III SA/Wa 908/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-10-23
NSApodatkoweWysokawsa
VATpremia pieniężnainterpretacja podatkowaświadczenie usługdostawa towarówpodwójne opodatkowanieNSAWSAMinister Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że premia pieniężna za osiągnięcie określonego poziomu zakupów nie podlega opodatkowaniu VAT jako usługa, aby uniknąć podwójnego opodatkowania.

Spółka S. sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania premii pieniężnej wypłacanej kontrahentom za osiągnięcie określonego poziomu zakupów. Minister Finansów uznał premię za wynagrodzenie za usługę podlegającą VAT. WSA w Warszawie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że premia nie jest usługą, a jej opodatkowanie jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania, co jest sprzeczne z prawem krajowym i unijnym.

Sprawa dotyczyła wniosku Spółki S. sp. z o.o. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o VAT w zakresie opodatkowania premii pieniężnych wypłacanych kontrahentom. Spółka planowała wypłacać premię za osiągnięcie określonego poziomu zakupów i terminowe regulowanie należności. Minister Finansów uznał, że premia ta stanowi wynagrodzenie za usługę świadczoną przez nabywcę na rzecz dostawcy i powinna być udokumentowana fakturą VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że premia pieniężna nie jest świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a jej opodatkowanie jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności (raz jako dostawa towaru, drugi raz jako usługa), co jest niedopuszczalne zarówno w polskim, jak i unijnym systemie VAT. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, ETS oraz zasady konstytucyjne, podkreślając, że suma dostaw towarów nie może stanowić usługi i że transakcje nie powinny być opodatkowywane dwukrotnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, premia pieniężna nie podlega opodatkowaniu VAT jako świadczenie usług.

Uzasadnienie

Opodatkowanie premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności (raz jako dostawa towaru, drugi raz jako usługa), co jest sprzeczne z prawem krajowym i unijnym oraz zasadą równości i powszechności opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów. Definicja ma szeroki zakres, ale wyklucza sytuacje, gdy ta sama czynność jest jednocześnie dostawą i usługą.

Dyrektywa VAT art. 24 § 1

Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Definiuje świadczenie usług jako każdą transakcję nie stanowiącą dostawy towarów, analogicznie do polskiej ustawy.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 29 § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy rabatu, który może mieć wpływ na wartość dostawy.

u.p.t.u. art. 106 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy obowiązku dokumentowania transakcji fakturą VAT.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku... art. 9

Dyrektywa VAT art. 1

Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dotyczy powszechności opodatkowania VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premia pieniężna za osiągnięcie poziomu zakupów nie jest świadczeniem usług. Opodatkowanie premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji. Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z prawem krajowym (Konstytucja, ustawy) i unijnym (Dyrektywa VAT, orzecznictwo ETS). Dostawa towarów i świadczenie usług są odrębnymi kategoriami opodatkowania VAT.

Odrzucone argumenty

Premia pieniężna stanowi wynagrodzenie za usługę świadczoną przez nabywcę na rzecz dostawcy. Wypłata premii powinna być dokumentowana fakturą VAT. Zachowanie nabywcy związane z premią jest odpłatnym świadczeniem usług.

Godne uwagi sformułowania

Za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi. Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania. Suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi. Transakcja gospodarcza nie może stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług, a także nie powinna podlegać podwójnemu opodatkowaniu.

Skład orzekający

Lidia Ciechomska-Florek

przewodniczący

Bożena Dziełak

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretację przepisów VAT dotyczącą premii pieniężnych, rabatów i unikania podwójnego opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego premii uzależnionej od poziomu zakupów, a nie rabatu udzielanego od razu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia premii i rabatów w obrocie gospodarczym oraz fundamentalnej zasady unikania podwójnego opodatkowania, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Premia za zakupy: Czy to usługa podlegająca VAT? Sąd wyjaśnia, jak uniknąć podwójnego opodatkowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 908/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Dziełak
Lidia Ciechomska-Florek /przewodniczący/
Marta Waksmundzka-Karasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 90/09 - Wyrok NSA z 2010-02-25
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. art. 29 ust. 4, art. 106 ust. 1,art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2005 nr 95 poz 798
par. 9
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku,  wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i  usług
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. art. 24 pkt 1, art. 1,
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 10 października 2007 roku do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. wpłynął wniosek S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako "Spółka" lub "Skarżąca") o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej "ustawa o VAT" w zakresie opodatkowania premii pieniężnych. Z uwagi na fakt, iż rzeczony wniosek nie został prawidłowo podpisany przez osoby upoważnione do reprezentacji Spółki zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z rejestru KRS, w dniu 6 listopada 2007r. wpłynął do organu kolejny wniosek Spółki, zawierający w rubrykach 55 i 56 "imię i nazwisko oraz podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej" podpisy osób uprawnionych do reprezentacji Spółki, zgodnie zasadami wynikającymi z rejestru KRS.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że planuje zawarcie umowy na podstawie której, w przypadku osiągnięcia określonego poziomu zakupów w danym roku, kontrahent otrzyma określoną kwotę pieniężną, uzależnioną również od terminowego uregulowania przez danego kontrahenta należności za zakupione towary. Spełnienie obu wymogów będzie stanowiło podstawę do przyznania premii pieniężnej określonej w umowie z kontrahentem. Oceny, czy kontrahent nabył prawo do premii pieniężnej dokona Spółka poprzez porównanie wartości netto zrealizowanych przez kontrahenta zakupów w przyjętym okresie rozliczeniowym, z pułapem zakupów netto i stawek procentowych premii pieniężnej określonych w umowie z kontrahentem.
W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny Spółka zapytała, czy premia pieniężna, którą planuje wypłacać kontrahentowi z tytułu zrealizowania określonego poziomu zakupów w przyjętym okresie rozliczeniowym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i winna być udokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez kontrahenta, czy też premia pieniężna winna być traktowana jako niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług; i dokumentowana wystawioną przez Spółkę notą księgową.
W ocenie Spółki premia pieniężna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i należy ją udokumentować notą księgową. Uzasadniając stanowisko Skarżąca odwołała się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 94/06. W wyroku tym Sąd wskazał, że za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie, osiągniętych przez nabywcę towarów, a premia wypłacona przez sprzedawcę w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi. Potraktowanie jako usługi świadczonej przez nabywcę towaru nabycia określonej ilości towaru, prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności - pierwszy raz, jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi, jako zakupu (świadczenia usługi) przez nabywcę tego samego towaru, w ramach tej samej transakcji. Takie podwójne opodatkowanie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz w art. 217 Konstytucji. Spółka przypomniała, że na temat zasady zakazu podwójnego opodatkowania w krajowym systemie prawa podatkowego, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, Naczelny Sąd Administracyjny oraz Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Także we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej podwójne opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej jest niedopuszczalne. Państwa członkowskie zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków, aby uniknąć podwójnego opodatkowania, co wynika wprost z treści przepisów VI Dyrektywy VAT - art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2.
Minister Finansów w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał indywidualną interpretację, w której uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu stwierdził, że skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, w tym od ustalenia za co faktycznie premie zostały wypłacone, czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie. W przypadkach, gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą (dostawami), to nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wartość tej dostawy i w efekcie prowadzi do obniżenia wartości (ceny) dostawy. W sytuacjach, w których podatnicy kształtują wzajemne relacje pomiędzy sobą w ten sposób, że premie pieniężne wypłacane są nabywcy w związku z zakupem określonej wartości, czy ilości towarów w określonym czasie, lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w określony sposób oraz premie te nie są związane z żadną konkretną dostawą uznać należy, że związane są z określonymi zachowaniami nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującym premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach.
Analizując przedstawiony stan faktyczny organ podatkowy stwierdził, że premie pieniężne, które Spółka zamierza udzielać swojemu kontrahentowi nie będą związane z konkretną dostawą towarów i nie będą dobrowolne, ponieważ zostaną uzależnione od osiągnięcia określonego poziomu zakupów, a więc konkretnego zachowania nabywcy. W ocenie organu, wypłacane premie pieniężne stanowią rodzaj wynagrodzenia dla nabywcy za świadczone na rzecz dostawcy usługi i jest to relacja zobowiązaniowa, którą na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług należy uznać za odpłatne świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Organ podatkowy stwierdził następnie, że otrzymanie premii pieniężnej powinno zostać udokumentowane fakturą VAT (art. 106 ust. 1 ustawa o VAT) spełniającą wymogi, o których mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798).
Odnosząc się natomiast do powołanego przez Spółkę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że zapadł on w indywidualnej sprawie osadzonej w innym stanie faktycznym i wyrok ten nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa.
Pismem z dnia 24 stycznia 2008 r. Skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu stwierdziła, że bezzasadne jest twierdzenie zawarte w interpretacji, iż premia pieniężna stanowi rodzaj wynagrodzenia dla nabywcy za świadczone na rzecz dostawcy usługi. Nie zgodziła się z opinią, że w zakresie dotyczącym premii pieniężnych relacja między spółką a nabywcą, wynikająca z planowanej umowy będzie mieć charakter zobowiązaniowy, ponieważ nabywca nie będzie zobowiązany do nabycia towarów określonej wartości. Na mocy planowanej umowy nastąpi sprzedaż przez Spółkę towarów na rzecz nabywcy, a jedynym świadczeniem nabywcy będzie uregulowanie przez niego należności, co wynika z istoty umowy sprzedaży, która w zamian za przeniesienie własności towaru zobowiązuje nabywcę do zapłaty umówionej ceny.
W ocenie Spółki, organ podatkowy wydając interpretację naruszył art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i błędnie kwalifikował zachowanie nabywcy towarów jako świadczenie będące usługą. Spółka powołała ponownie, iż zdarzenie opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest identyczne ze stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania przez NSA wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. sygnatura I FSK 94/06. W jej ocenie, ze względu na to, że powyższy wyrok został wydany w analogicznej sprawie, powinien stać się materiałem do pogłębionej refleksji ze strony organu wydającego indywidualne interpretacje, bowiem w podobny sposób orzekł Naczelny Sąd Administracyjny również w wyroku z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygnatura I FSK 1109/06 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 2007 r., sygnatura III SA/Wa 1751/06.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w wydanej interpretacji. Organ stwierdził, że zgodnie z zawartą umową przedmiotowa premia pieniężna nie ma charakteru dobrowolnego, bowiem związana jest z określonym zachowaniem nabywcy. Wobec powyższego mieści się w definicji świadczonych usług w świetle przepisów ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła interpretacji indywidualnej naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym uznaniu, że premia pieniężna, którą zgodnie z zawartą umową planuje wypłacać kontrahentowi za osiągnięcie określonego poziomu obrotu i terminowe uregulowanie należności za nabyty towar, stanowi wynagrodzenie za wykonaną usługę. Skarżąca nie zgodziła się z poglądem, że kontrahent wykonuje na jej rzecz usługę w rozumieniu art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji z oceną, że wypłacenie premii pieniężnej podlega udokumentowaniu fakturą VAT wystawioną przez kontrahenta. Udzielenie premii jest konsekwencją spełnienia warunków przewidzianych w umowie i ma charakter dobrowolny. Podtrzymała swoje stanowisko zbieżne z oceną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2007 r. sygnatura I FSK 94/06, że za usługę nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie, osiągniętych przez nabywcę towarów, a premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi. Nie zgodziła się również z twierdzeniem, iż wszystkie zachowania, które nie są dostawą towarów stanowią świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do problemu - czy premia pieniężna, którą Skarżąca planuje wypłacić kontrahentowi z tytułu zrealizowania określonego poziomu zakupów w przyjętym okresie rozliczeniowym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i winna być dokumentowana fakturami VAT wystawionymi przez kontrahenta, czy też notą księgową wystawioną przez Wnioskodawcę?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatne świadczenie usług oraz odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Z treści przywołanego unormowania wynika, że pojęcie świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1 usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Przepis ten wyklucza takie rozwiązanie, rozdzielając usługi od dostaw. Podkreślić należy, że dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy - zrealizowania określonego z góry pułapu zakupów - za świadczenie usługi. Czynności stanowiące dostawę towaru, nie mogą, poprzez ich zsumowanie, przekształcić się w usługę. Przeszkodą do takiej konstatacji - jak wcześniej zauważono - jest treść art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z której to wynika, że dostawa nie może być jednocześnie usługą (por. wyrok NSA z 6 lutego 2007 r., sygn. I FSK 94/06 niepubl.).
Dokonując interpretacji powołanego przepisu należy odnieść się również do unormowań Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L. 06/347/1, a w szczególności do odpowiednika art. 8 ust. 1, jakim jest art. 24 pkt 1 Dyrektywy. Zgodnie z treścią tego przepisu pojęcie "świadczenie usług" oznacza każdą transakcję nie stanowiącą dostawy towarów. Zauważyć zatem trzeba, iż na gruncie Dyrektywy VAT funkcjonuje takie samo rozwiązanie prawne - dostawa towaru nie może jednocześnie stanowić świadczenia usługi. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi.
Przepis art. 24 Dyrektywy, zawierający definicję świadczenia usług, tworzy wraz z art. 14, definiującym dostawę towarów, oraz artykułem 30, zawierającym definicję importu, zakres opodatkowania dokonywanych transakcji, stanowiąc bazę systemu podatku od wartości dodanej. System ten, co do zasady, obejmuje wszystkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej i odzwierciedla jedną z podstawowych cech podatku, wyrażoną w art. 1 Dyrektywy - powszechność opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jednocześnie, że transakcje już opodatkowane nie mogą podlegać ponownemu opodatkowaniu. Nie może bowiem ta sama czynność prawna być opodatkowywana dwukrotnie tym samym podatkiem od wartości dodanej.
Zauważyć więc należy na gruncie niniejszej sprawy, że opodatkowanie - jako usługi świadczonej przez nabywcę towaru - nabycia określonej ilości towaru, będzie prowadziło do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, pierwszy raz jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi, jako świadczenia usługi zakupu tego samego towaru o określonej łącznej wartości w ramach tej samej transakcji.
Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz w pewnym sensie w art. 217 Konstytucji (por. R. Mastalski, Skutki prawne wystawienia faktury w podatku od towarów i usług, "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 7, s. 26). Na temat zasady zakazu podwójnego opodatkowania w krajowym systemie prawa podatkowego, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przykładu można wskazać na orzeczenie Trybunału z dnia 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03, OTK-A 2004/9/94 oraz uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02, ONSA 2002/4/136.
Podnieść także trzeba, że podwójne opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej, jest także niedopuszczalne. Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Zakaz podwójnego opodatkowania podatkiem od wartości dodanej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, na przykład w wyroku z dnia 27 czerwca 1989 r., sygn. akt J 50/88, LEX nr 83935 w sprawie Heinz K., wyroku z dnia 3 października 1985 r., sygn. akt J 249/84, LEX nr 84285 w sprawie M. i M. p. Venceslas P. ETS Przedstawiona argumentacja świadczy jednoznacznie, iż podstawowym celem wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, w konsekwencji także podatku od towarów i usług, jest wyeliminowanie podwójnego opodatkowania tych samych transakcji.
Tym samym za niedopuszczalne należy uznać opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży, raz jako sprzedaży - dostawy towaru, drugi raz zakupu towaru - jako usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT. Ponadto Sąd zauważa, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy VAT, to transakcja gospodarcza. Oznacza to, iż stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Tymczasem nie dość, że wypłata premii wiąże się w istocie z wykonaniem określonej sumy czynności będących elementem dostawy towarów, to niezrealizowanie przez nabywcę określonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją, czy jakąkolwiek odpowiedzialnością.
Uwzględniając skargę Sąd podzielił tym samym stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., I FSK 94/06 zgodnie z którym " Za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za tezą tą przemawia nie tylko wykładnia przepisów polskich, ale także unijnych. Transakcja gospodarcza nie może bowiem stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług, a także nie powinna podlegać podwójnemu opodatkowaniu.
Za brakiem podstaw prawnych do opodatkowania premii czy bonusów za zwiększanie zakupów opowiadają się również przedstawiciele piśmiennictwa m.in. A. Bartosiewicz w Komentarzu do art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II. czy J. Zubrzycki w Leksykonie VAT (por. J. Zubrzycki w Leksykon VAT, tom I, Wydawnictwo UNIMEX 2006, s. 498). Zdaniem autorów osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem wypłacana temuż nabywcy towarów przez sprzedawcę premia (bonus) za uzyskanie tegoż pułapu obrotów - nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia za świadczenie usług). Tym samym wypłacenie tego rodzaju premii (bonusu) jest obojętne z punktu widzenia podatku od towarów i usług, podlega natomiast u nabywcy towarów, któremu ta premia jest przekazywana, zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym. Podobnie w przypadku wypłaty premii przez sprzedawcę - nabywcy towarów, z tytułu terminowego płacenia przez tego ostatniego za zakupiony towar, a więc prawidłowe wykonywanie przez nabywcę jednej z czynności istniejącego między stronami kontraktu kupna-sprzedaży - nie jest żadną usługą kupującego na rzecz sprzedawcy, która podlegałaby opodatkowaniu VAT.
Skonstatować wobec powyższego należy, iż za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi.
W związku z powyższym błędne jest też stanowisko organu co do obowiązku dokumentowania ww. zdarzeń fakturami VAT.
Ponownie wydając interpretację Minister Finansów uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI