III SA/Wa 9/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że miejsca postojowe w garażu podziemnym, wyodrębnione jako odrębny lokal użytkowy, nie powinny być opodatkowane stawką dla budynków mieszkalnych.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości dwóch udziałów we współwłasności lokalu niemieszkalnego (garażu) znajdującego się w budynku mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło niższy podatek, uznając garaż za część budynku mieszkalnego. Prokurator Rejonowy zaskarżył tę decyzję, argumentując, że garaż wyodrębniony jako odrębny lokal użytkowy powinien być opodatkowany stawką dla budynków pozostałych. Sąd administracyjny przychylił się do argumentacji Prokuratora, uchylając decyzję SKO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. dla lokalu niemieszkalnego (garażu) stanowiącego dwa udziały we współwłasności. Prezydent m.st. Warszawy pierwotnie ustalił podatek w kwocie 458 zł, w tym 381,29 zł od garażu. SKO, uchylając decyzję pierwszej instancji, obniżyło podatek do 112 zł, uznając garaż za część budynku mieszkalnego i stosując korzystniejszą stawkę. Prokurator Rejonowy zarzucił SKO błędną wykładnię przepisów, argumentując, że garaż, będący odrębnym lokalem użytkowym, nie powinien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych, nawet jeśli znajduje się w bryle budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że kluczowe jest faktyczne przeznaczenie i wykorzystanie lokalu. Garaż, nawet w budynku mieszkalnym, jeśli jest wyodrębniony jako odrębny lokal użytkowy i może stanowić przedmiot samodzielnego obrotu, powinien być opodatkowany stawką właściwą dla budynków pozostałych. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Prawa geodezyjnego i kartograficznego, Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a także do doktryny i orzecznictwa. Stwierdzono, że przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której podatek byłby płacony przez właściciela garażu o funkcjach niemieszkalnych według stawki dla budynków mieszkalnych, co jest nieuzasadnione. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Garaż stanowiący odrębny lokal użytkowy, nawet jeśli znajduje się w budynku mieszkalnym, nie może być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż nie można go zaliczyć do obiektów tego rodzaju ani z funkcjonalnego, ani z prawnego punktu widzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne przeznaczenie i wykorzystanie lokalu. Garaż wyodrębniony jako odrębny przedmiot własności i obrotu, o funkcjach niemieszkalnych, powinien być opodatkowany stawką dla budynków pozostałych, a nie budynków mieszkalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.o.l. art. 5 § 1 pkt 2a i e
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Rozróżnienie stawek podatku dla budynków mieszkalnych i budynków pozostałych, z uwzględnieniem sposobu wykorzystania części budynku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
O.p. art. 220 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 13 § § 3 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Rada gminy może różnicować stawki, uwzględniając m.in. przeznaczenie i sposób wykorzystania gruntu.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1
Podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 2 § pkt 8
Definicja ewidencji gruntów i budynków.
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali art. 2 § ust. 2
Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali art. 2 § ust. 4
Pomieszczenia przynależne do lokalu, w tym garaż.
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali art. 3 § ust. 1 i 2
Udział właściciela lokalu w nieruchomości wspólnej.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.s.k.o.
Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Garaż wyodrębniony jako odrębny lokal użytkowy, nawet jeśli znajduje się w budynku mieszkalnym, powinien być opodatkowany stawką dla budynków pozostałych. Faktyczne przeznaczenie i wykorzystanie lokalu jest kluczowe dla określenia stawki podatku od nieruchomości. Opodatkowanie garażu stawką dla budynków mieszkalnych, gdy jego funkcja jest niemieszkalna, jest nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami wykładni.
Odrzucone argumenty
Garaż znajdujący się w bryle budynku mieszkalnego powinien być traktowany jako część budynku mieszkalnego i opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przypisać garażowi cechy budynku mieszkalnego prawnopodatkowe znaczenie funkcji danego lokalu można wywieść z brzmienia art. 5 ust. 1 pkt. 2 a i e nie odpowiadałoby dyrektywom interpretacyjnym pominięcie tego fragmentu przepisu prawna odrębność lokalu i garażu stanowiącego odrębny od lokalu przedmiot własności upoważnia do odrębnego potraktowania lokalu i garażu z prawnopodatkowego punktu widzenia.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
przewodniczący
Barbara Kołodziejczak-Osetek
członek
Marek Krawczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży wyodrębnionych jako odrębne lokale użytkowe, nawet jeśli znajdują się w budynkach mieszkalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy garaż jest wyodrębniony jako odrębny lokal użytkowy, a nie jako część składowa lokalu mieszkalnego lub część nieruchomości wspólnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania garaży, a orzeczenie precyzyjnie rozgranicza sytuacje prawne i faktyczne, co jest cenne dla praktyków prawa podatkowego.
“Garaż w bloku: czy na pewno zapłacisz podatek jak za mieszkanie?”
Dane finansowe
WPS: 112 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 9/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Wesołowska /przewodniczący/ Barbara Kołodziejczak-Osetek Marek Krawczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 220 § 2 w zw. z art. 13 § 3 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p." oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) – dalej: "u.s.k.o.", po rozpatrzeniu odwołania I. M. od decyzji Prezydenta m. W. z [...] marca 2010 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010r., uchyliło, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło I. M. na 2010r. wysokość podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. O. [...] m. [...] oraz miejsc postojowych, oznaczonych jako działka o nr ewidencyjnym [...] z obrębu 6-15-01 w łącznej kwocie 112 zł. Z przedstawionego w sprawie stanu faktycznego wynika, że decyzją z [...] marca 2010 r. Prezydent m. W., w oparciu o art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 O.p. w zw. z art. 2-6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz na podstawie uchwały Rady Miasta W. z 26 listopada 2006 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010, ustalił I. M. wymiar podatku od nieruchomości na 2010r. w kwocie 458 zł, w tym w kwocie 381,29 zł od budynków pozostałych (garaż). Wysokość zobowiązania z tytułu powyższego podatku ustalono m.in. w oparciu o zawarte w formie aktu notarialnego dwie umowy sprzedaży z 27 kwietnia 2006 r. oraz z 22 października 2007 r., na podstawie których I. M. nabyła 2 udziały we współwłasności lokalu niemieszkalnego (garażu) przy ul. O. [...] w W., wynoszące 1/158 części każdy. W odwołaniu od powyższej decyzji I. M. odnosząc się do podatku naliczonego od budynków pozostałych (garażu) oświadczyła, iż jest w posiadaniu miejsc postojowych w budynku wielorodzinnym, nie zaś garażu w budynku pozostałym. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO powołując się w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2010 r. na art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), § 65 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. nr 38, poz. 454), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. nr 112 z 1999 r., poz. 1317) oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 u p.o.l., a także wskazując na brak w u.p.o.l. definicji "budynków mieszkalnych" i "budynków pozostałych" oraz brak wprowadzenia w tej ustawie dla celów podatkowych odrębnej kategorii "garaże" wyjaśnił, iż stawki podatku jakie należy stosować w tym przypadku zależą od dwóch czynników, tj. od umiejscowienia garażu oraz od jego przeznaczenia. Zdaniem Organu odwoławczego, dla celów podatkowych, garaż znajdujący się w bryle budynku mieszkalnego zalicza się do całości pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku, a związanych z szeroko rozumianą funkcją zamieszkiwania. Garaże wolnostojące kwalifikowane są natomiast do tzw. grupy "pozostałe budynki" i podlegają opodatkowaniu wg stawek określonych w dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 2e u.p.o.l. Biorąc powyższe pod uwagę SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło wymiar podatku od przedmiotowej nieruchomości na 2010r. w wysokości 112 zł (po zaokrągleniu). Skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej W. (dalej: "Skarżący", "Prokurator"), wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 2 pkt a) i e) u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 ppkt a) i f) uchwały Rady m. W. z 26 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przy opodatkowaniu stanowiących odrębny lokal dwóch miejsc postojowych w garażu podziemnym, położonych w W. przy ul. O. [...] m. [...], w części odpowiadającej udziałowi I. M., stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, podczas gdy sam fakt położenia garażu w budynku mieszkalnym nie przesądza o jego przynależności i przeznaczeniu, a w konsekwencji o zastosowaniu do niego stawki podatkowej uchwalonej przez Radę m. W. dla budynków mieszkalnych. Skarżący wskazał, że z przytoczonych w treści niniejszej skargi definicji pojęć zbliżonych do "budynku mieszkalnego" można wysnuć wniosek, iż o tym czy dana nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym decyduje to, czy jej funkcja sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, czy też do innych celów. Biorąc za punkt wyjścia potoczne rozumienie takich pojęć jak: "mieszkać", "mieszkanie", "mieszkalny", Skarżący podniósł, że przez "realizację celów mieszkaniowych" należałoby rozumieć zapewnienie możliwości zamieszkania, dłuższego przebywania w pomieszczeniu przystosowanym dla takiego pobytu. Zdaniem Prokuratora uznanie zatem przez SKO, iż garaż znajdujący się w obrębie bryły budynku mieszkalnego spełnia takie cele, jest wykładnią rozszerzającą i nie znajdującą potwierdzenia w faktycznym wykorzystaniu tej kondygnacji budynku, tym bardziej, iż w przedmiotowym garażu wydzielone zostały miejsca postojowe sprzedawane zainteresowanym (niekoniecznie lokatorom budynku) na mocy odrębnych umów sprzedaży udziałów w nieruchomości wspólnej (jaką jest kondygnacja garażowa, a nie cały budynek). W konsekwencji Prokurator wyraził pogląd, iż z uwagi na to, że w rozumieniu prawa cywilnego przedmiotowa kondygnacja stanowi prawnie odrębny lokal w odniesieniu do pozostałej części budynku i zarówno całość nieruchomości jak i udziały w jej własności mogą stanowić oddzielny przedmiot obrotu prawnego, to może dojść do sytuacji, iż podmiot któremu przysługiwać będzie prawo do garażu nie będzie tożsamy z podmiotem uprawnionym do lokalu mieszkalnego w obrębie tego samego budynku. Przyjmowanie zatem w takiej sytuacji jednolitej korzystniejszej stawki podatku od nieruchomości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie osób faktycznie wykorzystujących miejsce postojowe w celach odmiennych niż mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej: p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostawała kwestia zastosowania rodzaju stawki do opodatkowania podatkiem od nieruchomości z tytułu dwóch udziałów we współwłasności lokalu niemieszkalnego (garażu) przy ul. O. [...] w W., wynoszących 1/158 części każdy. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, iż ww. miejsca postojowe znajdują się w budynku mieszkalnym, zawierającym lokale do zamieszkania. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 u.p.o.l., nakłada na radę gminy (miasta) obowiązek określenia stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w tym także dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2a u.p.o.l.) oraz dla tzw. budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2e u.p.o.l.). Po określeniu w drodze odpowiedniej uchwały przez radę gminy (miasta) stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, mają one charakter powszechnie obowiązujący na danym obszarze gminy (miasta). Jednocześnie w omawianej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniowano, ani pojęcia budynku mieszkalnego, ani pojęcia tzw. budynku pozostałego. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z zasadami wykładni zewnętrznej systemowej prawa podatkowego, w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawą między innymi wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, pod określeniem ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W doktrynie prawa podnosi się, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, stanowią dokument urzędowy w rozumieniu Ordynacji podatkowej, który nie wyklucza przeprowadzenia przeciwdowodu podważającego jego zapisy na podstawie art. 194 § 3 tej ustawy (zob. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne, 2008 Nr 6, s. 24-26). To, że garaż stanowi część budynku mieszkalnego nie świadczy w jakikolwiek sposób o jego funkcji mieszkalnej, niezależnie od twierdzeń samej strony i organu I instancji. Należy bowiem wskazać, że według poglądów doktryny i orzecznictwa za kryterium decydujące o zakwalifikowaniu danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych uznaje się faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Skoro bowiem ustawodawca rozdzielił przedmiot opodatkowania wskazując na sposób wykorzystania budynku lub jego części, to określeniu sposobu wykorzystania budynku lub jego części należy nadać jurydyczne znaczenie. Ponadto za uwzględnieniem przesłanki sposobu wykorzystania danego lokalu pośrednio przemawia brzmienie art. 5 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu. Wobec braku definicji legalnej budynku mieszkalnego w powyższej ustawie odwoływano się do tego pojęcia występującego w innych unormowaniach prawnych lub do jego znaczenia w języku potocznym. W związku z tym należy wskazać, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999r. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) dzieli budynki na mieszkalne i niemieszkalne, określając te pierwsze w objaśnieniach wstępnych jako obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynki niemieszkalne zostały zdefiniowane jako obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny. Część "mieszkaniowa'' budynku mieszkalnego obejmuje - zgodnie z PKOB - pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, piwnice oraz pomieszczenia ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie). Uregulowanie to nie wymienia garaży czy miejsc postojowych, choć znaczenie tego osłabia fakt, że wyliczenie nie jest zupełne. Ze względu na fakt, że system pojęciowy zastosowany w PKOB podobnie jak analiza postanowień ustawy o własności lokali nie daje jednoznacznego wyniku wnioskowania, należy się odnieść - pomocniczo i posiłkowo - do innych uregulowań. Takim aktem prawnym jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690). Zgodnie z § 3 pkt 9 tego aktu przez mieszkanie rozumie się zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, natomiast pomieszczeniem mieszkalnym są pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego (§ 9 pkt 10 tego aktu). Z kolei lokal użytkowy został zdefiniowany jako jedno pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, niebędące mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym albo pomieszczeniem gospodarczym. Dookreślone zostało również pomieszczenie techniczne, poprzez wskazanie, że stanowi go pomieszczenie przeznaczone dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku oraz pomieszczenie gospodarcze, przez które należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, służące do przechowywania przedmiotów lub produktów żywnościowych użytkowników budynku, materiałów lub sprzętu związanego z obsługą budynku, a także opału lub odpadów stałych (§ 9 pkt 12 i 13). Garaż należy zatem zaliczyć do pojęcia lokalu użytkowego. Dalej należy wskazać, że w znaczeniu potocznym budynek mieszkalny to budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkania (zob. m. in. "Słownik współczesnego języka polskiego", Warszawa 1996, s. 518). Takiej cechy nie sposób przypisać garażowi. Również w doktrynie wskazuje się na garaże jako przykład "budynków pozostałych", czyli budynków niemieszkalnych (zob. m. in. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC 2000 Komentarz do art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W procesie wykładni prawa podatkowego ważną kategorię dyrektyw interpretacyjnych stanowią domniemania interpretacyjne, w tym dotyczące racjonalności ustawodawcy. Założenie racjonalnego prawodawcy zakłada istnienie takiego prawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie same znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. Z. Ziembiński "Teoria prawa", PWN 1978, s. 106-123, jak też postanowienie SN z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt I KZP 19/99, OSNKW 1999/7-8/42). Zatem jeżeli u podstaw każdej wykładni przepisu prawnego tkwić winno założenie racjonalności ustawodawcy, to interpretator powinien dążyć do takiego tłumaczenia norm, które by stworzyło spójny z prakseologicznego punktu widzenia system. Na obowiązek takiego podejścia interpretatora w odniesieniu do ustawy o VAT zwrócił uwagę NSA m.in. w uchwale składu 7 sędziów z dnia 28 maja 2007 r., I FPS 5/06, ONSAiWSA 2007/5/108). W związku z powyższym Sąd wskazuje, że prawnopodatkowe znaczenie funkcji danego lokalu można wywieść z brzmienia art. 5 ust. 1 pkt. 2 a i e powołanej powyżej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, mówiącego o budynkach mieszkalnych i pozostałych lub ich częściach i wyróżniającego w obu kategoriach przedmiotów opodatkowania zarówno same budynki, jak i ich części. Skoro ustawodawca dopuścił opodatkowanie części budynku, to nie odpowiadałoby dyrektywom interpretacyjnym pominięcie tego fragmentu przepisu, a jednocześnie sprzeczne z zasadami wykładni byłoby pozbawienie prawnego znaczenia pełnienia przez garaż innej niż mieszkaniowa funkcji. Powyższa możliwość posiada kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu zaistniałego między stronami. Dla określenia właściwej stawki podatku istotne jest ponadto precyzyjne określenie czego ona dotyczy. Możemy mieć do czynienia z różnymi przypadkami. Możliwe jest bowiem uznanie garażu wielostanowiskowego jako elementu nieruchomości wspólnej (podobnie jak ciągów komunikacyjnych, strychów itp.) w przypadku określenia korzystania z poszczególnych miejsc postojowych w ramach podziału quoad usum albo wyodrębnienie garażu jako odrębnej własności i sprzedaż udziału we współwłasności na rzecz właścicieli lokali korzystających z miejsc postojowych w ramach podziału quoad usum. Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka czy garaż (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali). Z art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że w razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali, a nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W przypadku gdy lokal mieszkalny wraz z udziałem we współwłasności wspólnych części budynku i innych urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali i ustaleniu sposobu korzystania z poszczególnych miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym w ramach podziału quoad usum, skoro nieruchomość wspólną stanowi łącznie grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, mamy do czynienia z samodzielnym, wyodrębnionym lokalem mieszkalnym oraz związanym z tym lokalem udziałem w nieruchomości tworzącym w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie w aspekcie cywilistycznym jest niedopuszczalne, a z punktu widzenia podatkowego miałoby sztuczny charakter. Interpretując stan sprawy należy zatem rozdzielić sytuacje, gdy mamy do czynienia z własnością lokalu mieszkalnego, wraz z przypisanym do tego lokalu miejscem postojowym (garażowym) znajdującym się w miejscu stanowiącym współwłasność wszystkich właścicieli (zazwyczaj w podziemiach budynku mieszkalnego) od takich sytuacji, gdy miejsce postojowe zostało wyodrębnione jako odrębny przedmiot własności i – tak jak w rozpatrywanej sprawie - jako "odrębny" lokal użytkowy może być przedmiotem samodzielnego obrotu. Z powyższą dystynkcją związany jest bowiem kolejny argument przemawiający za uznaniem, że prawna odrębność lokalu i garażu stanowiącego odrębny od lokalu przedmiot własności upoważnia do odrębnego potraktowania lokalu i garażu z prawnopodatkowego punktu widzenia. Dodatkowo należy wskazać na argument natury celowościowej, wynikający z możliwości stanowienia przez udział w garażu będącym odrębną własnością przedmiotu umowy np. sprzedaży, na skutek której podmiotem korzystającym z garażu stałaby się osoba obca, nie mająca żadnego związku z samym budynkiem mieszkalnym i jego lokalami o charakterze mieszkaniowym. W związku z tym nie sposób nie zauważyć, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez stronę przeciwną prowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której podatek od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków mieszkalnych byłby płacony przez podatnika będącego wyłącznie właścicielem lub posiadaczem samego garażu o funkcjach typowo niemieszkalnych. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że również w doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się, że lokale o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (garaże), co do zasady powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków (ich części) pozostałych (zob. L. Etel, Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości garaży w budynkach mieszkalnych, Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, 2009 r. Nr 7-8 (101-102), s. 1 i 13.). Takie stanowisko w przedmiotowej sprawie znajduje również swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki WSA w Białymstoku: z 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 407/07 i z 11 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 12/08, niepublikowane). Z przedstawionych względów Sąd, podzielając argumentację zaprezentowaną przez Prokuratora uznał, iż garaż (udział) umiejscowiony jako odrębny przedmiot własności w większej całości - budynku mieszkalnym z własną księgą wieczystą nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, ani ich części, gdyż nie sposób zaliczyć go do obiektów tego rodzaju, zarówno z funkcjonalnego, jak i prawnego punktu widzenia. Nie podzielono wobec tego poglądu spotykanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dopuszczającego taką możliwość (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 28.07.2009 r., sygn. akt I SA/Bd 346/09 i wyrok NSA z 22.07.2009 r., sygn. akt II FSK 460/08), co dało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wziąć pod uwagę przedstawioną wyżej argumentację. Stwierdzając, ze decyzja nie może być wykonana w całości Sąd oparł się na art. 152 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI