III SA/Wa 959/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-06-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatkukaruzela podatkowanależyta starannośćdobra wiarafakturyorgan podatkowypostępowanie podatkowesąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT za marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r., uznając, że spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta w kontekście oszustwa podatkowego.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r. Sprawa dotyczyła odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę M., która okazała się być częścią karuzeli podatkowej. Spółka zarzucała organom błędy w ocenie materiału dowodowego i niezastosowanie przepisów dotyczących dobrej wiary. Sąd, kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, co wyklucza prawo do odliczenia VAT.

Spółka S. S.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (DIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r. Sprawa była wielokrotnie procedowana, z uchyleniami decyzji i wyroków sądowych. Ostatecznie DIS utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (DUKS), który określił spółce kwoty zwrotu różnicy podatku VAT, stwierdzając, że faktury zakupu od firmy M. nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a M. nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, działając pod jego szyldem J. J. w ramach karuzeli podatkowej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak uwzględnienia wskazań sądów, błędną ocenę materiału dowodowego w zakresie dobrej wiary oraz niezastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT i obowiązku udowodnienia przez organ wiedzy spółki o oszustwie. Sąd, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który nakazał łączną ocenę dowodów, uznał, że spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta M. i J. J. Wskazano na nietypowy sposób nawiązania współpracy, brak weryfikacji umocowania do działania w imieniu firmy M. oraz fakt, że spółka powinna była mieć wątpliwości co do rzetelności kontrahenta, biorąc pod uwagę atrakcyjne warunki i nieznaną pozycję M. na rynku. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie dochowała należytej staranności.

Uzasadnienie

Spółka nawiązała współpracę z nieznanym na rynku kontrahentem (M.), nie zweryfikowała jego umocowania do działania, a oferowane warunki powinny budzić wątpliwości co do rzetelności transakcji, co wyklucza prawo do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Nietypowy sposób nawiązania współpracy i brak weryfikacji umocowania kontrahenta. Okoliczności transakcji powinny budzić wątpliwości rzetelnego kupca.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 191 O.p. w zw. z art. 170 p.p.s.a. (nieuwzględnienie wskazań sądów). Zarzut naruszenia art. 191 O.p. (błędna ocena dobrej wiary). Zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE (niezastosowanie, spełnienie przesłanek do odliczenia). Zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT (jego zastosowanie, gdy dostawa miała miejsce). Zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT (organ nie udowodnił wiedzy spółki o oszustwie).

Godne uwagi sformułowania

zasadniczy błąd, który został popełniony przez Sąd pierwszej instancji polegał na tym, że nie dokonał łącznej oceny ustalonych w sprawie faktów. zebranie ich i ocena całościowa jest kluczowa i mogłaby doprowadzić do odmiennych niż to uczyniono w zaskarżonym wyroku wniosków. nie można uznać za podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka przy nawiązaniu współpracy z M. i zawieraniu spornych transakcji nie podjęła czynności mających na celu weryfikację rzetelności swojego rzekomego kontrahenta. brak jest dowodów, które potwierdzałyby, że skarżąca dochowała należytej staranności w kontaktach z M. nie ma kluczowego znaczenia zalecenie Sądu pierwszej instancji dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego kwestii zapłaty kwoty 10.000 zł M. N., bowiem znaczenie ma ocena okoliczności transakcji w kontekście ustalenia, czy podmiot wystawiający fakturę zrobił wszystko, by ukryć oszustwo podatkowe, czy też od początku działania te powinny budzić wątpliwość rzetelnego kupca i handlowca.

Skład orzekający

Hanna Filipczyk

przewodniczący

Radosław Teresiak

sprawozdawca

Anna Zaorska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie standardów należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w transakcjach VAT, zwłaszcza w kontekście potencjalnych oszustw podatkowych i karuzel VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy i wytycznych NSA, które nakazały łączną ocenę dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych (karuzela VAT) i pokazuje, jak sąd ocenia 'należytą staranność' podatnika, co jest kluczowe dla wielu firm.

Karuzela VAT: Czy Twoja firma dochowała należytej staranności? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1 677 231 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 959/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska
Hanna Filipczyk /przewodniczący/
Radosław Teresiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1908/22 - Wyrok NSA z 2023-11-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 70 par 6 pkt 1 , art. 70 c, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Filipczyk, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Klaudia Machacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
S. S.A. z siedzibą w W. ("Skarżąca", "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS" lub "Organ odwoławczy") z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2007 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] września 2012r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej: "organ pierwszej instancji", "DUKS") określił skarżącej kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika za marzec, kwiecień i czerwiec 2007r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013r., sygn. akt III SA/Wa 261/13 oddalił skargę Spółki na decyzję z dnia [...] listopada 2012r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2014r., sygn. akt I FSK 1585/13 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015r., sygn. akt III SA/Wa 3866/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2012r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy DIS uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
DUKS decyzją z [...] maja 2016 r. określił Spółce kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika za marzec, kwiecień i czerwiec 2007r. W decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że Spółka w powyższych miesiącach zawyżyła podatek naliczony do odliczenia od podatku należnego o kwoty zawarte w fakturach stwierdzających czynności niedokonane wystawionych przez M..
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła naruszenie:
- art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p. ") w zw. z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) polegające na nieuwzględnieniu w trakcie ponownie prowadzonego postępowania wskazań co do dalszego postępowania zawartych w orzeczeniach sądów zapadłych w niniejszej sprawie oraz w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015r.;
- art. 191 O.p., polegające na błędnej ocenie zebranego materiału dowodowego w zakresie istnienia dobrej wiary Spółki przy dokonywaniu transakcji handlowych z J. J., która dodatkowo nie uwzględnia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
- art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") w związku z art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy Spółka spełniła wszystkie materialne przesłanki do odliczenia podatku VAT z kwestionowanych faktur oraz nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że doszło do oszustw podatkowych na poprzednich etapach obrotu zakupionym towarem;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy dostawa udokumentowana spornymi fakturami w rzeczywistości miała miejsce i na żadnym etapie prowadzonego postępowania fakt dostawy towarów nie był kwestionowany;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ kontroli skarbowej nie udowodnił na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym.
DIS decyzją z dnia [...] września 2016r. utrzymał w mocy decyzję DUKS z dnia [...] maja 2016r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i czerwiec 2007r. nie uległo przedawnieniu z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Z akt sprawy wynika bowiem, że w związku z decyzją DUKS z dnia [...] września 2012r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne, dotyczące zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007r. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 19 listopada 2012r. nr [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 19 listopada 2012r. dokonano zajęcia rachunku bankowego. Pismem z dnia 12 grudnia 2012r. DUKS zawiadomił podatnika o zawieszeniu z dniem 7 grudnia 2012r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące marzec, kwiecień i czerwiec 2007r.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w toku postępowania kontrolnego materiał dowodowy wskazuje, że faktury VAT zakupu wystawione przez M. nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Jak zauważył organ drugiej instancji, Spółka w ewidencji dla potrzeb rozliczania podatku od towarów i usług za okres od marca do kwietnia 2007r. ujęła wartości zakupów i podatku naliczonego wynikające z faktur VAT, w treści których jako wystawca wskazana została M., na łączną wartość netto 1.374.780.00 zł, VAT 302.451.60 zł. Zgodnie z treścią faktur przedmiotem zakupu miały być napoje [...] 0,25 l puszka oraz kawa [...] 200 g. Wobec kontrahenta Spółki przeprowadzono postępowanie kontrolne, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2011r., określającej kwoty podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2006r. do lipca 2007r., w tym również z faktur wystawionych na rzecz Spółki.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ kontroli na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że W. M. faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, zatem nie można W. M. uznać za podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów
i usług. W rzeczywistości pod szyldem firmy M. działał J. J.. Ponadto na podstawie ustaleń Prokuratury Apelacyjnej w B. nadzorującej śledztwo o sygnaturze [...] stwierdzono, że M. była ogniwem łańcucha firm uczestniczących w tzw. karuzeli podatkowej, mającej na celu dokonanie oszustw podatkowych w postaci uzyskania nienależnych zwrotów podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy uznał, że skoro przedmiotowe faktury wystawione przez M. na rzecz skarżącej są fakturami, o jakich mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, to związany z nimi obowiązek podatkowy wynika nie
z faktu wykonywania czynności opodatkowanych, lecz z samego faktu wystawienia tych faktur.
Organ drugiej instancji stwierdził, że zakwestionowane faktury zakupu będące w posiadaniu skarżącej stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez wystawcę faktur, tj. Pana W. M., a w konsekwencji przedstawione powyżej działanie Spółki polegające na odliczeniu podatku naliczonego z faktur od tego wystawcy wypełnia dyspozycję art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższymi ustaleniami Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż stosownie do przepisu art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług skarżącej nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur.
W ocenie Organu odwoławczego Spółka przy nawiązaniu współpracy z M. i zawieraniu spornych transakcji nie podjęła czynności mających na celu weryfikację rzetelności swojego rzekomego kontrahenta, od którego miała nabyć towary o znacznej wartości 1.677.231 zł, ograniczając się jedynie do uzyskania zaświadczenia o wpisie W.M. do ewidencji działalności gospodarczej, potwierdzenie jego rejestracji jako podatnika VAT, jak również zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, którymi to dokumentami posługiwał się bezprawnie J. J.. Zdaniem DIS w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów, które potwierdzałyby, że skarżąca dochowała należytej staranności w kontaktach handlowych z M. w celu uniknięcia udziału w nierzetelnych transakcjach. Wręcz przeciwnie, okoliczności stwierdzone w toku postępowania, w szczególności znajomość M. N. z J. J. potwierdzają brak należytej staranności w kontaktach z tym kontrahentem i wskazują, że podmioty te działały w porozumieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji DIS z dnia [...] września 2016r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji DUKS z dnia [...] maja 2016r.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieuwzględnieniu, w trakcie ponownie prowadzonego postępowania, wskazań co do dalszego prowadzenia sprawy zawartych w kolejno wydanych w sprawie Spółki: (i) wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014r. o sygnaturze akt I FSK 1585/13, (ii) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2015r. o sygnaturze akt III SA/Wa 3866/14, co doprowadziło w konsekwencji do błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na błędnej ocenie zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania kontrolnego materiału dowodowego, w zakresie istnienia dobrej wiary Spółki przy dokonywaniu transakcji handlowych z W. M. i J. J., która dodatkowo nie uwzględnia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego obowiązku organów podatkowych udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że doszło do oszustwa podatkowego na poprzednim etapie obrotu;
- art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 168 pkt a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L z 2006 r., poz. 347.1 ze zm., dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE") poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów w sprawie Spółki, podczas kiedy Spółka spełniła wszystkie materialne przesłanki odliczenia podatku VAT z kwestionowanych przez Dyrektora UKS faktur VAT oraz nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że doszło do oszustw podatkowych na poprzednich etapach obrotu zakupionym towarem;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie w sprawie Spółki, w sytuacji, w której dostawa udokumentowana fakturami wystawionymi przez FH "M." w rzeczywistości miała miejsce i na żadnym etapie postępowania prowadzonego wobec Spółki fakt dostawy towarów nie był kwestionowany;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie w sprawie Spółki, podczas kiedy Dyrektor UKS nie udowodnił na podstawie obiektywnych przesłanek, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 28 lipca 2017r. Spółka podniosła dodatkowo zarzut naruszenia art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. Uzasadniając powyższy zarzut, Skarżąca wskazała, że uchylenie decyzji DUKS z [...] września 2012r. przez DIS na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2015r. spowodowało unicestwienie materialnoprawnych skutków związanych z prowadzoną w Spółce egzekucją w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3324/16 uchylił zaskarżoną decyzję DIS.
W wyniku złożonej skargi kasacyjnej pełnomocnika Organu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 lutego 2022 r., sygn. akt FSK 969/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3324/16. W uzasadnieniu wskazał, że zebranie i ocena całościowa poszczególnych okoliczności jest kluczowa i mogłaby doprowadzić do odmiennych niż to uczyniono w zaskarżonym wyroku wniosków. W związku z powyższym NSA zobowiązał WSA do dokonania łącznej oceny dowodów przeprowadzonych przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 190 w zw. z art. 153 p.p.s.a Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych za sporne okresy. W związku z niewniesieniem skargi kasacyjnej przez Skarżącego od przywołanego wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3324/16 oraz brakiem objęcie powyższej kwestii zarzutami w skardze kasacyjnej organu, NSA rozpatrując sprawę uznał, że w tym zakresie związany jest oceną WSA Warszawie. Przypomnieć więc trzeba, że WSA w Warszawie w przywołanym powyżej orzeczeniu stwierdził, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych za sporne okresy oraz, że zostały wykonane zalecenia zawarte w uprzednio wydanym wobec Spółki wyroku (wyrokach). Stwierdzono również, iż wystawca spornych faktur na rzecz skarżącej, tj. M. nie był ani właścicielem, ani faktycznym dostawcą towarów, objętych zakwestionowanymi fakturami. Sąd pierwszej instancji odniósł się także do wykorzystania w sprawie dokumentów (dowody z zeznań świadków) zebranych w innych postępowaniach.
Jeżeli zatem powyższą oceną, związany był NSA orzekając w niniejszej sprawie, to wiąże ona również Sąd ponownie ją rozpatrujący. Sąd nie może zatem, zgodnie z wnioskiem Skarżącego zawartym w piśmie procesowym z 22.06.2022 r., dokonać oceny przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonych decyzji art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. w Świetle Uchwały NSA I FPS 1/21 z dnia 24.05.2021 r.
Przechodząc do istoty sporu należy uznać, że na aktualnym etapie sprawy dotyczy on, czy Skarżący mógł mieć świadomość uczestnictwa w oszukańczych transakcjach mających na celu jedynie uzyskanie korzyści majątkowej.
Dokonując kontroli wyroku sądu pierwszej instancji NSA stwierdził, że "zasadniczy błąd, który został popełniony przez Sąd pierwszej instancji polegał na tym, że nie dokonał łącznej oceny ustalonych w sprawie faktów. W związku z tym ocena ta nie była całościowa, lecz fragmentaryczna. Polegała w istocie na polemice z poszczególnymi okolicznościami, rozpatrywanymi osobno. Tymczasem zebranie ich i ocena całościowa jest kluczowa i mogłaby doprowadzić do odmiennych niż to uczyniono w zaskarżonym wyroku wniosków. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku odniósł się po pierwsze do niektórych dowodów zebranych w sprawie, nie dokonał oceny całości materiału dowodowego, nie ocenił całego ciągu dowodów i ustaleń organów, a przez to uchylił się od oceny, czy konieczność przeprowadzenia innych była uzasadniona w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Po wtóre część argumentów Sądu pierwszej instancji stanowi w istocie polemikę z ustaleniami organów, a nie ocenę wpływu dowodów na całokształt sprawy".
Sąd kasacyjny stwierdził, że okoliczności dokonania dostawy na rzecz skarżącej Spółki odbiegają bowiem od typowych cech obrotu. Powyższe wnioski można wyciągnąć w oparciu o szereg okoliczności faktycznych, które należy rozpatrywać łącznie.
NSA zwrócił uwagę, że
- organ podniósł, iż standardem w hurtowym handlu towarami spożywczymi, przez podmiot będącym dużym hurtownikiem jest nawiązywanie kontaktów handlowych z dystrybutorami na danym rynku, czy też bezpośrednio z producentami (o czym świadczy również przedstawione przez Spółkę zestawienie), w celu skrócenia łańcucha dostawców;
- standardem jest też zawieranie umów handlowych zabezpieczających interesy stron;
- taki model współpracy Spółka stosowała w przypadku wskazanych firm
- mimo to Spółka nawiązała współpracę z kontrahentem który nie był dystrybutorem, ani producentem ww. wyrobów i nie była zainteresowana nawiązaniem bezpośredniej współpracy z dystrybutorem, czy też producentem;
- przy doświadczeniu Spółki w branży i oferowaniu przez M. towaru na atrakcyjnych warunkach Spółka winna zdawać sobie sprawę, że oferowane warunki mogą wiązać się z nieprawidłowościami w zakresie podatku od towarów i usług i oszustwami po stronie kontrahenta;
- sposób nawiązania relacji z firmą M. podmiotem nieznanym na runku, odbiegał od strategii współpracy skarżącej z innymi firmami mającymi ugruntowaną pozycję na rynku;
W ocenie NSA trafnie Organ wskazuje, iż argument o nowości słabnie w zestawieniu z rekomendacją jaką M. otrzymał od znanego Spółce handlowca - podnosząc, że skoro pan M. N. twierdził, że zaufanie do pana J. J. opierał o fakt jego pracy w firmie E. to zasadnym było chociażby zweryfikowanie przebiegu jego pracy w tej firmie, nie podjęto próby sprawdzenia doświadczenia zawodowego pana J. J., mimo to Spółka podjęła współpracę z firmą M., podmiotem nieznanym na rynku, nie będącym ani dystrybutorem ani producentem oferowanych towarów;
- Spółka nie żądała od pana J. J. przedstawienia umocowania do działania w imieniu firmy M., co wskazuje, że Spółka w żaden sposób nie zweryfikowała wiarygodności swojego kontrahenta, jak również godziła się na współpracę z nieznaną na rynku firmą, w imieniu której występowała osoba, która nie legitymowała się umocowaniem do działania w jej imieniu.
Dodatkowo zdaniem Sądu kasacyjnego należy uwzględnić, iż w stanie faktycznym sprawy zeznania świadka pani B. J., wskazujące na wiedzę pana M. N. o tym, że pana J. J. działał w celu popełnienia oszustwa podatkowego, są jednym z dowodów na potwierdzenie ustaleń organu o braku dobrej wiary po stronie Spółki, a nie stanowią jedynego argumentu to potwierdzającego.
NSA stwierdził, że zeznania Pani B. J. powinny być oceniane łącznie z pozostałym materiałem dowodowym sprawy i wówczas dopiero można stwierdzić, czy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organy art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez ocenę, że Spółka, miała świadomość, a przynajmniej godziła się z tym, że firma M. prowadzi działalność, w ramach której może dochodzić do nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym Sąd kasacyjny uznał, że w sprawie niniejszej nie ma kluczowego znaczenia zalecenie Sądu pierwszej instancji dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego kwestii zapłaty kwoty 10.000 zł M. N., bowiem znaczenie ma ocena okoliczności transakcji w kontekście ustalenia, czy podmiot wystawiający fakturę zrobił wszystko, by ukryć oszustwo podatkowe, czy też od początku działania te powinny budzić wątpliwość rzetelnego kupca i handlowca.
Zdaniem NSA fakt, że zakwestionowane dostawy były jednymi z wielu, których dokonywała Spółka nie zwalniało Jej z weryfikacji kontrahenta, nawet, jak na wstępie transakcje nie były o dużej wartości i były stopniowane. NSA podkreślił, że to w przypadku sporadycznych dostawców istnieje obowiązek większej czujności zwłaszcza, że przedmiotowe transakcje przedstawiały duże wartości (kwota podatku naliczonego wynosiła ponad 300.000 zł, a kwoty transakcji łącznie 1.677.231 zł). Akty staranności powinny być dokonywane w stosunku do wszystkich operacji gospodarczych, także, a może przede wszystkim do tych sporadycznych dostawców. Samo sprawdzenie kontrahenta pod względem formalnym nie jest wystarczające, bowiem jak wynika z ugruntowanego w orzecznictwie poglądu o zachowaniu dobrej wiary nie może świadczyć zachowanie jedynie zewnętrznych pozorów staranności, w szczególności regulowanie zapłaty za pomocą rachunku bankowego, czy poprzestanie na sprawdzeniu kontrahentów w bazach danych i rejestrach w sytuacji, gdy okoliczności dostaw wskazują na istnienie wątpliwości co do ich rzetelności.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawioną ocenę NSA oraz kierując się wytycznymi w zakresie dokonania "łącznej oceny ustalonych w sprawie faktów" Sąd w niniejszej sprawie ocenia, że Skarżący nie dochował należytej staranności w kontaktach z firmą M.. Na powyższe wskazują wskazane w wyroku NSA okoliczności, które Sąd przyjmuje i ocenia analogicznie.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w przywołanym piśmie procesowym Skarżącego z 21.06.2022 r. należy zauważyć, że "moc dowodowa" zeznań żony Pana J. J. została już oceniona w wyroku NSA uchylającym wyrok sądu pierwszej instancji, którą to ocenę podziela Sąd orzekając w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu nie zachodzi także konieczność uzupełnienia i ponownej analizy materiału dowodowego w celu ustalenia świadomości, czy też wiedzy Spółki odnośnie udziału w oszukańczych działaniach noszących znamiona karuzeli podatkowej. W ocenie Sądu dowody zebrane w sprawie są wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego a po wyroku NSA również dla oceny charakteru udziału Skarżącego ww. karuzeli. Sąd jak już podkreślił, ocenia, że Skarżący nie dochował należytej staranności w kontaktach ze Spółką M.. W tym zakresie należy uznać argumentację przedstawioną przez NSA. Końcowo należy zauważyć, że także NSA w zalecenia kierowanych do sądu pierwszej instancji nie wskazał na konieczność uzupełnienia dowodów.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę