III SA/Wa 96/24

III SA/Wa 96/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska /sprawozdawca/
Andrzej Cichoń /przewodniczący/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 879/24 - Wyrok NSA z 2024-11-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
ART. 59 § 2, art.56 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku spółki V. SA na podstawie wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. tytułu wykonawczego z 7.12.2022 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług z okresów miesięcznych za 5, 6/2015 r. w kwocie należności głównej 161.365,00 zł wraz z należnymi odsetkami.
W celu wyegzekwowania obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym organ egzekucyjny wystawił 8.12.2022 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które skierował do [...] S. A., [...] S. A., [...] S. A. oraz [...] w P. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami doręczono spółce 15.12.2022 r. [...] S.A 9.12.2022 r. zawiadomił organ egzekucyjny o braku środków na rachunku. Pozostałe banki poinformowały, że nie prowadzą rachunków dla spółki.
Pismem z 29.05.2023 r. organ egzekucyjny wezwał Skarżącą do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu oraz prawdziwości i zupełności oświadczenia. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej 2.06.2023 r. i pozostało bez odpowiedzi.
W toku postępowania organ egzekucyjny ustalił, że pod adresem siedziby spółki, tj. [...] znajduje się wirtualne biuro V. sp. z o.o., z którym Spółka ma podpisaną umowę o świadczenie usługi biura wirtualnego, tj. do odbioru i przekazywania korespondencji oraz celów rejestrowych. Pod ww. adresem brak jest jednak należących do skarżącej składników majątkowych, które mogłyby być przedmiotem skutecznej egzekucji. W KRS brak jest zamieszczonej informacji o zmianie adresu. Z raportu z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że Spółka nie figuruje jako właściciel pojazdów. Z wykazu Ksiąg Wieczystych z 26.05.2023 r. wynika, iż Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właściciel czy współwłaściciel nieruchomości.
Organ egzekucyjny skierował również zapytania do 89 banków działających na platformie elektronicznej OGNIVO (wydruk w aktach sprawy) w celu ustalenia rachunków bankowych Spółki. Ustalono jednak, że spółka posiada rachunek bankowy jedynie w [...] S.A., na którym brak środków pieniężnych uniemożliwia realizację zajęcia egzekucyjnego.
Skarżąca nie składa deklaracji ani też zeznań w Urzędzie Skarbowym W.
Postanowieniem z [...].07.2023 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku spółki na podstawie ww. tytułu wykonawczego stwierdzając, że w dalszym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Postanowienie zostało doręczone Państwu 21.07.2023 r.
Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik przeprowadził przedmiotowe postępowanie w sposób wyczerpujący i kompleksowy oraz wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż Skarżąca nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego i to bez względu na wysokość dochodzonej kwoty.
W ocenie Dyrektora, z przekazanych akt oraz treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ egzekucyjny podjął wszelkie próby w ustaleniu majątku Skarżącej. Ustalono, iż Skarżąca nie posiada majątku ruchomego jak i nieruchomego, nie składa żadnych zeznań ani deklaracji, wydruki z JPK nie wskazują również, aby Spółka dokonywała jakichkolwiek transakcji majątkowych. Nie znaleziono również innych rachunków bankowych, niż posiadany w [...] S.A., na którym brak środków uniemożliwia realizację zajęć egzekucyjnych. 89 banków działających na platformie elektronicznej OGNIVO poinformowało organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku na zlecenie Strony.
Ustalono również, że pod adresem siedziby ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. [...], Skarżąca nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku. Znajduje się tam biuro wirtualne V. sp. z o.o., z którym Strona zawarła umowę o świadczenie usługi biura wirtualnego, tj. do odbioru i przekazywania korespondencji oraz celów rejestrowych. W Krajowym Rejestrze Sądowym brak jest informacji o zmianie adresu Skarżącej.
Organ odwoławczy stwierdził, iż Skarżąca nie posiada żadnego majątku podlegającego egzekucji. Powyższe powoduje, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym brak jest możliwości wyegzekwowania kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Ponadto kontynuowanie egzekucji i związane z tym wydatki wygenerują kolejne koszty egzekucyjne.
Zdaniem Organu odwoławczego, dla skutecznego wdrożenia dalszych środków egzekucyjnych nie wystarczą gołosłowne twierdzenia pełnomocnika o posiadanym przez Skarżącą majątku, zwłaszcza w sytuacji, gdy miała ona możliwość wskazania wszystkich składników swojego majątku. Organ odwoławczy zauważył, że pismem z 29 maja 2023 r. Organ I instancji wezwał Skarżącą do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu oraz prawdziwości i zupełności tego oświadczenia. Wspomniane wezwanie zostało doręczone Stronie 2 czerwca 2023 r., jednak nie udzielono na nie odpowiedzi. Pełnomocnik nie dołączył natomiast do zażalenia z dnia 26 lipca 2023 r. dowodów potwierdzających posiadanie przez Spółkę majątku.
W ocenie Organu odwoławczego, skoro Skarżąca posiada majątek, tj. znak towarowy [...] oraz inne prawa majątkowe, to może ona dokonać sprzedaży posiadanych praw majątkowych samodzielnie, w celu uregulowania zaległości wobec Skarbu Państwa. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza bowiem zwolnienia dłużnika od ciążącego na nim obowiązku. Nadto, postępowanie egzekucyjne umorzone z przyczyn określonych w art. 59 § 2 cytowanej wyżej ustawy można ponownie wszcząć, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodów zobowiązanej, przewyższające koszty egzekucyjne.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W skardze został również zawarty wniosek o zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz Spółki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania powyższej regulacji, w sytuacji gdy było to konieczne ze względu na wstrzymanie wykonania decyzji ex lege w wyniku jej uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2023 r., I SA/Gd 243/23,
2) art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a. umorzenie egzekucji wskutek jej bezskuteczności z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, w sytuacji, gdy w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 16 sierpnia 2023 r., I SA/Gd 243/23, doszło do wstrzymania wykonania uchylonej decyzji ex lege, w związku z czym organ nie mógł podejmować żadnych działań związanych z postępowaniem egzekucyjnym z wyjątkiem realizacji obowiązku wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego,
b. błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w przepisie art. 59 § 2 u.p.e.a., w sytuacji gdy Organ nie wykazał braku majątku Zobowiązanej ani braku źródeł dochodu, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, nie zbadał i nie rozważył okoliczności przedmiotowej sprawy, nadto istniały możliwości dalszej egzekucji z majątku Spółki,
3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Organu I instancji, pomimo jego nieprawidłowości i braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co jednocześnie stanowiło naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi spółka doprecyzowała, że dnia 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wydał w sprawie o sygn. akt: I SA/Gd 243/23 wyrok, którym uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października 2016 r. do grudnia 2017 r. - a zatem decyzję praktycznie tożsamą (podkr. WSA) z tą, na podstawie której prowadzono niniejsze postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, wspomniana okoliczność oznacza wstrzymanie wykonalności decyzji ex lege, co z kolei skutkuje koniecznością wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie warunki zastosowania wskazanego przepisu zostały spełnione.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie dotyczy oceny, czy zaistniały podstawy do umorzenia w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej, obejmującego zobowiązania podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2015 r.
W przekonaniu Sądu, ocena organu egzekucyjnego o zaistnieniu takiej podstawy była w niniejszej sprawie prawidłowa.
Zakreślając ramy prawne do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Natomiast na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Jak stanowi art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Analizowany przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. "zawiesza" skutki prawne uchylonego aktu, przez co wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Przekłada się to na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
W pierwszej kolejności Sąd nie podzielił stanowiska spółki, jakoby w analizowanej sprawie zaistniała konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z powodu wydania przez WSA w Gdańsku wyroku z 16 sierpnia 2023 r., I SA/Gd 243/23.
Należy zauważyć, że w wyroku tym Sąd, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik, listopad i grudzień 2016 r. oraz od stycznia do grudnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Niniejsze postępowanie nie dotyczy jednak tego okresu, lecz maja i czerwca 2015 r., natomiast w odniesieniu do zobowiązań za te okresy rozliczeniowe zapadł osobny wyrok WSA w Gdańsku z 11 lipca 2023 r., I SA/Gd 87/23, w którym to Sąd oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2015 roku. Przepis art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nawiązuje jedynie do wstrzymania wykonania decyzji będącej podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a nie jakiejkolwiek decyzji, w tym "podobnej" do tej, która jest podstawą egzekucji.
Oznacza to, że w analizowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Przechodząc natomiast do kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy i co zostało szczegółowo opisane w treści postanowień organów obu instancji, organ egzekucyjny aktywnie prowadził postępowanie egzekucyjne. Podjęto szereg czynności, by odszukać jakiekolwiek mienie spółki nadające się do egzekucji. Poszukiwano jej rachunków bankowych, wierzytelności, pojazdów, nieruchomości, mienia w miejscu wskazanym jako siedziba spółki, wzywano spółkę do wskazania mienia. Wszystkie podjęte działania okazały się bezskuteczne. W ramach postępowania egzekucyjnego organ wzywał także samą spółkę, by ta wskazała składniki majątku nadające się do egzekucji, lecz spółka pozostała w postępowaniu bierna. W tych okolicznościach nie można czynić organowi egzekucyjnemu zarzutu, że jego postępowanie było niestaranne, bowiem w przekonaniu spółki egzekucję można by przeprowadzić ze znaku towarowego i domeny internetowej, na co powołała się dopiero w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Co więcej, twierdzenie o przysługiwaniu tychże praw, a zwłaszcza możliwości prowadzenia z nich skutecznej egzekucji, jest w istocie - jak prawidłowo ocenił organ - gołosłowne. Żeby podważyć prawidłowość postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., trzeba czegoś więcej, niż lakonicznego powołania się na możliwość egzekucji ze znaku towarowego ze wskazaniem, że organ może powołać biegłego w celu wyceny tego prawa, którego sprzedaż zaspokoi należności budżetu państwa. Tego rodzaju argumentacja, niepoparta jakimikolwiek dowodami, w sytuacji przeprowadzenia przez organ obszernego postępowania w celu odszukania majątku spółki i jednocześnie jej biernej postawy, nie może skutkować podważeniem prawidłowości postanowienia wydanego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ zasadnie wskazał, że owo mienie, na które spółka powołała się w zażaleniu, jest czysto hipotetyczne (także z uwagi na charakter owego mającego istnieć majątku) i nie ma żadnej gwarancji (ani nawet prawdopodobieństwa), że skutkiem podejmowania dalszych czynności nie będzie wyłącznie generowanie kolejnych kosztów. Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 80 k.p.a. okazał się bezzasadny.
W konsekwencji niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 k.p.a., bowiem organ II instancji prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżone przez spółkę postanowienie, nie naruszając przy tym zasad ogólnych postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznawszy zarzuty skargi za niezasadne i nie dopatrzywszy się naruszeń prawa z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.