III SA/Wa 902/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-28
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwrot podatkuodsetkikorekta deklaracjikontrola podatkowatermin zwrotuzasada neutralnościprawo UE

WSA w Warszawie uchylił decyzję odmawiającą wypłaty odsetek od zwrotu VAT, uznając, że korekta deklaracji po kontroli nie pozbawia podatnika prawa do odsetek za opóźnienie zwrotu.

Spółka domagała się odsetek od zwrotu nadwyżki VAT za październik 2020 r., który nastąpił po upływie 60 dni od pierwotnej deklaracji, mimo że organ przedłużył termin zwrotu w celu kontroli. Po kontroli spółka złożyła korektę deklaracji, uwzględniając jej ustalenia. Organ podatkowy odmówił wypłaty odsetek, uznając, że korekta rozpoczęła nowy bieg terminu zwrotu. WSA w Warszawie uchylił decyzję, stwierdzając, że korekta uwzględniająca ustalenia kontroli nie pozbawia prawa do odsetek za opóźnienie zwrotu, a prawo UE wymaga rekompensaty za opóźnienie zwrotu VAT.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty odsetek od zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2020 r. na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. Spółka złożyła deklarację VAT-7, w której wykazała nadwyżkę do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej. Po zakończeniu kontroli, która wykazała zasadność zwrotu w kwocie 1.403.345 zł (z ogólnej kwoty 1.404.588 zł), spółka złożyła korektę deklaracji, uwzględniając ustalenia kontroli i zmniejszając kwotę zwrotu o 1.243 zł. Zwrot w skorygowanej wysokości nastąpił 18 sierpnia 2021 r., jednak organ odmówił wypłaty odsetek, uznając, że korekta deklaracji rozpoczęła nowy 60-dniowy termin zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu. Sąd uznał, że korekta deklaracji, która uwzględnia ustalenia kontroli podatkowej i nie zmienia zasadności zwrotu w części potwierdzonej przez kontrolę, nie powinna skutkować ponownym biegiem terminu zwrotu i pozbawieniem podatnika prawa do odsetek. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym opóźnienie w zwrocie VAT powinno być rekompensowane odsetkami, aby zachować zasadę neutralności podatku VAT. Sąd podkreślił, że wykładnia organów prowadziłaby do sytuacji, w której podatnik działający zgodnie z prawem (korygując deklarację) byłby w gorszej sytuacji niż ten, który tego nie robi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, korekta deklaracji uwzględniająca ustalenia kontroli, która potwierdziła zasadność zwrotu, nie rozpoczyna nowego biegu terminu zwrotu i nie pozbawia podatnika prawa do odsetek za opóźnienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem art. 87 ust. 2 ustawy o VAT jest umożliwienie weryfikacji zwrotu, a korekta uwzględniająca ustalenia kontroli nie powinna skutkować ponownym odroczeniem terminu ani pozbawieniem odsetek, gdyż nie zmienia zasadności zwrotu w części potwierdzonej. Prawo UE wymaga rekompensaty za opóźnienie zwrotu VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni od złożenia rozliczenia. Termin ten może być przedłużony do czasu zakończenia weryfikacji. Jeżeli weryfikacja wykaże zasadność zwrotu, urząd wypłaca kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 87 § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Różnica podatku niezwrócona w terminach, o których mowa w ust. 2, traktowana jest jako nadpłata podlegająca oprocentowaniu.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 81

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Korekta deklaracji VAT po kontroli, uwzględniająca jej ustalenia, nie powinna rozpoczynać nowego biegu terminu zwrotu i pozbawiać podatnika prawa do odsetek za opóźnienie. Prawo UE wymaga rekompensaty w postaci odsetek za opóźnienie w zwrocie VAT, aby zachować zasadę neutralności podatku. Wykładnia organów prowadzi do niedorzecznej sytuacji, w której podatnik działający zgodnie z prawem jest w gorszej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Korekta deklaracji VAT rozpoczęła nowy 60-dniowy termin zwrotu, a zatem zwrot dokonany w tym terminie nie rodzi prawa do odsetek. Zwrot dokonany na podstawie korekty deklaracji jest innym zwrotem niż ten wynikający z pierwotnej deklaracji, która była przedmiotem weryfikacji.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać wniosku Spółki za zasadny 60-dniowy termin zwrotu podatku jest nierozerwalnie związany z dniem złożenia deklaracji lub korekty deklaracji deklaracja, która wymagała korekty, nie stanowiła podstawy rozliczenia zwrot podatku VAT dokonany w dniu 18 sierpnia 2021 r. nastąpił w terminie skoro uwzględniając ustalenia kontroli samodzielnie skorygowała uprzednio złożoną deklarację podatkową, to niejako sama przez swoje (...) postępowanie pozbawiła się możliwości uzyskania odsetek dane w zakresie tej korekty zastępują dane z deklaracji pierwotnej i wtedy to one są wiążące skuteczne bowiem złożenie korekty powoduje, że deklaracja pierwotna traci swój byt korekta deklaracji podatkowej wykonana w uwzględnieniu ustaleń kontroli podatkowej (...) jest zdarzeniem istotnym z punktu widzenia wynikającego z tegoż przepisu obowiązku dokonania wypłaty odsetek nie ma w tym przepisie mowy o tym, jak uprawnienie do uzyskania odsetek ma się do 60-dniowego terminu zwrotu cały czas mamy do czynienia z tym samym zwrotem, bazującym na tych samych rozliczeniach, tej samej podstawie faktycznej i tych samych kwalifikacjach materialnoprawnych tożsamość zagadnienia była już przedmiotem wypowiedzi tutejszego Sądu sensem przytoczonej regulacji jest umożliwienie organom podatkowym przeprowadzenia weryfikacji poprawności rozliczenia podatkowego w VAT przed dokonaniem zwrotu korekta deklaracji VAT-7 nie spowodowała żadnej zmiany w zakresie tej części różnicy podatku, której zasadność potwierdzono w toku kontroli podatkowej liczenie 60-dniowego terminu (...) 'na nowo' jest uzasadnione wtedy tylko, gdy podatnik zmienia swoje rozliczenie podatkowe w sposób, który czyni koniecznym ponowną weryfikację zasadności zwrotu zasada neutralności podatkowej wymaga, aby straty finansowe poniesione w ten sposób przez podatnika (...) zostały zrekompensowane poprzez zapłatę odsetek za zwłokę Spółka otrzymała zwrot (...) po bez mała 9 miesiącach od upływu zwykłego, 60-dniowego terminu do jego dokonania podatnik, który po kontroli podatkowej i zgodnie z jej ustaleniami skoryguje deklarację podatkową, znajduje się w położeniu gorszym od tego, który uparcie trwa przy swoim stanowisku taka wykładnia może zniechęcać do korekty podatkowej nawet tych, którzy zgadzają się z ustaleniami kontroli – czyni bowiem korektę nieopłacalną

Skład orzekający

Anna Zaorska

sprawozdawca

Hanna Filipczyk

przewodniczący

Radosław Teresiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odsetek od zwrotu VAT w przypadku korekty deklaracji po kontroli podatkowej oraz znaczenie zasady neutralności VAT i orzecznictwa TSUE w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w celu kontroli i późniejszej korekty deklaracji. Interpretacja art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników VAT - prawa do odsetek za opóźniony zwrot podatku, a interpretacja sądu jest korzystna dla podatników, którzy współpracują z organami podatkowymi.

Czy korekta deklaracji VAT po kontroli pozbawia Cię odsetek za opóźniony zwrot? Sąd administracyjny wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 1 403 345 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 902/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska /sprawozdawca/
Hanna Filipczyk /przewodniczący/
Radosław Teresiak
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 338/23 - Wyrok NSA z 2023-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 87 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Hanna Filipczyk, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r. nr 1401-IOV-1.4103.6.2022.AWO w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek z tytułu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik 2020 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") z [...] listopada 2021 r. odmawiającą A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", Strona") wypłaty odsetek, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm. – dalej: "ustawa o VAT") z tytułu zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za październik 2020 r.
1.2. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 21 września 2021 r. Spółka wystąpiła do NUS o wypłatę odsetek z tytułu opóźnienia zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym na zasadach określonych w art. 87 ust. 2 zdanie trzecie ustawy o VAT za październik 2020 r.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że wystąpiła o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2020 r. wykazanej w deklaracji VAT-7. NUS przedłużył termin zwrotu wnioskowanej nadwyżki w wysokości 1.404.588,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia, tj. dnia 30 czerwca 2021 r. Następnie NUS wszczął kontrolę podatkową, która miała wpływ na wysokość zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym o kwotę 1.243 zł, w związku z czym Spółka złożyła korekty deklaracji VAT-7.
Spółka wskazała, że określona w protokole kontroli kwota zwrotu w wysokości 1.403.345 zł wpłynęła na rachunek bankowy w dniu 18 sierpnia 2021 r., natomiast odsetki, o których mowa w art. 87 ust. 2 zdanie trzecie ustawy o VAT nie zostały wpłacone do dnia złożenia wniosku.
1.3. Decyzją z [...] listopada 2021 r., NUS odmówił wypłaty odsetek, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, z tytułu zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za październik 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji NUS przywołał treść mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów, tj. art. 87 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 99 ust. 1 i ust. 12 ustawy o VAT, a następnie stwierdził, że nie można uznać wniosku Spółki za zasadny. W ocenie NUS, 60-dniowy termin zwrotu podatku jest nierozerwalnie związany z dniem złożenia deklaracji lub korekty deklaracji, z której wynika konkretna, wskazana w tej deklaracji kwota zwrotu. Deklaracja, która wymagała korekty, nie stanowiła podstawy rozliczenia w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Korekta deklaracji, dokonana w trybie art. 81 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."), stanowi działanie podatnika w zakresie samoobliczenia podatku.
Zdaniem NUS, zwrot podatku VAT dokonany w dniu 18 sierpnia 2021 r. nastąpił w terminie. Spółka w dniu 29 czerwca 2021 r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za październik 2020 r., a zatem bieg 60-dniowego terminu dokonania zwrotu upływał w dniu 30 sierpnia 2021 r.
1.4. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pismem z dnia 7 grudnia 2021 r., Spółka złożyła odwołanie zaskarżając w całości decyzję NUS.
Strona zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, polegające na odmowie dokonania na rzecz Spółki wypłaty odsetek w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej, w sytuacji, w której czynności weryfikacyjne wszczęte w stosunku do Spółki na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT, w związku z którymi przedłużono termin zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za październik 2020 r., wykazały zasadność zwrotu tej nadwyżki w zakresie kwoty 1.403.345 zł (z ogólnej kwoty nadwyżki za październik 2020 r. zadeklarowanej w kwocie 1.404.588 zł).
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem NUS, zgodnie z którym skoro uwzględniając ustalenia kontroli samodzielnie skorygowała uprzednio złożoną deklarację podatkową, to niejako sama przez swoje (koncyliacyjne a nie sporne) postępowanie pozbawiła się możliwości uzyskania odsetek, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
W dniu 10 lutego 2022 r. do DIAS wpłynęło pismo Spółki, stanowiące wypowiedzenie się w przedmiocie dowodów, w którym podtrzymała w całości stanowisko zawarte w odwołaniu.
1.5. Utrzymując w mocy decyzję NUS, DIAS wskazał, że w przedmiotowej sprawie Spółka zgodziła się ze stwierdzonymi w protokole kontroli nieprawidłowościami i skorygowała pierwotną deklarację VAT-7 za październik 2020 r. poprzez złożenie w dniu 29 czerwca 2021 r. deklaracji korygującej za badany okres. W korekcie deklaracji Spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.403.345,00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. NUS potraktował nową deklarację jako oświadczenie Spółki co do rozliczenia danego miesiąca zastępujące poprzednie oświadczenie złożone w uprzednio przedłożonej deklaracji, zaakceptował je i w dniu 18 sierpnia 2021 r. (w terminie) dokonał zwrotu bezpośredniego w wysokości wskazanej w skorygowanej deklaracji, na rachunek bankowy Spółki.
Biorąc pod uwagę powyższe DIAS stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż NUS w sposób prawidłowy odmówił dokonania na rzecz Spółki wypłaty odsetek w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej. Zdaniem DIAS, jeżeli deklaracja zostanie skorygowana, to dane w zakresie tej korekty zastępują dane z deklaracji pierwotnej i wtedy to one są wiążące, o ile nie zostaną zakwestionowane przez organ lub nie zostaną ponownie skorygowane przez podatnika. Skuteczne bowiem złożenie korekty powoduje, że deklaracja pierwotna traci swój byt.
DIAS nie podzielił zarzutów odwołania dotyczących naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 O.p.
2. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca złożyła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, polegające na odmowie dokonania na rzecz Spółki wypłaty odsetek w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej, w sytuacji, w której czynności weryfikacyjne wszczęte w stosunku do Spółki na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w związku z którymi przedłużono termin zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za październik 2020 r., wykazały zasadność zwrotu tej nadwyżki w zakresie kwoty 1.403.345 zł (z ogólnej kwoty nadwyżki za październik 2020 r. zadeklarowanej w kwocie 1.404.588 zł).
Zdaniem Strony, u podstaw zaskarżonej decyzji legło błędne przekonanie, że korekta deklaracji podatkowej wykonana w uwzględnieniu ustaleń kontroli podatkowej weryfikującej zasadność zwrotu VAT w trybie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w przedłużonym terminie zwrotu, jest zdarzeniem istotnym z punktu widzenia wynikającego z tegoż przepisu obowiązku dokonania wypłaty odsetek.
Strona wskazała, że odsetki o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT należą się wtedy, gdy termin zwrotu został przedłużony przez organ podatkowy, zasadność zwrotu była weryfikowana, a weryfikacja ta potwierdziła, że zwrot się podatnikowi należał. Nie ma w tym przepisie mowy o tym, jak uprawnienie do uzyskania odsetek ma się do 60-dniowego terminu zwrotu, ani jak się ma do formalnego aktu (deklaracja, korekta deklaracji, protokół kontroli, decyzja etc.), na podstawie którego ostatecznie nastąpiła płatność do podatnika. Przepis art. 87 ust. 2 zdanie trzecie ustawy o VAT odwołuje się natomiast do wykazania zasadności zwrotu i to zwrotu którego termin został przedłużony właśnie w celu weryfikacji jego zasadności. Jeżeli więc przepis ten ma cokolwiek wspólnego z takim czy innym terminem, to odnosi się on tylko do czynności prawnej przedłużenia terminu na skutek działania organu podatkowego, nie zaś do terminu przedłużanego czy jakiegokolwiek innego.
Skarżąca zwróciła uwagę, że organ usiłuje wywołać wrażenie, że zwrot dokonywany na podstawie korekty deklaracji uwzględniającej ustalenia kontroli podatkowej, jest innym zwrotem niż zwrot zweryfikowany przez organ, bo wynika z korekty deklaracji, a nie z pierwotnej deklaracji poddanej weryfikacji. Jest to jednak, zdaniem Strony, sugestia błędna, bowiem cały czas mamy do czynienia z tym samym zwrotem, bazującym na tych samych rozliczeniach, tej samej podstawie faktycznej i tych samych kwalifikacjach materialnoprawnych. Skarżąca stanęła na stanowisku, że nie można mówić w przedmiotowym przypadku, o zwrocie "z deklaracji pierwotnej" i "o zwrocie z korekty" i skutki tych zwrotów na gruncie odsetek rozróżniać. Zwrot jest jeden, a z punktu widzenia wypłaty odsetek znaczenia ma tylko to, czy był weryfikowany, czy wyjściowy termin jego dokonania został przedłużony i czy weryfikacja potwierdziła zasadność zwrotu.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
4.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Przedmiotem sporu w sprawie jest prawo Skarżącej do odsetek od zwrotu różnicy podatku od towarów i usług dokonanego po upływie 60-dniowego terminu wynikającego z art. 87 ust. 2 zd. pierwsze ustawy o VAT – w sytuacji, gdy zwrot został dokonany w ciągu 60-dni od dnia złożenia pokontrolnej korekty deklaracji VAT-7 i w zakresie, w jakim jego zasadność potwierdziła przeprowadzona kontrola podatkowa.
4.3. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że tożsame zagadnienie było już przedmiotem wypowiedzi tutejszego Sądu (zob. nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2022 r., sygn., akt III SA/Wa 1833/21). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko wyrażone w tym wyroku podziela, w konsekwencji w znacznej części posłuży się argumentacją w nim zaprezentowaną.
4.4. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Jak stanowi z kolei art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej m.in. w ramach kontroli podatkowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Stosownie do art. 87 ust. 7 ustawy o VAT różnicę podatku niezwróconą przez urząd skarbowy w terminach, o których mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i ust. 5a, traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów O.p.
4.5. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze Skarżącą, że złożenie korekty deklaracji VAT-7, uwzględniającej ustalenia kontroli podatkowej, nie skutkowało taką zmianą jej rozliczenia podatkowego, która powodowałaby ponowne rozpoczęcie biegu terminu 60 dni do dokonania zwrotu.
Sensem przytoczonej regulacji jest umożliwienie organom podatkowym przeprowadzenia weryfikacji poprawności rozliczenia podatkowego w VAT przed dokonaniem zwrotu – wstępnej weryfikacji w ciągu pierwszych 60 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej, a następnie (jeżeli wstępna weryfikacja zrodzi wątpliwości co do zasadności zwrotu) dodatkowej weryfikacji w toku jednej ze wskazanych w przepisie procedur.
W sprawie Spółki taka dodatkowa weryfikacja odbyła się w ramach kontroli podatkowej. Potwierdziła ona, że zwrot w wysokości 1.403.345 zł jest należny.
Korekta deklaracji VAT-7 za październik 2020 r. złożona w dniu 29 czerwca 2021 r. uwzględniała ustalenia tej kontroli. Skarżąca skorygowała rozliczenie – zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w protokole kontroli, co spowodowało zmniejszenie kwoty do zwrotu o 1.243 zł. Uwzględnienie ustaleń kontroli było jedynym powodem korekty deklaracji i dokonanej nią zmiany rozliczenia podatkowego Skarżącej.
W konsekwencji korekta deklaracji VAT-7 nie spowodowała żadnej zmiany w zakresie tej części różnicy podatku, której zasadność potwierdzono w toku kontroli podatkowej – tzn. w zakresie kwoty 1.403.345 zł.
Twierdzenie, że korekta złożona w dniu 29 czerwca 2021 r. skutkuje zgodnym z prawem kolejnym odroczeniem terminu zwrotu w zakresie sprawdzonym już i niekwestionowanym przez organ podatkowy, nie tylko jest rzeczowo nieadekwatne (korekta ta bowiem dotyczy innego elementu rozliczenia), ale także niesensowne. Nie wiadomo bowiem, dlaczego taka korekta miałaby spowodować ponowne uruchomienie podstawowego terminu do dokonania zwrotu podatku – w sytuacji, gdy termin ten jest uzasadniony wyłącznie potrzebą weryfikacji zasadności zwrotu, weryfikacja ta natomiast miała już miejsce. Nie ma także żadnego powodu, by taka korekta deklaracji powodowała, że uszczerbek finansowy Skarżącej (polegający na braku możliwości korzystania ze środków pieniężnych objętych zwrotem, którego zasadność potwierdzono) pozostanie niezrekompensowany (niewyrównany).
Należy odnotować, że organy podatkowe miały pełną wiedzę na temat przyczyny i zakresu korekty – biorąc pod uwagę łącznie treść protokołu kontroli i pisma Skarżącej z 21 września 2021 r. Miały więc w szczególności wiedzę na temat jej ograniczonego zasięgu i braku związku z częściowym zwrotem, którego zasadność potwierdzono w kontroli podatkowej. Nie mogły więc powziąć wątpliwości co do tego, czy korekta ta wpływa na zasadność zwrotu. Zresztą organy podatkowe nie twierdzą, że wątpliwości takie żywiły.
4.6. Tym samym Sąd nie podziela poglądu, że przyczyna korekty deklaracji VAT-7 i towarzyszące tej korekcie okoliczności – cały jej kontekst sytuacyjny – nie mają znaczenia dla oceny, czy należne są odsetki (oprocentowanie) z tytułu zwrotu różnicy podatku po upływie 60-dniowego terminu wynikającego z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Przeciwnie, należy każdorazowo rozważyć, jaka jest przyczyna i zakres korekty. Liczenie 60-dniowego terminu z art. 87 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o VAT "na nowo" jest uzasadnione wtedy tylko, gdy podatnik zmienia swoje rozliczenie podatkowe w sposób, który czyni koniecznym ponowną weryfikację zasadności zwrotu.
4.7. Taką wykładnię art. 87 ust. 2 ustawy o VAT dyktuje także prawo Unii. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że o ile art. 183 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2006, L 347, s. 1, dalej: "dyrektywa 2006/112/WE") nie przewiduje ani obowiązku zapłaty odsetek od nadpłaconego VAT do zwrotu, ani dnia, od którego takie odsetki są należne, o tyle okoliczność ta sama w sobie nie powoduje, że ustalone przez państwa członkowskie warunki w celu dokonania zwrotu nadpłaconego VAT są zwolnione z wszelkiej kontroli w świetle prawa Unii (wyroki: z dnia 12 maja 2011 r., Enel Maritsa Iztok 3, C-107/10, EU:C:2011:298, pkt 27, 28; a także z dnia 6 lipca 2017 r., Glencore Agriculture Hungary, C-254/16, EU:C:2017:522, pkt 18). Po pierwsze, jakkolwiek wprowadzanie w życie prawa do zwrotu nadpłaconego VAT przewidzianego w art. 183 dyrektywy 2006/112/WE objęte jest zasadniczo autonomią proceduralną państw członkowskich, to jednak ramy tej autonomii stanowią zasady równoważności i skuteczności (zob. podobnie wyroki: w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 29; z dnia 19 lipca 2012 r., Littlewoods Retail i in., C-591/10, EU:C:2012:478, pkt 27; a także z dnia 24 października 2013 r., Rafinăria Steaua Română, C-431/12, EU:C:2013:686, pkt 20). Po drugie, z orzecznictwa Trybunału wynika, że państwa członkowskie muszą przestrzegać określonych szczególnych zasad przy wprowadzaniu w życie prawa do zwrotu nadpłaconego VAT wynikającego z art. 183 dyrektywy 2006/112/WE, interpretowanego w kontekście i w świetle zasad ogólnych regulujących dziedzinę VAT (wyroki: w sprawie Rafinăria Steaua Română, pkt 21; w sprawie Glencore Agriculture Hungary, pkt 19).
W konsekwencji państwa członkowskie mają pewien stopień swobody w określaniu trybów zwrotu VAT, tryby te nie mogą jednak naruszać zasady neutralności podatkowej poprzez przenoszenie na podatnika ciężaru VAT w całości lub w części. W szczególności tryby takie powinny umożliwiać podatnikowi odzyskanie w odpowiednich warunkach całej wierzytelności wynikającej z nadpłaconego VAT, co oznacza, że zwrot ma zostać dokonany w rozsądnym terminie oraz że w każdym razie ustalony sposób zwrotu nie może pociągać za sobą żadnego ryzyka finansowego dla podatnika (wyroki: w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 33; w sprawie Glencore Agriculture Hungary, pkt 20).
Dlatego jeżeli zwrot VAT następuje po przekroczeniu rozsądnego terminu, zasada neutralności podatku od wartości dodanej wymaga, aby straty finansowe poniesione w ten sposób przez podatnika w wyniku utraty możliwości dysponowania danymi środkami finansowymi zostały zrekompensowane poprzez zapłatę odsetek za zwłokę. Wobec braku przepisów na poziomie Unii w dziedzinie VAT do państw członkowskich należy ustanowienie w krajowym porządku prawnym przesłanek, zgodnie z którymi powinny być wypłacane odsetki za zwłokę, a w szczególności stawki i sposobu obliczania takich odsetek, jednakże z poszanowaniem zasady neutralności podatkowej (zob. podobnie wyroki: w sprawie Enel Maritsa Iztok 3, pkt 33, 53, 54; w sprawie Littlewoods Retail i in., pkt 27; w sprawie Rafinăria Steaua Română, pkt 22, 23; z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie C-387/16 Nidera BV, ECLI:EU:C:2018:121, pkt 25).
Z prawa Unii – z art. 183 dyrektywy 2006/112/WE interpretowanej w świetle zasady neutralności – wynika więc, że w sytuacji, gdy zwrot VAT następuje po upływie "rozsądnego terminu" do jego dokonania, co do zasady podatnikowi należne są odsetki (oprocentowanie).
Spółka otrzymała zwrot z tytułu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2020 r. (w części niespornej) w dniu 18 sierpnia 2021 r. – zatem po bez mała 9 miesiącach od upływu zwykłego, 60-dniowego terminu do jego dokonania. W świetle stanowiska TSUE zwrot ten powinien więc być dokonany z odsetkami.
4.8. Słusznie także zwraca uwagę Skarżąca, że na gruncie przyjętej przez organy wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT podatnik, który po kontroli podatkowej i zgodnie z jej ustaleniami skoryguje deklarację podatkową, znajduje się w położeniu gorszym od tego, który uparcie trwa przy swoim stanowisku.
Niewątpliwie bowiem, gdyby Skarżąca nie skorygowała deklaracji, zgodnie z ustaleniami kontroli i zastałaby wydana decyzja określająca kwotę do zwrotu, Skarżącej przysługiwałoby oprocentowanie kwoty należnego zwrotu. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 2261/19, odsetki od zwracanej, po terminie do dokonania zwrotu, kwoty podatku od towarów i usług, w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, są należne bez względu na to czy kwota podatku do zwrotu jest tożsama z deklarowaną przez podatnika, czy też określona została przez organ decyzją w niższej wysokości.
Jest to efekt niedorzeczny – w sytuacji, gdy przepisy prawa powinny premiować i rzeczywiście premiują dobrowolne działania podatnika zmierzające do doprowadzenia rozliczenia podatkowego do stanu zgodności z prawem. Taka wykładnia może zniechęcać do korekty podatkowej nawet tych, którzy zgadzają się z ustaleniami kontroli – czyni bowiem korektę nieopłacalną. W sytuacji takiej, jaka wystąpiła u Spółki, korekta taka byłaby zresztą skrajnie nieopłacalna (dość porównać wartość, o którą skorygowała swoje rozliczenie – 1.243 zł, z wartością zwrotu, którego zasadność potwierdziła kontrola podatkowa – 1.403.345 zł).
4.9. Ze względu na powyższe zaskarżona decyzja narusza art. 87 ust. 2 ustawy o VAT jako oparta na błędnej jego wykładni – organ odwoławczy błędnie uznał, że odsetki od zwrotu VAT nie są należne.
4.10. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "P.p.s.a.") Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzję ją poprzedzającą, która jest dotknięta taką samą wadą, jak zaskarżona decyzja ostateczna.
W sprawie tej nie jest wymagane ponowne wydanie aktu administracyjnego (decyzji podatkowej), lecz dokonanie materialno-technicznej czynności zwrotu.
Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 997 zł obejmującej wpis w wysokości 500 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI