III SA/WA 928/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że rekompensaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu lokalu użytkowego należy opodatkować ryczałtem jako przychód z najmu, a nie jako przychód z innych źródeł.
Skarżący W. M. zakwestionował interpretację Dyrektora KIS, który uznał, że rekompensaty otrzymane od najemcy za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu lokalu użytkowego (za pozostawienie lokalu w stanie niewyremontowanym oraz za przedterminowe rozwiązanie umowy) powinny być opodatkowane jako przychód z innych źródeł. Skarżący argumentował, że oba świadczenia stanowią przychód z najmu i powinny być opodatkowane ryczałtem. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego, uchylając zaskarżoną interpretację.
Sprawa dotyczyła wniosku W. M. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu lokalu użytkowego. Skarżący zawarł umowę najmu lokalu na czas oznaczony, która została następnie rozwiązana przed terminem na mocy porozumienia. W ramach tego porozumienia otrzymał dwie kwoty: rekompensatę za pozostawienie lokalu w stanie niewyremontowanym oraz rekompensatę za przedterminowe rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. Skarżący uważał, że oba te przychody powinny być opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jako przychody z najmu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że świadczenia te nie stanowią przychodu z najmu, lecz z innych źródeł, podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że oba świadczenia pieniężne uzyskane przez skarżącego miały swoje źródło w umowie najmu i zawartym na jej podstawie porozumieniu. Podkreślono, że przepisy ustawy o PIT nie ograniczają pojęcia przychodu z najmu wyłącznie do czynszu, a skoro stan faktyczny wskazuje na istnienie związku osiągniętego przychodu ze stosunkiem najmu, to stanowisko skarżącego o opodatkowaniu tych kwot ryczałtem jako przychód z najmu jest prawidłowe. Sąd odwołał się również do definicji słownikowej pojęcia "tytułem", wskazując, że przychodem z tytułu najmu jest nie tylko czynsz, ale także wszystko, co wynajmujący uzyskuje na podstawie umowy najmu. Sąd odrzucił argumentację organu opartą na orzecznictwie NSA dotyczącym odszkodowań od gminy, wskazując na odmienny stan faktyczny i podstawę prawną tych spraw.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Rekompensaty otrzymane od najemcy w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu lokalu użytkowego należy opodatkować ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jako przychód z najmu.
Uzasadnienie
Świadczenia pieniężne uzyskane na mocy porozumienia z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zawartej na czas oznaczony, stanowią przychód z tytułu umowy najmu, gdyż swoje źródło mają w umowie najmu. Przepis art. 6 ust. 1a ustawy o ryczałcie nie ogranicza katalogu świadczeń z tytułu najmu jedynie do czynszu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.z.p.d.f. art. 6 § 1a
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Opodatkowaniu ryczałtem podlegają również otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródła przychodów, w tym najem (pkt 6) oraz inne źródła (pkt 9).
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
Definicja umowy najmu.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej interpretacji.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia pieniężne uzyskane na mocy porozumienia z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zawartej na czas oznaczony stanowią przychód z tytułu umowy najmu. Przepis art. 6 ust. 1a ustawy o ryczałcie nie ogranicza katalogu świadczeń z tytułu najmu jedynie do czynszu. Stan faktyczny sprawy wskazuje na istnienie związku osiągniętego przychodu ze stosunkiem najmu.
Odrzucone argumenty
Otrzymywane przez skarżącego środki pieniężne należy zakwalifikować do źródła przychodów określonego w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkować na zasadach ogólnych.
Godne uwagi sformułowania
przychód z tytułu najmu będzie oprócz wynagrodzenia Wynajmującego wynikającego bezpośrednio z tej Umowy (czynsz), także wszystko to, co uzyskuje on na jej podstawie. świadczenie pieniężne (rekompensata) uzyskane na mocy Porozumienia z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie Umowy najmu zawartej na czas oznaczony stanowi przychód z tytułu umowy najmu nie można należności z tego tytułu zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., tak jak to zrobił organ interpretacyjny.
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Baran
członek
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania ryczałtem przychodów z najmu, w tym świadczeń uzyskanych w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy świadczenia są bezpośrednio związane z umową najmu i jej rozwiązaniem, a nie odszkodowań od podmiotów trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z najmem nieruchomości i interpretacją przepisów o ryczałcie, co jest interesujące dla szerokiego grona podatników i profesjonalistów.
“Czy rekompensata za wcześniejsze zakończenie najmu to przychód z najmu czy z "innych źródeł"? WSA rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 577 745 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 928/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran
Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Sygn. powiązane
II FSK 947/21 - Wyrok NSA z 2024-05-07
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 lutego 2020 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.709.2019.1.MM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W. M. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. W dniu 19 grudnia 2019 r. wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek W. M. ("Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") z dnia 11 grudnia 2019 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: Wnioskodawca (dalej również jako: "Wynajmujący") jest właścicielem lokalu użytkowego o powierzchni 175 m2 położonego w W., który został przeznaczony na wynajem. Wnioskodawca zawarł w dniu 2 maja 2007 r. umowę najmu ww. lokalu na czas oznaczony (dalej jako "Umowa najmu" lub "Umowa"), na podstawie której lokal został oddany w najem na rzecz [...] S.A. (dalej jako "Najemca" lub "Bank") na okres 60 miesięcy (liczony od dnia przekazania Najemcy przedmiotu najmu). Czas obowiązywania Umowy przedłużono następnie, na podstawie postanowień Umowy, o dwa kolejne 60-miesięczne okresy. Efektywnie Umowa najmu obowiązywać miała do 11 czerwca 2022 r. W międzyczasie, w związku ze zmianami korporacyjnymi (połączeniem [...] S.A. z [...] S.A. dokonanym w dniu 31 października 2014 r.) w miejsce dotychczasowego Najemcy wstąpiła [...] S.A. Wnioskodawca, przychody uzyskiwane z tytułu ww. Umowy najmu opodatkowywał zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Umowa najmu zawarta przez Wnioskodawcę z Bankiem nie została zawarta w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej - Wnioskodawca nie prowadzi bowiem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
2. Z przyczyn niezależnych od Wynajmującego, Bank podjął decyzję o likwidacji placówki prowadzonej w przedmiocie najmu i zwrócił się do Wynajmującego z propozycją wcześniejszego rozwiązania Umowy najmu. W wyniku przeprowadzonych pomiędzy stronami negocjacji, Najemca porozumiał się z Wynajmującym odnośnie rozwiązania Umowy najmu z dniem 30 września 2019 r. W związku z powyższym, dnia 30 lipca 2019 r. Wynajmujący zawarł z Najemcą Porozumienie do umowy najmu lokalu użytkowego (dalej: Porozumienie), na podstawie którego Strony postanowiły rozwiązać zawartą w dniu 2 maja 2007 r. Umowę najmu. Zgodnie z treścią Porozumienia Najemca - w ramach rekompensaty za pozostawienie lokalu wstanie niewyremontowanym - zobowiązał się wypłacić Wynajmującemu kwotę 21.138,21 zł netto (powiększoną o podatek VAT) na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT. Ponadto, na podstawie Porozumienia, w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy Najmu z przyczyn leżących po stronie Najemcy przed upływem terminu na jaki ww. Umowa została zawarta, Bank zapłacił Wnioskodawcy kwotę rekompensaty w wysokości 577.745 zł netto (powiększoną o podatek VAT) na podstawie wystawionej przez Wnioskodawcę faktury VAT. Końcowo, w Porozumieniu strony zgodnie oświadczyły, że opisane uzgodnienia wyczerpują wszelkie wzajemne rozliczenia i zobowiązania Stron wynikające z Umowy, jak i jej rozwiązania.
3. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1) Czy kwotę 21.138,21 zł netto otrzymaną przez Wnioskodawcę w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu tytułem rekompensaty za pozostawienie przez Najemcę lokalu w stanie niewyremontowanym, Wnioskodawca powinien opodatkować na zasadach przewidzianych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wg stawki właściwej dla przychodów z tytułu umowy najmu, o których mowa w art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 43 ze zm., dalej także "ustawa o ryczałcie")?
2) Czy kwotę 577.745 zł netto, otrzymaną przez Wnioskodawcę w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu tytułem rekompensaty w związku z przedterminowym rozwiązaniem Umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Najemcy, Wnioskodawca powinien opodatkować na zasadach przewidzianych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wg stawki właściwej dla przychodów z tytułu umowy najmu, o których mowa w art. 6 ust. 1 a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym?
Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno przychód otrzymany w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu na podstawie Porozumienia, tj. rekompensata za pozostawienie przedmiotu najmu w stanie niewyremontowanym, jak również przychód otrzymany w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu, tj. rekompensata za wcześniejsze rozwiązanie Umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Najemcy - stanowić będzie przychód, o którym mowa w art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, tj. przychód otrzymany z tytułu Umowy najmu i jako taki podlegać będzie opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wg stawek właściwych dla przychodów z tytułu umowy najmu, przewidzianych w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) ww. ustawy. Według Wnioskodawcy uzasadnionym jest uznanie, że przychodem z tytułu najmu będzie oprócz wynagrodzenia Wynajmującego wynikającego bezpośrednio z tej Umowy (czynsz), także wszystko to, co uzyskuje on na jej podstawie. Tym samym świadczenie pieniężne (rekompensata) uzyskane na mocy Porozumienia z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie Umowy najmu zawartej na czas oznaczony stanowi przychód z tytułu umowy najmu, jak również przychód otrzymany jako rekompensata za zwrócenie lokalu w stanie niewyremontowanym. Zatem oba przysporzenia otrzymane przez Wnioskodawcę będą mogły podlegać opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizycznie jako wartości pieniężne otrzymane przez Wnioskodawcę z tytułu Umowy najmu zawartej w dniu 2 maja 2007 r. i zmienionej w zakresie skrócenia terminu jej obowiązywania Porozumieniem z dnia 30 lipca 2019 r.
4. W dniu 18 lutego 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ("Organ", "Dyrektor") wydał indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego uznając stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę za nieprawidłowe i stwierdzając, że otrzymywane przez Skarżącego środki pieniężne - wypłacone przez najemcę w zamian za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu, zarówno tytułem rekompensaty za pozostawienie przez Najemcę lokalu w stanie niewyremontowanym, jak i przedterminowym rozwiązaniem Umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Najemcy - należy zakwalifikować do źródła przychodów określonego w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm., dalej także "u.p.d.o.f., "ustawa o PIT") i opodatkować na zasadach ogólnych. W uzasadnieniu Organ wskazał, że środków pieniężnych otrzymanych przez Wnioskodawcę w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu na podstawie Porozumienia, tj. rekompensaty za pozostawienie przedmiotu najmu w stanie niewyremontowanym oraz wcześniejsze rozwiązanie Umowy najmu z przyczyn leżących po stronie najemcy, przed upływem terminu na jaki została zawarta, nie można zakwalifikować do źródła przychodów, określonego w treści art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. najmu. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie został bowiem spełniony warunek pozostawania ww. środków pieniężnych w związku z przychodem z tytułu najmu lokalu użytkowego. W rozpatrywanej sprawie środki pieniężne zostaną Wnioskodawcy wypłacone przez najemcę jako rekompensata w zamian za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu, nie zaś jako czynsz związany z użytkowaniem lokalu przez najemcę. Otrzymywane pieniądze są tylko pośrednio związane z najmem lokalu użytkowego, tym samym stanowią przysporzenie majątkowe i winny zostać zaliczone przez Wnioskodawcę do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza, że osiągnięty przychód nie może zostać zaliczony do przychodów ze źródła określonego jako najem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy i rozliczony na zasadach analogicznych, jak tenże najem.
5. Na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia 18 lutego 2020 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2020 r., w której zarzucił naruszenie:
- art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania ww. przepisów prawa materialnego, polegającą na uznaniu, że przychód otrzymany przez Skarżącego w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy najmu z przyczyn leżących po stronie najemcy powinien zostać zakwalifikowany jako przychód z innych źródeł opodatkowany na zasadach przewidzianych dla tego typu przychodów w ustawie;
- art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że norma wywiedziona z tego przepisu nie pozwala na objęcie jego zakresem przedmiotowych przychodów uzyskanych w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy najmu tytułem rekompensaty za pozostawienie przedmiotu najmu w stanie niewyremontowanym, jak również przychód otrzymany w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy najmu jako rekompensaty za wcześniejsze rozwiązanie Umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Najemcy;
- art. 6 ust. 1a ustawy o ryczałcie poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym opisanym w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i nie pozwala na opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych kwot rekompensaty za pozostawienie przedmiotu najmu w stanie niewyremontowanym, jak również przychodu otrzymanego w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu jako rekompensaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu z przyczyn leżących po stronie najemcy.
Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący wniósł na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania według właściwych norm.
Zdaniem Skarżącego uzasadnionym jest uznanie, że przychodem z tytułu najmu będzie oprócz wynagrodzenia wynajmującego wynikającego bezpośrednio z tej umowy (czynsz) także wszystko to, co uzyskuje najemca na jej podstawie. Tym samym, świadczenie pieniężne (rekompensata) uzyskane na mocy porozumienia z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zawartej na czas oznaczony stanowi przychód z tytułu umowy najmu, jak również przychód otrzymany jako rekompensata za zwrócenie lokalu w stanie niewyremontowanym, stanowi przychód z tytułu umowy najmu. Zatem oba przysporzenia otrzymane przez Skarżącego będą mogły podlegać opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizycznie, jako wartości pieniężne otrzymane przez Skarżącego z tytułu umowy najmu zawartej w dniu 2 maja 2007 r. i zmienionej w zakresie skrócenia terminu jej obowiązywania porozumieniem z dnia 30 lipca 2019 r. W ocenie Strony stan faktyczny rozpatrywanej sprawy wskazuje na istnienie związku osiągniętego przychodu ze stosunkiem najmu. Zatem zasadnym jest uznanie, że przychody z najmu lokalu objęte wnioskiem należy zakwalifikować do przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT, jako świadczenie z tytułu umowy najmu, gdyż przepis art. 6 ust. 1a ustawy o ryczałcie nie ogranicza katalogu świadczeń poprzez zastosowane sformułowanie "świadczeń z tytułu najmu" jedynie do czynszu, nawiązując w ogólności do tej umowy. Skutkiem powyższego także kwoty uzyskane tytułem wcześniejszego rozwiązania umowy są zakorzenione w umowie najmu i są przychodem uzyskanym tytułem najmu na gruncie ustawy podatkowej, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1849/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 186/13).
6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga zasługuje na uwzględnienie.
7. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
8. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy kwota uzyskana przez Wnioskodawcę od najemcy w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu należy opodatkować zryczałtowanym podatkiem dochodowym jako przychód z najmu lokalu czy też zaliczyć ją do przychodów z innych źródeł. W ocenie Strony wnoszącej skargę kwotę uzyskaną w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu należy opodatkować zryczałtowanym podatkiem dochodowym jako przychód z najmu lokalu. Organ podatkowy jest odmiennego zdania i twierdzi, że kwota jaką uzyskał Wnioskodawca od najemcy w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy najmu jest dodatkową gratyfikacją pieniężną, jaką otrzymał Skarżący od wynajmującego w związku z zawartym porozumieniem. W ocenie Ministra oznacza to, że kwota jaką otrzymał Skarżący wynika z zawartego pomiędzy stronami porozumienia i jest ona tylko pośrednio związana z wcześniej zawartą umową najmu. Rację w tym sporze, w ocenie Sądu, należało przyznać Skarżącemu.
9. Na wstępie odnieść się należy do przepisów prawa materialnego wyznaczających ramy prawne rozpoznawanej sprawy. W świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów z innych źródeł zaliczyć można jedynie przychody, które nie pochodzą ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f., a jednocześnie stanowią przychód w rozumieniu tej ustawy. Do źródła tego należą wszelkie pozostałe przychody niemieszczące się w innych źródłach przychodów. Ponieważ w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. jako odrębne źródło przychodów wskazano najem, podnajem, dzierżawę, poddzierżawę oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawę, poddzierżawę działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (pkt 6), przychodów uzyskanych z tego tytułu nie można kwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Umowa najmu należy do umów nazwanych, uregulowanych w przepisach kodeksu cywilnego (art. 659 k.c. i następne), w myśl których wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Przychody (dochody) osiągane przez osoby fizyczne z tytułu najmu mogą być opodatkowane zarówno na zasadach ogólnych, tj. na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak w formach ryczałtowych z uwagi na brzmienie art. 1 pkt 2 u.z.p.d.f., który wskazuje, że wspomniana ustawa reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. W art. 6 ust. 1a u.z.p.d.f. ustawodawca wskazał bowiem, że opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają również otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Wskazując jednocześnie, że do ustalenia wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu tych umów stosuje się art. 11 ust.2-2b ustawy o podatku dochodowym. Jednocześnie wskazać należy, że dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego na zasadach ogólnych ustawodawca nie wskazał, co stanowi przychód z najmu. Z uwagi na odpłatny charakter umów najmu przychodem z tego źródła przychodów będzie przede wszystkim czynsz stanowiący wynagrodzenie wynajmującego z najmu, chociaż oczywiście nie tylko. Według Słownika języka polskiego PWN (wersja Internetowa) pojęcie "tytułem" należy rozumieć jako: podstawa czegoś lub powód do czegoś. Powyższe pozwala uznać, że przychodem z tytułu najmu będzie oprócz wynagrodzenia wynajmującego wynikającego bezpośrednio z tej umowy (czynsz) także wszystko to, co uzyskuje wynajmujący na jej podstawie. Tym samym świadczenie pieniężne uzyskane na mocy porozumienia wynajmującego z najemcą z uwagi na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu zawartej na czas oznaczony, oraz kara umowna, które niewątpliwie swoje źródło mają w umowie najmu, stanowi przychód z tytułu umowy najmu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie można należności z tego tytułu zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., tak jak to zrobił organ interpretacyjny.
10. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez organ argumentów wskazujących na ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w jego ocenie zbieżne jest z wykładnią dokonaną w interpretacji, wskazać należy, że przywołane wyroki z dnia 19 maja 2017 r. o sygn. akt II FSK 1044/15, z dnia 18 listopada 2015 r., o sygn. akt II FSK 2262/13 i z dnia 31 maja 2016 r., o sygn. akt II FSK 1861/14 odnosiły się do innego stanu faktycznego, odmiennego od wskazanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie. W stanie faktycznym w jakim zapadły przywołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego przychód wnioskodawców uzyskany został z tytułu odszkodowania od gminy i nie miał źródła w umowie najmu, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniach wyroków. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał bowiem, że przepis statuujący to odszkodowanie (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów) odsyła do przepisu dotyczącego odpowiedzialności odszkodowawczej władzy publicznej, a mianowicie art. 417 kodeksu cywilnego. W tym kontekście istotne pozostają zatem zarówno cele, jak i cechy uzyskiwanego świadczenia odszkodowawczego. Jego zadaniem jest bowiem przede wszystkim zrekompensowanie poniesionych przez właściciela strat w związku z zajmowaniem należącego do niego lokalu mieszkalnego przez osoby nieuprawnione. Co więcej, przy tak ukształtowanej konstrukcji odpowiedzialności odszkodowawczej zdarzeniem powodującym szkodę pozostaje bezprawne działanie gminy, która nie wywiązuje się z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego, zaś podstawą prawną roszczenia odszkodowawczego pozostają przepisy ustawowe (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz stosowne przepisy Kodeksu cywilnego normujące kształt odpowiedzialności odszkodowawczej). Nie sposób tym samym utożsamiać środków wypłaconych tytułem odszkodowania w trybie art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów z przychodami uzyskiwanymi z tytułu najmu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Przepis ten jednoznacznie przewiduje, że źródłem opisanego przychodu musi pozostawać konkretna umowa nazwana, której zasadniczy kształt precyzują przepisy kodeksu cywilnego zawarte w art. 659 - 692. Tymczasem cech świadczenia z tytułu najmu nie posiadało sporne odszkodowanie, będące tłem spraw, w których orzekał Naczelny Sąd Administracyjny. Źródłem świadczenia odszkodowawczego jako określonego przychodu był bowiem całkowicie odmienny stosunek zobowiązaniowy różniący się od najmu przede wszystkim podstawą prawną (przepis prawa, a nie umowa), celem (cel rekompensacyjny, a nie wynagrodzenie za używanie rzeczy) oraz podmiotami (właściciel nieruchomości i gmina, a nie wynajmujący i najemca - lokator). Związek między kwotą uzyskaną od gminy, a przychodami uzyskiwanymi z tytułu najmu (nawet jeśli rozumieć je szeroko) jest zatem bardzo daleki, tym bardziej, że powstanie roszczenia odszkodowawczego nie jest związane z umownym węzłem prawnym (najmem), który już w ogóle między właścicielem a mieszkańcem nie istnieje.
11. Reasumując, w ocenie Sądu, niewątpliwie bowiem świadczenie pieniężne uzyskane przez Wnioskodawcę miało swoje źródło w umowie najmu i zawartym na jej podstawie porozumieniu między wynajmującym a najemcą, podmiotami stosunku byli wynajmujący i najemca, a powstanie roszczenia o wypłatę kwot tytułem wcześniejszego zakończenia stosunku najmu było związane z umownym węzłem prawnym (najmem), który strony zamierzały w zgodny sposób rozwiązać. Mając na względzie fakt, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ograniczają formalnie pojęcia przychodu z najmu wyłącznie do czynszu, a stan faktyczny rozpoznawanej sprawy wskazuje na istnienie związku osiągniętego przychodu ze stosunkiem najmu zasadnym było uznanie, że stanowisko Wnioskodawcy o opodatkowaniu uzyskanego przychodu zryczałtowanym podatkiem dochodowym jako przychód z najmu lokalu jest prawidłowe.
12. W konsekwencji powyższego objęte wnioskiem przychody należy zakwalifikować do przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. jako świadczenie z tytułu umowy najmu, gdyż przepis art. 6 ust. 1a u.z.p.d.f. nie ogranicza katalogu świadczeń poprzez zastosowane sformułowanie "świadczeń z tytułu najmu" jedynie do czynszu nawiązując w ogólności do tej umowy. Skutkiem powyższego także kwoty uzyskane tytułem wcześniejszego rozwiązania umowy, w tym kara umowna, są zakorzenione w umowie najmu i są przychodem uzyskanym tytułem najmu na gruncie ustawy podatkowej. Podsumowując wskazać należy, że rację ma Skarżący żądając uchylenia wskazanej interpretacji, gdyż organ naruszył przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w związku z art. 6 ust. 1a u.z.p.d.f. niewłaściwie kwalifikując przychód uzyskany tytułem wcześniejszego rozwiązania umowy najmu w okolicznościach przedstawionego stanu faktycznego. Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji uchylając skarżoną interpretację w całości.
13. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku. Podstawą prawną dla rozstrzygania o kosztach postępowania sądowego była treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składały się: wpis od skargi w wysokości 200 zł pobrany od Skarżącego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804) i uiszczona opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę