odniesieniu do spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z jej wnioskiem. Szef KAS zobowiązany był bowiem do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zwolnienia środków pieniężnych z zablokowanych rachunków podmiotu kwalifikowanego określone w przepisie art. 119zz § 1 pkt 2 O.p., który obok przepisu art. 119zz § 1 pkt 1 O.p., został wskazany przez Skarżącą jako podstawa prawna jej żądań zawartych w przedmiotowym wniosku. W tym celu Szef KAS skierował do Skarżącej wezwanie z 18 grudnia 2019 r., do uzupełnienia jej wniosku, poprzez wskazanie szczególnie uzasadnionego przypadku, który by przemawiał za wyrażeniem zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych.
Odpowiedź Skarżącej na powyższe wezwanie wpłynęła do Szefa KAS w dniu 13 stycznia 2020 r.
Przy czym nie można zgodzić się z Szefem KSA, że dopiero od tej daty należało liczyć miesięczny termin na załatwienie sprawy. Termin ten należało liczyć od wpływu do Szefa KAS wniosku Skarżącej z 3 grudnia 2019 r. Przy czym do terminów załatwiania spraw nie wlicza się niektórych szczególnych terminów i okresów wpływających na wydłużenie postępowania (art. 139 § 4 O.p.). Chodzi tu o terminy przewidziane w przepisach prawa w celu dokonania określonych czynności (np. wyznaczony stronie termin do usunięcia braków podania, innego pisma procesowego), okres zawieszenia postępowania podatkowego, okres opóźnień wynikających z winy strony oraz z przyczyn niezależnych od organu. Należy podkreślić, że w wypadku terminów ustalonych w art. 139 O.p. chodzi o czas efektywny, jakim dysponuje organ.
Takim czasem Szef KAS dysponował od 5 do 18 grudnia 2019 r. (w okresie od wpływu wniosku do wystosowania wezwania do Skarżącej), a następnie od 13 stycznia 2020 r. (od wpływu odpowiedzi Skarżącej na wezwanie). Tym samym Szef KAS rozpoznając wniosek Skarżącej przekroczył miesięczny termin na załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 139 § 1 O.p. W tym miejscu zgodzić się należy ze Skarżąca, że szczególnie w tego rodzaju sprawach Szef KAS winien dziać szybko, bez zbędnej zwłoki, aby nie doprowadzać do sytuacji, w której możliwość skorzystania przez stronę z art. 119zz § 1 i § 2 O.p. stanie się w istocie iluzoryczna. Niemniej jednak, to kilkunastodniowe przekroczenie przez Szefa KAS terminu na rozpoznanie wniosku, nie może zmienić oceny, że po 12 lutego 2020 r. Szef KAS nie mógł wydać w niniejszej sprawie innego rozstrzygnięcia niż umorzenie postępowania.
Podnoszona przez Skarżącego argumentacja wskazująca na celowe prowadzenie przez Szefa KAS postępowania w sposób przewlekły, aby doszło do zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania na rachunkach bankowych Spółki, wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Taka argumentacja – stanowiąca w istocie główny wywód skargi – mogłaby podlegać ocenie w ramach skargi na przewlekłości postępowania, w którym to postępowaniu Skarżąca mogłaby w tym zakresie dochodzić swoich praw, w tym również poprzez żądanie stosownego zadośćuczynienia oraz wymierzenia organowi grzywny.
11.7. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI