III SA/Wa 929/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spór dotyczył interpretacji art. 9 pkt 2 ustawy o PCC, który przewiduje zwolnienie od podatku przy nabyciu gruntów rolnych powiększających gospodarstwo, pod warunkiem prowadzenia go przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Skarżący nabyli nieruchomość rolną w 2021 r., korzystając ze zwolnienia, a następnie w 2022 r. podarowali synowi część gospodarstwa i sprzedali inną nieruchomość rolną. Organy podatkowe uznały, że zbycie tych nieruchomości naruszyło warunek 5-letniego prowadzenia gospodarstwa w niezmienionym stanie. Sąd administracyjny uznał jednak, że interpretacja organów była błędna. Zgodnie z wykładnią sądu, przepis art. 9 pkt 2 ustawy o PCC nie wymaga prowadzenia gospodarstwa w niezmienionym areale przez 5 lat. Kluczowe jest, aby gospodarstwo zostało powiększone do określonego areału (min. 11 ha, maks. 300 ha) i było prowadzone przez wskazany okres, przy czym dopuszczalne jest zbycie części nieruchomości, o ile gospodarstwo nadal spełnia wymogi obszarowe. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest wspieranie tworzenia i powiększania gospodarstw rolnych, a nie całkowity zakaz obrotu ziemią. Wobec tego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunku 5-letniego prowadzenia gospodarstwa rolnego przy zwolnieniu z PCC od nabycia gruntów rolnych, w kontekście zbycia części gospodarstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia i późniejszego zbycia nieruchomości rolnych w ramach gospodarstwa rolnego, z uwzględnieniem wymogów obszarowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zbycie części nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które zostało powiększone w wyniku nabycia innej nieruchomości, narusza warunek 5-letniego prowadzenia gospodarstwa, o którym mowa w art. 9 pkt 2 ustawy o PCC, jeśli łączny obszar gospodarstwa nadal mieści się w ustawowych granicach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie części nieruchomości rolnych nie narusza warunku 5-letniego prowadzenia gospodarstwa, o ile jego łączny obszar nadal mieści się w ustawowych granicach (11-300 ha).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 9 pkt 2 ustawy o PCC nie wymaga prowadzenia gospodarstwa w niezmienionym areale przez 5 lat. Kluczowe jest powiększenie gospodarstwa do określonego areału i prowadzenie go przez wskazany okres, przy czym dopuszczalne jest zbycie części nieruchomości, o ile gospodarstwo nadal spełnia wymogi obszarowe. Interpretacja ta wynika z wykładni językowej, systemowej i celowościowej przepisu, który ma na celu wspieranie tworzenia i powiększania gospodarstw rolnych.
Czy organy podatkowe mogą wprowadzać pozaustawowe kryteria interpretacyjne, takie jak wymóg prowadzenia gospodarstwa rolnego "w całości" lub "w stanie niepomniejszonym" przez 5 lat, podczas gdy ustawa tego nie precyzuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie mogą wprowadzać pozaustawowych kryteriów interpretacyjnych. Należy stosować wykładnię literalną i celowościową przepisów, a wszelkie niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść podatnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy podatkowe dokonały rozszerzającej interpretacji przepisu art. 9 pkt 2 ustawy o PCC, wprowadzając kryteria, których ustawodawca nie przewidział. Zastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a Ordynacji podatkowej) oraz analiza literatury przedmiotu potwierdziły zasadność stanowiska skarżącej.
Przepisy (7)
Główne
p.c.c. art. 9 § pkt 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Zwalnia się od podatku sprzedaż własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem, że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu administracji publicznej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnej naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie, jeśli stało się ono bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania.
Ord.pod. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie części gospodarstwa rolnego nie narusza warunku 5-letniego prowadzenia, jeśli jego obszar nadal mieści się w ustawowych granicach (11-300 ha). • Przepis art. 9 pkt 2 ustawy o PCC nie wymaga prowadzenia gospodarstwa w niezmienionym areale. • Organy podatkowe nie mogą wprowadzać pozaustawowych kryteriów interpretacyjnych. • Należy stosować wykładnię literalną i celowościową przepisów, a wątpliwości rozstrzygać na korzyść podatnika.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe uznały, że zbycie części gospodarstwa rolnego naruszyło warunek 5-letniego prowadzenia, ponieważ gospodarstwo zostało pomniejszone.
Godne uwagi sformułowania
z treści art. 9 ust. 2 p.c.c. nie wynika, że wymóg prowadzenia gospodarstwa rolnego przez 5 lat dotyczy tego gospodarstwa w areale niezmiennym istniejącym od dnia nabycia. • ustawodawca nie wskazał, że wymóg prowadzenia przez okres pięciu lat dotyczy gospodarstwa "w całości", czy "w stanie niepomniejszonym". • stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazuje na daleko idące nieuprawnione ograniczenie, które nie wynika z treści omawianego przepisu. • całkowity zakaz zbywania jakiejkolwiek nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego dla dochowania warunków zwolnienia, może prowadzić do sytuacji, kiedy zwolnienie to będzie miało marginalne znaczenie. • dopóki prowadzone przez Strony (jako nabywców) gospodarstwo rolne ma wielkość odpowiadającą wskazanej w ustawie wielkości określonej w przepisie art. 9 pkt 2) p.c.c., dopóty nie może być mowy o niedotrzymaniu warunków zwolnienia z opodatkowania. • wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają jednoznaczny wynik: zbycie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (innych niż nabyta nieruchomość zwolniona od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych) nie stanowi naruszenia warunków tego zwolnienia, dopóki nabyte lub powiększone gospodarstwo rolne ma nadal powierzchnię nie mniejszą niż 11 ha i nie większa niż 300 ha.
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący sprawozdawca
Konrad Aromiński
sędzia
Andrzej Cichoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunku 5-letniego prowadzenia gospodarstwa rolnego przy zwolnieniu z PCC od nabycia gruntów rolnych, w kontekście zbycia części gospodarstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia i późniejszego zbycia nieruchomości rolnych w ramach gospodarstwa rolnego, z uwzględnieniem wymogów obszarowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu podatkowego dotyczącego rolników i obrotu ziemią, a sądowa interpretacja wyjaśnia wątpliwości praktyczne.
“Rolniku, czy sprzedaż części ziemi pozbawi Cię zwolnienia z PCC? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 182 400 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.